Schenkingplanning Vermogensoverheveling bij leven door: mr drs R.J.M.M. van den Hurk rjmmvandenhurk@telfort.nl Schenkingsrecht wordt geheven bij verkrijger Progressief tarief => spreiden is besparen Is voordeel begiftigde Schenken is ook: vermogen gaat over Is voordeel begiftigde, maar nadeel schenker Uitdaging: hoe vermogen schenken zonder dat dit al bij leven pijn doet Vandaag: alleen schenking, niet vererving 2 Schenken contant geld/goederen Schenken onder schuldigerkenning Schenken met behoud van gebruik Jaarlijks vrij: kind 5.229, kleinkind 2.092 =per kalenderjaar, losse schenkingen samentellen Heffing alleen over wat meer wordt geschonken Schenking kan onder bewind Voorbeelden vrijstellingen: schenking voor het betalen van probleemschulden schenking waarover ontvanger IB moet betalen 3 4 Art. 12: schenkingen < 180 dagen vóór overlijden bij verkrijging voor erfrecht geteld Geldt niet voor gift t.b.v. schulden of met IB Art. 1,9: voorwaardelijke gift pas belast zodra voorwaarde vervuld Art. 53,2: bij vervulling ontbindende voorwaarde geen teruggave voor zover voordeel genoten (vruchten) Tot 1-1-2015: max. 100.000 voor EW/EWL Geldt bij schenking woning en bij schenking geld voor koop/verbetering/onderhoud woning Eis: zowel schenking als besteding vóór 1-1-2015 Verhoging voor 1-1-2010 al gebruikt: 27.195 Mits: 18 < kind (of partner van kind) < 40 jaar: Voor studie met hoge kosten: max. 52.281 Niet voor studie of huis: max. 25.096 Voor beide: 180-dagenregel geldt niet 5 6 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 1
Schenkingplanning Hoofdregel: w.e.v. Art. 21,5: schenking woning =>WOZ-waarde WEV woning is 250.000, WOZ = 258.000. Wat is beter: Verkoop woning voor 250.000 en schenking 40.000 Verkoop woning voor 210.000 Verkoop voor 210.000: schenking = 48.000. Meer SR? Rb NH 2-10-2013, 12/4079: samenstel van rechtshandelingen Geluk bij een ongeluk, want anders geen teruggave overdr.bel.! Waardering erfpacht en vruchtgebruik: tabellen Ubesl.SW Waarde levenslang vruchtgebruik 59-jarige: 66 % Schenking aan SBBI of steunstichting SBBI Vrijstelling voor SR: art. 33, leden 13 en 14 Lijfrente: voorwaardelijke schenking => steeds status checken bij nieuwe betaling IB: lijfrente aan ANBI (of vereniging) geheel aftrekbaar Mits minimaal 5 jaarbetalingen (dus 4 jaar + 1 dag) 6.40,2 IB: rentedragend worden is niet voldoende Vanaf 1-1-2014 notaris niet meer nodig: formulier op www.belastingdienst.nl 7 8 Voor zover rente < 6 %: Lening direct opeisbaar: schenking vruchtgebruik van dag tot dag (15 lid 1 SW, sinds 1-1-2010) Alleen als door particulier aan nat. persoon Lening niet direct opeisbaar: voordeel is schenking bij verstrekking Voordeel: verschil contante waarde t.o.v. 6 % samengesteld Rb Z-NB 6-11-2013: gedogen bewoning is geen schenking Waarde huis wordt niet minder => geen verarming 15,1 SW geldt alleen voor rente, niet voor huur Feitelijk genot gehouden (vruchtgebruik): Gevolg: vermogen bij verkregen nalatenschap geteld tegen waarde bij overlijden erflater Eigen investering mag afgetrokken (bl.eig + 6 % p.j.) Al betaalde SR mag afgetrokken van heffing Voorkomen door vergoeding van min. 6 % van waarde onbelaste staat te betalen (huur, rente) Geldt alleen als nog vruchtgebruik bij overlijden Of binnen 180 dagen daarvoor 9 10 Schenking bloot eigendom toch adviseren: Pa Ja, tax planning goed mogelijk: als verkoop volle eigendom aan derde vóór overlijden, over waarde-aangroei kinderen geen SR Of: bloot eigendom terugkopen van kinderen Of: vruchtgebruik naar BV: art. 10 SW n.v.t. (?) Dan wel ongebruikelijke tbs voor kinderen? Beginwaarde = w.e.v. bl. eig. bij aanvang t.b.s. NB: juridisch eigendom gaat over naar kind(eren), dus wel andere eigendomsverhoudingen! Bloot eigendom Vruchtgebruik Kind BV Pa 11 12 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 2
