FREELANCE MARKT INDEX PERIODE: KWARTAAL 1 VAN 2019 UITGAVE: FEBRUARI 2019
SAMENVATTING De Freelance Markt Index (FMI) geeft elk kwartaal de ontwikkeling weer van het volume aan tijdelijk werk in Nederland. De FMI wordt samengesteld uit cijfers van de ABU, CBS en 150 ondervraagde opdrachtgevers van het Freelance.nl platform. Voor het eerste kwartaal van 2019 komt de FMI uit op een score van 121. Zowel de verwachting van het CBS als die van opdrachtgevers van Freelance.nl is dermate positief dat de gerapporteerde krimp door de ABU weinig invloed heeft op de index. Ook begin 2019 geeft een groter aantal opdrachtgevers en intermediairs aan het moeilijk te vinden een geschikte freelancer te vinden voor een opdracht, dan het aantal dat aangeeft het makkelijk te vinden. Resultaten FMI in het kort: Vraag naar freelancers groeit onverminderd door Krapte op de markt zorgt voor steeds hogere tarieven ICT en Management & Organisatie erg in trek Bedrijven steeds vaker zelf op zoek naar geschikte kandidaten, naast inzet van intermediairs 2
INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 1 OVER DE FREELANCE MARKT INDEX 4 FREELANCE MARKT INDEX 5 OVERIGE ONDERZOEKSRESULTATEN 8 INTERPRETATIE & CONCLUSIES 10 OVER FREELANCE.NL 11 BRONNEN 12 3
OVER DE FREELANCE MARKT INDEX De Freelance Markt Index (FMI) geeft elk kwartaal de ontwikkeling weer van het volume aan tijdelijk werk in Nederland. Deze marktindex wordt elk kwartaal samengesteld door Freelance.nl: met ruim 300.000 geregistreerde gebruikers het grootste platform voor tijdelijk werk in Nederland. HET DOEL VAN DE FM Met de FMI willen we de ontwikkelingen op de freelance-arbeidsmarkt monitoren en voorspellen. Daarmee geven we freelancers en werkgevers inzicht. Een tweede doelstelling is het beschikbaar stellen van een instrument dat helpt om de belangen van freelancers en werkgevers te behartigen in politiek Den Haag. ONDERZOEKSBRONNEN Het huidige onderzoeksrapport wordt samengesteld aan de hand van gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de Algemene Bond van Uitzendondernemingen (ABU), een telefonische enquête onder Freelance.nl-opdrachtgevers en data afkomstig van ons platform Freelance.nl. De FMI berekenen we op basis van de eerste drie bronnen (CBS, ABU, telefonische enquête). We tellen elke bron even zwaar mee in de berekening van de marktindex. We gebruiken het onderzoeksrapport van het CBS waarin de conjunctuurindex van de komende drie maanden voor commerciële dienstverlening staat vermeld. Het CBS brengt dit rapport elke maand uit. We gebruiken het onderzoeksrapport van de ABU waarin de ontwikkeling van de gewerkte uren in de voorbije vier weken ten opzichte van een jaar geleden staat vermeld. De ABU brengt dit rapport elke vier weken uit. Telefonisch enquêteren we elke drie maanden ongeveer 150 opdrachtgevers om inzicht te krijgen in de ontwikkelingen op de flexibele arbeidsmarkt. Met de data van onze website laten we zien wat de verhoudingen in het aantal opdrachten per groep en expertise is. 4
FREELANCE MARKT INDEX Q1 2019 De FreelanceMarktIndex (FMI) komt voor het eerste kwartaal van 2019 uit op een score van 121. Daarmee laat de FMI een stabiel beeld zien ten opzichte van het vorige kwartaal (122). Bij een score van 100 wordt er geen groei verwacht. Met een FMI van 121 verwachten we de komende drie maanden dus wederom groei. Freelance Markt Index 125 122 122 121 120 118 118 115 112 112 110 105 100 2017 - Q3 2017 - Q4 2018 - Q1 2018 - Q2 2018 - Q3 2018 - Q4 2019 - Q1 Marktindex van CBS, ABU en Freelance.nl 60 50 40 30 20 10 0-10 2017 - Q3 2017 - Q4 2018 - Q1 2018 - Q2 2018 - Q3 2018 - Q4 2019 - Q1 CBS ABU Freelance.nl 5
