School:... Naam jongere:... Naam leerkracht:... Probleemanalyse Time- T.a.v. medeleerlingen Plaats in de klasgroep Anderen aanvaarden Aanvaard worden Conflicthantering Vriendschappen Individueel Zelfbeeld, zelfzekerheid, zelfbepaling, weerbaarheid Gevoelens (h)erkennen en uiten Toekomstperspectief Respect voor (diversiteit onder) mensen Rekening houden met anderen, hun wensen en grenzen Feedback geven en ontvangen Respect voor infrastructuur en (andermans) materiaal T.a.v. lesgebeuren Inzet Motivatie Aanwezigheid en stiptheid Orde en netheid Taakspanning en concentratie Studie(methode) en huistaken Punten en/of rapportbeoordelingen T.a.v. schoolpersoneel Contactfiguren, vertrouwenspersonen Aanvaarding van gezag/ gehoorzaamheid Omgangsvormen en beleefdheid Aanmelding voor Korte Time-Out / Lange Time-Out Vrije tijdsbesteding Indeling Mogelijkheden en talenten exploreren Vrienden met gedeelde interesses Aansluiten bij vereniging Gezinssituatie Betrokkenheid van ouders t.a.v. school en studies Realistisch beeld en verwachtingen Beroep op externe hulpverlening School Houding t.a.v. en omgang met jongere Kennis en probleeminzicht Realistisch beeld en verwachtingen Schoolinterne initiatieven Bovenstaande driehoek vormt een zeer belangrijk onderdeel van de aanmelding van een jongere voor de Korte of Lange Time-Out bij Arktos. Hij heeft als doel de vormingswerkers die de begeleiding van de jongere op zich zullen nemen, een duidelijk beeld te bieden op wat leeft bij de verschillende betrokken leerkrachten: de beleving van de problemen op school en de verwachtingen van het project. Werkwijze: elke leerkracht duidt in de driehoek die elementen aan die volgens hem/haar de kern van het ervaren probleem vormen. Op de volgende pagina kunnen die elementen dan nader toegelicht worden. Er is tevens ruimte voorzien om de verwachtingen over de deelname van de jongere aan het project te expliciteren.
Toelichting Probeer aan de hand van concrete voorbeelden de aangeduide probleemgebieden te verduidelijken. Verwachtingen Wat zijn uw verwachtingen naar het Time-Outproject toe? Welke concrete verbeteringen zouden de jongere en zijn begeleiders moeten nastreven?
AANMELDING KORTE TIME-OUT Naam: Datum: Aanmelder: Geboortedatum: School: Klas: Reden tot aanmelding: Verwachtingen: Afspraak RT1: AANMELDING KTO
CASE KORTE TIME-OUT 1. Aanmelding Aanmelden voor een Korte Time-Out kan op verschillende manieren: U neemt de telefoon en belt ons op. Wij bespreken samen met u de situatie en maken verdere afspraken. U stuurt ons een mail met daarin een probleemschets(dit kan aan de hand van de meldingsformulieren die u ook in bijlage vindt) U heeft een probleem met een leerling, maar weet zelf niet goed waar hij/zij best terecht komt. In dat geval meldt u deze jongeren best aan bij het Centraal Meldpunt (CMP). Zij zijn het best op de hoogte van de bestaande hulpverlening in het Antwerpse en zullen de desbetreffende leerling doorverwijzen naar het juiste project en dus eventueel naar de korte time-out. CMP: 03/201 32 66 03/201 32 87 ls_cmp@stad.antwerpen.be Bij aanmelding hebben wij een aantal gegevens nodig nl., Naam Geboortedatum Klas Probleemstelling Verwachtingen Aanmeldingen kunnen gedaan worden door leerlingbegeleiding of CLB. Het CLB moet altijd betrokken worden! 2. Eerste ronde tafel Zodra wij uw melding hebben ontvangen trachten wij zo snel mogelijk een afspraak te maken op de school voor een verder gesprek. Bij dit gesprek hebben wij liefst dat zoveel mogelijk partijen aanwezig zijn: leerlingbegeleiding, betrokken leerkrachten, directie (indien gewenst), CLB, Uiteraard beseffen wij dat het niet altijd eenvoudig is om al deze partijen op hetzelfde moment rond de tafel te krijgen. Hier houden we ook rekening mee, want kort op de bal spelen blijft belangrijker dan iedereen persoonlijk en tegelijkertijd te zien krijgen. Wel durven we vragen dat zoveel mogelijk betrokken partijen een probleemanalyse maken aan de hand van de bijgevoegde driehoek. Dit geeft ons een scherpere probleemomschrijving om mee aan de slag te gaan. Tijdens de ronde tafel leggen wij uit hoe een korte time-out er uit kan zien en beslissen we samen met de aanwezige partijen wat de meest aangewezen vorm van time-out is (één leerling, een aantal leerlingen, de hele klas,). In het verdere verloop van deze case study gaan we ervan uit dat er beslist is om één leerling een Korte Time-Out te geven. CASE KORTE TIME-OUT pagina 1/3
