Beschikbarepremieregeling

Beschikbarepremieregeling Beleggen voor uw pensioen Meer weten? Hoe werkt beleggen? 4 Hoeveel pensioen krijgt u? Beleggingsmogelijkheden 5 Hoeveel risico wilt u lopen? 7 8 Geef uw keuze door Goed om te weten 10 9

2 KPN pensioen

De pensioenregeling Een korte uitleg Als medewerker van kpn bouwt u pensioen op bij Pensioenfonds kpn. Pensioenfonds kpn heeft twee pensioenregelingen; de middelloonregeling en de beschikbarepremieregeling. Iedereen bouwt pensioen op in de middelloonregeling (uitvoeringsovereenkomst). Is uw pensioengevend salaris hoger dan 45.378, dan bouwt u over dat extra deel van uw salaris pensioen op via de beschikbarepremieregeling (premieovereenkomst). Hoe? Door de premie te beleggen. U bepaalt zelf hoe u belegt. Let wel, de risico s die u bij beleggen loopt, zijn geheel voor uw rekening. Uw beleggingsmogelijkheden Bij Pensioenfonds kpn heeft u de keuze uit twee beleggingsmogelijkheden: de Life Cycle en Vrij Beleggen. De Life Cycle maakt voor u een leeftijdsgebonden afweging tussen een (maximaal) rendement en een beheerst risico. Bij Vrij Beleggen maakt u zelf een keuze uit zeven verschillende beleggingsmixen. Als u met pensioen gaat Als u met pensioen gaat, wordt met het opgebouwde pensioenkapitaal een levenslange pensioenuitkering voor u ingekocht bij het pensioenfonds. De hoogte van het pensioen uit de beschikbarepremieregeling is niet zeker en is afhankelijk van de ingelegde premies, behaalde beleggingsrendementen en de inkooptarieven die gelden als u met pensioen gaat. Als u met pensioen gaat, wordt met het opgebouwde pensioenkapitaal een levenslange pensioenuitkering voor u ingekocht bij het pensioenfonds Vragen? Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen over uw pensioen? Dan kunt u contact opnemen met: Pensioenfonds KPN Postbus 501 9700 AM Groningen (050) 582 79 00 pensioendesk@kpnpensioen.nl Kijk voor meer informatie over uw pensioen en beleggingsmogelijkheden op Beschikbarepremieregeling 3

Hoe werkt beleggen? Rendementen en risico s Bij de beschikbarepremieregeling bouwt u pensioen op door uw pensioenpremie te beleggen. Het pensioenfonds koopt namens u een aantal aandelen en/of obligaties. Het is goed om te weten dat beleggen risico s met zich meebrengt. Zo kunnen de rendementen tussentijds sterk schommelen en staat de eindopbrengst van een belegging niet vast. Aandelen, obligaties en de geldmarkt Met een aandelenbelegging koopt een belegger als het ware een stukje van een bedrijf. Als u een aandeel heeft, bent u aandeelhouder. De koers van uw aandeel wordt op de beurs bepaald en deze wordt mede beïnvloed door ontwikkelingen op de financiële markten. Wilt u het geld van uw aandeel terug, dan moet u uw aandeel verkopen tegen de dan geldende koers. De koersschommelingen kunnen bij aandelen heftig zijn, zowel positief als negatief. Een obligatie is een schuldbewijs voor een (langlopende) lening van een overheidsinstelling of een bedrijf. Beleggen in een obligatie is dus feitelijk hetzelfde als het verstrekken Bij de beschikbarepremieregeling bouwt u pensioen op door uw pensioenpremie te beleggen van een (geld)lening. Als u een obligatie koopt, ontvangt u van de uitgever een rentevergoeding. Deze vergoeding is onder meer afhankelijk van de rentestand op de rentemarkt. In het algemeen zijn de schommelingen op de rentemarkt minder heftig dan die op de aandelenmarkt. Bij beleggingen in de geldmarkt gaat het om kortlopende schuldbewijzen. Dit zijn bijvoorbeeld beleggingen in kortlopende termijndeposito s. Deze beleggingen kennen een relatief laag risico door de goede spreiding en korte looptijd van de beleggingen. Het verwachte rendement is daardoor ook laag en vergelijkbaar met de korte eendaagse geldmarktrente. Vuistregel bij beleggen Bij beleggen geldt als vuistregel dat aandelen de hoogste risico s hebben, gezien de soms heftige koersschommelingen. Aan de andere kant is de kans op een hoog rendement hier ook het grootst. Over de lange termijn is beleggen in obligaties minder risicovol dan beleggen in aandelen. De rendementen waren in het verleden echter ook lager. Moeilijke begrippen in deze brochure? De uitleg daarvan kunt u vinden in het Pensioen ABC op onze site. Meer informatie vindt u op 4 KPN pensioen

