Computercommunicatie B: Informatiesystemen Markus Egg Rijksuniversiteit Groningen Voorjaar 2007
Introductie: doelen van de cursus definitie van informatiesystemen voorbeelden van informatiesystemen klassieke voorbeelden: communicatieplatformen IS in een ruimere betekenis: automatische vertaling, Semantic Web beoogde vaardigheden beoordelen van mogelijkheden en beperkingen van IS toepassing ervan op communicatie-problemen communicatie-questies vertalen naar IT-concepten en omgekeerd afbakening tot CMC A: in deze cursus staat de usability van systemen centraal, in CMC B hun functionaliteit 1
Introductie: organisatie van de cursus 1 klein getal deelnemers meer interactiviteit mogelijk groepjes van twee studenten voor presentaties/feedback voor elk onderwerp is er een presentatie van 30 à 45 minuten daarna een discussiebijdrage van een ander groepje met commentaar op de presentatie (15 minuten) de rest van de tijd wordt ingevuld door mij/door discussie schriftelijke versie van de presentatie dat zijn de oefenopdrachten voor deze cursus ten slotte een tentamen 2
Introductie: organisatie van de cursus 2 toetsing presentatie 25% commentaar 10% schriftelijke versie 25% tentamen 40% het is een nieuwe cursus, nog nooit gegeven de ontwikkeling is nog niet helemaal af - voordelen en nadelen jullie kunnen verschillende kanten op - meer of min technisch... 3
Introductie: organisatie van de cursus 3 zes onderwerpen online samenwerken: Nestor (http://nestor.rug.nl) and SURFgroepen (http://www.surfgroepen.nl) intranetten Information Retrieval en Information Extraction Semantic Web Automatische Vertaling Databanken en hun gebruikersinterfaces deze lijst zou kunnen veranderen we beginnen met online samenwerken (21 en 28 februari) en intranetten (7 en 14 maart) 4
Introductie: definitie van IS 1 definitie van informatiesystemen de uitdrukking is vrij populair: 75.100.000 hits in Google (met aanhalingstekens!) het onderwerp wordt vaak binnen de economische wetenschappen aan de orde gesteld wij willen het vanuit de communicatiewetenschappelijke kant benaderen heel algemeen: systemen voor het werken met informatie (gegevens) verzamelen (gegevens) verwerken verspreiden aanvragen 5
Introductie: definitie van IS 2 IS worden met name in organisationele settings gebruikt in de literatuur over organisaties vind je plaatjes zoals dit: IS hebben een sterke maatschappelijke of toepassings-kant probleem: de juiste informatie op de juiste tijdstip toegankelijk maken eigenlijk zou een klassieke bibliotheeks-catalogus ook een IS kunnen zijn, maar dat blijft hier buiten beschouwing 6
Introductie: definitie van IS 3 mensen: ICT-specialisten én gewone gebruikers netwerken: vandaag het internet (als fysiek phenomeen, computers en de kabels ertussen), communicatie-satellieten,... vroeger ook telefoonkabels en privé-netwerken software: bestuurssystemen en programma s gegevens: van alles, klant-informatie, treinaansluitingen, enz. hardware: met name voor het opslaan van gegevens 7
Introductie: definitie van IS 4 een systeem is een groep onderling verbonden of op elkaar inwerkende elementen die een geheel vormen (O Brien) systemen hebben vier elementaire functies invoer: intikken, scannen, inspreken,... verwerking: van data naar informatie opslag: databases uitvoer: als beeld, geluid, tekst,... twee verdere functies terugkoppeling: levert gegevens over het gedrag van een systeem besturing: aanpassen van het systeem op basis van het feedback 8
Introductie: definitie van IS 5 informatiesystemen mikken op een niet te ingewikkeld niveau van weten (in tegenstelling tot systemen binnen de Kunstmatige Intelligentie) de hiërarchie van het weten data/gegevens: rauwe, nog niet georganiseerde feiten (waarvan men denkt dat ze kloppen) informatie: verwerkte gegevens in een gestructureerde vorm weten: informatie verrijkt door relaties tussen onderdelen van de informatie intelligentie (ervaring): weten dat voor het oplossen van problemen kan worden toegepast wijsheid: visie en diepte van begrijpen verworven door uitgebreid weten en ervaring 9
Introductie: definitie van IS 6 onderdeel van HCI (Human-computer interaction) 10
Introductie: definitie van IS 7 IS zijn een interfacefenomeen (ze overlappen met alle HCI-onderdelen) technische feiten van IS zijn geen doel op zichzelf maar worden beschouwd vanuit het perspectief van hun communicative functionaliteit je moet altijd in de gaten houden hoe IS bij een bepaald netwerk van mensen en hun gezamenlijke doelen passen soms ook extreem hoge risico s bij het van start gaan van IS de te ondersteunen processen gaan gewoon door er is vaak geen tijd om IS uitgebreid te testen 11
Introductie: definitie van IS 8 het nut van informatiesystemen de afhankelijkheid van informatie wordt steeds groter (er is sprake van een informatie-maatschappij ) de hoeveelheden informatie nemen toe, hun betrouwbaarheid af maar er zitten ook kansen in privé bijv. het contact houden met vrienden of het opzoeken van literatuur zakelijk: ondersteuning van bedrijfsprocessen, besluitvorming en het halen van concurrentievoordeel 12
Introductie: definitie van IS 9 van hoger opgeleiden in het algemeen wordt verwacht dat ze met IS vertrouwd zijn, voor de communicatie binnen een instelling en naar buiten dit geldt met name voor CIW ers in instellingen zijn IS vaak onderdeel van communicatieproblemen of van hun beoogde oplossing communicatie-experts worden geacht om tussen gewone gebruikers en ICT-experts te kunnen bemiddelen daarvoor moet je de taal van de experts kunnen spreken voorbeeld 1: interne informatievoorziening voorbeeld 2: contact met klanten (zakelijk of in overheidsinstellingen) 13