Pensioenregeling 2015

Pensioenregeling 2015

PENSIOENREGELING 2015 Pensioenregeling 2015 Vorig jaar hebben we je een brochure gestuurd met de pensioenregeling zoals die ging gelden per 1 januari 2014. We kondigden toen al aan dat er per 1 januari 2015 nieuwe aanpassingen zouden komen. Aan de ene kant zijn die het gevolg van wettelijke wijzigingen. Aan de andere kant zijn het wijzigingen die het gevolg zijn van het overleg tussen DNB als werkgever en de vakbonden over de pensioenregeling. Vorig jaar hebben we uitgelegd dat de kosten van onze pensioenregeling zo zijn toegenomen dat die niet langer maatschappelijk verantwoord zijn. Deze brochure informeert jou over de nieuwe pensioenregeling. Deze nieuwe pensioenregeling is onderdeel van het onderhandelingsresultaat dat is bereikt tussen DNB en de vakbonden. De achterban van de vakbonden wordt nog in de gelegenheid gesteld om hierover te stemmen. Ook het pensioenfonds van DNB zal deze pensioenregeling formeel nog toetsen op financierbaarheid, communiceerbaarheid en uitvoerbaarheid. Tevens kijkt het bestuur naar evenwichtigheid tussen de belanghebbenden van het pensioenfonds. 3 DNB en vakbonden hebben na lang en intensief overleg een onderhandelingsresultaat bereikt over hoe de pensioenregeling er vanaf 2015 gaat uitzien. In deze brochure zetten we de hoofdpunten van de nieuwe afspraken uiteen. Achterin de brochure hebben we weer een lijst van pensioenbegrippen opgenomen. Dus als je denkt: wat was de franchise ook al weer?, dan kun je dat daar nog even opzoeken.

Index 4 Afspraken DNB en vakbonden over 5 toekomst van de pensioenregeling Inhoud 9 Indexatie 9 Prijs 10 PKB 12 Zachte landing voor pijnpunten 14 Achtergrondinformatie 16 De wijzigingen van begin 2014 16 Nieuwe wetswijzigingen per begin 2015 16 Wat betekent dit voor jou 18 Begrippenlijst 22

PENSIOENREGELING 2015 Uw pensioenregeling vanaf 2015 Voorbeeldberekening Salaris 52.000 Hierbij presenteren wij je de DNB pensioenregeling Franchise 12.642- vanaf 2015. Het wijzigen van een pensioenregeling Grondslag 39.358 Opbouw 1,875% is nogal wat. Hier komen namelijk vragen aan bod zoals: wat is een goede regeling, wat is een acceptabele prijs en wie moet welk deel van de prijs betalen? We beginnen hieronder met een korte Vanaf 67 samenvatting van de afspraken. In het vervolg pensioen per van deze brochure leggen wij de overwegingen en jaar: 738 verdere details van de pensioenregeling uit. Op deze manier begrijp je beter hoe wij tot deze Wanneer je situatie in 2016 ongewijzigd blijft bouw regeling zijn gekomen en kun je makkelijker de je ook in 2016 een bedrag van 738 op. Vanaf 67 details terugzoeken waarover je meer wilt weten. ontvang je dan dus (2 x 738=) bruto 1.476 per jaar, zolang als je leeft. En zo bouw je elk volgend jaar Pensioenopbouw wederom een stuk pensioen op van 1,875% van de Vanaf 1 januari 2015 bouw je per jaar 1,875% van je pensioengrondslag, zo lang als je werkt bij DNB. pensioengrondslag op. Dit houdt in dat je, in de situatie van de voorbeeldberekening, in 2015 738 aan ouderdomspensioen opbouwt. Deze 738 ontvang je bruto op jaarbasis vanaf 67 jaar zo lang als je leeft, van pensioenfonds DNB. Dit komt bovenop het pensioen dat je eerder hebt opgebouwd bij DNB of eerdere werkgevers. Dit bedrag kun je vinden op je Uniform Pensioen Overzicht, dat je van het pensioenfonds ontvangt of van eerdere pensioenuitvoerder hebt ontvangen. Ook kun je kijken op www.mijnpensioenoverzicht.nl 5

6 Toeslagverlening Omdat prijzen van producten stijgen, neemt de koopkracht van de 738 die je opbouwt af. Het pensioenfonds heeft daarom de intentie om jaarlijks je pensioen te verhogen met de prijsstijging. Dat noemen we ook wel indexeren of toeslag verlenen. In de afspraken die DNB en de vakbonden hebben gemaakt is er ook premie beschikbaar om deze prijsstijgingen mogelijk te maken. Of en hoeveel van deze prijsstijging toegezegd kan worden, hangt ook af van de financiële positie van het pensioenfonds. De rekenregels voor pensioenfondsen gaan in 2015 veranderen. Dat gebeurt als gevolg van het Nieuw Financieel Toetsingskader (nftk). Pensioenfondsen mogen dan alleen indexaties toekennen indien het pensioenfonds dat ook op de lange termijn (op dat niveau) kan volhouden. Verderop in de brochure lichten we dit toe. Partner- en wezenpensioen Naast het ouderdomspensioen bevat de DNB-pensioenregeling ook partnerpensioen, wezenpensioen en pensioenopbouw bij arbeidsongeschiktheid. Als je komt te overlijden, ontvangt je partner 70% en je kinderen 14% van jouw opgebouwde ouderdomspensioen. Wanneer je (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt wordt, blijf je volledig pensioen opbouwen, ondanks dat je (deels) niet werkt. Salaris van meer dan 100.000 Door nieuwe fiscale wetgeving, is het niet meer mogelijk om over het salaris van meer dan 100.000 pensioen op te bouwen. DNB en de vakbonden werken nog aan een compensatiemaatregel hiervoor. Wel is met het pensioenfonds afgesproken dat alle medewerkers in deze salarisgroep in elk geval de mogelijkheid krijgen om een risicoverzekering voor het nabestaandenpensioen af te sluiten. Medewerkers die in deze salarisgroep vallen, worden hierover nog apart geïnformeerd. De pensioenpremie De prijs die je betaalt voor je DNB pensioenopbouw is in 2015 5% van jouw pensioengrondslag. Dit komt neer op een jaarlijkse werknemersbijdrage van 1.968 bruto per jaar in de voorbeeldberekening. Pensioen betaal je samen met DNB. DNB betaalt 23,9% van je salaris, dat is een bedrag van 12.428 per jaar in dit voorbeeld. De verhouding tussen de werknemers- en werkgeversbijdrage is in 2015 15%/85%. In de eerste 5 jaren blijft de werknemersbijdrage 5% van de pensioengrondslag voor medewerkers. Nieuwe medewerkers die vanaf 1 januari 2015 in dienst komen, gaan wel een hoger percentage betalen, namelijk 6,1% van de pensioengrondslag. Na de eerste 5 jaar gaat de werknemersbijdrage in kleine stapjes omhoog, zodat het in 10 jaar tijd toegroeit naar een verhouding van 30% voor de werknemers en 70% door de werkgever in plaats van de huidige verhouding van 15% voor de werknemers en 85% voor de werkgever. Hierover lees je verderop in de brochure meer.

