netwerk diëtisten voor spierziekten Coby Wijnen diëtist VSN
voeding bij polyneuropathie algemeen specifieke aandachtspunten vragen Liesbeth Verbruggen diëtist Tefa-Portanje
voeding groei en onderhoud weerstand en conditie lekker en gezellig
secundaire gevolgen spierziekten minder bewegen gevolgen voor voeding: gewicht botdichtheid obstipatie (metabool syndroom)
vaak gewichtstoename en wijziging lichaamssamenstelling: verlies van spiermassa en stapeling van vet nadelig: extra belasting zwakke spieren extra belasting botten en gewrichten beperking mobiliteit
tips: vermijd tussendoortjes vermijd suiker in koffie, thee, limo enz kies magere ipv volvette produkten niet aankomen is al belangrijke winst goede voeding als leefwijze
botdichtheid nog onderbelicht aspect bij spierziekten osteopenie = leeftijdgebonden daling van botmassa osteoporose = zo sterke afname van botmassa dat makkelijk fracturen optreden
tips: beweeg naar wat mogelijk is gewichtdragende belasting (staan is al voldoende) voldoende kalk in voeding zonlicht voor vitamine D
obstipatie komt vaak voor door oa minder beweging niet-optimaal voedingspatroon met weinig vezels en vocht
adviezen goed toiletgebruik min. 2 ltr. vocht per dag voedingsvezelverrijkte voeding: vers fruit, gedroogde geweekte vruchten peulvruchten, bonen (rauwe) groente noten grove bindmiddelen bruin en volkoren brood zilvervliesrijst eventueel medicatie
specifieke aandachtspunten bij: GBS CIAP MGUS CIDP
GBS mensen lijken in goede conditie, maar vaak sterk gewichtsverlies in korte tijd = ondervoeding vraagt om energie- en eiwitverrijkte (sonde) voeding Roubenoff 1992
GBS slikproblematiek vooral in begin- en plateaufase soms sondevoeding nodig herstel: deels volledig herstel deels minimale restverschijnselen deels milde restverschijnselen (waarschijnlijk na ernstige problematiek acute fase) Chen 1996
GBS ileus = belemmering darmpassage onderzoek (n=114) bij 15% mogelijke oorzaken o.a.: vertraagde darmpassage beademing medicatie (opiaten) aanbeveling: dagelijks buikonderzoek behandeling ileus: enterale / parenterale voeding afzuiging maagsappen medicatie bevordering darmpassage Burns 2001
CIAP nog onduidelijk of vaststellen voorstadium diabetes leidt tot diabetische polyneuropathie of CIAP daarom groot prospectief onderzoek gaande Dijck 2007
CIAP grote verschillen in stoornis glucosemetabolisme onderzoek Amerika (n=100) nuchtere bloedsuiker 36 % gestoord 3 % diabetes daarna glucosetolerantietest 62 % gestoord 24 % diabetes Hoffman-Snijder 2006
CIAP onderzoek Noorwegen (n=70) glucosetolerantietest 23 % gestoord 3 % diabetes maar: 6 % verhoogd triglyceride 12 % obesitas (BMI >30) 6 % metabool syndroom Nebuchennykh 2008
CIAP metabool syndroom heeft niets te maken met metabole spierziekten metabool syndroom = optelsom risicofactoren h&v en diabetes 3 van de 5 items gestoord: nuchtere bloedsuiker, HDL-cholesterol, triglyceriden, bloeddruk, buikomvang > 88 cm vrouwen, 102 cm mannen.
CIAP metabool syndroom al bekend bij enkele erfelijke spierziekten ook onderzocht bij PPS geldt waarschijnlijk ook voor andere polyneuropathieën, want: minder beweging (moeheid, spierzwakte, pijn) verlies conditie gewichtstoename, met vetophoping in buik
CIAP tav diabetes aanpassing leefstijl voor voeding en beweging vermindert metabole stoornis neuropathische pijn Hoffman-Snijder 2006 ook richtlijn polyneuropathie noemt scherpe regulatie diabetes ter vermindering van pijn, met voorkoming hypo s CBO-richtlijn 2005
CIAP
MGUS botdichtheid onderzoek vrouwen na menopauze (n=65) vaker wervelfracturen dan controlegroep (n=130) Pepe 2006 onderzoek (n=1012), waarvan 20 MGUS. Alle parameters waren vergelijkbaar; alleen botdichtheid lager bij MGUS Dizdar 2008
MGUS onderzoek vrouwen na menopauze (n=65) en mannen (n=35) groep A (n=50) wel breuk / osteoporose: behandeling: alendronate wekelijks 1000 mg Ca/dag 880 IE vit D/dag groep B (n=50) geen breuk /osteoporose: alleen 1000 mg Ca/dag en 880 IE vit D/dag conclusie: Ca en vit D helpen preventief Alendronate verbetert osteoporose / fracturen ruggewervels Pepe 2008
MGUS tips: beweeg naar wat mogelijk is gewichtdragende belasting (staan is al voldoende) voldoende kalk in voeding zonlicht voor vitamine D
CIDP onderzoek (n=35) bij CIDP (n=26) en CIDP met diabetes (n=9) na behandeling met prednisolon bleek beter herstel bij CIDP zonder diabetes Kalita 2007
CIDP nogmaals CBO-richtlijn polyneuropathie: goede instelling diabetes, met voorkoming hypo s