Onderzoeksrapportage Geluk 2016 Zaltbommel, 25 februari 2016
Inhoudsopgave Verantwoording onderzoek 3 Highlights 4 Toelichting 5 2
Verantwoording onderzoek Inleiding Schouten & Nelissen is het nieuwe jaar 2016 gestart met de lancering van de Happitest. De Happitest is een onderzoek naar geluk, zowel in het werk als privé. De Happitest is in de periode januari 2016 tot half februari 2016 gedeeld onder de nieuwsbrieflezers en via de website van Schouten & Nelissen. Aan de Happitest hebben 1137 respondenten deelgenomen uit verschillende sectoren. Demografie Van deze 1137 respondenten is 80% vrouw, en 20% man, daarbij geeft 26% van de respondenten leiding, 74% niet. Het opleidingsniveau varieert van MBO ( 27%) en HBO (45%) tot WO (28%). Resultaten Van de 1137 respondenten is 64% gelukkig. 5% van de respondenten geeft aan ongelukkig te zijn. De resterende 31% van de respondenten scoort neutraal op geluk. Uit het onderzoek blijkt dat mannen en vrouwen in geluk niet significant van elkaar verschillen. Naast algemeen geluk is in het onderzoek ook specifiek gekeken in welke mate elementen van het werk van invloed zijn op geluk. Zo is er aandacht besteed aan de werk-thuis balans (laat je het werk thuis voldoende los), en aan de thuiswerk balans (in welke mate beïnvloed je thuissituatie je functioneren op het werk ) van de respondenten. Omdat steeds vaker verwacht wordt dat medewerkers zelf regie in het werk nemen en soms zelf volledig zelfsturend dienen te zijn, zoomt het onderzoek ook in op het aspect eigen regie. Aanvullend is ook onderzocht of respondenten ervaren dat het werk aansluit op de eigen capaciteiten en eigen behoeften. Deze relaties worden in dit onderzoeksrapport op detailniveau toegelicht. 3
Highlights 64% van de respondenten is gelukkig Werk Thuis vs Thuis-Werk 1 op de 5 respondenten kan moeilijk afstand nemen van het werk. Mensen die thuis niet piekeren over het werk zijn gelukkiger (70% gelukkig) dan mensen die dit wel doen (40% gelukkig). Vooral hoogopgeleiden hebben de neiging het werk niet los te kunnen laten, ongeacht of zij wel of geen leidinggevende functie hebben 1 op de 8 respondenten kan zich op het werk moeilijk concentreren door problemen thuis. Mensen die zich op het werk niet kunnen concentreren door de thuissituatie zijn minder gelukkig (33%), dan mensen die een stabiele thuissituatie ervaren ( 69%) Respondent met een MBO opleidingsniveau hebben significant meer last van de thuissituatie op het werk dan respondenten met een HBO/WO opleidingsniveau, daarbij zijn er geen verschillen tussen mannen of vrouwen. Eigen regie in het werk 45% van de respondenten geeft aan actief eigen regie in het werk te nemen. Mensen die gelukkig zijn nemen veel frequenter eigen regie in het werk (56% van de gelukkige respondenten hebben een hoge score op eigen regie in het werk vs 12% hoge score op eigen regie op het werk onder ongelukkige respondenten). Gelukkige mensen zoeken vooral veel vaker (35%)actief uitdagingen in het werk. Werk Eigen capaciteit vs Werk-Eigen behoeften Opvallend is dat een kwart van de respondenten (25%) een goede aansluiting van het werk op de eigen capaciteiten mist. Als we kijken naar de onderliggende aspecten dan zien we dat vooral het gebrek aan de juiste vaardigheden hierin centraal staat. Onder medewerkers ervaart bijna een kwart (23%) dat de eigen vaardigheden in het werk te kort schieten, dit is slecht voor 15% van de leidinggevende het geval. Van de respondenten die actief eigen regie in het werk scoort 62% hoog op een goede aansluiting van het werk en de eigen capaciteiten. 2 op de 5 respondenten ervaart opvallend genoeg geen aansluiting van het werk op de eigen behoeften. 1 op de 2 respondenten heeft momenteel een baan die diep van binnen eigenlijk niet de voorkeur heeft. 4
