G E M E E N T E B O R N E B en W voorstel 13INT01507 Onderwerp Eindrapport Geluidsmetingen Spoor Samenvatting voorstel Naar aanleiding van het besluit van de raad van 13 december 2011 is er opdracht gegeven voor het uitvoeren van een langdurige geluidsmeting langs het spoor. Eerder is er reeds gerapporteerd over de analyseresultaten van de periode januari t/m april 2012. Thans is het analyserapport uitgewerkt op basis van de metingen over het gehele jaar 2012. Ontwerpbesluit 1. Kennis te nemen van het door adviesbureau DGMR opgestelde analyserapport van de uitgevoerde geluidsmetingen en de bevindingen welke in paragraaf 3 samengevat zijn weergegeven; 2. Te constateren dat uit het rapport blijkt dat de zorg over de leefbaarheid lanc&het spoor zeer terecht is, gelet op de (vele) hoge piekgeluiden, het nadelige effect van hogere snelheden van goederentreinen, de objectieve vaststelling dat goederentreinen meer hinder veroorzaken dan passagierstreinen, de afwijkingen ten opzichte van de geluidsproductieplafonds (GPP's) en de verwachting dat bij een groei van het aantal goederentreinen deze GPP's zullen worden overschreden; 3. De wetgever te attenderen op de problematiek van piekgeluiden door treinen en te bepleiten dat hiervoor wettelijke normen worden gesteld conform de systematiek voor bedrijven; 4. Het analyserapport ter kennis te brengen van de raad en hierover te communiceren via bijgevoegd persbericht; 4. De strategische partners te informeren en de bevindingen uit het rapport te betrekken bij het bestuurlijke proces ten aanzien van de verdere besluitvorming (o.a inspraakreactie MER-studie 1e fase) over het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) en de goederenroutering Oost Nederland (GON); 5. Kennis te nemen van de subsidietoekenning van de Regio Twente 16.430,--). Openbaar ja akkoorçļ, v burgemeester Weiten wethouder Kotteman 4- \ wethouder Mulder wethouder Albers BESLUIT ŭ Conform Opmerkingen college van D Aangepast akkoord d.d. M -"ļ. ia i i n D ŗy ( İ bespreken Aangehouden ũ Afwijzen d.d. afwijzen Rheineplein 1 7622 DG Postbus 200 7620 AE Borne Telefoon 14074 fax 074-266 33 38 info@borne.nl www.borne.nl
Programma 1. Mooi Borne Portefeuillehouder Opgesteld door (tel.) Afdeling i productgroep Paraaf steller H.W. Mulder A.J. Compagner Grondgebied 1 Ontwikkeling 4 Paraaf manager Paraaf portefeuillehouder ] \\ '/es Paraaf secretaris \ b Afstemming intern Joachim Wissink, Henk Richters, geluidsdeskundigen gemeente Hengelo (Hans Winters en Herman Aalderink). Medezeggenschap Nee Pagina 2
1 Inleiding Op 13 september 2011 heeft de raad ingestemd met het volgende voorstel: 'Opdracht verstrekken aan het bureau Geluidsnet bv. voor het uitvoeren van een langduñge geluidsmeting langs het spoor (maximaal 1 jaar) en hiervoor éénmalig een bedrag van 6 36.000,- beschikbaar te stellen vanuit de algemene reserve beleidsontwikkeling. Naast een vergelijking met de berekende waarden dienen de geluidmetingen zich vooral te hchten op het in beeld brengen van piekgeluiden hetgeen van meerwaarde kan zijn in de PHS-discussie.' Na dit besluit is opdracht verleend aan adviesbureau Geluidsnet bv. om de geluidsmetingen uit te voeren. Aan (geluids)adviesbureau DGMR is opdracht verleend om de resultaten van de geluidsmetingen om te zetten in een analyserapport. In december 2011 is gestart met de geluidsmetingen op een drietal adressen in Borne. Op 16 november 2012 is er gerapporteerd over het 1 e analyserapport (periode januari t/m april 2012). Onlangs is het analyserapport over het gehele jaar 2012 afgerond en afgestemd met de betrokken adviesbureaus en geluidsdeskundigen van de gemeente Hengelo. Uit het 1 e analyserapport bleek al dat het omzetten van de vele data (er zijn circa 74.500 treinpassages geregistreerd!) naar een analyserapport een lastig karwij is. Omdat Borne de eerste gemeente is die een dergelijke langdurige meting langs