PENSIOENREGELING 2015 Compensatie Vanaf 2015 bouw je per jaar 1,875% van je pensioengrondslag op. Dat is minder dan in 2014. Dit is het gevolg van nieuwe wetgeving waardoor er minder ruimte is om pensioen te sparen. Voor medewerkers is dit een versobering van de pensioenopbouw. Omdat minder pensioen opgebouwd mag worden, hoeft er ook minder premie betaald te worden. DNB heeft met de vakbonden afgesproken dat de premie die vrijvalt door deze verlaging teruggegeven kan worden aan medewerkers. De premie die bij deze verlaging hoort, is 1,9% van je pensioengevende salaris. Vanaf 2015 ontvang je daarom 1,9% van je pensioengevende salaris in je persoonlijk keuzebudget (PKB). Verderop in de brochure lees je hier meer over. De nieuwe DNB pensioenregeling Als wij de nieuwe DNB pensioenregeling vergelijken met de pensioenregelingen van werkgevers in de financiële sector en overheid trekken wij de conclusie dat de nieuwe pensioenregeling van DNB een goede pensioenregeling is, die meer in de pas loopt met andere organisaties in de markt. Overwegingen bij de nieuwe pensioenregeling pensioenregeling. In eerdere publicaties hebben we je daar al uitvoerig over geïnformeerd. In de afgelopen jaren hebben veel financiële instellingen hun pensioenregeling versoberd. Onze regeling ging daardoor steeds meer uit de pas lopen, en werd steeds minder marktconform. Dat kwam onder andere door de onvoorwaardelijke indexatie die wij kenden voor onze medewerkers in actieve dienst. Dat maakte onze regeling duur. Er was in de cao afgesproken dat de pensioenpremie maximaal 28% van de loonsom mag bedragen. In de praktijk kwam het er de laatste jaren echter op neer dat DNB 34,5% van de loonsom als premie aan het pensioenfonds heeft betaald. Dit was de maximale premie en deze was afhankelijk van de dekkingsgraad van het pensioenfonds. De extra premie heeft DNB betaald om het pensioenfonds extra te ondersteunen in economisch moeilijke tijden. De dekkingsgraad van het pensioenfonds is nu op een dusdanig niveau dat de premie kan dalen. Een premieniveau van maximaal 34,5% voor DNB is uitzonderlijk hoog, omdat een premieniveau van 15 tot 25% in de markt gebruikelijk is. Voor DNB kan een hogere premieniveau niet langer voortduren. Vanuit de bijzondere positie van DNB is een marktconforme pensioenregeling en premie belangrijk. DNB moet immers verantwoord omgaan met maatschappelijke middelen. 7 Huidig premieniveau niet langer houdbaar Door wettelijke maatregelen moeten wij, net als de meeste werkgevers in Nederland, de pensioenregeling wijzigen. In het hoofdstuk Achtergrondinformatie vind je meer informatie over deze wijzigingen in de wetgeving. Daarnaast speelt de discussie over de houdbaarheid van onze

8 Goed, marktconform pensioen is uitgangspunt DNB wil haar medewerkers een goede pensioenregeling bieden die de vergelijking met de regelingen van grote Nederlandse financiële instellingen en het pensioen voor ambtenaren prima kan doorstaan. Maar de regeling mag niet buitenmodel zijn, zeker niet omdat DNB op het gebied van pensioen als toezichthouder een voorbeeldfunctie geniet. Daarnaast hebben wij de plicht om verstandig om te gaan met de financiële middelen die door de maatschappij aan ons zijn toevertrouwd. Dit betekent dat jullie pensioenregeling soberder wordt. Maar wel is het uitgangspunt dat die regeling jullie nog steeds uitzicht biedt op een goed pensioen. Een pensioen ook dat zoveel mogelijk kan meegroeien met de stijgende kosten van het levensonderhoud. Draaien aan drie knoppen Als we iets aan de pensioenregeling wilden gaan doen, dan waren er drie knoppen waaraan we konden draaien: 1. De inhoud 2. De indexatie 3. De prijs Kijkend naar hoe we zouden kunnen vasthouden aan de uitgangspunten van een goed, marktconform pensioen en toch de kosten van de regeling structureel zouden kunnen terugbrengen, heeft DNB begin mei 2014 een voorstel aan de vakbonden gedaan. Daarop kwam een reactie waarin de bonden vroegen om een aangepast voorstel. De vakbonden hechten, in het belang van alle DNB medewerkers, vooral veel waarde aan: de geleidelijke overgang van een onvoorwaardelijke naar een voorwaardelijke indexatie voor de medewerkers in actieve dienst; de geleidelijke overgang op een nieuwe premieverdeling waarbij de werkgever 70% en de werknemers 30% van de pensioenpremie gaan betalen. DNB heeft daarop een aangepast voorstel gedaan voor deze punten en daarover is nu overeenstemming bereikt met de vakbonden. De basis voor de afspraken is geweest een marktconforme pensioenregeling en maximaal de 28% van de loonsom die in de cao al was afgesproken als pensioenpremie. Omdat de inkoop van pensioenen door de lage rente en de gestegen levensverwachting de afgelopen jaren duurder is geworden, kan met deze 28% niet dezelfde pensioenregeling worden toegezegd als eerder aan