Schenkingplanning Te creatief: Hof A dam 29-8-2013, 12/00472: Moeder droeg woning over aan zoon Koopsom werd schuldig gebleven. Klein deel direct kwijtgescholden, rest in de jaren erna Moeder bleef afgesproken huur schuldig + rente Oordeel Hof: zoon heeft niets opgeofferd => WOZwaarde geldt bij overlijden + huurschuld geschrapt Wel: aftrek SR over kwijtscheldingen + rente Ook te creatief: bloot eigendom en vruchtgebruik geslitst aankopen: sinds 1-1-2010 ook in art. 10 Stel pa koopt pand voor 300.000, huur = 30.000. Doel is verhuur aan eigen BV Pa is 59: vruchtgebr 66% = 198.000; bl. eig: 34% = 102.000 BV koopt vruchtgebruik, kind koopt bloot eigendom Na 5 jaar: waarde pand stel 350.000. waarde bl.eig: 40 % = 140.000. Bl.eig. wordt verkocht aan BV. Voordeel ad 38.000 gaat naar kind zonder schenkingsrecht (wel evt. overdr.bel., en IB) 13 14 Schenking schuldig blijven: 6 % rente, echt betalen, anders alsnog mogelijk art. 10 10 lid 3 SW: daadwerkelijk Besluit van 4-4-2012, BLKB2012/103M: Betaling vergeten : inhalen kan tot overlijden Laatste termijn: mag betaald na overlijden Schenking vóór 1-1-2010: lagere rente OK APV: art. 2.14a Wet IB 2001 Vermogen wordt zonder echte tegenprestatie in apart doelvermogen gebracht b.v. een fonds voor gemene rekening, een stichting, een (ir)revocable fixed/discretionary trust Niet APV: een SBBI Handvatten voor beoordeling: is vermogen discretionair en is economische (deel)gerechtigdheid bij een ander ontstaan Vgl: Hof A dam 12-9-2013, nr. 12/00122 15 16 Pa Familiestichting (klein)kinderen SR: Art. 17a: brengen in apv geen verkrijging art. 17: verkrijging van apv is verkrijging van degene aan wie apv wordt toegerekend 26a SW: idem voor tariefstoepassing Planningskans: (deel) vermogen inbrengen in apv (b.v. FGR) en jaarlijks stukje schenken aan kinderen: wel economisch recht over (inclusief recht op rendement), niet zeggenschap 17 18 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 3
Schenkingplanning Pa/ma kinderen Fonds: beleggingen pa/ma. Bewaarder/beheerder: pa Schenking: 5 % participatie aan kinderen Daarna: 5 % opbrengst gaat steeds naar kinderen Niet als in BV alleen beleggingen Hof Den Haag 20-12-2013, BK 12/00757: werkzaamheden kwalitatief en kwantitatief van dien aard dat sprake is van meer dan normaal vermogensbeheer => BOF voor OG- BV Kan schenking klein pakket aandelen/certificaten dan via BOR? Ja (voor IB: mits kind werknemer) Eis: 5 jaar aandelen/certificaten houden, ook pakket < 5 % voor kind a.b. (meetrek-a.b.) SR-faciliteit staat dan ook open voor aan eigen BV verhuurd pand: 35c,1,d Prefs: mits begiftigde al 5 % gewone aandelen: 35c,4,d 19 20 Voor zover betreffend eerste 1.028.132 waarde onderneming schenking 100% vrijgesteld, rest 83 % Waarde onderneming is 10.000.000, schenking 5 % (= 2.000.000) => 200.000 geheel vrijgesteld, 1.800.000 voor 83 % Als elk jaar een tranche wordt geschonken, steeds weer beginnen met 100 % vrijstelling! Ook voor laatste 17 % uitstel van betaling Schenking a.b.-aandelen/bv=onderneming: doorschuiving ex art. 4.17c IB alleen vzv onderneming en begiftigde 3 jaar voor schenking werkzaam voor BV (hoe beperkt in omvang ook) Schenking a.b.-aandelen/bv=geen onderneming: geen uitstel a.b.