PEDAGOGISCH GROEPSPLAN VAN : versie 1/ februari 2011 1
Inleiding Pedagogisch groepsplan Binnen Peuterspeelgroep Heisa Hop wordt er gewerkt t.a.v. het pedagogisch beleid. De doelstellingen van het pedagogisch beleid van Heisa Hop sluiten aan op de doelstellingen genoemd in het landelijk Pedagogisch Kader, Wet Kinderopvang en uitgangspunten Convenant Kinderopvang. Vanuit het pedagogisch beleid zijn pedagogische doelen gesteld. Deze doelen zijn vertaald in het pedagogisch groepsplan. Per groep wordt in het pedagogisch groepsplan vorm gegeven aan de vertaling van de pedagogische doelen naar de praktijksituatie in het werkveld. Dit pedagogisch groepsplan is dan ook het uitgangspunt van het pedagogisch handelen op de groep. Het pedagogisch groepsplan is een plan, gemaakt door de medewerkers van desbetreffende groep. Door er mee te werken, aan te bieden aan ouders, nieuwe medewerkers en invalkrachten, blijft het een werkbaar plan. Het plan blijft dynamisch en moet werkbaar zijn en blijven. Het plan wordt jaarlijks getoetst door de GGD. In deze map zit het pedagogisch groepsplan. Het omschrijft de visie en werkwijze van ons team. Wij hopen dat dit plan een goed en duidelijk beeld geeft van hoe wij werken op de groep en binnen de locatie. Wij wensen u dan ook veel leesplezier. Vragen, opmerkingen en onduidelijkheden horen wij graag. Samen zijn wij er voor de zorg van de kinderen. Het team van Heisa hop. versie 1/ februari 2011 2
Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 Inhoudsopgave blz. 3 Hoofdstuk 1 Veiligheid en verbondenheid blz. 4 Hoofdstuk 2 Overdragen van waarden en normen blz. 5 Hoofdstuk 3 Verwerven van sociale en persoonlijke competenties blz. 6 Hoofdstuk 4 Samenwerking met ouders blz. 8 Hoofdstuk 5 Teamwork blz. 9 versie 1/ februari 2011 3
1. Bieden van veiligheid en verbondenheid. Doelstelling: Onder deskundige begeleiding kinderen gelegenheid geven in een vertrouwde en veilige omgeving met leeftijdsgenootjes te spelen. Bij Heisa Hop werken wij aan een goede samenwerking, zowel in het team als met de ouders. Informatie-uitwisseling vinden wij daarvoor erg belangrijk. Met elke ouder wordt een intakegesprek gehouden. We nemen het dagschema door en geven de ouders aandachtspunten mee die belangrijk zijn voor ouders om te weten. Voor het eerst een peuterspeelgroep bezoeken, is voor een kind een aangrijpende sociaal-emotionele gebeurtenis. De peuter moet leren vertrouwen te krijgen in de nieuwe omgeving en in de groepsleiding. De eerste keer blijft de peuter samen met de ouder een uurtje kijken de tweede keer komt de peuter wat later om rustiger afscheid van de ouder te nemen, er is bij vertrek van de ouder een duidelijk afscheid. Na wat troostende woorden en afleiding is de peuter na korte tijd al wat vertrouwd geraakt. De peuter leert ook om het vertrouwen te krijgen dat een van de ouders hem altijd weer op komt halen. Ten aanzien van de peuters staan vertrouwen en respect voor de eigenheid bij ons centraal, wij stimuleren het wij-gevoel door samen op te ruimen, samen te spelen en speelgoed te delen. Vaste gezichten zijn daarbij heel belangrijk, ons team bestaat uit 3 vaste peuterleidsters. De groepssamenstelling bestaat uit 14 peuters in de leeftijd van 2 tot 4 jaar. Op Heisa Hop hanteren we duidelijke grenzen en maken gebruik van vaste rituelen, zoals het uitzwaaien van mama of papa,, de kring altijd met dezelfde liedjes beginnen, fruit of crackers uitdelen. Zowel door individuele als groepsgerichte activiteiten wordt de taalontwikkeling gestimuleerd. We werken met thema s, waarin begrippen centraal staan. Er worden boekjes voorgelezen en liedjes gezongen en gesprekjes gevoerd. Het dagschema bij Heisa Hop: 8.30 uur - 9.00 uur kinderen worden gebracht, spelinloop 9.00 uur - 10.15 uur vrij spelen en er worden activiteiten aangeboden +/- 10.15 uur alle kinderen die zindelijk zijn gaan plassen en van de anderen worden de luiers verschoond. +/- 10.30 uur met z n allen opruimen. +/- 10.45 uur gaan we in de kring, we lezen een verhaaltje, eten en drinken en er worden liedjes gezongen +/- 11.00 uur gezamenlijke activiteit, zoals gymen of bij mooi weer gaan we buiten spelen 11.45 uur 12.00 uur worden de kinderen opgehaald versie 1/ februari 2011 4