Beleggingsmogelijkheden Life Cycle of Vrij Beleggen Bouwt u pensioen op in de beschikbarepremieregeling van Pensioenfonds kpn? Dan wordt uw premie standaard belegd in de Life Cycle. U kunt echter ook zelf de verantwoordelijkheid voor de beleggingen nemen en kiezen voor Vrij Beleggen. afgebouwd naarmate u ouder wordt. Op deze manier maakt de Life Cycle voor u een leeftijdsgebonden afweging tussen een (maximaal) rendement en een beheerst risico. Ook hoeft u niet zelf te kiezen voor een andere beleggingsmix met een lager risico als u ouder wordt. Dit gebeurt automatisch. (Zie tabel 1) Pensioenfonds kpn is verantwoordelijk voor de inrichting van de Life Cycle. Dit betekent dat naarmate uw pensioendatum dichterbij komt, de beleggingsmix minder risicovol moet zijn. Deze werkwijze heet ook wel de prudent person-regel. Life Cycle Als u jong bent, heeft u meer tijd om eventuele neerwaartse schommelingen op de beleggingsmarkt op te vangen. Oudere deelnemers hebben deze tijd niet. Daarom is de Life Cycle zo samengesteld dat het beleggingsrisico automatisch wordt Vrij Beleggen Bij Vrij Beleggen heeft u de keuze uit zeven verschillende beleggingsmixen. Elk met een eigen risicoprofiel, variërend van 100% aandelen tot 100% obligaties en 100% beleggen in de geldmarkt. In de onderstaande tabel ziet u de samenstelling van de zeven verschillende beleggingsmixen (zie tabel 2). Tabel 1 Leeftijd Beleggingsmix Aandelen Obligaties Geldmarkt Jonger dan 43 jaar 90% 10% 0% 43-49 jaar 75% 25% 0% 50-57 jaar 50% 50% 0% 58-60 jaar 25% 40% 35% 61-66 jaar 10% 0% 90% De Life Cycle is zo samengesteld dat het beleggingsrisico automatisch wordt afgebouwd naarmate u ouder wordt Tabel 2 Beleggingsmix Verdeling van de mix Aandelen Duurzame aandelen Obligaties Geldmarkt A 100% 0% 0% 0% B 75% 0% 25% 0% C 50% 0% 50% 0% D 25 % 0% 75% 0% E 0% 0% 100% 0% F 0% 50% 50% 0% G 0% 0% 0% 100% Beschikbarepremieregeling 5