PENSIOENREGELING 2015 de orde was. Zowel DNB als de vakbonden hebben daarom een oplossing gezocht die recht doet aan de pensioenaanspraken voor de medewerkers, maar ook nog tot marktconforme kosten leidt voor de werkgever. Hiermee is de premie die betaald wordt voor de pensioenregeling weer maximaal 28% van de loonsom, maar geeft de werkgever daar bovenop een aantal aanvullende compensaties. Indexatie Hierbij gaat het vooral om hoe het pensioen zal kunnen meegroeien met de prijsontwikkeling. Dat is een heel belangrijk aspect. Immers, als je nu 1.000 euro aan pensioen ontvangt en je zou over 20 jaar ook nog 1.000 euro ontvangen, dan kun je over 20 jaar voor dat bedrag veel minder kopen dan nu. 9 Hieronder zetten we voor jullie uiteen waartoe het draaien aan de knoppen Inhoud, Indexatie en Prijs heeft geleid. Inhoud Uiteraard moet de regeling voldoen aan de al eerder besproken wettelijke wijzigingen. Hierdoor gelden vanaf 1 januari 2015 een opbouwpercentage van 1,875% en een franchise van 12.642. Bovendien is er fiscaal vanaf 2015 geen pensioenopbouw meer in de gewone pensioenregeling voor het salaris boven de 100.000. Het niveau van het nabestaandenpensioen blijft gehandhaafd op 70% van het ouderdomspensioen. Het wezenpensioen blijft 20% van het nabestaandenpensioen. Als de benodigde pensioenpremie boven 28% uitkomt, is het mogelijk dat de pensioenaanspraken worden gekort. Een andere wijziging is nog dat we overgaan van pensioenuitkeringen op kwartaalbasis naar pensioenuitkeringen per maand. De voorkeur hiervoor is naar voren gekomen in de klanksessies die we hebben gehouden over de nieuwe pensioenregeling. Voor de actieve deelnemers kenden wij een onvoorwaardelijke indexatie die was gekoppeld aan de stijging van de loonindex. De onvoorwaardelijke indexatie werd maximaal door de premie die was afgesproken. Ondanks dat, maakte deze onvoorwaardelijke indexatie de pensioenregeling bijzonder duur. Dat paste ook niet meer in de maximaal afgesproken premie van 28%. Los van de echte loonontwikkeling, moet je bij een onvoorwaardelijke indexatie namelijk rekenen met een loonstijging van 2,5%. Daarom krijgen de actieve deelnemers vanaf 1 januari 2015 een voorwaardelijke indexatie op basis van de prijsindex. De verwachting van DNB en de vakbonden is namelijk dat de prijsindex in de komende periode hoger zal uitvallen dan de loonindex. Zowel vanuit de klanksessies als vanuit de enquête over de nieuwe pensioenregeling is naar voren gekomen dat het nemen van iets meer risico passend is voor DNB. De vakbonden en DNB hebben dit ook besproken bij de nieuwe pensioenregeling. Hierbij is afgesproken dat het pensioenfonds wat meer risico mag nemen in de beleggingen. Het pensioenfonds zal zelf het beleggingsbeleid hierop inrichten.

10 Voorwaardelijke indexatie houdt in dat het pensioenfonds alleen de opgebouwde pensioenaanspraken zal verhogen als daar voldoende financiële middelen voor zijn. Ook is er een apart deel van de premie gereserveerd om (extra) indexaties te realiseren voor de medewerkers van DNB ( actieve deelnemers in het pensioenfonds). Het fonds heeft uitgerekend dat de nieuwe DNB pensioenregeling met de rekenregels die nu gelden 70% van de prijsstijgingen via indexatie kan goedmaken over een periode van 15 jaar. Dat is een niveau dat zich verhoudt tot wat andere financiële instellingen met hun indexatieambitie verwachten te bereiken. Omdat de rekenregels voor pensioenfondsen veranderen met het nieuwe FTK, veranderen ook de regels voor indexatie. Daardoor kunnen pensioenfondsen minder snel indexeren. De indexatie vanuit het DNB pensioenfonds zal daardoor minder zijn. DNB, de vakbonden en het pensioenfonds hebben afgesproken om volgend jaar, zodra de regels van het nieuwe FTK in detail bekend zijn, te beoordelen wat de impact is van gewijzigde wetgeving en daarover in gesprek te gaan. Compensatie voor overgang naar onvoorwaardelijke indexatie actieve deelnemers Omdat de indexatie van actieve deelnemers wijzigt van onvoorwaardelijk (99% verwachte realisatie) naar voorwaardelijk (met een gemiddelde van 70% verwachte realisatie op basis van de huidige rekenregels in het FTK) hebben de vakbonden gevraagd om een verzachting van deze overgang. De compensatie wordt vormgegeven door een deel van de premie (4,4% van de loonsom) te oormerken voor de indexatie van actieve deelnemers in de eerstkomende 5 jaar. Hiermee wordt hun verwachte indexatie verhoogd. Na afloop van die 5 jaar zullen de gemaakte afspraken over de hele pensioenregeling opnieuw worden beoordeeld op basis van de dan geldende pensioenregeling. Ook bekijken DNB, het pensioenfonds en de vakbonden volgend jaar wat de effecten zijn van nieuwe rekenregels van het FTK op de 4,4% van de loonsom voor de actieven. Voor inactieve deelnemers is de verwachting dat de kansen op indexatie in de nieuwe regeling iets beter zijn dan in de oude regeling. Hoewel dit door de wetgeving van het nieuwe FTK waarschijnlijk weer ingeperkt wordt. Prijs In de huidige cao is een maximale pensioenpremie van 28% van de loonsom opgenomen. Zoals eerder gezegd heeft DNB in de afgelopen jaren 34,5% van de loonsom als pensioenpremie betaald aan het pensioenfonds. Deze pensioenpremie is voor DNB niet langer maatschappelijk te verantwoorden. DNB en de vakbonden hebben afgesproken dat de pensioenpremie in de toekomst wederom niet meer dan 28% van de loonsom mag bedragen conform de bestaande afspraak in de cao. Is de werkelijke premie wel hoger dan kan een korting van de pensioenaanspraken nodig zijn. De premie bestaat uit verschillende onderdelen. Het eerste onderdeel is de premie die nodig is voor het kunnen toezeggen van het ouderdoms- en het nabestaandenpensioen. Daarvoor is gemiddeld ongeveer 20% van de loonsom nodig. Daar bovenop komt een aanvullende premie van 2,3% voor versterking van de financiële positie van het pensioenfonds. Dit komt ten goede aan alle groepen deelnemers. Voor de overgang naar een voorwaardelijke