TOELICHTING RESULTATEN Hieronder lichten we de resultaten van de deelindices toe. ABU In de urenontwikkeling is het laatste kwartaal van 2018 een duidelijke dalende lijn te zien welke voor het eerst zichtbaar werd in de vorige FMI. Waar we in september vorige jaar voor het eerst een afname van de groei zagen, heeft zich deze de laatste maanden van het jaar voortgezet. In oktober was voor het eerst krimp (-0,12%) te zien. De meest recente 4-weekse periode (week 45-48) bedraagt een negatieve volumegroei van -0,7%. Voor administratief personeel is de vraagontwikkeling negatief (-1%) waarbij de tariefstijging die in het vorige kwartaal te zien was stand houdt. De volumegroei in de industrie is vlak, maar de sector kent wel een stijging van 5% in de omzet ten opzichte van de zelfde periode vorig jaar. Vergeleken met het begin van 2018 is deze omzet groei wel een stuk minder. Deze dalende trend is al vanaf mei zichtbaar, maar gaat onverminderd door. In de categorie Techniek is de groei helemaal verdwenen en is nu een daling van 2% te zien. Dit waar de omzet juist een groei van 2% laat zien. De daling die in september ingezet is, lijkt voor nu haar dieptepunt (-3%) in november bereikt te hebben. Waar we in veel sectoren een krimp van het aantal uitzenduren waarnemen blijft wel een omzet groei zichtbaar. Dus kan de vraag uit de vorige FMI blijven staan: Is dit het gevolg van een tekort op de arbeidsmarkt of is de economie over zijn hoogtepunt heen? CBS De conjunctuurindex van het CBS laat voor het 1 e kwartaal van 2019 een wisselend beeld zien. Hoewel de index nog steeds positief (6,5) is, is wel een neerwaartse beweging in de CBS conjunctuurindex te zien ten opzichte van september. Freelance.nl In december 2018 namen we bij 128 willekeurig geselecteerde opdrachtgevers een telefonische enquête af. Deze groep bestond uit 29 directe opdrachtgevers, 80 intermediairs en 19 respondenten die beide rollen vervulden. 6
We vroegen de respondenten in hoeverre zij op een schaal van 1 tot 7 het volgende kwartaal meer of minder opdrachten voor freelancers verwachtten, waarbij 1 staat voor veel minder en 7 voor veel meer opdrachten. In onderstaande grafiek is weergegeven hoe de respondenten antwoordden: 75% 5 25% 57% 31% 1% 4% 2% 5% 2% 1 2 3 4 5 6 7 Het gemiddelde van de verwachtingen voor de komende drie maanden wordt als positief beoordeeld. Gemiddeld wordt een 5,1 op een schaal van 1 tot 7 gegeven op de vraag in hoeverre de respondenten het komende kwartaal minder of meer opdrachten verwachten. Opdrachtgevers verwachten dus groei. 7
OVERIGE ONDERZOEKSRESULTATEN Naast de verwachting van de hoeveelheid werk op de arbeidsmarkt, onderzoeken we ook andere interessante thema s via de telefonische enquête en data op onze website. Hieronder lichten we de uitkomsten hiervan toe. ENQUÊTE Moeilijkheidsgraad vinden geschikte freelancer We vroegen de respondenten in hoeverre zij het makkelijk of moeilijk vinden om geschikte freelancers te vinden op een schaal van 1 tot 5 (waarbij 1 is zeer makkelijk en 5 is zeer moeilijk): 75% 5 25% 38% 32% 26% 1% 4% Zeer makkelijk Makkelijk Neutraal Moeilijk Zeer moeilijk Als het moeilijk is om een geschikte freelancer te vinden, dan wordt er vooral doorgezocht door naast Freelance.nl alternatieve kanalen in te zetten (zoals social media, mailings en het netwerk van partners), geven opdrachtgevers aan. Een enkeling geeft aan dat ze de opdracht zelf invullen of de vacature veranderen. Belangrijkste reden voor keuze freelancer i.p.v. werknemer We vroegen de respondenten welke reden zij het komende kwartaal hebben om voor een freelancer in plaats van werknemer te kiezen. Flexibiliteit en capaciteit zijn hiervoor dit kwartaal de meest genoemde redenen. Kwaliteit en ervaring worden ook een aantal keren genoemd. Slechts een enkele keer worden de kosten als reden genoemd. Belangrijkste overweging bij kiezen van geschikte freelancer Als respondenten voor een freelancer kiezen, overwegen zij welke freelancer ze moeten kiezen. We vroegen de respondenten wat zij de belangrijkste reden vinden bij het maken van een keuze voor de geschikte freelancer. De antwoorden hierop zijn zeer divers. Kwaliteit, expertise, ervaring, tarief en persoonlijke match komen vaak naar voren. 8
