2 /8 1. Waarom dit spel? Doel van het spel Het spel Op Stap is bedoeld om gemeentelijke beleidsmakers en aanbieders van zorg en welzijn te helpen bij de voorbereiding op hun nieuwe taken in het kader van de decentralisatie van de functie extramurale begeleiding. Binnen een fictieve gemeente met fictieve aanbieders ervaren de deelnemers de gevolgen van de nieuwe situatie. Het spel brengt de belangrijkste betrokken partijen bij elkaar en laat ze met elkaar ervaren hoe ze in de toekomst met elkaar moeten gaan samenwerken. Doel van het spel is gevoel te krijgen bij de belangrijke beslismomenten aan de hand van het stappenplan van het TransitieBureau: welke stappen moeten we doorlopen, waar gaan we tegen aan lopen en waarover moeten we beslissingen nemen?. Het spel laat de deelnemers oefenen met de stappen genomen moeten worden, zodat de deelnemers goed voorbereid zijn op de decentralisatie.. Waarom spelen we een spelsimulatie? Over de decentralisatie van de functie extramurale begeleiding wordt al veel gesproken en vergaderd. Naast praten en denken over de veranderende situatie is het leerzaam de nieuwe situatie ook alvast te ervaren. Deze spelsimulatie biedt je de mogelijkheid te oefenen met de praktijk. De praktijk is immers vaak de beste leermeester. Een spelsimulatie is een vereenvoudigde weergave van de nieuwe werkelijkheid. Het biedt je lessen die kunnen worden vertaald naar de eigen praktijk. Naast inhoudelijke oplossingen, geeft het spel je ook inzicht in het gedrag van de verschillende betrokken partijen. Het laat je ervaren waarom partijen op een bepaalde manier handelen en waarom samenwerken soms best lastig is.
3 /8 2. Hoe speel je het spel? Over het spel Op Stap is een spel dat zelfstandig met een groep te spelen is. Het wordt gespeeld in drie rondes, elk bestaande uit drie fases en een korte terugblik. Na deze drie rondes volgt een nabespreking waarin de deelnemers de geleerde lessen met elkaar bespreken. Eén van de deelnemers krijgt de rol van spelleider, een externe spelleider is dus niet nodig. Met een handleiding wordt de spelleider stap voor stap door het spel geleid. De deelnemers krijgen allemaal werkboekjes waarin duidelijk staat aangegeven wat ze moeten doen. Alle spelmaterialen zijn te downloaden van de website van het TransitieBureau en met de printinstructie verderop in dit boekje zelf te maken. Deelnemers Op Stap is bedoeld voor medewerkers van gemeenten en medewerkers van zorg- en welzijnsaanbieders die zich voorbereiden op de decentralisatie van de functie extramurale begeleiding. Je kunt dit spel spelen binnen de gemeente of aanbieder, maar het is natuurlijk ook leuk om het met zowel medewerkers van de gemeente als van de zorg- of welzijnsaanbieder te spelen. Op die manier leer je elkaar al goed kennen. Op Stap is geschikt voor minimaal 5 en maximaal 13 deelnemers. Als je het spel met meer mensen wilt spelen, kun je meerdere spellen parallel spelen. Eén van de deelnemers is de spelleider. De andere deelnemers worden verdeeld over twee teams: de Gemeente en de Aanbieders. er niet teveel tijd tussen de verschillende rondes zit. Als je het spel op deze manier speelt dan is het aan de spelleider om de rode draad en de geleerde lessen in het spel goed te bewaken. Over de spelleiding De spelleider speelt een belangrijke rol in het spel. Hij of zij heeft de taak de deelnemers goed door het spel te begeleiden en met de deelnemers het goede gesprek te voeren over de geleerde lessen. Kies daarom zorgvuldig wie deze rol krijgt. Vaak zal dit de teamleider of manager zijn. Gelijkenis met de werkelijkheid Alle beschrijvingen van cliënten, aanbieders en gemeenten zijn door de spelbouwers verzonnen en dus fictief. Elke gelijkenis met de werkelijkheid berust dan ook op louter toeval. Vragen? Heb je vragen over het spel of over de instructies? Neem dan