PENSIOENREGELING 2015 indexatie voor actieven heeft DNB 3,7% beschikbaar gesteld. Daarbovenop komt nog een stukje extra compensatie vanwege de vermindering van de pensioenopbouw van 2014 ( Witteveen 1 ). Dit is 0,7%. Tezamen is dit de genoemde 4,4% om de actieve deelnemers in de eerste 5 jaar te compenseren voor het verminderde indexatieperspectief. Dit maakt de premie in totaal 26,7%. Ten slotte is er nog een opslag van 1,3% indien de rente extra zou dalen. Zo komen we aan het maximum van 28%. Voor het jaar 2015 bedraagt de premie die DNB betaalt aan het pensioenfonds 28% van de loonsom. In het plaatje is de opbouw van de premie schematisch weergegeven. 1,3% extra indien nodig voor 28,0% rentedaling 26,7% 4,4% aanvullende premie voor financiering indexatie actieven 22,3% 2,3% aanvullende premie voor versterken financiële positie fonds (komt ten goede aan actieven en inactieven) 20% 67 jaar actuarieel pensioen 1,875% kosten-dekkende premie OP nieuwe opbouw en 70% NP risicopremies Franchise 12.642 Compensatie voor hogere eigen bijdrage leidt tot positief inkomenseffect in komende 5 jaar Op het ogenblik betalen de medewerkers maximaal 5% van de pensioengrondslag. Dit komt neer op 4,1% van de loonsom. De werkgever betaalt de rest. In de nieuwe pensioenregeling is een verdeling voorgesteld waarbij de werkgever 70% van de premie betaalt en de werknemers 30%. Dit is in Nederland een meer gebruikelijke verdeling voor de premies voor een pensioenregeling. DNB wil uiteindelijk wel naar de premieverdeling 30% voor de werknemers en 70% voor de werkgever toe, maar is bereid een zachte landing te realiseren met compensatiemaatregelen over de eerstkomende 15 jaar. De werknemersbijdrage blijft in de jaren 2015-2019 gelijk. En in de jaren 2020-2029 stijgt de werknemersbijdrage met kleine gelijke stapjes. De stijging van de werknemersbijdrage tussen 2020 en 2029 is een groei naar 30% van de kostendekkende premie. Dat betekent dat de werknemers niet meebetalen aan de aanvullende premies voor de indexatie, de versterking van het pensioenfonds of de rentebuffer. De kostendekkende premie is nu berekend op 20% van de loonsom. Afhankelijk van bijvoorbeeld de renteontwikkeling kan deze hoger of lager uitvallen. Als alles gelijk blijft, is de kostendekkende premie 20% van de loonsom. Dan wordt de bijdrage van de medewerkers gesteld op 30% van 20%. Dit is een eigen bijdrage van 6% van de loonsom. Dat is dus 1,9% meer dan de 4,1% die je nu betaalt. 11

12 PKB Doel van de sociale partners is om medewerkers zelf de regie te geven over een gedeelte van de arbeidsvoorwaarden. Hiervoor wordt het Persoonlijk Keuze Budget (PKB) in het leven geroepen. Uit dat budget kan men faciliteiten kopen (bijv. extra zorgverlof) naar behoefte of een opleiding financieren voor een gewenste carrièreswitch op termijn. Als het PKB aan het einde van het jaar niet is opgemaakt, wordt het uitbetaald aan de medewerker. DNB is echter bereid de volle premie-besparing van 1,9% uit de belastingmaatregelen ten goede te laten komen aan de werknemers. Dit gebeurt door een toevoeging van dit percentage in het Persoonlijk Keuzebudget (PKB) van medewerkers. We hadden net uitgerekend dat je 1,9% meer moest gaan betalen, maar met de besparing van 1,9% is de verhoging van de eigen bijdrage dus geheel tenietgedaan. Tot 2028 blijft er een positief inkomenseffect voor medewerkers, vanwege de compensatie van de premievrijval in het persoonlijk keuzebudget. En vanaf 2029 is er een neutraal effect. Vanaf 2015 is het opbouwpercentage in de pensioenregeling lager. Dit komt doordat er nieuwe wetgeving is, die de pensioenopbouw beperkt. De verlaging van het opbouwpercentage in de pensioenregeling leidt tot een premiebesparing van 1,9%.

