Laboratorium & kliniek Bron: leidse-land.nl F.J.A. van Meeteren, arts, dmcc 1
2
Patiënt 1 Vrouw van 24 jaar uit Tunesië. Ze is sedert 3 weken in ons land. Ze bezoekt de huisarts met lichte koorts (38,1 graden Celsius). Ze is moe en lusteloos. De laatste weken is ze vermagerd en heeft last van nachtzweten. Ze heeft een aantal gezwollen klieren in de hals. Laboratorium door de huisarts : BSE; 76 mm/uur (4-8 mm/uur) CRP; 34 gr/l Leucocyten; 2,4x 109 (4-10 x 109/L) ( leucopenie) Ht; 0,42 (0,36-0,47 L/L) Hb; 7,1 (7,5-10 mmol/l) ASAT; 54 (< 37 E/L) ALAT; 56 ( < 41 E/L) Gamma GT; 41 (< 35 E/L) Bron: koffietijd.nl 3
Aanvullende diagnostiek Mantouxtest : twijfelachtig ( 14 mm. ) X Thorax: geen duidelijke afwijkingen IGRA-test. (Interferon-gamma release assay): Positief. Bron: catarina ziekenhuis 4
Klinische symptomen (Bron: M. Westerman, M.B. van der Kooij, H.J. Smit, T.A. van Dorp, B.A. van de Wiel, H. van Deutekom en J. Veenstra) Lymfkliertuberculose voornamelijk voor bij patiënten die afkomstig zijn uit een voor tuberculose endemisch gebied. Bij 74% van de 62 patiënten was het radiologisch onderzoek van de thorax normaal, bij 24% was er een verdenking op hilaire dan wel mediastinale lymfadenopathie. Slechts zelden is sprake van gelijktijdige pulmonale tuberculose. Laboratorium- en radiologisch onderzoek laten veelal geen of weinig afwijkingen zien. De diagnose lymfkliertuberculose kan vaak worden gesteld met een cytologische punctie, waarbij het verkregen materiaal tevens dient te worden gekweekt. 5
(Laboratorium) diagnostiek TBC komt veel voor in ontwikkelingslanden en in een aantal landen in Oost-Europa. Wereldwijd overlijden ruim 3 miljoen mensen per jaar aan TBC. (bron: patient1.nl) Ongeveer één op de 10 mensen die geïnfecteerd raken wordt ook daadwerkelijk ziek. Mantouxtest (tuberculinehuidtest). We beoordelen de uitslag 3 dagen later. ( wordt vaak twee keer uitgevoerd) X Thorax. IGRA-test. (Interferon-gamma release assay) (latente TBC en bij verdenking op latente TBC als de Mantoux twijfelachtig is. (bijvoorbeeld tussen de 5 en 15 mm.) of wanneer de patiënt in het verleden met BCG gevaccineerd is.) BCG-vaccinatie geeft ongeveer 70% bescherming. Bron:printerest.nl 6
Patiënt 2 De heer Van de B. is 54 jaar oud en bekent met hypertensie. Zijn vader heeft een hartinfarct doorgemaakt. En zijn moeder en zijn oudere zus worden behandeld voor een diabetes mellitus type 2. De BMI van de heer Van de B. was bij de laatste controle 27 (<25 kg/m2). Hij meldt zich nu bij de huisarts met wat vage klachten van een vaag drukkend gevoel in de borst en vermoeidheid sinds circa 18 uur. Hij is ook wat kortademig. De huisarts stuurt de patiënt door naar het ziekenhuis. Bron: viata.nl 7
Laboratorium waardenwaarden patiënt 2 Cardiaal troponine I ; 0,21 (< 0,1µg/l) Cardiaal troponine ; 0,07 (< 0,01µg/l) CK MB; 87 (< 24U/l) Cholesterol; 8,6 mmol/l (< 5 mmol/l) LDL; 4,8 (2,0 4,5mmol/l) HDL; 1,4 (0,9 1,7mmol/l) Natrium; 141 (135-145 mmol/l) Kalium; 4,1 (3,5-5,0 mmol/l) HbA1c; 4,3 ( 4,0-6,0 %) Bron: printerest.nl 8