Toelichting Werk-thuis balans Hoe vaak komt het voor dat je weinig geniet van je partner/ familie/ vrienden omdat je over het werk piekert? Opvallend is dat 1 op de 5 medewerkers (20%) regelmatig dusdanig piekert over het werk dat men weinig geniet van het privé leven. Als we kijken naar de invloed hiervan op het geluk van mensen dan zien we dat mensen die het werk thuis niet kunnen loslaten, minder gelukkig zijn. Van de medewerkers die thuis piekeren over het werk, is 40% gelukkig. Medewerkers die het werk thuis los kunnen laten, scoren met 70% beduidend hoger op geluk. Opvallend is dat hoe hoger respondenten opgeleid zijn, des te lastiger het is om het werk thuis los te laten. Dit is ongeacht of men een leidinggevende functie heeft of niet. Thuis-werk balans Naast dat mensen hun werk mee naar huis nemen, kan de thuissituatie ook dusdanige zorgen met zich meebrengen dat men zich op het werk niet goed kan concentreren. Als we kijken naar de uitkomsten van dit onderzoek, valt op dat 1 op de 8 van de respondenten (13% ) aangeeft hier last van te hebben. Voor deze mensen vormt de privésituatie een belemmering om optimaal te kunnen functioneren in het werk. Van de medewerkers waarvan de thuissituatie het werk beïnvloed, is 33% gelukkig. Medewerkers met een stabiele thuissituatie scoren met 69% beduidend hoger op geluk. Opvallend is dat medewerkers op MBO niveau significant meer last hebben van de thuissituatie op het werk dan medewerkers met een HBO/WO niveau. Daarbij zijn er geen verschillen tussen mannen of vrouwen. De mythe dat vrouwen zich meer druk maken over de thuissituatie lijkt op basis van dit onderzoek ontkracht. Eigen regie in het werk Medewerkers die regie in het eigen werk nemen, optimaliseren proactief hun werkomgeving. Daarmee zorgen zij dat hun eigen talen, kwaliteit en interesses goed aan blijven sluiten bij hun baan. Dit doen zij bijvoorbeeld door zich te ontwikkelen, nieuwe uitdagingen aan te gaan, maar ook door feedback te vragen en de samenwerking op te zoeken. Medewerkers die eigen regie in het werk nemen, werken daarmee aan hun eigen duurzame inzetbaarheid. Als we kijken naar de uitkomsten van het onderzoek dan zien we dat 45% van de respondenten aangeeft actief eigen regie in het werk te nemen. Als we kijken waar medewerkers voornamelijk regie op nemen, dan zien we dat zij vooral gericht zijn op het aanleren van nieuwe vaardigheden en het vergroten van de uitdagingen in het werk. Het nemen van eigen regie heeft een duidelijk effect op het geluk van mensen. Zo laten de uitkomsten van het onderzoek zien dat mensen die gelukkig zijn veel frequenter eigen regie in het werk nemen (56% van de gelukkige respondenten hebben een hoge score op eigen regie in het werk vs 12% hoge score op eigen regie op het werk onder ongelukkige respondenten). Als we naar de onderliggende aspecten kijken dan zien we dat gelukkige mensen vooral veel vaker (35%)actief uitdagingen in het werk zoek. Ook zien we dat gelukkige mensen er bewust voor kiezen om zichzelf te ontwikkelen (33%). Opvallend is dat medewerkers op MBO niveau significant minder eigen regie nemen in het werk dan medewerkers met een HBO/WO niveau. (31% t.o.v. 50%) Als we kijken naar de verblijfstijd in de functie dan is opvallend dat medewerkers die langer dan 7 jaar werkzaam zijn in dezelfde functie significant minder regie nemen in het werk dan collega s die korter in functie zijn. (50% vs. 39%) In het kader van duurzame inzetbaarheid vormt dit zowel voor de organisatie als de 5
