Volare In deze les leert u taalgebruik rond reizen met het vliegtuig: Biglietto, per favore. enkelvoud en meervoud van zelfstandige naamwoorden: biglietto biglietti, uscita uscite tellen tot tien: zero, uno, due,... dieci tijdstippen aangeven: alle nove de enkelvoudsvormen van het werkwoord avere: ho, hai, ha de vormen van het onbepaald lidwoord: un, una, uno de vormen van het bepaald lidwoord: il, la, l', lo, i, le, gli
INTRODUCTIE Woordenlijst l aeroporto l aereo la valigia il biglietto (aereo) il bagaglio l uscita l imbarco Buon viaggio! la moneta la chiave il pacco het vliegveld het vliegtuig de koffer het (vlieg)ticket de bagage de uitgang; hier: de gate het instappen, het boarden Goede reis! de munt de sleutel het pak, het pakket CD 1 TR. 08 1 Op een vliegveld (aeroporto) komen de volgende begrippen aan de orde. Luister naar de woorden op de cd. De betekenis wordt duidelijk uit de afbeeldingen. Luister nog een keer, spreek de woorden na en onthoud ze. l aeroporto l aereo la valigia il bagaglio a mano l imbarco il biglietto il passaporto il carrello diciotto 18
VOLARE INTRODUCTIE Deze zinnen zijn vaak te horen op een vliegveld in Italië. Combineer elke zin met de juiste vertaling. 1. Biglietto, per favore. A Hebt u munten of sleutels in uw zak?. Ha bagagli? B Raam of gangpad? 3. Finestrino o corridoio? C Ticket, alstublieft. 4. Ha monete o chiavi in tasca? D Hebt u bagage? Chiara checkt in op het vliegveld en gaat naar de gate. Luister naar de gesprekken. 3 CD 1 TR. 09 19 diciannove
INTRODUCTIE CD 1 TR. 09 4 a) Luister opnieuw naar het gesprek bij 3, terwijl u de uitgeschreven tekst achter in het boek (p. 11) meeleest. Noteer hieronder alle zinnen en losse woorden uit het gesprek die te maken hebben met de luchthaven. b) De medewerker aan de incheckbalie vraagt om Chiara's ticket. Wat zegt Chiara als ze haar ticket aangeeft? Schrijf het hieronder op. 5 Lees de zinnen en kruis aan of ze wel of niet kloppen met de inhoud van het gesprek. Luister nogmaals om te bepalen of uw antwoorden kloppen. CD 1 TR. 09 1. Chiara heeft vier stuks bagage. goed fout. Chiara heeft geen zware bagage bij zich. 3. Chiara wil een raamplaats. 4. De vlucht vertrekt om 8.00 uur. 5. Chiara heeft wat kleingeld in haar zak. 6. Chiara moet naar gate nummer 10. 6 Lees de zinnen en vragen links en combineer ze met de passende reacties rechts. 1. Biglietto, per favore. A Ah, è vero! Le chiavi! Een variant van per favore is per piacere. Beide uitdrukkingen betekenen alsjeblieft of alstublieft bij een verzoek.. Ha bagagli? B Va bene, grazie. 3. Finestrino o corridoio? C Ecco a Lei. 4. Imbarco alle 5. D Finestrino, per favore. 5. Ha per caso monete o chiavi in tasca? E Sì, due valigie. venti 0
VOLARE INTRODUCTIE Woorden als signora, biglietto, uscita en pacco zijn zelfstandige naamwoorden. Zelfstandige naamwoorden die eindigen op -o zijn meestal mannelijk (biglietto) en die op -a zijn meestal vrouwelijk (uscita). Zelfstandige naamwoorden op -o krijgen de meervoudsuitgang -i (biglietti), die op -a krijgen de meervoudsuitang -e (uscite). Zelfstandige naamwoorden op -e kunnen mannelijk zijn, zoals signore (meneer) of vrouwelijk, zoals chiave (sleutel). Zelfstandige naamwoorden op -e krijgen de meervoudsuitgang -i: signori / chiavi Let op de uitspraak van gn in signora en signore: de combinatie g + n wordt uitgesproken als gn in cognac. 7 1 Het zelfstandig naamwoord Luister naar de cijfers van 0 tot en met 9. 8 CD 1 TR. 10 56 De hoofdtelwoorden tot en met 10 zero uno due tre quattro cinque sei sette otto nove Tien is in het Italiaans dieci. In het gesprek op het vliegveld wordt gezegd: Imbarco alle 10. Het boarden begint om tien uur. Met alle (om) + getal wordt een tijdstip aangegeven. 1 ventuno
INTRODUCTIE 9 Vul deze zin aan met de verschillende tijdstippen op de klokken: L'imbarco è alle... 1.. 3. 4. 9 De tegenwoordige tijd van avere 10 In het gesprek bij 3 komen twee vormen voor van het werkwoord avere (hebben). Zoek ze op in de uitgeschreven tekst (p. 11) en schrijf ze hieronder op. (io) (tu) hai (lui / lei / Lei) De h wordt in het Italiaans niet uitgesproken. De h in de schrijfwijze onderscheidt wel de volgende gelijkklinkende woorden: ho (ik heb) o (of) ha (hij / zij / het / u heeft) het voorzetsel a (in, op, naar). ventidue
