Vennootschapsrecht toegepast

Vennootschapsrecht toegepast

toegepast vennootschapsrecht toegepast Derde editie Jean Pierre Vincke Roosmarijn Smits Antwerpen Cambridge

Vennootschapsrecht toegepast, derde editie Jean Pierre Vincke en Roosmarijn Smits 2012 Antwerpen Cambridge www.intersentia-educatief.be Omslagfoto: istockphoto.com/joris Van Ostaeyen ISBN 978-94-000-0297-5 D/2012/7849/64 NUR 163 / 825 Alle rechten voorbehouden. Behoudens uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van de uitgever.

Inhoud 1. Wettelijke context... 1 1.1. Europa... 1 1.2. België... 1 2. Vennootschap... 3 2.1. Begrip... 3 2.1.1. Algemeen... 3 2.1.2. Afwijkende bepalingen... 4 2.2. Categorieën van vennootschappen... 4 2.2.1. Handelsvennootschappen versus burgerlijke vennootschappen... 4 2.2.2. Met of zonder rechtspersoonlijkheid... 5 2.2.3. Met of zonder beperkte aansprakelijkheid... 6 2.2.4. Personenvennootschappen versus kapitaalvennootschappen... 6 2.3. Synthese van de vennootschapsvormen opgenomen in het wetboek... 7 2.4. Bijzonderheden... 8 2.4.1. Genoteerde vennootschappen versus Alternext en vrije markt... 8 2.4.2. Vennootschappen met sociaal oogmerk... 8 2.5. Banden tussen vennootschappen... 8 2.5.1. Controle... 8 2.5.2. Moeder dochter... 9 2.5.3. Consortium... 10 2.5.4. Verbonden vennootschappen... 11 2.5.5. Geassocieerde vennootschappen... 12 2.5.6. Deelneming en deelnemingsverhouding... 12 2.5.7. Belang van deze begrippen... 13 2.6. Grootte van de vennootschappen... 13 2.6.1. Kleine vennootschappen... 13 2.6.2. Kleine groepen... 15 2.7. Rechtspersonen andere dan vennootschappen... 15 v

Vennootschapsrecht toegepast 3. De betrokkenen in het kort... 17 3.1. Aandeelhouders/vennoten... 17 3.2. Het bestuursorgaan... 17 3.3. Het toezicht... 17 4. De effecten... 19 4.1. Soorten... 19 4.1.1. Aandelen... 19 4.1.2. Winstbewijzen... 21 4.1.3. Obligaties... 21 4.1.4. Warrants... 22 4.2. Certificaten... 23 4.3. Registers... 23 4.3.1. Inhoud... 23 4.3.2. Splitsing van de registers... 24 4.4. Bijzonderheden van de belangrijkste vennootschapsvormen... 24 4.4.1. BVBA... 24 4.4.2. CVOA en CVBA... 25 4.4.3. NV... 26 4.5. Overdracht van de effecten... 27 4.5.1. BVBA... 27 4.5.2. CVBA... 28 4.5.3. NV... 29 5. Oprichting... 31 5.1. Hoe?... 31 5.1.1. Vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid... 31 5.1.2. Vennootschappen met rechtspersoonlijkheid... 31 5.1.3. Inhoud van de oprichtingsakte van de vennootschappen met rechtspersoonlijkheid... 32 5.2. Handelingen vóór de oprichting... 32 5.2.1. Verbintenissen aangegaan voor een vennootschap in oprichting... 32 5.2.2. Overname van de verbintenis door de vennootschap... 32 5.2.3. Gevolgen van een niet-overname door de vennootschap... 33 5.3. Kapitaal... 33 5.4. Verantwoording van het kapitaal (financieel plan)... 34 5.5. Soorten inbreng... 35 vi