vrijblijvend contact op met Janneke Steijns van Twynstra Gudde via opstap@tg.nl of 033-4677601. Heb je vragen over de decentralisatie van de functie extramurale begeleiding? Neem dan contact op met het TransitieBureau via helpdesk@invoeringwmo.nl of 070-340 6100. De helpdesk is maandag, dinsdag en donderdag van 9.00 uur tot 12.00 en van 13.00 tot 16.00 uur telefonisch bereikbaar. Speelduur Op Stap duurt één dagdeel van vier uur. De rondes en de nabespreking duren ieder ongeveer één uur. Het leereffect van het spel is het grootst als je alle rondes en de nabespreking meteen na elkaar doorloopt, binnen één dagdeel. Het kan lastig zijn alle deelnemers gezamenlijk een dagdeel vrij te maken. Echter is het ook mogelijk de rondes apart van elkaar te spelen op verschillende momenten. Het is dan wel belangrijk dat
4 /8 3. Voorbereiding Voordat het spel gespeeld wordt, is het belangrijk dat de nodige voorbereidingen worden getroffen. Natuurlijk moeten alle deelnemers uitgenodigd worden voor de bijeenkomst. Zorg dat de deelnemers vooraf goed op de hoogte zijn van het doel van het spel en waarom jullie het spel willen spelen. Hierbij kun je eventueel gebruik maken van de inleidende teksten in de werkboekjes over de beschrijving van het spel. De deelnemers hebben een bepaalde basiskennis nodig van de decentralisatie van de functie extramurale begeleiding voordat ze aan het spel beginnen. Ook de spelleider moet zich goed voorbereiden. Hij moet zich vooraf goed inlezen in zijn rol, en heeft ook de taak te zorgen voor de praktische voorbereiding zoals het regelen van het spelmateriaal. Hoe moet de spelleider zich voorbereiden? - De spelleider is verantwoordelijk voor de productie van het spelmateriaal en het klaarzetten van alle materialen. De instructie hiervoor vind je in het volgende hoofdstuk: Praktische voorbereiding. - Voorafgaand aan het spel moet de spelleider de Handleiding spelleider goed doorlezen. Zorg dat de spelleider de verschillende rondes en fases in het spel goed kent en begrijpt. Zorg dat hij goed is voorbereid op de nabespreking. - De spelleider moet ook de andere materialen goed bekijken. Als de deelnemers vragen hebben, zullen ze aankloppen bij de spelleider. Zorg dat de spelleider daar goed op voorbereid is. Hoe moeten de deelnemers zich voorbereiden? - Zorg dat de deelnemers goed op de hoogte zijn van de decentralisatie extramurale begeleiding. - Laat de deelnemers ter voorbereiding een presentatie en twee filmpjes bekijken, deze zijn te vinden op de site van het TransitieBureau: presentatie Decentralisatie begeleiding naar gemeenten : http://bit.ly/tbpresentatie filmpje voor de gemeente: http://bit.ly/tbfilmpje1 filmpje voor de zorgaanbieders: http://bit.ly/tbfilmpje2 - Zorg dat alle deelnemers op de hoogte zijn van het stappenplan op de site van het TransitieBureau: http://bit.ly/tbstappenplan
5 /8 4. Praktische instructies Printinstructie Hieronder volgt de instructie voor het printen van het spelmateriaal. Documentnaam: Printinstructie: Praktische_handleiding.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer Handleiding_spelleider.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer Werkboek_gemeente_ronde1.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer * Werkboek_gemeente_ronde2.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer * Werkboek_gemeente_ronde3.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer * Werkboek_aanbieders_ronde1.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer * Werkboek_aanbieders_ronde2.