PENSIOENREGELING 2015 In onderstaande tabel staan de afspraken over de eigen bijdrage aan de premie schematisch weergegeven. 13 Overgangsmaatregel huidige medewerkers (in dienst per 31 december 2014) Stijging eigen Jaar Eigen bijdrage als % loonsom bijdrage als % loonsom tov 2014 Compensatie Witteveen 2 in PKB Inkomenseffect tov 2014 2015 4,1% 0,00% +1,90% +1,9% 2016 4,1% 0,00% +1,90% +1,9% 2017 4,1% 0,00% +1,90% +1,9% 2018 4,1% 0,00% +1,90% +1,9% 2019 4,1% 0,00% +1,90% +1,9% 2020 4,29% 0,19% +1,90% +1,71% 2021 4,48% 0,38% +1,90% +1,52% 2022 4,67% 0,57% +1,90% +1,33% 2023 4,86% 0,76% +1,90% +1,14% 2024 5,05% 0,95% +1,90% +0,95% 2025 5,24% 1,14% +1,90% +0,76% 2026 5,43% 1,33% +1,90% +0,57% 2027 5,62% 1,52% +1,90% +0,38% 2028 5,81% 1,71% +1,90% +0,19% 2029 en verder 6% 1,90% +1,90% 0,00% Toelichting: Het inkomenseffect is uitgegaan van een gelijkblijvend loon (geen loonstijgingen vanwege cao of carrière). Inkomensstijgingen zoals bijvoorbeeld cao-verhogingen, zullen de effecten nog verder verzachten. De feitelijke eigen bijdrage is ook afhankelijk van de ontwikkeling van de kostendekkende premie. Nieuwe medewerkers, die in dienst komen vanaf 1 januari 2015, zullen wel gelijk een hogere werknemersbijdrage betalen. Zij betalen 5% van het salaris (6,1% van de pensioengrondslag) in de eerste 5 jaar. Daarna zal hun werknemersbijdrage ook stijgen in gelijke stapjes naar een niveau van 30% in 2029 en verder.

14 risico af kan dekken. Dat is mogelijk en DNB en het pensioenfonds zullen dit aan alle medewerkers in deze salarisgroep aanbieden. Indien medewerkers hier geen gebruik van willen maken, kunnen zij er op dat moment ook voor kiezen om er van af te zien. Medewerkers die meer verdienen dan 100.000 Voor medewerkers die meer verdienen dan 100.000 is er vanaf 1 januari 2015 geen pensioenopbouw meer mogelijk in de gewone pensioenregeling voor het salaris boven de 100.000. Dit komt door de fiscale aanpassing in pensioenregelingen. Omdat er geen pensioenopbouw meer is, valt ook een stuk aan pensioenpremie vrij. DNB en de vakbonden onderzoeken nog op welke wijze aan medewerkers een compensatie kan worden gegeven. Hiervoor wordt de vrijgevallen pensioenpremie gebruikt. Hierbij kijkt DNB ook naar wat gebruikelijk is in de markt, als het gaat om compensatiemaatregelen voor het salaris boven de 100.000. Doordat geen pensioenopbouw meer mogelijk is in de reguliere pensioenregeling voor het salaris boven de 100.000, is voor dat deel van het salaris ook geen nabestaandenpensioen meer. Dit kan voor nabestaanden van medewerkers grote financiële consequenties hebben, als een medewerker onverhoopt komt te overlijden. Om dit te voorkomen heeft DNB aan het pensioenfonds gevraagd of het pensioenfonds dit Zachte landing voor indexatie en werknemersbijdrage Vooral de afspraken over de indexatie en over de eigen bijdrage aan de premie en de indexatie zijn een behoorlijk technisch verhaal. We hebben geprobeerd het zo helder mogelijk uit te leggen. Hoe dan ook de pensioenregeling wordt minder, maar is nog steeds goed. Medewerkers ontvangen een fiscaal maximaal pensioen op basis van de nieuwe wettelijke mogelijkheden. Met daarbovenop een marktconforme afspraak voor indexatie. Als we kijken naar wat in de markt om ons heen gebruikelijk is, is de nieuwe DNB pensioenregeling nog steeds goed te noemen. DNB en de vakbonden hebben intensief en constructief overlegd en onderhandeld. Daarbij zijn van beide kanten concessies gedaan. De overgang van onvoorwaardelijke naar voorwaardelijke indexatie voor actieve deelnemers en de verhoging van de eigen bijdrage aan de pensioenregeling waren de belangrijkste pijnpunten. Met de nu afgesproken compensatiemaatregelen is voor beide punten een zachte landing gerealiseerd.

PENSIOENREGELING 2015 Voor een duidelijk overzicht van alle veranderingen hebben we in onderstaand schema een vergelijking gemaakt tussen de pensioenregeling zoals die was in 2013, zoals die werd in 2014 en zoals die nu is afgesproken voor 2015. 15 Inhoud Regeling 2013 Regeling 2014 Regeling 2015 Opbouw 2,15% 2,05% 1,875% Geen opbouw meer boven jaarsalaris 100.000 (compensatie wordt uitgewerkt) Franchise 12.104 12.251 12.642 Pensioenleeftijd 65 67 67 Indexatie actieven Onvoorwaardelijk (100% van loonindexatie wel een maximale Onvoorwaardelijk (100% van loonindexatie wel een maximale Voorwaardelijk (verwachte realisatie obv huidig FTK: 70% van prijsindexatie) * compensatie gedurende 5 jaar premie) premie) Indexatie Voorwaardelijk Voorwaardelijk Voorwaardelijk (prijsindexatie) inactieven (prijsindexatie) (prijsindexatie) Premie 28% (feitelijk 34,5%) afhankelijk van 28% (feitelijk 34,5%) afhankelijk van Maximaal 28% afhankelijk van de kostendekkende premie dekkingsgraad dekkingsgraad Eigen bijdrage 4,1% loonsom 4,1% loonsom 6% loonsom ** compensatie gedurende 15 jaar Compensatie Witteveen 2 Nvt Nvt Jaarlijks 1,9% van het loon als storting in het PKB Voor medewerkers die meer verdienen dan 100.000 wordt nog een compensatiemaatregel uitgewerkt. Wel krijgen alle medewerkers in deze salarisgroep de mogelijkheid het nabestaandenpensioen bij het pensioenfonds te verzekeren. * zie de compensatiemaatregelen zoals beschreven onder het kopje Ambitie ** zie de compensatiemaatregelen zoals beschreven onder het kopje Prijs

