De Wmo en de decentralisaties

Transcriptie

1 De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen

2 Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke ontwikkelingen? Hervorming langdurige zorg Nieuwe wetsvoorstel Wmo Wet langdurige zorg Jeugdwet Participatiewet Gevolgen van de decentralisaties voor clienten en samenleving Burgerkracht

3 Wat is het programma Aandacht voor Iedereen? Landelijk programma cliëntenorganisaties, financiering VWS Doelen: informeren van cliëntenorganisaties; stimuleren van netwerken; agenderen van thema s; informeren van gemeenten Onderdelen: regionale adviseurs; nieuwsbrief; kennisdossiers Rollen naar Wmo-raden: bieden van informatie; meedenken over inhoudelijke standpunten; helpen bezinnen op rolopvatting Website:

4 Belangrijke maatschappelijke trends Maatschappelijke trends: terugtredende overheid; nadruk eigen verantwoordelijkheid; drang tot participatie/meedoen Inhoudelijke trends: langer zelfstandig thuis wonen; ondersteuning in thuissituatie; belang van wijkniveau Politieke trends: beperken stijging overheidsuitgaven; decentralisatie van taken naar gemeenten; grote beleidsvrijheid van gemeente, regionale samenwerking gemeenten Ratificatie VN-verdrag inclusief beleid

5 Vijf grote veranderingen Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Wet langdurige zorg (Wlz) i.p.v. AWBZ Jeugdwet Passend onderwijs Participatiewet

6 Hervorming langdurige zorg, kernpunten Ondersteuning en participatie uit AWBZ en gaat naar gemeenten (Wmo) Kortdurend verblijf Dagbesteding/dagopvang Extramurale begeleiding Beschermd wonen en opvang Deel AWBZ wordt Wet langdurige zorg. Intensieve 24-uurszorg Behandeling, verpleging en persoonlijke verzorging naar Zorgverzekeringswet. Taak wijkverpleegkundige Gemeente krijgt middelen: sociale wijkteams; cliëntondersteuning; financieel vangnet Brief VWS begrotingsoverleg : overgangsrecht voor 2015; meer mogelijkheden verstandelijk gehandicapten en ouderen in instellingen (3) extra middelen voor begeleiding en dagbesteding

7

8 Wat houdt de nieuwe Wmo in? doelen en begrippen Doel: mensen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen zo lang mogelijk thuis laten wonen door maatschappelijke ondersteuning Maatschappelijke ondersteuning: 1) bevorderen sociale samenhang, mantelzorg en vrijwilligerswerk, toegankelijkheid van voorzieningen, veiligheid en leefbaarheid en bestrijden huiselijk geweld 2) ondersteuning van zelfredzaamheid en participatie 3) bieden van beschermd wonen en opvang

9 Wat houdt de nieuwe Wmo in? diverse aspecten verankering pgb: gelijkwaardig alternatief; hoogte tarief moet toereikend zijn; kwaliteitseisen zorg in natura niet één-op-één op pgb (ondersteuning moet wel veilig, doeltreffend en cliëntgericht) gemeente moet mantelzorgers ondersteunen onafhankelijke cliëntondersteuning moet beschikbaar zijn eisen beleidsplan gemeente: keuzevrijheid cliënt (identiteit); toegankelijkheid voorzieningen; integraal ondersteuningsaanbod kwaliteit: gemeente verantwoordelijk voor kwaliteit en continuïteit van voorzieningen; eisen in inkoop; cliëntervaringsonderzoek cliëntenparticipatie: betrekken burgers (cliënten/vert.) bij beleid; in staat stellen voorstellen te doen

10 Wat houdt de nieuwe Wmo in? werkwijze naar maatwerkvoorziening - individuele maatwerkvoorziening pas als: niet op eigen kracht, niet met mantelzorgers, niet met netwerk of vrijwilligers zelfredzaam kan zijn of kan participeren - route bij aanvraag maatwerkvoorziening: * melding (signaal) door cliënt; * beeld van behoefte, en dan of verwijzen algemene voorziening of aanvraag maatwerkvoorziening; * integraal onderzoek (met gebruik cliëntondersteuner); * schriftelijk verslag van uitkomsten; * besluit; * bezwaar/beroep. - cliënt kan persoonlijk plan opstellen