Inhoud 5.6. Inbreng in natura... 36 5.6.1. Wat komt in aanmerking als inbreng in natura?... 36 5.6.2. Waardering... 36 5.6.3. Vergoeding van de inbreng... 36 5.6.4. Tussenkomst van een bedrijfsrevisor normale procedure... 37 5.6.5. Afwijkende procedure... 37 5.6.6. Verslag van de oprichters... 38 5.6.7. Taak van de oprichters bij de afwijkende procedure... 38 5.7. Bekendmaking van de oprichting... 39 5.7.1. Vennootschapsdossier rechtspersonenregister... 39 5.7.2. Bekendmaking... 39 5.8. Quasi-inbreng... 40 5.8.1. Bestaansreden van de procedure... 40 5.8.2. Begrip quasi-inbreng... 40 5.8.3. Tussenkomst van een bedrijfsrevisor normale procedure... 41 5.8.4. Afwijkende procedure... 42 5.8.5. Taak van het bestuursorgaan... 42 5.8.6. Taak van het bestuursorgaan bij de afwijkende procedure... 42 5.8.7. Taak van de algemene vergadering... 42 5.8.8. Openbaarmaking van de verslagen... 43 5.8.9. Gevallen waarin de procedure niet moet worden gevolgd... 43 5.8.10. Gevolgen van het niet naleven van de procedure... 44 5.8.11. Andere sancties... 44 5.9. BVBA... 44 5.9.1. Oprichters en vennoten van een BVBA... 44 5.9.2. De Starter-BVBA... 45 5.9.3. Oprichting... 46 5.9.4. Kapitaal... 46 5.9.5. Volstorting van het kapitaal... 47 5.10. NV... 49 5.10.1. Oprichting... 49 5.10.2. Kapitaal... 49 5.10.3. Volstorting... 50 5.11. CVBA... 50 5.11.1. Oprichting... 50 5.11.2. Kapitaal... 51 5.11.3. Volstorting... 51 5.12. Oprichtersaansprakelijkheid... 51 5.13. Nietigheid van de oprichting... 52 vii

Vennootschapsrecht toegepast 6. De bestuursorganen... 55 6.1. Rol... 55 6.2. Bevoegdheden... 56 6.3. Benoeming... 56 6.4. Bezoldiging... 56 6.5. Vertegenwoordiging... 57 6.6. Bekendmaking... 58 6.7. Vaste vertegenwoordiger... 58 6.8. BVBA... 59 6.8.1. Zaakvoerder... 59 6.8.2. Dagelijks bestuur... 60 6.9. NV... 60 6.9.1. Raad van bestuur... 61 6.9.2. Adviserende comités binnen de raad van bestuur... 62 6.9.3. Het auditcomité... 63 6.9.4. Het remuneratiecomité... 64 6.9.5. Het directiecomité... 66 6.9.6. Het dagelijks bestuur... 66 6.9.7. Variabele vergoedingen... 68 6.10. CVBA... 69 6.11. Tegenstrijdig belang... 69 6.11.1. NV... 69 6.11.2. BVBA... 71 6.11.3. CVBA... 72 6.12. Aansprakelijkheid... 72 6.12.1. Algemeen... 72 6.12.2. Aansprakelijkheidsgronden... 73 6.12.3. Aansprakelijkheidsvordering... 78 6.12.4. Einde van de aansprakelijkheid... 79 6.12.5. Strafrechtelijke verantwoordelijkheid... 80 7. Rapportering... 83 7.1. Jaarrekening... 83 7.1.1. Algemene beginselen... 83 7.1.2. Vorm van de jaarrekening...................................... 83 7.1.3. Vastleggen van de jaarrekening... 84 7.1.4. Termijn... 84 7.2. Resultaatverwerking................................................... 84 viii

Inhoud 7.3. Jaarverslag... 86 7.3.1. Algemene beginselen... 86 7.3.2. Inhoud van het jaarverslag... 86 7.3.3. Rapportering in vennootschappen waarvan de aandelen zijn toegelaten tot de verhandeling op een gereglementeerde markt... 89 7.3.4. Rapportering in vennootschappen vrijgesteld van de verplichting een jaarverslag op te stellen... 89 7.4. Geconsolideerde jaarrekening en jaarverslag... 89 7.5. Bekendmaking... 91 7.6. Sancties... 91 8. De commissaris... 93 8.1. Toepassingsgebied... 93 8.2. Opdracht... 93 8.3. Benoeming... 94 8.4. Duur van de opdracht... 95 8.5. Bevoegdheden en verplichtingen... 95 8.6. Verslaggeving... 96 8.7. Bekendmaking... 97 8.8. Aansprakelijkheid... 97 8.9. Controle in afwezigheid van een commissaris... 98 9. De algemene vergadering van de aandeelhouders... 99 9.1. Soorten... 99 9.2. Bevoegdheden... 100 9.3. Samenstelling... 101 9.4. Bijeenroeping en informatie ter beschikking stellen... 102 9.5. Organisatie van de algemene vergadering... 105 9.6. Stemrecht... 107 9.7. Uitoefening van het stemrecht... 108 9.8. Jaarvergadering... 109 9.9. Wijziging van de statuten... 111 9.10. Wijziging van het doel van de vennootschap... 111 9.11. Kapitaalverhoging... 112 9.11.1. Algemeen... 112 9.11.2. Grondvoorwaarden... 112 9.11.3. Uitgifte van aandelen beneden de fractiewaarde van de bestaande aandelen... 113 ix

