Talenquest Duits 2thv: Grammatica

Talenquest Duits 2thv: Grammatica Episode 1: Het geslacht van zelfstandige naamwoorden In het Duits kun je onderscheiden: mannelijk: der Hund ein Hund vrouwelijk: die Katze eine Katze onzijdig: das Pferd ein Pferd meervoud: die Tiere keine Tiere Bij de meeste zelfstandige naamwoorden kun je (in het enkelvoud) aan het woord zelf niet zien welk geslacht het heeft. Daarom moet je de zelfstandige naamwoorden altijd in combinatie met der, die of das leren. Als een zelfstandig naamwoord in het meervoud staat, gebruik je die. Je leert nu enkele ezelsbruggetjes om het geslacht van zelfstandige naamwoorden te bepalen. Ze gaan heel vaak op. Mannelijk Namen van mannelijke personen en dieren: der Lehrer, der Freund, der Hund, der Kater Namen van dagen, maanden, jaargetijden en windstreken: der Montag, der März, der Sommer, der Norden Vrouwelijk Namen van vrouwelijke personen en dieren: die Lehrerin, die Freundin, die Hündin, die Katze Woorden die eindigen op: -heit, -keit, -schaft, -ung, -ion, -ei, -ik of -e -heit die Freiheit -keit die Möglichkeit -schaft die Mannschaft -ung die Zeitung -ion die Reaktion -ei die Polizei -ik die Musik -e die Lampe Onzijdig De meeste het-woorden in het Nederlands: das Haus, das Kind (Let op! Dit is een prima vuistregel, maar er zijn nogal wat uitzonderingen.) Verkleinwoorden die eindigen op -chen: das Mädchen, das Häuschen Klik het juiste woord aan. 1 Gesamtstrecke der deutschen Grenze beträgt 3758 km. A Der B Die * C Das 2 Wo ist denn hier die Autobahn? Im Moment sind Autos zu sehen. A Kein B Keine * 3 Brötchen nennt man in Bayern Semmel und in Berlin Schrippe. A Ein* B Eine

4 Mutter fährt mit den Kindern ins Erzgebirge. A Der B Die * C Das 5 Sommer ist die beste Zeit, um eine Reise zu machen. A Der * B Die C Das 6 Tourist will sich die Zugspitze ansehen. A Der * B Die C Das 7 Deutschland ist großes Land. A Ein * B Eine 8 Räuchermännchen kosten 2 Euro pro Stück. A Der B Die * C Das 9 Im Bundesland Nordrhein-Westfalen liegt Ruhrgebiet. A Der B Die C Das * 10 Ober fragt die Schüler, was sie trinken möchten. A Der * B Die C Das Fout-feedback 1 Helaas. Woorden die op -e eindigen zijn vaak vrouwelijk. Het juiste antwoord is: Die. 2 Niet goed. Autos staat in het meervoud. Je gebruikt dan keine. 3 Helaas. 'Brötchen' (broodje) is een het-woord. Daarom is ein hier het juiste antwoord. 4 Helaas. Het gaat hier om een vrouwelijke persoon. Het juiste antwoord is: Die. 5 Niet goed. Namen van maanden zijn mannelijk. Het juiste antwoord is: Der. 6 Jammer. Het gaat hier om een mannelijke persoon. Het juiste antwoord is: Der. 7 Niet goed. Land is in het Nederlands een het-woord. Dat is het in het Duits ook. Daarom is ein hier het juiste antwoord. 8 Helaas. Räuchermännchen staat in het meervoud. Dat zie je aan de vorm van het werkwoord: kosten. Het juiste antwoord is: Die. 9 Niet goed. Gebiet is in het Nederlands een het-woord. Dat is het in het Duits ook. Daarom is das hier het juiste antwoord. 10 Helaas. Het gaat hier om een mannelijke persoon. Het juiste antwoord is: Der.