het spoor laat uitvoeren betekende dit voor beide bureaus een nieuwe ervaring. Ook de in beweging zijnde geluidwetgeving omtrent o.a. de invoering van de geluidsproductieplafonds (GPP's) en het besluitvormingsproces ten aanzien van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer/goederenroutering Oost Nederland (PHS/GON) maakte dat er veel afstemmingsoverleg met Geluidsnet en DGMR nodig was om te komen tot een duidelijk en leesbaar analyserapport. Hoewel het conceptrapport op 1 mei 2013 was afgerond is er daarna nog enige vertraging ontstaan enerzijds als gevolg van de beoordeling van het concept en anderzijds door de verwerking van de opmerkingen door adviesbureau DGMR. Bijgevoegd het definitieve eindrapport. 2 Beoogd resultaat In het coalitieakkoord is aangegeven dat het oplossen van de problemen met het spoor voor Borne van strategisch belang is. Het doel is om de leefbaarheid, bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit te verbeteren en om de verkeersveiligheid te vergroten. Geluidsbelasting is hierbij een belangrijk aspect. In het kader van deze visie is er op 1 februari 2011 door de raad een Motie ingediend om nut en noodzaak van geluidsmetingen te onderzoeken. Uw college heeft hieraan gehoor gegeven en dit heeft geresulteerd in bovengenoemd raadsbesluit van 13 september 2011. 3 Argumenten 1.1. samenvatting analyseresultaten Voor een uitgebreide toelichting van de meetresultaten wordt gemakshalve verwezen naar het bijgevoegde analyserapport. De metingen zijn uitgevoerd ter plaatse van drie meetpunten binnen de bebouwde kom van Borne: Fazantstraat 10, Twijnerstraat 36 en Van Galenstraat 2. Samengevat is het volgende geconcludeerd: Gemiddeld zijn er tijdens de metingen 204 treinen per etmaal geregistreerd: ca 186 personentreinen (weekgemiddeld) en ca. 20 goederentreinen en/of andere treinen. Dit sluit aan bij de telgegevens van ProRail. Maximale geluidniveaus (piekgeluiden): ter indicatie is een vergelijking gemaakt met de voor bedrijven geldende maximaal te vergunnen waarden voor maximale geluidsniveaus ^ 75 db(a) in Pagina 3
de dagperiode, 70 db (A) in de avondperiode en 65 db(a) in de nachtperiode. Wanneer de gemeten waarden worden vergeleken met deze voor bedrijven geldende normen, dan is de conclusie dat circa 64 x per etmaal de norm van 75 db(a) wordt overschreden. Ruim 30 maal (circa 15 0 Zo van de treinen) per dag wordt een niveau van 80 db(a) of meer gemeten en iedere dag komt er een geluidsniveau van 85 db(a) of meer voor. Snelheid: Voor een trein geldt dat hoe harder deze rijdt hoe meer geluid hij produceert. Daarom hebben juist de hard rijdende treinen een relatief grote invloed op de geluidsbelasting en de hinderbeleving. Zeker als goederentreinen in de nacht harder rijden heeft dit extra invloed. Uit een steekproef is een geconstateerd dat goederentreinen soms aanzienlijk harder rijden dan waar mee wordt gerekend ^ 80-90 km/h). Er zijn tijdens de steekproef passagesnelheden geconstateerd tot 103 km/h. In hoeverre deze snelheden regelmatig voor komen vergt nader onderzoek. Op basis van zogenaamde SEL-niveaus (geluidsniveau in relatie tot tijdsduur) is vastgesteld dat goederentreinen door hun lengte aanzienlijk meer hinder veroorzaken dan passagierstreinen. Een toename in het goederenvervoer zal dan ook tot een merkbare toename van het beoordelingsniveau over langere periode leiden. Vergelijking gemeten en berekende waarden: Ten behoeve van de aanleg van geluidschermen is enkele jaren geleden berekend (akoestisch model). Een vergelijking van de berekende en gemeten komen op twee meetpunten nagenoeg overeen. Op één meetpunt is de gemeten waarde 4 db lager dan de berekende waarde. Mogelijke oorzaken hiervoor zijn divers (afscherming perron, ander snelheid optrekkende en remmende treinen, afwijkende railruwheid, aanwezigheid vegetatie etc); Gesteld kan worden dat het reguliere rekenmodel de