11 Wet langdurige zorg Ingangsdatum 1 jan 2015 Vervangt huidige AWBZ 2 de kamer goedgekeurd, 1 ste kamer nog niet Voor wie bestemd Voor kwetsbare ouderen en mensen met een beperking die 24 uur per dag zorg nodig/toezicht hebben (kwetsbare ouderen, mensen met lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking of mensen met psychische beperking) Heb je nu indicatie AWBZ, dan geldt overgangsrecht

12 Jeugdwet Jeugdwet ; Gemeenten verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdhulp Knelpunt huidig systeem : aanbodgericht Transformatie en transitie: eigen kracht, meer preventie, normaliseren, integrale aanpak Verbinding met zorg, onderwijs, ondersteuning etc.

13 Participatiewet Doel: mensen met een beperking kansen bieden op de arbeidsmarkt Samenvoeging wetten gericht op max. arbeidsparticipatie (WWB,Wsw,Wajong) Gemeente: mensen naar werk of andere vorm van maatschappelijke ondersteuning begeleiden (maatwerk) Afspraken sociale partners extra banen bij bedrijven en bij de overheid Wajong: blijft (volledig en duurzaam niet kunnen werken) Sociale werkbedrijven: huidige mensen houden bestaande rechten en plichten Beschut werken

14 Wat zijn de gevolgen van de decentralisatie Cliënt: minder rechten: meer eigen verantwoordelijkheid, drang tot maatschappelijke participatie, cliënt is ook burger Gemeente: regievoerder; nadruk kostenbeheersing en eigen kracht, integrale aanpak, inkoopbeleid, regionale samenwerking, politieke keuzen Instelling: onzekere positie; (her)formuleren aanbod; bepalen strategie, positie bepalen Algemeen: elke partij maakt krachtenveldanalyse

15 5. Wat zijn aandachtspunten vanuit cliëntenperspectief? Ondersteuning van individuele cliënten 1. Ga uit van de zelfregie van cliënten en versterk hun vaardigheden 2. Versterk de positie van de cliënt bij het keukentafelgesprek 3. Ondersteun mantelzorgers met zorgvuldig maatwerk 4. Zorg dat er een goede bemiddelings- of klachtenregeling komt Inspraak en initiatieven van cliënten en burgers 5. Ontwikkel een visie op cliënten- en burgerparticipatie

16 5. Wat zijn aandachtspunten vanuit cliëntenperspectief? 6. Betrek Wmo-raden en cliëntenorganisaties bij de decentralisaties 7. Informeer/betrek cliënten burgers over de decentralisaties 8. Biedt ruimte aan en faciliteer burgerinitiatieven Kwaliteit en inhoud van gemeentelijk beleid 9. Neem kwaliteitscriteria vanuit cliënten mee in het inkoopbeleid 10. Betrek het VN-verdrag inzake rechten 11. Monitor de uitvoering vanuit perspectief cliënt

17 Burgerinitiatief Burgerinitiatief Verzamelwoord voor allerlei initiatieven, projecten van burgers. Kenmerk: Van onderop georganiseerd op basis van behoefte. Voorwaarde : gemeente biedt voldoende ruimte Voorbeelden: Klussendienst, vervoersdienst, ruilkringen, woongroepen, zorg coöperatie ; ouderinitiatieven; exploitatie publieke voorzieningen : bibliotheek, speelplaatsen; wijkonderneming; zelfregiecentrum. Kortom Burgers nemen steeds meer verantwoordelijkheid voor hun eigen leven en hun leefomgeving. Vrijwilligersorganisaties, kerken, etc. belangrijke maatschappelijke rol

18 Meer informatie Huisaanhuis bladen Website van de eigen gemeente