Episode 2: De werkwoorden haben en sein Haben en sein zijn onregelmatige werkwoorden. Hier zie je de vormen van deze werkwoorden in de tegenwoordige tijd. haben hebben ich habe ik heb du hast jij hebt er hat hij heeft sie hat zij heeft es hat het heeft wir haben wij hebben ihr habt jullie hebben sie haben zij hebben Sie haben u hebt sein zijn ich bin ik ben du bist jij bent er ist hij is sie ist zij is es ist het is wir sind wij zijn ihr seid jullie zijn sie sind zij zijn Sie sind u bent Typ de juiste vorm van haben en sein in. 1 Sind Sie ein guter Fischer? 2 Habt ihr Lust, an die Ostsee mitzufahren? 3 Ihr seid zu spät. Ich warte schon seit 30 Minuten. 4 Hat die Insel viele Strände? 5 Die Hanse ist eine Gemeinschaft der Kaufleute. 6 Jetzt bin ich müde und möchte mich erholen. 7 Du hast Hunger. 8 Sind alle da? Die Fähre fährt in 10 Minuten ab. 9 Es tut mir Leid. Wir haben heute keinen Butterfisch. 10 Ich habe schöne Souvenirs gekauft.

Episode 3: het bezittelijk voornaamwoord Het Duits heeft de volgende bezittelijke voornaamwoorden: mein mijn dein jouw sein zijn ihr haar unser ons, onze euer jullie ihr hun Ihr uw De bezittelijke voornaamwoorden en het woordje kein worden verbogen als ein. Dat betekent dat je voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden en in het meervoud een -e achter mein, dein, sein enzovoort zet. Voorbeelden Mannelijk dein Kuchen jouw taart Ihr Kuchen uw taart Vrouwelijk meine Torte mijn taart seine Torte zijn taart Onzijdig ihr Brötchen haar broodje euer Brötchen jullie broodje Meervoud keine Süßigkeiten geen snoepjes euere Süßigkeiten jullie snoepjes Sleep het juiste bezittelijke voornaamwoord naar de juiste plek. 1 Michaela isst ihre Currywurst (v) am liebsten mit Pommes. 2 Wenn ich Geburtstag habe, dann gibt es Sachertorte, denn das ist meine Lieblingstorte. 3 Herr Mayer, Sie können sehr gut backen, denn Ihre Lebkuchen schmecken herrlich. 4 Tina und ihr Vater bestellen Schweinebraten. 5 Wir kaufen unser Gemüse (o) am liebsten auf dem Markt. 6 Ich bin wütend auf meinen Bruder, denn er hat all meine Süßigkeiten aufgegessen. 7 Frank, was ist dein Lieblingsdessert? 8 Die Kinder spielen im Park, während die Mutter ihr Abendbrot vorbereitet. 9 Klaus und sein bester Freund trinken am liebsten Cola. 10 Kinder, zuerst den Tisch decken, dann bekommt ihr euere Mahlzeit (v).

Episode 4: Het regelmatige werkwoord in de tegenwoordige tijd In de tegenwoordige tijd zet je bij regelmatige werkwoorden achter de stam van het werkwoord de uitgangen -e, -st, -t, -en, -t, -en. De stam vind je door -en weg te laten van het hele werkwoord. Voorbeelden machen maken ich mache ik maak du machst jij maakt er/sie/es macht hij/zij/het maakt wir machen wij maken ihr macht jullie maken sie machen zij maken Sie machen u maakt üben oefenen ich übe ik oefen du übst jij oefent er/sie/es übt hij/zij/het oefent wir üben wij oefenen ihr übt jullie oefenen sie üben zij oefenen Sie üben u oefent Typ de juiste vorm van het regelmatige werkwoord in. Achter de zin staat welk werkwoord je moet gebruiken. 1 Currywurst und eine Schrippe. Bitte schön. Das macht 2,10 Euro. (machen) 2 Ich weiß nicht, wo ich mich befinde. Ich frage am besten diesen Herrn. (fragen) 3 Auf den übrig gebliebenen Stücken der Berliner Mauer malen junge Künstler bunte Graffitis. (malen) 4 Was guckst du so? (gucken) 5 In den Sommermonaten kommen viele Berliner hierher. (kommen) 6 Er besucht den Reichstag ein anderes Mal. (besuchen) 7 Geht ihr ins Kino am Potsdamer Platz? (gehen) 8 Kennen Sie den Alexanderplatz? (kennen) 9 Wir spazieren gerne im Tiergarten. (spazieren) 10 Am Alexanderplatz steht der 368 Meter hohe Fernsehturm. (stehen)