VOLARE INTRODUCTIE Vul de zinnen aan met de aangegeven werkwoordsvormen. 11 1. Ma (avere, tu) solo una valigia?. Adesso Luigi (essere) in aereo. 3. Franca (arrivare) alle 3. 4. (arrivare, io) in aeroporto alle 5. 5. La signora Bianchi (avere) solo un bagaglio a mano. 6. E Michele adesso (stare) bene? 7. (avere) io le chiavi di casa! 8. (essere, tu) contenta? Chiara zegt tegen de baliemedewerker dat ze een koffer en een pakket als bagage heeft: una valigia en un pacco. Un en una zijn vormen van het onbepaald lidwoord. Het Nederlands heeft daarvoor maar één vorm: een. Het Italiaans heeft meerdere vormen, afhankelijk van het geslacht (mannelijk of vrouwelijk) en de beginklank van het woord dat volgt: un vóór een mannelijk woord: un pacco, un attimo una vóór een vrouwelijk woord dat begint met een medeklinker: una valigia un' vóór een vrouwelijk woord dat begint met een klinker: un uscita uno vóór een mannelijk woord dat begint met s + medeklinker, z, y, gn, of ps: uno studente, uno zero, uno yoghurt (een potje yoghurt), uno gnomo (een kabouter), uno psicologo (een psycholoog) Schrijf de juiste vorm van het onbepaald lidwoord vóór deze woorden. 1 3 Het onbepaald lidwoord biglietto chiave autostrada imbarco In het meervoud wordt, net als in het Nederlands, geen onbepaald lidwoord gebruikt: Ha per caso monete o chiavi in tasca? Hebt u toevallig munten of sleutels in uw zak? 3 ventitré
INTRODUCTIE 13 Vul de ontbrekende vormen van het onbepaald lidwoord in. 1. Sono studentessa.. Chiara ha valigia e pacco. 3. Luigi è studente di medicina. 4. Chiara parla con signore. 5. caffè? Sì, grazie. 6. Ma c è festa qui? Het bepaald lidwoord 14 U hebt ook al vormen van het bepaald lidwoord gezien: il, la, l, le, la De vormen van het bepaald lidwoord worden bepaald door het geslacht, het getal en de beginklank van het woord dat volgt. Enkelvoud: il komt vóór een mannelijk woord dat begint met een medeklinker: il volo (de vlucht) la komt vóór een vrouwelijk woord dat begint met een medeklinker: la signora l' komt vóór een mannelijk of vrouwelijk woord dat begint met een klinker: l'ingegnere, l'uscita lo komt vóór een mannelijk woord dat begint met s + medeklinker, z, y, gn, of ps: lo studente, lo zero, lo yoghurt, lo gnomo, lo psicologo Meervoud: il wordt i: i voli lo en l bij mannelijke woorden wordt gli: gli studenti, gli ingegneri (gli wordt uitgesproken als /lji/) la en l' bij vrouwelijke woorden wordt le: le signore, le uscite 15 Vul het bepaald lidwoord in. Zet dan de woorden in het meervoud, weer met het bepaald lidwoord erbij. enkelvoud meervoud passaporto moneta aereo studente città città ventiquattro 4 ingegnere
VOLARE INTRODUCTIE Het Italiaanse wegennet bestaat uit verschillende soorten wegen. De snelste weg is de autostrada (autosnelweg), met een maximumsnelheid van 130 km. Op de meeste trajecten moet pedaggio (tol) worden betaald, bij een casello (tolpoort). Deze worden aangekondigd door borden met de tekst Alt Stazione. Je trekt een kaartje uit een automaat bij het oprijden en betaalt bij het verlaten van de weg. Het tarief wordt niet alleen bepaald door het aantal kilometers, maar ook door hoogteverschillen en het aantal bruggen of viaducten op het traject. Bij tolhokjes met de aanduiding Carte kan bij een automaat met een pinpas of creditcard betaald worden. Bij bemande tolhokjes kan ook met contant geld worden betaald. T O E PA S S E N 16 Wegen zonder tolheffing zijn: de superstrada (de 'gewone' snelweg), de strada statale (SS), de strada regionale (SR), de strada provinciale (SP) en de strada comunale (SC). Reizen met de trein is in Italië heel betaalbaar in vergelijking met sommige andere Europese landen, en het uitzicht langs de routes is vaak prachtig. 5 venticinque
Kruis aan of u het goed J of redelijk K beheerst. Dit hebt u geleerd in deze les: J taalgebruik rond reizen met het vliegtuig enkelvoud en meervoud van zelfstandige naamwoorden tellen van 0 tot 10 tijdstippen aangeven: alle dieci de enkelvoudsvormen van het werkwoord avere de vormen van het onbepaald en bepaald lidwoord K ventisei 6