16 Achtergrondinformatie Nog even terug: wat waren de wijzigingen begin 2014? Pensioenleeftijd omhoog van 65 naar 67 jaar Laten we eerst even teruggaan waar we vandaan kwamen. In 2014 waren er ten opzichte van 2013 twee belangrijke veranderingen in de pensioenregeling. Die waren allebei het gevolg van wettelijke wijzigingen. DNB was dus verplicht om deze door te voeren. De eerste was dat de pensioenleeftijd omhoog ging van 65 jaar naar 67 jaar. Voor het pensioen dat je tot eind 2013 had opgebouwd, blijft de pensioenleeftijd 65 jaar. Voor het pensioen dat je vanaf 1 januari 2014 opbouwt, wordt dit 67 jaar. Het blijft overigens nog steeds mogelijk om eerder met pensioen te gaan als je dat wilt. Wellicht is het goed om nog eens even de vorige brochure erbij te nemen om te zien wat de gevolgen van het verhogen van de pensioenleeftijd zijn. Mocht je de brochure niet meer hebben, dan kun je die altijd nog downloaden op DNB Plaza, onder P&O. Opbouwpercentage omlaag De tweede wijziging had te maken met de verlaging van de grenzen voor de fiscaal toegestane pensioenopbouw. Omdat we in Nederland nu langer doorwerken, kunnen we met een lagere opbouw toch hetzelfde pensioen halen. Dit was de redenering van de regering. Wij hadden bij DNB een opbouwpercentage van 2,15% in combinatie met een lage franchise van 12.104. Een lage franchise is gunstig, want dat betekent dat je over een groter deel van je salaris pensioen opbouwt. We konden de franchise laag houden ( 12.251), maar dan moest wel het opbouwpercentage omlaag van 2,15% naar 2,05% per 1 januari 2014. Nieuwe wetswijzigingen per begin 2015 Opbouwpercentage verder omlaag Zoals we vorig jaar al hadden aangekondigd, gaat de overheid de grenzen voor het belastingvrij opbouwen van pensioen met ingang van 1 januari 2015 verder verlagen. Voor middelloonregelingen dat is de regeling die DNB heeft wordt het maximaal toegestane opbouwpercentage 1,875%. Met de vakbonden is afgesproken dat we kiezen voor dit maximumpercentage met daarbij de laagst mogelijke franchise. Deze bedraagt 12.642. Verlaging opbouwpercentage 2,15 2,05 1,875 2013 2014 2015

PENSIOENREGELING 2015 Geen pensioenopbouw meer boven een ton Naast de verlaging van het opbouwpercentage, mag er na 1 januari 2015 niet meer belastingvrij pensioen worden opgebouwd boven een jaarsalaris van 100.000. Medewerkers die meer verdienen, missen dan dus een stuk van hun pensioenopbouw. Er komt ter compensatie een mogelijkheid om pensioen te sparen van het nettoloon. Daar worden momenteel in de markt producten voor ontwikkeld. Wij kijken daarbij ook nadrukkelijk wat andere organisaties in de financiële sector doen. We gaan in ieder geval iets doen, zeker ook omdat het nabestaandenpensioen voor deze medewerkers ook gebaseerd wordt op een jaarinkomen van maximaal 100.000. Voor 2015 hebben DNB en het pensioenfonds afgesproken in elk geval een verzekering aan te bieden aan deze medewerkers voor het verzekeren van het nabestaandenpensioen. Besparingen benutten voor compensatie De verlaging van het opbouwpercentage leidt tot een premiebesparing van 1,9%. Met de vakbonden is afgesproken dat dit volledig terug wordt gegeven aan medewerkers. Iedereen ontvangt deze 1,9% van het salaris in het eigen persoonlijk keuzebudget. De besparing op het begrenzen van de pensioenopbouw tot 100.000 leidt tot een besparing van 0,8%. Die wordt gebruikt voor de compensatie van de betreffende groep medewerkers. Nieuwe FTK heeft invloed op pensioenregeling Naast de belastingmaatregelen hebben we in 2015 te maken met nog meer wetswijzigingen. Zo komt er een nieuw Financieel toetsingskader (FTK). Dit zijn de nieuwe spelregels voor pensioenfondsen. DNB moet die regels als toezichthouder gaan hanteren, maar ons eigen pensioenfonds moet net zo goed aan die regels voldoen. Het nieuwe FTK gaat deels op 1 januari 2015 en deels later van kracht. Het nieuwe FTK heeft invloed op de uitwerking van onze nieuwe pensioenregeling. Er zullen bijvoorbeeld strengere eisen gaan gelden voor het aanhouden van kapitaalreserves dan nu. Dat kan van invloed zijn op de mogelijkheden die het fonds heeft om de pensioenen aan te passen aan de stijging van de kosten van het levensonderhoud. Waar vind je meer informatie? Op DNB Plaza kun je meer informatie vinden over de aanpassingen in de pensioenregeling. Je vindt daar ook een lijst met veel gestelde vragen en antwoorden (Q&A). Als je specifieke vragen hebt, kun je contact opnemen met het pensioenfonds/ TKP. Verder kun je natuurlijk allerlei informatie over je pensioen vinden op de website van het pensioenfonds, www.dnbpensioenfonds.nl 17