Episode 5: Werkwoorden met een stam die eindigt op een -d, -t of s-klank Er zijn Duitse werkwoorden waarvan de stam eindigt op een -d of -t. De laatste letter van de stam van finden is een -d: find. De stam van arbeiten eindigt op een -t: arbeit. In de tegenwoordige tijd gebeurt er iets bijzonders bij deze werkwoorden. Tussen de stam en de uitgangen -t of -st wordt een -e ingevoegd. Dat is het geval bij du, er/sie/es en ihr. Voorbeelden finden vinden arbeiten werken ich finde ik vind ich arbeite ik werk du findest jij vindt du arbeitest jij werkt er/es/sie findet hij/zij/het vindt er/sie/es arbeitet hij/zij/het werkt wir finden wij vinden wir arbeiten wij werken ihr findet jullie vinden ihr arbeitet jullie werken sie finden zij vinden sie arbeiten zij werken Sie finden u vindt sie arbeiten u werkt Eindigt de stam van een werkwoord op een s-klank (-s, -z, -ß), dan valt bij du de -s van de uitgang -st weg. Voorbeelden reisen reizen heißen heten ich reise ik reis ich heiße ik heet du reist jij reist du heißt jij heet er/sie/es reist hij/zij/het reist er/sie/es heißt hij/zij/het heet wir reisen wij reizen wir heißen wij heten ihr reist jullie reizen ihr heißt jullie heten sie reisen zij reizen sie heißen zij heten Sie reisen u reist Sie heißen u heet Typ de juiste vorm van het werkwoord in. Achter de zin staat welk werkwoord je moet gebruiken. 1 Der Käfer reist quer durch Deutschland. (reisen) 2 Der Fußballspieler heißt Oliver Kahn. (heißen) 3 Ein Sportler arbeitet hart. (arbeiten) 4 Die Fans begrüßen FC Bayern München begeistert. (begrüßen) 5 Ihr findet Tennis toll. (finden) 6 Der FC Schalke 04 wartet schon lange auf einen Sieg. (warten) 7 Der Bürgermeister küsst die Siegerin. (küssen) 8 Was kostet eine Karte für das Fußballspiel? (kosten) 9 Jan Ullrich beantwortet die Fragen der Interviewer. (beantworten) 10 Der Sportler nutzt jede freie Minute zum Training. (nutzen)

Episode 6: De eerste en de vierde naamval Je gebruikt de eerste naamval bij het onderwerp. Der/Ein Mann fährt nach Düsseldorf. Die/Eine Frau geht einkaufen. Das/Ein Kind geht zur Schule. Die/Keine Leute gehen tanzen. Je gebruikt de vierde naamval bij het lijdend voorwerp. Ich sehe den/einen Mann. Der Ober bedient die/eine Frau. Frank liest das/ein Buch. Der Lehrer begrüßt die/seine Schüler. Je ziet dat alleen mannelijke lidwoorden in de vierde naamval een andere uitgang hebben. Bij vrouwelijke, onzijdige en meervoud is er geen verschil tussen de eerste en de vierde naamval. Let op, ook na een aantal voorzetsels volgt de vierde naamval, zoals na durch, für en um. Door middel van vragen kun je te weten komen wat het onderwerp en wat het lijdend voorwerp is. Voorbeeldzin: Vragen naar het onderwerp: Wie/Wat + werkwoord? Wie/Wat koopt? Het onderwerp is dus Vragen naar het lijdend voorwerp: Wie/Wat + werkwoord + onderwerp? Wie/Wat koopt Frank? Het lijdend voorwerp is dus Frank koopt een broek. Frank. een broek. Klik het juiste antwoord aan. 1 Der Käfer kauft... A einen Pullover (m). * B ein Pullover (m). C eines Pullover (m). 2 Die Journalisten fotografieren... A den Model (o) Claudia Schiffer. B die Model (o) Claudia Schiffer. C das Model (o) Claudia Schiffer. * 3... geht auch manchmal in die Disko tanzen. A Den Schülerin (v) B Die Schülerin (v) * C Der Schülerin (v) 4 Der Käfer fährt weiter und schaut mal kurz um... A das Ecke (v). B die Ecke (v). * C der Ecke (v). 5 In einer Zeitschrift sieht der Käfer... A den Modedesigner (m) Karl Lagerfeld. *

