Workshop Introductie Wmo Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 28 juni 2012 Lies Korevaar Lesprogramma Kennismaking en uitleg programma Wat is de Wmo? Doelen en uitgangspunten van de Wmo Uitwerking Wmo in de praktijk Wat vraagt de Wmo aan nieuwe competenties? Relatie Wmo met de eigen praktijk van de deelnemers Ontwikkelingen Wet Werken naar Vermogen (WWNV) Decentralisatie jeugdzorg Passend onderwijs Transitie en Transformatie AWBZ naar Wmo 1
Wet Maatschappelijke Ondersteuning Per 1-1 2007 van kracht Vervanging van: Welzijnswet Wet Voorzieningen Gehandicapten Delen van de AWBZ (thuiszorg, lichte begeleiding) Bepaalde regelingen rond opvang dak- en thuislozen, verslaafdenzorg Waarom Wmo? Eerdere wetgeving overheid verantwoordelijk voor de zorg voor mensen (verzorgingstaat) Mensen doen te gemakkelijk een beroep op de overheid Vermaatschappelijking van de zorg: meer zelfstandig wonende cliënten ghz en ggz in de buurt isolement Zorg wordt onbetaalbaar en op termijn gebrek aan personeel Dus: mensen moeten meer zelf doen (of zelf betalen) meer eigen verantwoordelijkheid civil society Doelstelling van de Wmo Het doel van de wet is MEEDOEN: jong, oud, gehandicapt, niet gehandicapt; de samenleving is van iedereen Wmo is participatiewet en geen zorgwet Gemeente heeft compensatieplicht 2
Vier maatschappelijke doelen Het bevorderen van zelfredzaamheid Het vergroten van participatie Het stimuleren van actief burgerschap Het verbeteren van sociale samenhang Bij de realisering van deze doelstellingen wordt uitgegaan van de volgende principes: Uitgaan van eigen kracht van de burger Inzetten sociaal netwerk / mantelzorgers Inzetten vrijwilligers Zo min mogelijk professionele hulp Wie zijn de cliënten in de AWBZ? Totaal circa 180.000 mensen Naar grondslag: somatische aandoening 38.000 psychogeriatrische problematiek 14.000 psychiatrische stoornis 56.000 verstandelijke handicap 50.000 lichamelijke handicap 14.000 zintuiglijke handicap 5.000 3
Wat voor activiteiten? ONDER MEER: woonbegeleiding zaterdagopvang voor kinderen met praktische pedag. thuishulp verstand. beperking en gezinsondersteuning (PPG) sport voor verstandelijk beperkten begeleiding tijdens voorgezet vakantie activiteiten voor speciaal onderwijs verstandelijk thuisbegeleiding beperkten dagactiviteiten voor GGZ (DAC) belevenis- en uitgaanscentrum dagbesteding voor verstandelijk activerende psychiatrische beperkten thuiszorg logeerhuizen inloophuizen begeleiding bij rehabilitatietrajecten verslaafden ontmoetingsgroepen Casus: een jongeman van 23 jaar oud, licht verstandelijke beperking, woont in de wijk en komt bij het zorgloket van de gemeente voor woonbegeleiding Dit wordt met ingang van 2013/2014 niet meer vergoed vanuit de AWBZ, maar via de Wmo Wat gebeurt er: in de oude situatie? in de nieuwe situatie bij het Wmo loket? Van verplicht zorgen vóór De Kanteling naar compensatieplicht: gemeenten moeten beperkingen compenseren zodat burgers kunnen participeren Van claimgericht en aanbodgericht denken (voorzieningen en hulpmiddelen) naar vraaggericht en resultaatgericht werken (zelfredzaamheid en participatie, maatwerk i.p.v. standaardvoorzieningen) 4