2. Overdragen van waarden en normen. Ieder kind wordt gewaardeerd en geaccepteerd zoals hij of zij is. De leiding bij Heisa Hop benadert alles zoveel mogelijk van de positieve kant. Het geven van positieve bevestiging aan de peuter vinden wij belangrijk, immers van complimentjes krijgt de peuter zelfvertrouwen, ze groeien ervan en krijgen een positief zelfbeeld. Wij vinden het belangrijk om het goede voorbeeld te geven en de taalontwikkeling te stimuleren, we gaan met de peuter in gesprek, tijdens het spelen en in de kring. Kinderen die in een groep samen zijn, leren rekening te houden met elkaar, ze leren op elkaar wachten. Elkaar geen pijn te doen, samen te spelen, maar ook zich af te zonderen. De leiding begeleidt dit proces en stuurt bij waar nodig is. Zij zijn er attent op dat er geen kinderen buitengesloten worden. versie 1/ februari 2011 5
3. Verwerven van sociale en persoonlijke competenties. Kleine kinderen willen vaak alles zelf doen. Aan de ene kant hebben ze behoefte aan zorg en aan de andere kant is er de drang naar zelf doen. Op de peuterspeelgroep besteden we aandacht aan zelfredzaamheid, zoals zelf je handen wassen, je jas aantrekken, je beker goed vasthouden maar ook door zelfstandig iets te bouwen, te knutselen en op te ruimen. Wij ondersteunen de ouders bij het zindelijk worden van hun kind, door het kind uit te nodigen om op het toilet te gaan plassen. Doordat de toiletruimte centraal in de speelruimte is, worden kinderen gestimuleerd door het naar het toilet zien gaan van andere kinderen. Het vergroten van de zelfredzaamheid proberen we ook te bereiken door de kinderen te stimuleren hun eigen probleempjes op te lossen. Bijvoorbeeld bij een ruzie of bij het afpakken van speelgoed. Op Heisa Hop doen de peuters hun eerste ervaring op in het spelen met andere kinderen. Door een groot aantal activiteiten en spelletjes aan te bieden, laten wij de kinderen spelenderwijs hun omgeving ontdekken. De spelletjes en activiteiten sluiten aan bij de leefwereld, de belangstelling en de mogelijkheden van de peuter. Op deze manier ontwikkelen de peuters spelenderwijs vaardigheden die te maken hebben met taal, sociaal-emotioneel spel, motoriek en verstandelijke ontwikkeling. In de volgende hoofdstukken wordt dit nader uitgelegd. Door middel van observatie en signalering kunnen wij bij eventuele stagnatie of achterstand in de ontwikkeling adviseren om zo vroeg mogelijk hulp inschakelen. Dit kan d.m.v. een peuterobservatie en dagelijkse observatie van de leiding naar voren komen. Ook bestaat de mogelijkheid om regelmatig op onze locatie de consultatiebureauverpleegkundige te raadplegen. Bij Heisa Hop stimuleren we de verschillende ontwikkelingsgebieden van de peuter: A. Emotionele competentie: Voor het eerst naar de peuterspeelgroep gaan, is voor de peuter een aangrijpende gebeurtenis. De peuter moet leren vertrouwen te krijgen in de nieuwe omgeving, de leidsters en de andere peuters en in hun eigen kunnen. Door positief in te gaan op verschillende emoties zoals blijdschap, verdriet, woede, angst en onverschilligheid, wordt geleerd om de eigen gevoelens te herkennen, met deze gevoelens om te gaan en deze gevoelens aan anderen duidelijk te maken. De kinderen mogen uiting geven aan hun verschillende gemoedstoestanden, de kinderen worden ook gestimuleerd (door gesprekken, activiteiten, spel) hun emoties te uiten. Wij nemen deze gevoelens serieus en laten de peuter merken dat we hem/haar begrijpen. B. Sociale competentie: Een peuter moet nog leren in groepsverband te spelen en ontdekken wat hij met speelgoed kan doen. Hij leert dit niet alleen door stimulering van de leidsters, maar ook doordat hij andere kinderen ziet spelen. De sociale houding die het kind geleerd wordt, komt overeen met zijn leeftijd en ontwikkelingsniveau. Naarmate de peuter ouder wordt, zal hij/zij leren om meer rekening te houden met elkaar. Elkaar te respecteren, voorzichtig en zorgvuldig om te gaan met het speelgoed en zo mogelijk mee te helpen met opruimen. versie 1/ februari 2011 6
C. Motorische en zintuiglijke competentie: De motorische ontwikkeling is onder te verdelen in grove motoriek zoals lopen, klimmen, kruipen, rennen en de fijne motoriek als puzzelen, kleuren, plakken, knippen e.d. Om de motorische ontwikkeling te stimuleren krijgen de peuters de ruimte om zowel binnen als buiten bezig te zijn met bewegen. Indien mogelijk gaan we zo veel mogelijk met de kinderen naar buiten. Bij slecht weer doen we binnen bewegingsactiviteiten als gymmen, dansen e.d. Door middel van een kweekbak buiten kunnen kinderen ontdekken hoe bijv. groenten en fruit gezaaid wordt, groeit en later geoogst wordt. De resultaten worden regelmatig besproken en opgegeten. Het proeven, zien en voelen staat hier centraal. D. Cognitieve