B der Modedesigner (m) Karl Lagerfeld. C das Modedesigner (m) Karl Lagerfeld. 6... in der Königsallee sind sehr bekannt. A Der Geschäfte (mv) B Das Geschäfte (mv) C Die Geschäfte (mv) * 7 Die Sportschuhe sind für... A den Herrn (m). * B der Herrn (m). C das Herrn (m). 8 Im Sportgeschäft kauft Frank... A ein Paar (o) Schuhe. * B eines Paar (o) Schuhe. C einen Paar (o) Schuhe. 9 Diese Farbe gefällt mir sehr gut. Ich kaufe... A der Hose (v). B den Hose (v). C die Hose (v). * Feedback 1 A Prima. B Het gaat hier om het lijdend voorwerp van een mannelijk woord. Daarom moet je voor einen kiezen. C Helaas. Het gaat hier om het lijdend voorwerp van een mannelijk woord. Daarom moet je voor einen kiezen. 2 A Helaas. Het zinsdeel is wel het lijdend voorwerp, maar den vul je bij een mannelijk woord in. Wel juist is: das. B Helaas. Die gebruik je niet bij onzijdige woorden. Wel juist is: das. C Goed! 3 A Helaas. Het zinsdeel dat je moet kiezen is het onderwerp. Omdat Schülerin een vrouwelijk woord is moet je voor die kiezen. B Prima! C Helaas. Het zinsdeel dat je moet kiezen is wel het onderwerp, maar der vul je bij een mannelijk woord in. Hier moet je voor die kiezen. 4 A Dat is jammer. Das vul je alleen in bij onzijdige woorden. Juist is: die. B Goed zo! C Dat is jammer. Het gaat hier om een lijdend voorwerp. Der vul je dan nooit in. Je moet hier voor die kiezen. 5 A Prima! B Helaas. De modeontwerper Lagerfeld is hier lijdend voorwerp van de zin. Je vult dan den in. C Helaas. Das vul je alleen in bij onzijdige woorden. Juist is den. 6 A Dat is jammer. Der vul je alleen in bij mannelijke woorden. Bij meervoud moet je voor die kiezen. B Dat is jammer. Das vul je alleen in bij onzijdige woorden. Bij meervoud moet je voor die kiezen. C Goed zo! 7 A Prima!

B Dat is jammer. Na für vul je hetzelfde in als in het lijdend voorwerp, namelijk den. Der vul je in als het zinsdeel onderwerp is. C Dat is jammer. Das vul je alleen in bij onzijdige woorden. Juist is den. 8 A Goed! B Helaas. Bij onzijdige woorden vul je zowel in het onderwerp als in lijdend voorwerp de vorm ein in. C Helaas. Het zinsdeel is wel het lijdend voorwerp, maar einen vul je bij een mannelijk woord in. Hier kies je voor ein. 9 A Helaas. Der vul je bij een mannelijk woord in, dat onderwerp van de zin is. Hier kies je voor die omdat het lijdend voorwerp vrouwelijk is. B Helaas. Het is wel lijdend voorwerp, maar den vul je bij een mannelijk woord in. Hier moet je voor het vrouwelijke die kiezen. C Prima!