Wat betekent dit voor jou? 18 De situatie vanaf 2015 Elk jaar dat je bij DNB werkt, bouw je een deel van je toekomstige ouderdomspensioen op. Om uit te leggen hoe dat in zijn werk gaat, zijn vier begrippen van belang. Het eerste is je pensioengevend salaris. Dat is je jaarsalaris, plus je dertiende maand en je vakantietoeslag. Het tweede begrip is de franchise. Dat is het deel van je pensioengevend salaris waarover je geen pensioen opbouwt omdat je in de toekomst ook AOW van de overheid krijgt. De franchise bij DNB is in 2015 12.642. Het bedrag dat overblijft als je de franchise aftrekt van het pensioengevend salaris, noemen we de pensioengrondslag. Over dat bedrag bouw je pensioen op. Het opbouwpercentage is het percentage van je pensioengrondslag dat je jaarlijks opbouwt aan pensioen. Het bedrag dat je opbouwt is het brutobedrag dat je voor de rest van je leven krijgt vanaf het moment dat je met pensioen gaat. Bij DNB bouw je vanaf 2015 1,875% over de pensioengrondslag op. Misschien dat het je een beetje duizelt door deze verschillende begrippen. Een rekenvoorbeeld maakt het makkelijker. We nemen drie fictieve voorbeelden: Martijn, een medewerker verdient 4.000 per maand. Hij is 35 jaar. Marleen, een medewerkster verdient 5.000 per maand. Zij is 45 jaar. Marja, een medewerkster verdient 6.000 per maand. Zij is 55 jaar. Vanaf 2015 ziet de pensioenopbouw van Martijn, Marleen en Marja er jaarlijks als volgt uit: Naam Martijn Marleen Marja Leeftijd Maandsalaris 35 4.000 45 5.000 55 6.000 Jaarsalaris 13 e maand + Vakantiegeld + Pensioengevend salaris Af: franchise -/- Pensioengrondslag 48.000 4.000 4.160 56.160 12.642 43.518 60.000 5.000 5.200 70.200 12.642 57.558 72.000 6.000 6.240 84.240 12.642 71.859 Pensioenopbouw in 1 jaar (1,875% x Pensioengrondslag) 816 1.079 1.342 Pensioenopbouw tot 67 jaar (Pensioenopbouw x jaren tot 67) 26.111 23.743 16.110 Dit bedrag ontvangen zij bruto op jaarbasis vanaf de leeftijd 67. Dit bedrag kan veranderen als er wijzigingen optreden in bijvoorbeeld het salaris, de franchise of het parttimepercentage. Boven op dit bedrag komt nog het pensioen dat Martijn, Marleen en Marja eerder bij DNB of een andere werkgever hebben opgebouwd. Ook kan er sprake zijn van eerder opgebouwde prepensioenrechten.

PENSIOENREGELING 2015 Natuurlijk is dit een voorbeeldberekening. In werkelijkheid zijn Martijn, Marleen en Marja waarschijnlijk tegen een lager salaris begonnen te werken en zal hun salaris hopelijk in de toekomst nog stijgen. DNB kent een middelloonregeling waarbij het pensioen wordt opgebouwd over het gemiddeld over de loopbaan verdiende inkomen. Behalve het pensioen voor later, ontvangen Martijn, Marleen en Marja, nu gelijk 1,9% van hun individueel vastgesteld salaris in hun persoonlijk keuzebudget. Dit pakt voor hen als volgt uit: Naam Martijn Marleen Marja Leeftijd 35 45 55 Indiv. vastgest. salaris 56.160 70.200 84.240 1,9% in PKB 1.067 1.334 1.601 aangepast. DNB en de vakbonden hebben er altijd voor gekozen om een lage franchise te hanteren. Dat is gunstig voor de pensioenopbouw van de medewerkers. De franchise is namelijk het deel van je salaris waarover je geen pensioen opbouwt. Dus hoe lager de franchise, hoe hoger het deel van je salaris waarover je wel pensioen opbouwt. In 2014 is de combinatie van de lage franchise van 12.251 met een opbouwpercentage van 2,15%, zoals 2013, niet meer toegestaan. DNB en de vakbonden hebben ervoor gekozen om de laagst mogelijke franchise te handhaven. Het opbouwpercentage werd, conform de fiscale regels, verlaagd tot 2,05%. Wij blijven nog even bij de voorbeelden van Martijn, Marleen en Marja. 19 Met dit persoonlijk keuzebudget kunnen Martijn, Marleen en Marja faciliteiten kopen (bijv. extra zorgverlof) naar behoefte of een opleiding financieren voor een gewenste carrièreswitch op termijn. Als het PKB aan het einde van het jaar niet is opgemaakt, krijgen Martijn, Marleen en Marja het bedrag, dat nog niet besteed is, uitbetaald. De pensioenregeling in 2014 In 2014 was er een andere pensioenregeling. De pensioenopbouw was 2,05%, de franchise was 12.251 en de pensioenleeftijd werd voor het eerst op 67 jaar gezet. In het eerder genoemde Witteveenkader gelden regels voor hoe laag de franchise en hoe hoog het opbouwpercentage maximaal mogen zijn om belastingvrij pensioen op te kunnen bouwen. Die regels werden in 2013

20 De pensioenopbouw na 1 januari 2014 zag er voor hen als volgt uit: Naam Martijn Marleen Marja Leeftijd Maandsalaris 35 4.000 45 5.000 55 6.000 Jaarsalaris 13 e maand + Vakantiegeld + Pensioengevend salaris Af: franchise -/- Pensioengrondslag 48.000 4.000 4.160 56.160 12.251 43.909 60.000 5.000 5.200 70.200 12.251 57.949 72.000 6.000 6.240 84.240 12.251 71.989 Pensioenopbouw in 1 jaar (2,05% x Pensioengrondslag) 903,15 1.190 1.476 Pensioenopbouw tot 67 jaar (Pensioenopbouw x jaren tot 67) 28.804 26.135 17.709 Let op: dit bedrag ontvangen zij bruto op jaarbasis vanaf de leeftijd 67. Het is mogelijk het pensioen eerder te laten ingaan, maar dan wordt het bruto bedrag per jaar ook lager. Dit bedrag kan veranderen als er wijzigingen optreden in bijvoorbeeld het salaris, de franchise of het parttimepercentage. Boven op dit bedrag komt nog het pensioen dat Martijn, Marleen en Marja eerder bij DNB of een andere werkgever hebben opgebouwd. Dat is pensioen dat eerder ingaat, namelijk op 65. Ook kan er sprake zijn van eerder opgebouwde prepensioenrechten.