Dit houdt in: Meer tijd voor een eerste gesprek ( keukentafelgesprek ) Vraagverheldering: wat wil de burger en waarom? Verkennen van mogelijke oplossingen Gericht op eigen regie en zelfredzaamheid Inzet sociaal netwerk en vrijwilligers Wie financiert en heeft de verantwoordelijkheid voor de woonbegeleiding? Welke organisaties kunnen de woonbegeleiding op zich nemen? Hoe zou de woonbegeleiding eruit kunnen zien? Wmo transformatie vraagt andere competenties van alle betrokkenen (professionals, gemeenten, vrijwilligers, burgers/cliënten, sociaal netwerk/mantelzorgers) Wmo-werkplaats Groningen- Drenthe 5
Gerichtheid AWBZ Wmo Hulpverlening Participatie Cliënt Wijkbewoner / dorpsgenoot Gedragsverandering Rolfunctioneren Uitgangspunten Rehabilitatie Burgerrol + omgeving (van eigen voorkeur/keuze) Vaardigheden + Hulpbronnen Eigen kracht Mantelz./soc. netwerk Vrijwilligers Professionele ondersteuning Succes + Tevredenheid Kwaliteitskenmerken voor professioneel handelen in welzijn en zorg Gebaseerd op de Professionaliteit verankerd en de 8 bakens van VWS Respectvolle bejegenen Vraaggericht werken Signaleren en eropaf Informeren Ontwikkelingsgericht ondersteunen: eigen kracht en regie Formeel en informeel ondersteunen Balans van collectief en individueel aanbod Resultaatgericht werken Integraal werken 27-1-2012 6
Samenwerkingscompetenties Wijkniveau Samenstelling wijk Multicultureel Weinig sociale samenhang Vergrijzing Ontgroening Hoge werkeloosheid Relatief veel kwetsbare burgers/gezinnen Overlast: 4-5 probleemgezinnen 25 organisaties actief Specialist of Generalist? 7
T-shaped professional Monodisciplinair Multidisciplinair Interdisciplinair I I I I TTT T-shaped competenties 1 I = Eigen vakinhoudelijke competenties -- = Interdisciplinaire samenwerking: betekent dat je niet alleen vanuit je eigen referentiekader naar de situatie kijkt, maar je ook verplaatst in het referentiekader van de ander en wat jij kan bijdragen aan het oplossen van een probleem dat de ander ervaart I - competenties Uitgaan en ondersteuning van eigen kracht, eigen regie van burgers (met beperkingen); Ondersteuning sociaal netwerk / mantelzorgers; Ondersteuning vrijwilligers; Inzetten professionele ondersteuning 8
-- competenties O.a.: Communicatieve vaardigheden Samenwerking: integratief denken & overbruggen van leemtes Creatief denken (out of the box-denken) Basiskennis van andere referentiekaders Integreren van eigen vakkennis in andermans werkgebied Praktijkgericht onderzoek Richten op creëren van meerwaarde voor iedere discipline Oefening 2: Basiskennis van andere referentiekaders: wat zouden jullie willen weten van je collega s met wie je samenwerkt? Samenvatting en evaluatie 9
Relevante websites: www.invoeringwmo.nl (heel veel over de Wmo) www.vng.nl/dekanteling www.movisie.nl (kennisinstituut voor welzijn en zorg) www.wmowerkplaatsen.nl (website Wmo Werkplaatsen) www.cg-raad.nl/wij_werken_aan/wmo/ kanteling/index.php www.zorgwelzijn.nl http://www.movisie.nl/138965/def/home/nieuws/nieuws/databank_ef fectieve_sociale_interventies_stand_van_zaken/ (IRB) Google nieuwsbrief Wmo je krijgt een wereld aan nieuwsbrieven van allerlei gemeenten en instellingen over de Wmo. Publicaties Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2011), Welzijn Nieuwe Stijl; Link naar brochure in pdf-formaat: http://www.invoeringwmo.nl/sites/default/documenten/brochure_wns.pdf Dam C. van & Vlaar P. (2010). Handreiking professioneel ondersteunen. Utrecht, Movisie. Downloaden van http://www.movisie.nl/smartsite.dws?ch=def&id=134457 Hartelijk dank voor uw aandacht en participatie Lies Korevaar e.l.korevaar@pl.hanze.nl 10