Episode 7: de modale hulpwerkwoorden in de tegenwoordige tijd Hier zie je de vervoeging van de modale hulpwerkwoorden dürfen, können en mögen in de tegenwoordige tijd. Op de volgende pagina staan müssen, wollen en sollen. dürfen (mogen) können (kunnen) mögen (leuk vinden) ich darf ich kann ich mag du darfst du kannst du magst er/sie/es darf er/sie/es kann er/sie/es mag wir dürfen wir können wir mögen ihr dürft ihr könnt ihr mögt sie dürfen sie können sie mögen Sie dürfen Sie können Sie mögen Hier zie je de vervoeging van de modale hulpwerkwoorden müssen, wollen en sollen in de tegenwoordige tijd. Op de vorige pagina staan dürfen, können en mögen. müssen (moeten) wollen (willen) sollen (moeten, zullen) ich muss ich will ich soll du musst du willst du sollst er/sie/es muss er/sie/es will er/sie/es soll wir müssen wir wollen wir sollen ihr müsst ihr wollt ihr sollt sie müssen sie wollen sie sollen Sie müssen Sie wollen Sie sollen Let op: bij deze werkwoorden zijn de ich-vorm en de er/es/sie-vorm hetzelfde. Typ de juiste vorm van het werkwoord in. Achter de zin staat welk werkwoord je moet gebruiken. 1 Der Kini kann in der Grotte in seinem Boot fahren. (können) 2 Mögt ihr die Märchenbilder in der Grotte? (mögen) 3 Touristen können Neuschwanstein täglich besuchen. (können) 4 Soll ich einen Reiseführer für dich holen? (sollen) 5 Du darfst im Schloss nicht alle Zimmer betreten. (dürfen) 6 Das Schloss soll den Reichtum des Königs zeigen. (sollen) 7 Wir müssen die blaue Grotte mal besuchen. (müssen) 8 Wollen wir ein Schloss von Ludwig II besuchen? (wollen) 9 Ich darf nicht so viel wie der Kini. (dürfen) 10 Ich muss immer alles meine Eltern fragen. (müssen)

Episode 8: Het sterke werkwoord in de tegenwoordige tijd Bij Duitse sterke werkwoorden komt net als in het Nederlands in de verleden tijd en in het voltooid deelwoord klinkerwisseling voor. Kijk maar naar de volgende voorbeelden. tragen trug getragen dragen droeg gedragen lesen las gelesen lezen las gelezen helfen half geholfen helpen hielp geholpen Net als bij regelmatige werkwoorden zet je in de tegenwoordige tijd achter de stam van sterke werkwoorden de uitgangen -e, -st, -t, -en, -t, -en. Maar er zijn drie bijzonderheden waarop je moet letten. Bekijk daarvoor alvast de rijtjes op de volgende pagina. fahren (rijden) sehen (zien) sprechen (spreken) ich fahre ich sehe ich spreche du fährst du siehst du sprichst er/sie/es fährt er/sie/es sieht er/sie/es spricht wir fahren wir sehen wir sprechen ihr fahrt ihr seht ihr sprecht sie fahren sie sehen sie sprechen Sie fahren Sie sehen Sie sprechen Zoals je uit de drie rijtjes kunt afleiden zijn de drie bijzonderheden: 1 Bij sterke werkwoorden met een a als stamklinker: de a verandert in ä bij du en er/sie/es. 2 Bij sterke werkwoorden met een lange e als stamklinker: de lange e verandert in ie bij du en er/sie/es. 3 Bij sterke werkwoorden met een korte e als stamklinker: de korte e verandert in i bij du en er/sie/es. Klik de juiste zin aan. 1 Noch eine Woche und dann fängt der Advent an. * Noch eine Woche und dann fangt der Advent an. 2 Fahrt ihr dieses Jahr zu Ostern nach Österreich? * Fährt ihr dieses Jahr zu Ostern nach Österreich? 3 Welche Kleidung trägst du beim Karneval? * Welche Kleidung tragst du beim Karneval? 4 Andrea ist Vegetarierin und esst deshalb kein Fleisch. Andrea ist Vegetarierin und isst deshalb kein Fleisch. * 5 Siehst du schon den Osterhasen in unserem Garten? * Sehst du schon den Osterhasen in unserem Garten? 6 Der Dieb stiehlt unsere Weihnachtsgeschenke. * Der Dieb stehlt unsere Weihnachtsgeschenke. 7 Das Kind helft der Mutter beim Backen von Weihnachtsplätzchen. Das Kind hilft der Mutter beim Backen von Weihnachtsplätzchen. * 8 Bitte Vorsicht, sonst brecht ihr die Ostereier. * Bitte Vorsicht, sonst bricht ihr die Ostereier. 9 Ostern fallt auf den Sonntag nach dem ersten Frühlingsvollmond. Ostern fällt auf den Sonntag nach dem ersten Frühlingsvollmond. * 10 Der Weihnachtsmann liest den Wunschzettel. * Der Weihnachtsmann lest den Wunschzettel. Feedback