Vennootschapsrecht toegepast 9.11.4. Het voorkeurrecht... 115 9.11.5. Het toegestane kapitaal... 116 9.11.6. Uitgiftepremie... 118 9.12. Kapitaalvermindering... 119 9.12.1. Algemeen... 119 9.12.2. Bescherming van de schuldeisers... 120 9.12.3. Reserve om een voorzienbaar verlies te dekken... 121 9.12.4. Daling van het kapitaal beneden het wettelijk minimum... 122 9.13. Aflossing van het kapitaal... 123 9.14. Verkrijging van eigen effecten... 124 9.14.1. Inleiding... 124 9.14.2. Voorwaarden voor de verkrijging van de effecten (NV)... 125 9.14.3. Gevolgen verbonden aan het bezit van eigen effecten (NV)... 127 9.14.4. Vervreemding van eigen effecten (NV)... 127 9.14.5. Sancties..................................................... 128 9.14.6. Financiering voor de verkrijging van eigen effecten... 128 9.14.7. Inpandneming van eigen effecten... 128 9.14.8. Bijzonderheden voor de verkrijging van eigen effecten in de BVBA. 128 9.14.9. Te verschaffen informatie... 129 9.15. Kruisparticipaties... 130 9.15.1. Algemeen... 130 9.15.2. Kruisparticipaties tussen moeder- en dochtervennootschappen... 130 9.15.3. Kruisparticipaties tussen onafhankelijke vennootschappen... 131 9.15.4. Bekendmakingen... 132 9.16. De resultaatbestemming... 132 9.16.1. Algemeen... 132 9.16.2. Mogelijke resultaatverwerkingen... 132 9.16.3. Jaarrekening... 133 9.16.4. De wettelijke reserve... 133 9.16.5. Uitkeringen andere dan onder de vorm van dividenden en tantièmes. 134 9.16.6. Uitkeringen onder de vorm van dividenden en tantièmes... 136 9.16.7. Interimdividenden... 137 9.16.8. Uitkering van de waarde van de aandelen in de CVBA... 138 9.17. Verlies van het kapitaal... 138 9.17.1. Beraadslagingen over de ontbinding... 139 9.17.2. Ontbinding op vordering van derden... 140 9.18. Bekendmakingen... 141 x

Inhoud 10. De algemene vergadering van de obligatiehouders... 143 11. Herstructureringen... 145 11.1. Inleiding... 145 11.2. Begrippen... 145 11.2.1. Fusie door overneming (art. 671 W.Venn.)... 145 11.2.2. Fusie door oprichting (art. 672 W.Venn.)... 146 11.2.3. Splitsing door overneming (art. 673 W.Venn.)... 147 11.2.4. Splitsing door oprichting (art. 674 W.Venn.)... 147 11.2.5. Gemengde splitsing (art. 675 W.Venn.)... 148 11.2.6. Gelijkgestelde verrichtingen (art. 676 en 677 W.Venn.)... 149 11.2.7. Inbreng van een algemeenheid (art. 678 W.Venn.)... 149 11.2.8. Inbreng van een bedrijfstak (art. 679 en 680 W.Venn.)... 150 11.3. Fusies... 151 11.3.1. Kenmerken en rechtsgevolgen... 151 11.3.2. Samenvatting van de procedure... 152 11.4. Splitsingen... 152 11.4.1. Kenmerken en rechtsgevolgen... 152 11.4.2. Samenvatting van de procedure... 153 11.5. Inbreng van een algemeenheid... 153 Samenvatting van de procedure... 153 11.6. Inbreng van een bedrijfstak... 154 Samenvatting van de procedure bij de inbreng van een bedrijfstak door een vennootschap... 154 11.7. Rechtsgevolgen van de inbreng van een algemeenheid of van een bedrijfstak. 154 11.8. Partiële splitsing... 155 11.9. Grensoverschrijdende fusies... 155 12. Omzetting van een vennootschap... 157 12.1. Wat verstaat men onder omzetting?... 157 12.2. Procedure... 157 12.3. Staat van activa en passiva............................................. 157 12.4. Controleverslag... 158 12.5. Bijzonder verslag van het bestuursorgaan... 158 12.6. Algemene vergadering... 159 12.7. Punten waaraan vóór de omzetting aandacht moet worden besteed... 159 12.8. Aansprakelijkheid... 160 xi