Ter verduidelijking: bij beleggingsmix F wordt 50% van de premie belegd in duurzame aandelen en 50% in obligaties. Bij de keuze van de aandelen wordt rekening gehouden met bepaalde normen en waarden ten aanzien van mens, milieu en maatschappij. Maak de juiste keuze Voor het maken van een juiste beleggingskeuze moet u het beleggingsrisico afwegen tegen het verwachte rendement. Deze keuze hangt dus af van uw persoonlijke wensen en voorkeuren. Beleggingsmix G kenmerkt zich door het lage risico, omdat er volledig in de geldmarkt wordt belegd. Deze mix is geschikt voor mensen die over een paar jaar met pensioen gaan en weinig risico willen lopen over hun beleggingen. Wijzigingen in de samenstelling Het bestuur van Pensioenfonds kpn mag de samenstelling van de Life Cycle en de mixen van Vrij Beleggen aanpassen. Als het pensioenfonds besluiten een aanpassing te doen, leest u hierover op. Voor het maken van een juiste beleggingskeuze moet u het beleggingsrisico afwegen tegen het verwachte rendement Gerelateerde onderwerpen Hoeveel risico wilt u lopen? pagina 7 Goed om te weten, pagina 10 Meer informatie vindt u op 6 KPN pensioen

Hoeveel risico wilt u lopen? Wensen en risicobereidheid Neemt u deel aan de beschikbarepremieregeling? Dan moet u zich goed realiseren dat de hoogte van uw pensioen kan variëren, omdat deze onder andere afhankelijk is van de behaalde rendementen. Hoe hoger deze rendementen, hoe hoger uw pensioen zal zijn. U bent zelf verantwoordelijk voor de hoogte van het uiteindelijk opgebouwde pensioenkapitaal. Het is dan ook belangrijk dat u, voordat u gaat beleggen, bepaalt hoeveel risico u kunt en wilt nemen. Om ervoor te zorgen dat u kunt beleggen op een manier die past bij uw wensen en risicobereidheid, is een Profielwijzer ontwikkeld die u vindt op. Wanneer u kiest voor Vrij Beleggen dan moet u de Profielwijzer invullen. Nadat u een aantal eenvoudige vragen over beleggingen heeft beantwoord, wordt uw risicoprofiel zichtbaar en krijgt u advies over welke beleggingsmix het best bij u past. Let wel: u blijft altijd zelf verantwoordelijk voor uw keuze voor een beleggingsmix. Uw beleggingshorizon is het aantal jaren dat u nog werkt totdat u met pensioen gaat. Jongere deelnemers hebben over het algemeen een langere beleggingshorizon en kunnen daardoor een hoger beleggingsrisico nemen. Deelnemers met een korte beleggingshorizon doen er verstandig aan voor een beleggingsmix te kiezen met een lager risicoprofiel. Hoeveel beleggingsrisico wilt u nemen? Bij beleggen is het belangrijk om te bepalen hoeveel risico u wilt of kunt nemen met uw geld. Dat is voor iedereen verschillend. Om te kunnen bepalen in welke beleggingsmix u gaat beleggen, is inzicht nodig in: uw risicoprofiel; uw beleggingshorizon. Garantieregeling bij Life Cycle De beleggingsrisico s bij zowel de Life Cycle als Vrij Beleggen zijn geheel voor uw rekening. Voor iedereen die vanaf 1 januari 2009 altijd heeft belegd in de Life Cycle, geldt een garantieregeling: als u met pensioen gaat, is uw saldo minimaal gelijk aan de premies die u heeft ingelegd. U blijft altijd zelf verantwoordelijk voor uw keuze voor een beleggingsmix Gerelateerde onderwerpen Hoe werkt beleggen? pagina 4 Beleggingsmogelijkheden, pagina 5 Op kunt u inloggen voor een overzicht van uw behaalde rendementen. Op de website staat ook meer informatie over de samenstelling van de Life Cycle en de beleggingsmixen van Vrij Beleggen. Beschikbarepremieregeling 7