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer * Werkboek_aanbieders_ronde3.pdf A4, dubbelzijdig, kleur, 1 keer * Kaarten_clienten.pdf Kaarten_aanbieders.pdf Kaarten_gemeenten.pdf A4, kleur, 1 keer, enkelzijdig + knippen A4, kleur, 1 keer, enkelzijdig + knippen A4, kleur, 1 keer, enkelzijdig + knippen * Per tafel gebruik je in principe 1 werkboek, indien de groep te groot wordt, kun je naar eigen inzicht meerdere exemplaren uitprinten voor het inlezen. Hoe moet de spelleider zich voorbereiden? - De spelleider is verantwoordelijk voor de productie van het spelmateriaal en het klaarzetten van alle materialen. De instructie hiervoor vind je in het volgende hoofdstuk: Praktische voorbereiding. - Voorafgaand aan het spel moet de spelleider de Handleiding spelleider goed doorlezen. Zorg dat de spelleider de verschillende rondes en fases in het spel goed kent en begrijpt. Zorg dat hij goed is voorbereid op de nabespreking. - De spelleider moet ook de andere materialen goed bekijken. Als de deelnemers vragen hebben, zullen ze aankloppen bij de spelleider. Zorg dat de spelleider daar goed op voorbereid is. Hoe moeten de deelnemers zich voorbereiden? - Zorg dat de deelnemers goed op de hoogte zijn van de decentralisatie extramurale begeleiding. - Laat de deelnemers ter voorbereiding een presentatie en twee filmpjes bekijken, deze zijn te vinden op de site van het TransitieBureau: presentatie Decentralisatie begeleiding naar gemeenten : http://bit.ly/tbpresentatie filmpje voor de gemeente: http://bit.ly/tbfilmpje1 filmpje voor de zorgaanbieders: http://bit.ly/tbfilmpje2 - Zorg dat alle deelnemers op de hoogte zijn van het stappenplan op de site van het TransitieBureau: http://bit.ly/tbstappenplan
6 /8 4. Praktische instructies (2) Klaarzetinstructie Het meest praktische is dat de spelleider alle materialen klaarlegt. De spelleider is verantwoordelijk voor het verloop van het spel en moet dus weten welke materialen beschikbaar zijn. Het spel bevat de volgende documenten: Kaarten gemeente (8 stuks) Kaarten aanbieder (16 stuks) Kaarten cliënten (2 x 8 stuks) Werkboek gemeente ronde 1 Werkboek gemeente ronde 2 Werkboek gemeente ronde 3 Werkboek aanbieders ronde 1 Werkboek aanbieders ronde 2 Werkboek aanbieders ronde 3. Alle documenten liggen bij aanvang van het spel bij de spelleider. Aan het begin van elke ronde deelt de spelleider de werkboeken behorende bij de betreffende ronde uit. Aan het begin van fase 1 in elke ronde komen de gemeentetafel en de aanbiedertafel kaarten trekken. Deze kaarten liggen in stapeltjes (op zijn kop) bij de spelleider. Op de tafel van de spelleider liggen daarnaast ook nog de volgende documenten ter inzage deze zijn te downloaden van de website van het TransitieBureau: Begrippenboek (http://bit.ly/tbbegrippenboek) Stappenplan (http://bit.ly/tbstappenplan). Op elke tafel liggen tevens de volgende hulpmaterialen klaar: schaar lijmstift nietmachine voldoende pennen notitieblokjes om aantekeningen te kunnen maken. Zaalindeling Tafel: gemeente Tafel: aanbieders Tafel: spelleider LET OP! Voor de dynamiek van het spel is het belangrijk dat de aanbieders, de gemeente en de spelleider elk een aparte tafel hebben!
7 /8 5. Creative Commons Licentie Het spel Op Stap is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding Gelijk delen 3.0 Nederland Licentie (CC BY-SA 3.0). In het kort houd dit het volgende in: De gebruiker mag: het werk kopiëren, verspreiden en doorgeven remixen afgeleide werken maken gebruik maken van het werk voor commerciële doeleinden. Onder de volgende voorwaarden: Naamsvermelding De gebruiker dient bij het werk de door de maker of de licentiegever aangegeven naam te vermelden (maar niet zodanig dat de indruk gewekt wordt dat zij daarmee instemmen met uw werk of uw gebruik van het werk). Gelijk delen Indien de gebruiker het werk bewerkt kan het daaruit ontstane werk uitsluitend krachtens dezelfde licentie als de onderhavige licentie of een gelijksoortige licentie worden verspreid. De volledige licentie is te lezen op: http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/nl/legalcode
Deze simulatie is gemaakt door: In opdracht van: