Stichting Moestuin Blaricummermeent Biologisch tuinieren op meentgrond Voor en door dorpsgenoten Door Marga en Henny Spruijt, Meerkoet 3, Blaricum-Bijvanck
Doelstelling en praktijk De stichting Meent Moestuin Blaricum: wil ten bate van eigen (onvermogende) dorpsgenoten biologische land- en tuinbouw beoefenen en tevens permacultuur op meentgrond in de gemeente Blaricum. Het eerste perceel is gelegen nabij het strand aan het Gooimeer. Daarvoor wordt grond bewerkt door vrijwilligers, die uitsluitend eigen gereedschap en materiaal ter beschikking stellen en gebruiken. Het maken van winst of verkoop van producten is uitdrukkelijk NIET het oogmerk van de Stichting. Sponsoring op geldbasis is ook niet gewenst. De stichting blijft vrij van binding met politieke, religieuze of filosofische organisaties en wil slechts positief handelend bezig zijn. Het tweede doel is het verwerven van land- en tuinbouwkundige kennis voor en door dorpsgenoten. Tevens worden naast te verbouwen producten: aardappelen, groente, fruit, kruiden en bloemen ook vergeten gewassen als boekweit, spelt, kardoen, snijbiet en aardpeer nieuw leven ingeblazen.
Tijdpad en organisatie Het eerste deel van de aan te leggen tuin wordt in het voorjaar van 2014 gerealiseerd. (Zie bijgevoegde tekening op papier). Het is de bedoeling dat in het gebied (onder aan een talud van een oude dijkweg) terrassen worden aangelegd, waarlangs looppaden worden gemaakt. In de separate, goed bereikbare en bewerkbare bedden worden de eerste gewassen gezaaid/gepoot om te zien of ze op deze grond aanslaan. De grond hoeft niet speciaal te worden behandeld. Zij is goed vruchtbaar, vrij van bestrijdingsmiddelen en heeft een prima korrelstructuur. Eventueel benodigd water kan uit de erg schone sloot beneden aan het talud worden betrokken. Terrassen houden ook het aanwezige bodemwater langer vast. Op het terrein worden geen bouwwerken of opslagplaatsen gezet. Er worden geen bomen geplant. Struiken voor fruit en windvang worden alleen spaarzaam neergezet, wanneer ze functioneel zijn ter bescherming van het overige gewas. De stichting en haar leden zijn en blijven verantwoordelijk voor de goede gang van zaken. Dat betreft onder meer het ordelijk houden van het gebied, opruimen van gebruikt materiaal en gereedschap en het werken via een vastgesteld schema van planten/poten/zaaien, wieden, oogsten en composteren. Dit schema wordt maandelijks in vergadering van de deelnemende vrijwilligers vastgesteld.
Initiatiefnemers:
Marga en Henny Spruijt Wij wonen al 37 jaar in de Bijvanck en zijn werkzaam geweest in het basisonderwijs. Inmiddels gepensioneerd, zijn wij al ruim 5 jaar bezig om kennis en kunde te vergaren in biologische land- en tuinbouw. Daartoe werkten we op een grote moestuin van een zorgboerderij, hebben vele tuinvoorbeelden in den lande bezocht, literatuur gelezen, kaswerk verricht en beurzen en tentoonstellingen bezocht. Daardoor veel goede contacten opgebouwd met deskundigen. Mail:hennyspruijt@zonnet.nl
Producten voor de Voedselbank Na een proefperiode, wanneer we ontdekt hebben welke gewassen het beste aanslaan op de pas ontgonnen tuin, zijn we gefocust op oogst ten bate van de voedselbank. Wij vinden, dat juist die mensen, die weinig of geen geld hebben te besteden, het beste voedsel verdienen: dat wil zeggen, vers, biologisch en uit eigen streek. Dat zal hun gezondheid ten goede komen!
Werk op Eemlandhoeve In Bunschoten ligt de fraaie boerderij van Jan en Maaike Huijgen, tevens zorgboerderij. Wij werkten daar 2 jaar lang als vrijwilliger om ervaring op te doen Op de boerderij is een moestuin van 1650 m2 waar aardappelen, groente, fruit, kruiden en bloemen worden verbouwd. Ook is er een kweekkas en een bijenstand. Je vindt er ook koeien,paarden, kippen,biggen, kalkoenen en andere kleine dieren. Doel is om stad en platteland nader tot elkaar te brengen. Jan Huijgen heeft voor zijn werk de prestigieuze Sicco Mansholt prijs gekregen.
Gewassen en hun verzorging Op de Eemlandhoeve wordt erg systematisch gewerkt in de moestuin. Allereerst worden uitsluitend zaden en pootgoed gebruikt van biologische teelt. Liefst van sterke rassen en zonder gebruik van welke chemische of manipulerende middelen dan ook. Er is een strak zaai- en pootschema, waarbij wordt voorkomen dat sommige gewassen tegelijkertijd klaar zijn om geoogst te worden. De grond wordt geheel met de hand bewerkt, gewied en gemaaid. Dat vraagt veel werk, maar geeft prima resultaat.
In de kas wordt uit zaad kiemgoed gekweekt. Als de plantjes goed gegroeid zijn, kunnen ze het land op. Op het land worden bedjes gemaakt, die overzichtelijk en met de hand worden gezaaid of in gepoot. Bij ieder bedje staat welk gewas het is en de zaai/pootdatum. Regelmatig wordt er om het jonge opgroeiende goed gewied. De bonenstruiken groeien tegen wilgentenen op en leveren grote opbrengst. Bessenstruiken staan op een door gaas omsloten grondstuk. Zaaien en poten
Kruiden Er zijn meerdere kruidentuinen. Hierbij is het vaak wenselijk om ook bloemen erbij te kweken om al te hinderlijke insecten te weren. De kruiden worden zowel als smaakmaker als medicijn gebruikt Regelmatig oogsten doet de struiken extra groeien.
bloemen, bijen, vlinders en andere insecten Bloemen vormen een belangrijk bestanddeel van de biologische en de perma tuin. Niet alleen trekken zij bestuivende insecten aan. Ook zijn zij in combinatie met juist gekozen gewassen een goede beschermer tegen vogels en kleine dieren, die anders te veel van de oogst zouden opeten. Verder kunnen bloemen een verrijkende invloed hebben op de bodem en het microleven daarin. En natuurlijk is een leuk bosje bloemen op tafel ook nooit weg!
Het ligt in de bedoeling om het aantal deelnemende vrijwilligers het eerste halfjaar niet hoger te laten worden dan 8. Dit om een goed ingewerkt en samenwerkend team te kweken, dat later alle taken zelfstandig kan uitvoeren en verder uitdragen. Er zal regelmatig open overleg plaats vinden, waarin een ieder zijn/haar zegje kan doen. Deelnemers
Het gebied op de meent Het beoogde gebied op de Meent is om een aantal redenen bijzonder geschikt voor dit (eerste) project. 1. Er is goede gezonde grond met een weelderige plantengroei. 2. Er is volop schoon water beschikbaar uit een gezonde sloot. 3. De zonligging is optimaal: precies op het zuiden. 4. De bescherming van de wind wordt gevormd door een grote flank van bosbegroeiing: noord- en westzijde. 5. Het gebied is perfect bereikbaar en aan een goede weg gelegen. 6. Het gebied is geaccidenteerd en geschikt voor terrasbouw.
Literatuur en websites Er zijn talloze boeken en artikelen geschreven over t onderwerp moestuinen. Hieronder volgt een kleine selectie van boeken, die we hebben gelezen en als zeer waardevol hebben ervaren, vooral praktisch. Ze zijn in het Nederlands geschreven en rijkelijk geïllustreerd. Fransje de Waard: Tuinen van Overvloed. Uitgeverij van Arkel. Rob Hopkins: Het transitie handboek. Uitgeverij van Arkel Sepp Holzer: Permacultuur. Uitgeverij van Arkel. Postema, van Ziel: Cityside Oasis. Uitgeverij Zalsman te Kampen (over de Eemlandhoeve!) Anneke Bleeker: Nooit geweten, dat je dit kunt eten. Uitgeverij Succesboeken Websites (kleine selectie): VNG: www.vngmagazine.nl/archief/2576/stadslandbouw www.thuisopaarde.nl www.permacultuur.startpagina.nl met veel linkjes www.dewaardeetbaarlandschap.nl www.wildeweelde.org www.krameterhof.at http://www.transitiontowns.co.uk
Wij beseffen, dat onze aarde eigenlijk alles verschaft, wat we als mensen nodig hebben. We komen voort uit de aarde en keren er naar terug. Door onze te materialistische kijk in de huidige tijd zijn we het contact met onze wonderlijk mooie planeet een beetje kwijt geraakt. Door met de handen in de aarde te wroeten, planten te zien groeien, het dierenleven daarin en daar van te genieten, komen we weer in evenwicht en bij onze oorsprong. Het geeft veel voldoening, rust en ontspanning om direct met de aarde contact te hebben. Bijvoorbeeld in een mooie moestuin met eetbare gewassen, bloemen, bijen en vlinders in een prachtige omgeving als ons boerendorp Blaricum!! Tot slot