Hoeveel pensioen krijgt u? In de beschikbarepremieregeling belegt u voor uw pensioen. Van tevoren staat alleen vast hoeveel premie u inlegt, niet hoeveel pensioenkapitaal u opbouwt of hoeveel pensioen u straks krijgt. Hoeveel is de beschikbare premie? De premie waarmee u belegt, is afhankelijk van uw leeftijd en pensioengrondslag. Leeftijd Percentage beschikbare premie van de pensioengrondslag Jonger dan 25 jaar 4,4% 25 t/m 29 jaar 5,3% 30 t/m 34 jaar 6,5% 35 t/m 39 jaar 7,9% 40 t/m 44 jaar 9,6% 45 t/m 49 jaar 11,7% 50 t/m 54 jaar 14,4% 55 t/m 59 jaar 17,7% 60 t/m 64 jaar 22,10% 65 t/m 66 jaar 25,9% Voorbeeld Gert-Jan is 35 jaar Zijn jaarsalaris is 60.000 Het pensioengevend salaris in de middelloonregeling is 45.378 (tot dit bedrag bouwt iedereen pensioen op in de middelloonregeling) Zijn pensioengrondslag voor de beschikbarepremieregeling is 14.622 (zijn salaris van 60.000 min het pensioengevend salaris van 45.378) Tot Gert-Jan 40 jaar is, geldt voor hem een premiepercentage van 7,9%, wat neerkomt op een beschikbare premie van 7,9% x 14.662 = 1.155 per jaar. Voor het gemak gaan we ervan uit dat zijn salaris en de franchise niet veranderen. Wat is uw rendement? De hoogte van uw pensioenkapitaal uit de beschikbarepremieregeling kan variëren, aangezien deze afhankelijk is van de behaalde rendementen. Hoe hoger deze rendementen, hoe hoger uw pensioen zal zijn. Het rendement op uw beleggingen kunt u bekijken door in te loggen op. Verder krijgt u ieder jaar een overzicht van het rendement op uw beleggingen. Als u met pensioen gaat Als u met pensioen gaat, wordt met het opgebouwde pensioenkapitaal een levenslange pensioenuitkering voor u ingekocht bij het pensioenfonds. De hoogte van de pensioenuitkering hangt onder meer af van de premie die wordt ingelegd, de behaalde rendementen daarop en de inkooptarieven op de pensioendatum. Deze inkooptarieven worden jaarlijks door het bestuur vastgesteld. In de beschikbarepremieregeling belegt u voor uw pensioen. Gerelateerd onderwerp De Pensioenregeling, pagina 3 Meer informatie hierover vindt u op 8 KPN pensioen

Geef uw keuze door In 4 stappen Bij de beschikbarepremieregeling wordt uw premie standaard belegd in de Life Cycle. U kunt uw beleggingen dan niet zelf aanpassen. Kiest u echter voor Vrij Beleggen, dan kunt u uw beleggingen wel zelf aanpassen. Ook bent u dan verplicht om de Profielwijzer in te vullen. Beleggingskeuze doorgeven Stap 1: Om uw beleggingskeuze door te geven, gaat u naar. Stap 2: U logt in op het onderdeel Ik bouw pensioen op. Hiervoor maakt u gebruik van uw gebruikersnaam en wachtwoord die u per post van het pensioenfonds heeft ontvangen. Stap 3: Kies voor Profielwijzer. Stap 4: Wilt u overstappen van de Life Cycle naar Vrij Beleggen, dan moet u eerst een aantal vragen beantwoorden. Daarna kunt u uw beleggingsmix vastleggen. Doet u al aan Vrij Beleggen, dan kunt u meteen een andere beleggingsmix kiezen. Stapt u over van beleggen via de Life Cylce naar Vrij Beleggen, dan vervalt de garantieregeling. Zie ook bladzijde 5. U kunt maandelijks uw beleggingskeuze wijzingen via. Als u uw keuze voor de 25 e van de maand doorgeeft, gaat de wijziging in op de eerste werkdag van de volgende maand. Deze keuze heeft betrekking op het saldo en de toekomstige premies. Gerelateerde onderwerpen Hoeveel risico wilt u lopen? pagina 7 Goed om te weten, pagina 10 Kijk voor meer informatie op Beschikbarepremieregeling 9