Verder maken we een aantal concrete afspraken zoals daar zijn: 3. Intake De school verwittigt de ouders van het traject dat opgestart zal worden. Er wordt een datum afgesproken waarop een intakegesprek zal plaatsvinden. Het verdere verloop van de time-out. Indien mogelijk wordt al een afrondende ronde tafel gepland. Tijdens het intakegesprek leggen we aan de leerling uit wat een korte time-out is. Hoe die ingevuld kan worden, vragen we of de leerling weet waarom hij/zij is aangemeld, De leerling is altijd vrij om te beslissen of hij/zij al dan niet het traject wil volgen. Tijdens de intake wordt dan ook besproken of een verder traject wordt opgestart. 4. Korte Time-Out Een korte time-out bestaat uit ongeveer vier sessies die gespreid worden over tien werkdagen. We zeggen hier wel vier, maar dit kan verschillen per leerling. Ook de duur van elke sessie kan verschillend zijn, gaande van een uur tot een hele dag. De school wordt hier uiteraard altijd van op de hoogte gebracht. Kennismaking Tijdens een eerste sessie maken we uitgebreid kennis met de leerling. Dit kan gebeuren aan de hand van allerlei methodieken: - Sociogrammen: aan de hand van cirkels geven leerling en begeleider aan wie dicht bij hen staat en wie verder weg. Aan de hand hiervan volgt een gesprek. - Loesjes: Uit een map vol uitspraken kunnen leerlingen die uitspraken halen die zij toepasselijk vinden. - Fotomap: Uit een map met foto s kunnen leerlingen die foto s halen die hun gevoel bij een gekozen thema uitdrukken. Wij vinden het belangrijk dat dit een wederzijdse kennismaking is. Jongeren zullen je makkelijker in vertrouwen nemen als ze merken dat je als begeleider ook dingen over jezelf durft vertellen. Op deze eerste sessie maken we ook samen verder afspraken over wat we nog gaan doen in volgende sessies. Een sessie moet niet per se op school doorgaan. Het kan voor een jongere een verademing zijn om even weg te zijn uit de schoolse context. Een jongere naar een plaats brengen waar hij op zijn gemak is, kan ook een grotere openheid teweeg brengen. Probleem in kaart brengen In een tweede sessie trachten we uit te zoeken waarom er een time-out is ingeroepen. Waarom denkt de jongere zelf? Waren er in het verleden al gelijkaardige problemen? Wat loopt er wel goed? Ook dit gebeurt weer aan de hand van verschillende methodieken: - Kwaliteitenspel: dit spel bestaat uit kaarten waarop kwaliteiten vermeld staan. De jongeren haalt er die kwaliteiten uit die hij/zij zelf bezit. Evengoed kan hij/zij die kaartjes er uit halen die hij/zij graag wat meer zou hebben. Er zijn tal van variaties mogelijk. - Levenslijnen: aan de hand van een soort tijdlijn wordt de schoolloopbaan van de jongere in kaart gebracht. Daarnaast wordt ook aangegeven welke belangrijke gebeurtenissen tegelijkertijd plaatsvonden. CASE KORTE TIME-OUT pagina 2/3
Deze sessie is een eerste aanzet naar probleeminzicht. Zoeken naar oplossingen Het probleem in kaart brengen is één ding, op zoek gaan naar oplossingen is een ander. Door de korte tijdsperiode die we hebben bij een korte time-out, is het vaak al een succes als we tot probleeminzicht kunnen komen. Zo veel als mogelijk trachten we echter ook op zoek te gaan naar handvaten die we jongeren kunnen aanreiken in de hoop dat zij het probleemgedrag niet meer zullen stellen. Tevens bekijken we welke maatregelen de school kan treffen om het voor de jongere gemakkelijker te maken om geen problemen meer te veroorzaken. Evaluatie In een laatste sessie gaan we terugkijken op het gevoerde traject. Hierbij staan we echter niet alleen stil bij het verleden maar kijken we ook naar de toekomst. Hoe gaat de jongere zijn verdere schoolloopbaan trachten aan te pakken. Concreet proberen we iets tastbaars te maken, dat we mee kunnen nemen bij de afrondende ronde tafel en dat weergeeft wat we het afgelopen traject gedaan hebben. - Handvattenfiche: Een fiche die we samen met de leerling opstelden en die een aantal hulpmiddelen voor de leerling aangeeft om de verdere schoolloopbaan beter te laten verlopen. - Collage: Aan de hand van een collage kan een leerling tonen hoe zijn/haar kijk op school veranderd is. Even goed kan een collage aantonen hoe hij/zij zelf veranderd is. - Kernkwadrant: In een kernkwadrant toont een leerling zijn beste kwaliteit, maar even goed de valkuil die bestaat als die kwaliteit zich te hard manifesteert. Hieraan gekoppeld kan je ook zien welk gedrag bij de jongeren een allergie opwekt en wat het perfecte evenwicht is dat de jongere moet trachten bereiken; dit kan een duidelijk signaal zijn van probleeminzicht. We spreken ook goed af wat we wel en wat we niet doorgeven op de ronde tafel. Dit heeft te maken met vertrouwen. Uiteraard evalueren we hierbij ook het traject op zich (vond de leerling het nuttig?) 5. Afrondende ronde tafel Bij de afrondende ronde tafel gaan we terug met alle betrokken partijen aan tafel zitten. Als het haalbaar is, stelt de leerling op deze ronde tafel zelf voor wat hij/zij gedaan heeft de afgelopen periode, hoe hij/zij het ervaren heeft en wat hij/zij in de toekomst wil bereiken. In sommige gevallen beslissen we dat de begeleide jongere niet aanwezig is bij de afrondende ronde tafel (dit kan zijn omwille van examens, omat de jongere in kwestie het niet ziet zitten,) Wat de begeleider echter vertelt op deze ronde tafel is steeds besproken met de jongere. Tijdens deze ronde tafel zal de jongere niet alleen aangeven wat hij zelf wil veranderen om een meer positieve schoolloopbaan te hebben. De jongere zal ook aangeven wat hij/zij nodig heeft om tot die verandering te komen. Uiteraard hopen (en verwachten) wij dat de school hier ook voor open staat en aan mee wil werken. CASE KORTE TIME-OUT pagina 3/3