Vennootschapsrecht toegepast 13. Ontbinding en vereffening van de vennootschap... 161 13.1. Algemeen... 161 13.2. Gronden van ontbinding... 161 13.2.1. De vrijwillige ontbinding... 161 13.2.2. De ontbinding van rechtswege... 162 13.2.3. De gerechtelijke ontbinding... 162 13.3. Voorstel tot vrijwillige ontbinding... 163 13.4. De ontbinding en vereffening in één akte... 163 13.5. De vereffening... 163 13.5.1. Algemeen... 163 13.5.2. Benoeming van de vereffenaar... 164 13.5.3. Bevoegdheden van de vereffenaar... 165 13.5.4. Verslaggeving tijdens de vereffening... 166 13.5.5. Verplichte bijeenroeping algemene vergadering... 167 13.5.6. Betaling van de schuldeisers... 167 13.5.7. Sluiting van de vereffening... 167 13.5.8. Aansprakelijkheid van de vereffenaar... 168 14. Geschillenregeling... 169 14.1. Het deskundigenonderzoek... 169 14.2. Uitsluiting... 169 14.2.1. Wie kan de uitsluiting vorderen?... 169 14.2.2. Procedure... 170 14.2.3. Beslissing tot overdracht... 171 14.3. Uittreding... 171 14.4. Vennootschapsvordering... 172 14.5. Minderheidsvordering... 172 14.5.1. Algemeen... 172 14.5.2. Voorwaarden om een vordering in te stellen in de NV en de Comm.VA... 172 14.5.3. Voorwaarden om een vordering in te stellen in de BVBA... 173 14.5.4. Voorwaarden om een vordering in te stellen in de CVBA... 173 14.5.5. Verder verloop van de procedure... 173 15. De minder courante vennootschapsvormen... 175 15.1. V.O.F. en Comm.V... 175 15.2. CVOA... 177 xii

Inhoud 15.3. Comm.VA........................................................... 177 15.4. ESV en EESV... 179 15.5. SE... 180 15.6. SCE... 180 15.7. LV... 181 16. De vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid... 183 16.1. Maatschap... 183 16.2. Tijdelijke handelsvennootschap... 183 16.3. Stille handelsvennootschap... 184 16.4. Gemeenschappelijke bepalingen... 184 17. De verenigingen... 185 17.1. Algemeen... 185 17.1.1. De soorten verenigingen... 185 17.1.2. De grootte van de verenigingen... 186 17.2. De vzw... 187 17.2.1. Onderscheid met een vennootschap... 187 17.2.2. Oprichting... 189 17.2.3. De leden... 190 17.2.4. De algemene vergadering... 191 17.2.5. De raad van bestuur... 192 17.2.6. Vertegenwoordigingsbevoegdheid... 192 17.2.7. Dagelijks bestuur... 192 17.2.8. Commissaris... 193 17.2.9. Bekendmaking... 193 17.2.10. Aansprakelijkheid... 194 17.2.11. Nietigheid... 195 17.2.12. Giften en legaten... 196 17.2.13. Boekhouding, jaarrekening en begroting... 196 17.2.14. Omzetting in een vennootschap met sociaal oogmerk (VSO)... 197 17.2.15. Ontbinding en vereffening... 198 17.3. De ivzw... 201 17.3.1. Kenmerken... 201 17.3.2. Het algemeen leidinggevend orgaan... 202 17.3.3. Bestuursorgaan... 202 17.3.4. Boekhouding, jaarrekening en begroting... 202 17.3.5. Ontbinding en vereffening... 203 xiii

Vennootschapsrecht toegepast 17.4. De stichtingen... 203 17.4.1. Kenmerken... 203 17.4.2. Soorten stichtingen... 204 17.4.3. Raad van bestuur... 205 17.4.4. Dagelijks bestuur... 205 17.4.5. Statutenwijziging... 206 17.4.6. Boekhouding, jaarrekening en begroting... 206 17.4.7. Ontbinding en vereffening... 206 Bijlagen.... 209 Bijlage 1. Vergelijkende tabel vennootschapsvormen.... 210 Bijlage 2. Nuttige bronnen... 215 Bijlage 3. Casussen... 217 Trefwoordenregister... 231 xiv