geluidsniveaus niet onderschat. Een vergelijking met de formele geluidproductieplafonds (GPP's) levert op dat de GPP's tot 6 db afwijken van de gemeten waarden 6 db (metingen zijn hoger). Deze formele GPP's zijn echter berekend met een vereenvoudigd rekenmodel en geven daardoor geen goed beeld van de werkelijke geluidsbelasting. Ook gaat dit GPP rekenmodel uit van een situatie zonder bebouwing. Een vergelijking is dan ook eigenlijk niet mogelijk. Gelet op de landelijke discussie heeft het RIVM onlangs een aantal meetpunten buiten bebouwd gebied ingericht om daar de GPP-waarden te verifiëren. De resultaten daarvan zijn nog niet bekend. Toekomst: Indien het aantal goederentreinen toeneemt tot 56 stuks per etmaal (in 2030) impliceert dat een toename van de gevelbelasting. Naar alle waarschijnlijkheid en vooruitlopend op eventuele vervolgmetingen zal er bij een dergelijke groei van het goederenvervoer, zonder aanvullende maatregelen, een overschrijding van de GPP's ontstaan (ca. 2,5 db). Overigens wordt in de onlangs uitgebrachte MER-studie 1 e fase uitgegaan van maximaal 62 goederentreinen als er een variant over de Twentelijn wordt gekozen. Door de uitgevoerde geluidsmetingen heeft de gemeente Borne objectief de geluidsbelasting vastgesteld over een heel meetjaar. Indien in de toekomst het treinverkeer toeneemt en er zou opnieuw gemeten worden dan kan een toename in de geluidsbelasting objectief worden vastgesteld door die metingen te vergelijken met de metingen die nu zijn uitgevoerd. 4.1 de analyseresultaten kunnen worden gebruikt t.b.v. het besluitvormingsproces PHS-spoorvervoer Bovenstaande conclusies kunnen worden ingebracht in de verschillende ambtelijke en bestuurlijke processen over het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Voorgesteld wordt om de strategische partners te informeren en de bevindingen o.a. te betrekken bij de in te dienen inspraakreactie m.b.t. MER-studie 1 e fase PHS/GON. 5.1 Subsidietoekenning Regio Twente (C 16.430,-) De geluidmetingen in Borne zijn diverse keren besproken met de bestuurlijke partners binnen het Landsdeel Oost waaronder de Regio Twente. Omdat de metingen niet alleen voor Borne van belang zijn is er een subsidieaanvraag ingediend bij de Regio Twente. Met de motivatie dat de resultaten van de Pagina 4
Bornse geluidmetingen voor heel Twente een bijdrage leveren aan de discussie met het Rijk, heeft de Regio Twente op 15 april 2013 een subsidie toegekend van C 16.430,-- ca. 50 0 Zo van de kosten) t.b.v. het Bornse geluidsmetingenproject. 4 Kanttekeningen n.v.t. 5 Kosten, baten en dekking Conform het raadsbesluit d.d. 13 september 2011 is er een krediet beschikbaar gesteld van C 36.000,- De subsidie van de Regio Twente kan worden verantwoord op dit krediet. Als gevolg van deze subsidie, waarmee op het moment van het raadsbesluit nog geen rekening mee kon worden gehouden, is er sprake van positief saldo op het beschikbaar gestelde krediet (ca. C 15.000,-). 6 Personeel en organisatie n.v.t. 7 Vervolg na besluitvorming college Het eindrapport van de geluidsmetingen alsmede het opgestelde persbericht ter kennis te brengen aan de raad. 8 Communicatie Bijgevoegd is een persbericht. Tevens zal het rapport via de gemeentelijke website openbaar worden gemaakt en zal het rapport worden toegezonden aan de bewoners van de meetlocaties en aan de strategische partners in het kader van PHS/GON 9 Bijlage(n) Eerdere college- en Raadsbesluiten Akoestisch rapport DGMR (concept)persbericht Pagina 5
Onderwerp: Begrotingsjaar: Datum raadsbesluit: Getoets op BTW-consequenties: EXPLOITATIE Kostenplaats Kostensoort l/s Omschrijving Lasten Baten Totaal 0 0 KREDIETEN/RESERVES EN VOORZIENINGEN Orders Kostensoort l/s Omschrijving Lasten Baten Totaal 0 0 Voor begrotingswijziging Mutatie Na begrotingswijziging Stand Algemene reserve 0 0 Û Stand Reserve Beleidsontwikkeling 0 0 ū Stand Onvoorzien 0 Û 0 Pagina 6