individuele medewerker een uitdaging. In een steeds sneller veranderende werkcontext zal het continu ontwikkelen en veranderen een steeds prominentere rol krijgen. Aansluiting werk op eigen capaciteit De mate waarin een baan aansluit op jouw kwaliteiten, kennis en vaardigheden is belangrijk om je werk goed en met plezier uit te voeren. Als we kijken naar de fit tussen de baan en de eigen capaciteiten van de respondenten, dan blijkt dat ruim 1 op de 3 medewerkers (32%) een goed aansluiting ervaart. Opvallend is dat een kwart van de respondenten (25%) deze aansluiting mist, en onderkend dat de eigen capaciteiten onvoldoende aansluiten op wat het werk van ze vraagt. Als we kijken naar de onderliggende aspecten dan zien we dat vooral het gebrek aan de juiste vaardigheden hierin centraal staat. Op zich is dit goed te verklaren in een steeds sneller veranderende werkcontext. De resultaten laten verder zien dat er duidelijk verschillen zijn tussen leidinggevenden en medewerkers. Onder medewerkers ervaart bijna een kwart (23%) dat de eigen vaardigheden in het werk te kort schieten, dit is slecht voor 15% van de leidinggevende het geval. Op een betere aansluiting van het werk op de eigen capaciteit kunnen medewerkers zelf regie nemen. De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat medewerkers die eigen regie op het werk nemen, een betere aansluiting van de baan op de eigen capaciteiten ervaren. De respondenten die actief eigen regie nemen scoort 62% hoog op een goede aansluiting van het werk en de eigen capaciteiten. Respondenten die weinig eigen regie in het werk nemen scoren met 30% erg laag op de aansluiting van het werk op hun eigen capaciteiten. Aansluiting van het werk op eigen behoeften De mate waarin een baan aansluit op jouw wensen, verlangens en behoeften is bepalend voor het werken vanuit passie en energie. Als de fit optimaal is zou je kunnen zeggen dat je met je baan je werkgerelateerde dromen waar kunt maken. Als we kijken naar de fit tussen de baan en de eigen behoeften van de respondenten, dan blijkt dat ruim 2 op de 5 medewerkers (42%) een goed aansluiting ervaart. Daar staat helaas tegenover dat ook 2 op de 5 medewerkers (40%) geen vervulling van de persoonlijke wensen en behoeften in het werk ervaren. Als we kijken naar de onderliggende aspecten dan zien we dat het werk voor ruim de helft van alle respondenten (52%) niet het geen is dat ze diep van binnen eigenlijk zouden willen doen. Het vervullen van de ideale droombaan ligt voor hen wellicht in het verschiet in een andere rol of in een andere werkomgeving. De resultaten laten verder zien dat er duidelijk verschillen zijn tussen leidinggevenden en medewerkers. Onder medewerkers ervaart meer dan de helft (58%) dat de het werk onvoldoende aansluit op de eigen passie en energie. Medewerkers staan hierin niet alleen, ook de match voor leidinggevenden kan beter! Ruim 1 op de 3 respondenten (37%) met een leidinggevende functie ervaart dat de baan aansluit op wat men echt zoekt in het werk. Op een goede aansluiting van het werk op de eigen behoeften kunnen medewerkers zelf regie nemen. De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat medewerkers die actief eigen regie op het werk nemen, een goede aansluiting van de baan op de eigen behoeften ervaren (60% van de respondenten). Als medewerkers geen eigen regie in het werk nemen dan zien we een beduidend lagere fit (28% van de respondenten) en geeft het werk weinig voldoening. 6