Hartenzymen (bron: labuitslag.nl) Troponine is een eiwit dat betrokken is bij het samentrekken en ontspannen van spieren. Het zit in vrijwel alle spieren die we gebruiken om te bewegen en ook in de hartspier. Het eiwit bestaat uit drie onderdelen: I (TnI), T (TnT) en C (TnC). De belangrijkste die worden gemeten in het ziekenhuis zijn T en I. Creatinekinase (CK) is een enzym dat helpt in de energievoorziening van cellen uit hart, hersenen, spieren en het bloed van gezonde mensen. Bloedspiegels van CK stijgen wanneer spieren of hartspiercellen kapot gaan. CK-MB is een vorm van het enzym dat vooral in de hartspier voorkomt. Het CK-MB begint te stijgen in de eerste 4 tot 6 uur na een hartaanval. De symptomen beginnen en bereiken hun hoogste niveau na ongeveer 18 tot 24 uur. De waarden zullen weer herstellen en naar normaal terugkeren in ongeveer 2 tot 3 dagen. Bron: printerest.nl 9
Patiënt 3 Patiënt Andrea M. is 14 jaar oud. Ze is afkomstig uit Syrië en woont sedert drie jaar samen met haar ouders en haar twee broers in Nederland. Andrea bezoekt de huisarts samen met haar moeder in verband met vermoeidheid, kortademigheid, zwakte en bleekheid die de laatste tijd is verergert. Bron: nl.streamstime.com 10
patiënt 3 BSE; 23 mm/uur (< 20 mm/uur) CRP; 8 (< 10 mg/l) Bloed HT; 0,34 l/l (0,36-0,46l/l) Bloed Hb; 4,5 (7,5-9,5 mmol/l) Erythrocyten; 3,1 (3,8-5,5 x 1012/l) Leucocyten; 7,6 (4-10x109/l) Reticulocyten; microscopische telling 6% als percentage van totaal aantal rode bloedcellen (normaal 0-2%) Haptoglobine; 0,2 (0,4-3,0 g/l) Ferritine; 160 (20-150 μg/l) MCH; 1,2 (1,7-2,1 fmol) MCHC; 18,5 (19,3-22,5 mmol/l) MCV; 75 fl (84-100 fl) Thrombocyten;256x109/l Bilirubine; 46 (< 17 μmol/l) ALAT; 65 U/l (< 40U/l) ASAT;72 U/l (<35 U/l) GammaGT; 82 U/l (< 35 E/l) Bron:bol.com 11
Preventie en therapie. Patiënt met thalassemie. Sinds 1 januari 2007 worden in Nederland alle pasgeborenen alleen gescreend op de ernstige vorm van thalassemie (thalassemie major). Alle andere vormen zijn bij het hielprikonderzoek niet goed op te sporen. chronische bloedtransfusies Italië veel ervaring met het op jonge leeftijd uitvoeren van beenmergtransplantaties symptomen te helpen en verlichten complicaties te voorkomen en/of onder controle houden IJzerstapeling in het hart kan ook leiden tot hartfalen Bron: huisartsengenetica.nl 12
Wat is thalasserie? Een autosomaal recessieve bloedziekte waarbij onvoldoende en afwijkend hemoglobine wordt aanmaakt (= hemoglobinopathie). Normaal hemoglobine bevat vier eiwit ketens: twee alphaen twee bèta-globuline. Bij alpha- en bèta- thalassemie is er sprake van afwijkingen in deze eiwitketens. De ziekte is niet te genezen. Miljoenen mensen lijden aan thalassemie. Alpha-thalassemie: Zuidoost-Azïe, India, China en de Filippijnen. Bèta-thalassemie: Middellandse Zee (Griekenland, Italïe en het Midden-Oosten) of van Aziatische of Afrikaanse oorsprong of afkomst. Bron; 123RF 13
Vragen? Bron: printerest.com 14