-heffing in Inv.wet Dan beter verkopen (uitstel door 25,9) en schuld later kwijtschelden of vervalt bij kwijtschelding uitstel, zie art. 3 URIW? Schenking tbs-og: 25,14,c IW: max. 10 jaar uitstel eindigt bij: vervreemding door begiftigde of faillissement belastingschuldige 21 22 Bij indirecte schenking ( overdracht door holding op verzoek aandeelhouder ): Voor SR gewoon faciliteit door Besluit 17-1-2013 Voor IB alleen uitstel van betaling (25,11 Inv.wet) Mits schenking > 5 % v.h. geplaatste kapitaal Uitstel tot aandelen worden vervreemd of substantiëel dividend uitgekeerd Door eerst (af)splitsen zou directe schenking kunnen worden gecreëerd. Hier: lastig Jaarlijks geld voor premie schenken => uitkering onbelast NB: schenking premiebedrag moet wel jaarlijks vrije beslissing van schenker zijn Interessant: niet per se, kansovereenkomst 23 24 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 4
Schenkingplanning Planning van schenkingen in relatie met buitenland kan heel interessant zijn Nederland heft mits schenker in Nederland woont Art. 3 SW: of in de afgelopen 10 jaar heeft gewoond Daar kan successierechtverdrag aan afdoen, echter: er zijn maar weinig verdragen (o.a. VS, VK, Antillen) Sommige buitenlanden grijpen aan bij begiftigde (Spanje) of heffen helemaal niet (Zweden, Oostenrijk): bij schenking door iemand in zo n land aan iemand in Nederland dus helemaal geen heffing Algemeen: dit is echt maatwerk en vraagt ver vooruit plannen! Huw. vw => huw. gemeensch.: geen schenking Huw. Gemeensch.=> huw. vw.: schenking tenzij zorgverplichting verevening pensioen (ook bij koude uitsluiting): wettelijke plicht, geen schenking Kan in huw. vw. of bij echtsch. uitgesloten 25 26 Koude uitsluiting/verrekenbeding: als bij scheiding verrekening anders door redelijkheid/ billijkheid of door art. 1:87 BW ( beleggingsleer ) => geen schenking, want nakoming natuurlijke (of zelfs afdwingbare) verbintenis B.v.: Rb Dordrecht 18-7-2012 en Hof A dam 14-8- 12: verrekening inclusief waardestijging a.b.; Rb Utrecht 1-8-2012: feitelijk huw.gemeenschap Schenking staande huwelijk: gewoon belast, voor zover niet uit hoofde van zorgplicht Art. 24,2: overdrachtsbelasting in aftrek van SR Betreft: overdr.bel. over waarde waarover SR Bij gedeeltelijke vrijstelling van grondslag SR (b.v. benutting vrijgesteld bedrag voor kind): overdr.bel. naar rato Bij gedeeltelijke vrijstelling door art. 13 WBR (anticumulatieregeling): berekening naar rato Stel: verkrijging door schenker was tegen 270.000 Doorlevering aan begiftigde tegen 200.000, echter waarde 300.000, dus schenking 100.000 overdr.bel. over 30.000, aftrek van SR: 1/3 HR 1-2-2013, nr. 11/05648 27 28 Aangifte doen bij beroep op eenmalige vrijstelling Sanctie: geen vrijstelling! Art. 47 Sw: elke verkrijger aanslag, maar aanslagen mogen wel samen op één biljet HR 19-2-2010, 08/02696: echtpaar is geen gezamenlijke begiftigde : elk aanslag voor 50% Navordering: tot 5/12 jaar na inschrijven overlijden schenker/begiftigde (art. 66 SW) Wetsvoorstel vereenvoudiging formeel verkeer belastingdienst ziet ook op Successiewet Giften hoeven niet te worden meegeteld bij een nalatenschap t.b.v. de verdeling (tenzij dat wel was bepaald bij de schenking) Sommige giften moeten wel worden meegeteld bij de berekening van de legitieme 4:63 e.v. BW, met name art. 4:67! Met verrekening of zelfs inkorting van de gift! Uitsluitingsclausule: gift niet naar partner begiftigde mag ook via onderhandse akte Conclusie: sturing van vermogen via schenking kan, maar met grenzen 29 30 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 5