competentie. Het denkvermogen wordt gestimuleerd door middel van puzzels en spelletjes bij de spelinloop en het vrije spelen daarna. In de kring komen kleuren, vormen en getallen aan bod d.m.v. liedjes, verhalen, woordspelletjes, soms aan de hand van thema s. Naar gelang de behoefte van het kind, kunnen wij hem of haar uitdagend ontwikkelingsmateriaal aanbieden om de peuter extra te stimuleren. Ordenen, meten, tellen en verzamelen komen hierbij aan de orde. E. Taal en communicatieve competentie. Zowel door individuele als groepsgerichte activiteiten wordt de taalontwikkeling gestimuleerd. We werken met thema s, waarin begrippen centraal staan. Er worden boekjes voorgelezen en liedjes gezongen en gesprekjes gevoerd. Door als leidster het goede voorbeeld te geven o.a. een juist taalgebruik, stimuleren wij de peuters hierin. Wij vinden het belangrijk om het goede voorbeeld te geven en de taalontwikkeling te stimuleren, we gaan met de peuter in gesprek, tijdens het spelen en in de kring. F. Morele competentie. Iedere peuter mag zijn zoals hij/zij is en het is goed zoals het is. Wij benaderen alles zoveel mogelijk van de positieve kant. Het geven van positieve bevestiging aan de peuter vinden wij belangrijk, immers van complimentjes krijgt de peuter zelfvertrouwen, ze groeien ervan en krijgen een positief zelfbeeld. Ook stimuleren de leidsters de peuters om samen te spelen, dingen samen te delen, maar ook samen op te ruimen. Naarmate de peuter ouder wordt, zal hem geleerd worden om meer rekening te houden met elkaar. Elkaar te respecteren, voorzichtig en zorgvuldig om te gaan met het speelgoed, door met de kinderen erover te praten en zelf het goede voorbeeld te geven. We proberen de kinderen zoveel mogelijk positief te stimuleren, bijv. bij opruimen of naar de wc gaan. G. Expressieve- en beeldende competentie. We laten peuters kennismaken en experimenteren met allerlei materialen, zoals klei, verf, lijm, papier, lapjes, zand en water. Deze activiteiten worden deels gestuurd en deels overgelaten aan de peuter, door vrije expressie. Wij doen dit door regelmatig activiteiten aan te bieden zoals dans, muziek en bewegingspelletjes. versie 1/ februari 2011 7
4. Samenwerking met ouders. Het team van Heisa Hop vindt het contact met ouders heel belangrijk, wij proberen een zo open mogelijke houding naar de ouders uit te stralen. Ouders kunnen altijd over hun peuter of over dingen op de peuterspeelgroep met ons praten. Wij vinden het belangrijk om serieus met eventuele vragen en klachten om te gaan. Ouders kunnen altijd terecht bij ons voor een klacht of verbetering. Zij worden hiervan bij het intakegesprek op de hoogte gebracht. Het team van Heisa Hop vindt het belangrijk dat ouders bekend zijn met de aandachtspunten die wij op de peuterspeelgroep hanteren. Dit bevordert de duidelijkheid en eenduidigheid in het belang van het kind. Deze aandachtspunten worden tijdens het intakegesprek besproken. Welke oudercontacten hebben wij? o haal- en brengcontact; o 10 minutengesprek n.a.v. de peuterobservatie bij 3 jaar; o oudergesprek bij de peuteroverdrachtlijst rond 4 jaar; o koffieochtenden, 1x per 3 maanden; o ouders mogen altijd een ochtend of middag meekijken; o ouderavonden; o bij bepaalde bewerkelijke knutselactiviteiten wordt de hulp van ouders gevraagd. Indien wenselijk kan er een individuele afspraak gemaakt worden tussen ouders en leiding om op een rustig moment zaken rondom het kind te bespreken. hulpmoeder versie 1/ februari 2011 8
5. Teamwork en ondersteuning van de groepsleiding. Het team van Heisa Hop is een hecht team. Ieder heeft zijn eigen kwaliteiten, we vullen elkaar daardoor goed aan. Wij willen benadrukken dat wij de volgende aspecten in de beroepshouding van ons team belangrijk vinden: o respect voor elkaar; o openheid; o eerlijkheid; o een positieve, warme en accepterende/ stimulerende houding; o geduld; o consequent zijn, duidelijkheid en betrouwbaarheid; o flexibiliteit; o discretie. Door jaarlijks de risico-inventarisatie veiligheid (RIV) en de risico-inventarisatie gezondheid (RIG) in te vullen, blijven wij alert op de voorwaarden om tot een veilige en gezonde speelomgeving te komen en die te behouden. Onze werkafspraken zijn vastgelegd aan de hand van de uitkomst van de RIV en de RIG en daar werken wij naar. Maandelijks is er een groepsoverleg waarin de leiding de dagelijkse gang van zaken en de voortgang van de kinderen bespreken. Elk jaar volgen we de herhalingscursus van BHV en EHBO. versie 1/ februari 2011 9