Goed om te weten Enkele aandachtspunten In deze brochure vindt u informatie over de manieren waarop u uw premie in de beschikbarepremieregeling kunt beleggen. De volgende aandachtspunten mogen hierbij niet ontbreken. Beleggen kost geld Het beleggen van de pensioenpremie kost geld. Aan- en verkoopkosten Er worden geen kosten berekend voor aan- en verkopen. Beleggingskosten Er zijn kosten verbonden aan het beleggen van uw pensioenpremie. Deze kosten worden altijd direct verrekend met het rendement en zijn afhankelijk van de beleggingsmix waarin u belegt. Ter indicatie: de beleggingskosten variëren van 0,1% voor het volledig beleggen in de geldmarkt tot 0,4% voor het volledig beleggen in aandelen tot 0,5% voor de variant duurzaam beleggen. Deze kosten zijn een indicatie voor de beleggingskosten voor beleggingsjaar 2013. Meer informatie over de kosten vindt u op. Fiscale grenzen Bij beleggen via de beschikbarepremieregeling gelden fiscale grenzen. Het ouderdomspensioen mag namelijk maximaal 100% van het laatstverdiende salaris zijn. Is uw ouderdomspensioen hoger, bijvoorbeeld door uitzonderlijk hoge rendementen, dan krijgt u na aftrek van de wettelijke belastingen het afgekochte overschot uitbetaald. Wijziging beleggingskeuze U kunt maandelijks uw beleggingsmix wijzingen via, zie ook pagina 9, Geef uw keuze door. Als u uw keuze voor de 25 e van de maand doorgeeft, gaat de wijziging in op de eerste werkdag van de volgende maand. Deze keuze heeft gevolgen voor het saldo en de toekomstige premies. Individueel Pensioensparen Wilt u via Pensioenfonds kpn extra pensioen opbouwen, zodat u na uw pensioen meer geld heeft om van rond te komen? Dan kunt u deelnemen aan de regeling Individueel Pensioensparen, waarmee u extra geld kunt opbouwen voor een hoger ouderdomspensioen, een (extra) partnerpensioen of om eerder met pensioen te gaan. Er worden geen kosten berekend voor aan- en verkopen 10 KPN pensioen

Zoek en vind Aandelen 4, 5, 6, 10 Beleggingshorizon 7 Beleggingsmix 3, 5, 6, 7, 9, 10 Beleggingsmogelijkheid 3 Beleggingsrisico 5, 6, 7 Duurzame aandelen 6 Garantieregeling 7, 9 Geldmarkt 4, 5, 6, 10 Individueel Pensioensparen 10 Koersschommelingen 4 Kosten 10 Life Cycle 3, 5, 7, 9 Middelloonregeling 3, 8 Obligatie 4, 5, 6 Pensioengrondslag 8 Pensioenuitkering 3, 8 Profielwijzer 7, 9 Rendement 3, 4, 5, 6, 8, 10 Risicobereidheid 7 Risicoprofiel 5, 7 Vrij Beleggen 3, 5, 7, 9 Beschikbarepremieregeling 11

Meer weten? Pensioenfonds KPN Postbus 501 9700 AM Groningen Tel (050) 582 79 00 pensioendesk@kpnpensioen.nl Februari 2014 Disclaimer In deze brochure staat algemene informatie over de pensioenregeling van Pensioenfonds kpn. Deze brochure is bedoeld om werknemers bij kpn een beeld te geven van (de inhoud van) het pensioenreglement. We besteden veel aandacht aan de inhoud van deze brochure, maar het kan zijn dat informatie ondertussen is veranderd, verouderd of dat er onjuistheden in de brochure staan. Pensioenfonds kpn is niet aansprakelijk als iemand schade ondervindt doordat er onjuiste of verouderde informatie in deze brochure staat, de brochure onjuist is verspreid of onjuist is gebruikt. U kunt alleen rechten ontlenen aan het pensioenreglement dat voor u geldt. U kunt dit reglement opvragen via telefoonnummer (050) 582 79 00 of downloaden op.