1 Noch eine Woche und dann fängt der Advent an. Goed zo! Noch eine Woche und dann fangt der Advent an. Niet goed. Het juiste antwoord is: fängt. Der Advent kun je vervangen door er. Bij er verandert de a in ä. 2 Fahrt ihr dieses Jahr zu Ostern nach Österreich? Prima! Fährt ihr dieses Jahr zu Ostern nach Österreich? Fout. Het juiste antwoord is: Fahrt. Bij ihr komt er alleen een -t achter de stam van het werkwoord. 3 Welche Kleidung trägst du beim Karneval? * Goed! Welche Kleidung tragst du beim Karneval? Jammer. Het juiste antwoord is: trägst. Bij du verandert de a in ä. 4 Andrea ist Vegetarierin und esst deshalb kein Fleisch. Helaas. Het juiste antwoord is: isst. Andrea kun je vervangen door sie. Bij sie verandert de korte e in i. Andrea ist Vegetarierin und isst deshalb kein Fleisch. * Uitstekend! 5 Siehst du schon den Osterhasen in unserem Garten? * Goed zo! Sehst du schon den Osterhasen in unserem Garten? Niet goed. Het juiste antwoord is: siehst. Bij du verandert de lange e in ie. 6 Der Dieb stiehlt unsere Weihnachtsgeschenke. * Prima! Der Dieb stehlt unsere Weihnachtsgeschenke. Fout. Het juiste antwoord is: stiehlt. Der Dieb kun je vervangen door er. Bij er verandert de lange e in ie. 7 Das Kind helft der Mutter beim Backen von Weihnachtsplätzchen. Jammer. Het juiste antwoord is: hilft. Das Kind kun je vervangen door es. Bij es verandert de korte e in i. Das Kind hilft der Mutter beim Backen von Weihnachtsplätzchen. * Goed! 8 Bitte Vorsicht, sonst brecht ihr die Ostereier. * Uitstekend! Bitte Vorsicht, sonst bricht ihr die Ostereier. Helaas. Bij ihr vervoeg je het werkwoord op de normale manier. Je zet alleen een -t achter de stam. 9 Ostern fallt auf den Sonntag nach dem ersten Frühlingsvollmond. Niet goed. Het juiste antwoord is: fällt. Ostern kun je vervangen door es. Bij es verandert de a in ä. Ostern fällt auf den Sonntag nach dem ersten Frühlingsvollmond. * Goed zo! 10 Der Weihnachtsmann liest den Wunschzettel. * Prima! Der Weihnachtsmann lest den Wunschzettel. Fout. Het juiste antwoord is: liest. Der Weihnachtsmann kun je vervangen door er. Bij er verandert de lange e in ie.