PENSIOENREGELING 2015 De pensioenregeling in 2013 In 2013 was er tevens sprake van een andere pensioenregeling. De opbouw was 2,15 % en de pensioenleeftijd stond op 65 jaar. De opbouw zag er voor Martijn, Marleen en Marja als volgt uit: 21 Tot en met 2013 zag de pensioenregeling er als volgt uit: Naam Martijn Marleen Marja Leeftijd Maandsalaris 35 4.000 45 5.000 55 6.000 Jaarsalaris 13 e maand + Vakantiegeld + Pensioengevend salaris Af: franchise -/- Pensioengrondslag 48.000 4.000 4.160 56.160 12.114 44.056 60.000 5.000 5.200 70.200 12.114 58.096 72.000 6.000 6.240 84.240 12.114 72.136 Pensioenopbouw in 1 jaar (2,15% x Pensioengrondslag) 947 1.249 1.551 Pensioenopbouw tot 65 jaar (Pensioenopbouw x jaren tot 65) 28.410 24.977 15.507 Dit bedrag ontvangen zij bruto op jaarbasis vanaf leeftijd 65. Dit bedrag kan veranderen als er wijzigingen optreden in bijvoorbeeld het salaris, de franchise of het parttimepercentage. Boven op dit bedrag komt nog het pensioen dat Martijn, Marleen en Marja eerder bij DNB of een andere werkgever hebben opgebouwd. Ook kan er sprake zijn van eerder opgebouwde prepensioenrechten.

22 Lijst van pensioenbegrippen ACTIEVEN Medewerkers die momenteel werkzaam zijn en pensioenpremie sparen. AMBITIENIVEAU De ambitie in een pensioenregeling om een bepaald resultaat te behalen met de pensioenregeling. Bijvoorbeeld 80% van het gemiddelde salaris op de pensioendatum. Daarnaast is er een ambitie om de pensioenregeling te indexeren (welvaartsvast te houden). AOW Algemene Ouderdomswet. Dit is de pensioenuitkering van de overheid waarop iedereen recht heeft die in Nederland woont of heeft gewoond. De hoogte van de AOW is afhankelijk van je leefsituatie en het aantal jaren dat je in Nederland hebt gewoond vanaf je 15e levensjaar. GEMIDDELDE LEVENSVERWACHTING Het aantal jaren dat we in Nederland gemiddeld leven na de geboorte. Het Centraal Bureau voor de Statistiek verzamelt en publiceert deze gegevens. GEPENSIONEERDE Deelnemers aan het pensioenfonds die een pensioenuitkering hebben. INDEXATIE Officieel ook wel toeslagverlening genoemd. De verhoging van het opgebouwde pensioen of de pensioenaanspraken met een door het bestuur vastgesteld percentage. In de nieuwe regeling van DNB wordt indexatie voorwaardelijk (als het pensioenfonds voldoende financiële middelen heeft) en gebaseerd op het prijsindexcijfer van het Centraal Bureau voor de Statistiek. AOW-LEEFTIJD Dit is de leeftijd waarop je AOW ingaat. De ingangsdatum is afhankelijk van je leeftijd. DEKKINGSGRAAD Het verschil tussen de bezittingen en de verplichtingen van een pensioenfonds, uitgedrukt in een percentage. FRANCHISE Franchise betekent eigenlijk vrijstelling. De franchise is het deel van je salaris waarover je geen pensioen opbouwt omdat je later naast je pensioen ook AOW van de overheid ontvangt. De franchise bij DNB is 12.642 in 2015 en wordt jaarlijks aangepast. INACTIEVEN De voormalig medewerkers die niet meer werkzaam zijn bij DNB. Ook de gepensioneerden vallen onder de groep inactieven. KOSTENDEKKENDE PREMIE Dit is de premie die het pensioenfonds nodig heeft om de pensioenopbouw voor medewerkers in te kunnen kopen. MIDDELLOONREGELING Een pensioenregeling waarbij het pensioen wordt gebaseerd over het gemiddeld over de loopbaan verdiende salaris.

PENSIOENREGELING 2015 OPBOUWPERCENTAGE Dit is het percentage van je pensioengrondslag dat bepaalt hoeveel je jaarlijks aan pensioen opbouwt. Dit is in 2014 2,05%. Vanaf 1 januari 2015 wordt dit 1,875%. 23 PENSIOENGEVEND SALARIS Dit is het bedrag dat meetelt voor de berekening van je pensioen. Het is je jaarsalaris plus de dertiende maand en de vakantietoeslag. Dit bedrag is maximaal 100.000. PENSIOENGRONDSLAG Dit is het bedrag waarop je pensioenopbouw wordt gebaseerd. Het is je pensioengevend salaris min de franchise. PENSIOENRICHTLEEFTIJD Dit is de leeftijd waarop je normaal met pensioen gaat. Dit is nu de eerste dag van de maand volgend waarop je 67 jaar wordt. SLAPERS Voormalige medewerkers van DNB die pensioen hebben opgebouwd bij het pensioenfonds dat nog niet tot uitkering is gekomen.

De Nederlandsche Bank n.v. Postbus 98, 1000 ab Amsterdam 020-524 91 11 dnb.nl