Ad interim management Analytics, BI & big data Audio & video Civiele techniek Communicatie Constructie & fabricage advies Constructie & fabricage uitvoerend Deployment & OPS Facilities management Financieel en administratief Gezondheid & zorg Inkoop en procurement Juridisch en fiscaal Logistiek en supply chain management Maatschappelijk werk Marketing en sales Onderzoek Ontwerp fysieke objecten Ontwikkeling & implementatie Overheidsbeleidsvorming & -uitvoering Personeel & organisatie Project management Quality en operations Sport, hospitality & recreatie Strategie Strategie & architectuur Support & projectondersteuning Systeem- & componentintegratie Tekst & vertaling Testen Training & educatie User interaction & UX Visueel ontwerp & fotografie Belangrijkste eigenschap van opdrachtgever / tussenpersoon We vroegen de respondenten wat zij de kerneigenschappen van een goede opdrachtgever of tussenpersoon vinden. Ook hier zijn de antwoorden zeer divers. Transparantie, betrouwbaarheid, integriteit, snelheid, kennis van het werkveld en communicatieve vaardigheden komen veelal naar voren. FREELANCE.NL We bekijken elk kwartaal welk type opdrachten het meest voorkomen op ons platform Freelance.nl. Hieronder vind je een overzicht van de verschillende groepen en het aandeel ervan in het totaal aantal opdrachten op Freelance.nl. 60, 40, 41,2% 46,7% 20, 0, Management & Organisatie ICT 1,8% Communicatie (tekst, beeld, geluid) 10,3% Overig 18% 16% 14% 12% 1 8% 6% 4% 2% 15% 13% 12% 1 7% 6% 5% 5% 5% 4% 3% 3% 2% 3% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 9
INTERPRETATIE & CONCLUSIE De laatste FMI van 2018 en de eerste van 2019 laten eenzelfde trend zien. Deze komt voort uit een relatief ongewijzigd beeld van de drie deelindices. Net als in de laatste periode van vorig jaar verwacht slechts een klein deel van de opdrachtgevers en intermediairs een afname van het aantal opdrachten. Wel geeft een groter aantal opdrachtgevers en intermediairs aan dat zij evenveel freelancers verwachten in te huren. Ook het CBS laat met haar conjunctuurindicator een positief beeld zien en draagt daarmee bij aan de sterk positieve FMI. Het beeld dat de ABU laat zien in het dalende aantal uitzenduren was in de laatste periode van vorig jaar al zichtbaar en zorgt daarom niet voor een verandering van de totaalscore. Wel is dit een trend die nu al enkele maanden zichtbaar is. Als deze trend zich in 2019 blijft voortzetten, gaat dit op den duur wel invloed hebben op de FMI. Hoewel in de Nederlandse politiek de laatste tijd veel gesproken wordt over freelancers en zzp ers (schijnzelfstandigheid, wet DBA, zzp-pensioen en verplichte verzekeringen) lijkt de markt zich hier weinig van aan te trekken. We concluderen dat de blijvende signalen van groei waarmee we 2018 geëindigd zijn zich het eerste kwartaal van 2019 onverminderd zullen voortzetten. Wel is de verwachting dat we het hoogtepunt van de groei in 2018 achter ons gelaten hebben. Wij verwachten zeker het eerste kwartaal van 2019 nog steeds een zeer gunstig freelance klimaat. Dat de meerderheid van de ondervraagde intermediairs en opdrachtgevers aangeeft evenveel of meer freelancers verwacht in te huren, ondersteunt deze verwachting. De toenemende omzet die de ABU waarneemt bij minder uitzenduren onderschrijft de huidige krapte op de arbeidsmarkt. 10
OVER FREELANCE.NL Freelance.nl matcht sinds 2003 freelancer aan opdrachtgever. We geloven in een toekomst waarin de beste professionals hun specialisme ontwikkelen en delen met meerdere ondernemingen in verschillende markten. In een wereld die sneller verandert en specialiseert, is bij ondernemingen de behoefte aan expertise vaak tijdelijk of projectgebonden. Om concurrerend te blijven moeten ondernemingen flexibel kunnen beschikken over relevante expertise. Het kennisniveau van professionals wordt daarbij gestuwd door meerdere, transparante selectie- en beoordelingsmomenten. Daar lopen wij warm voor! 11
BRONNEN https://www.cbs.nl/nl-nl/economie/financiele-en-zakelijke-diensten https://www.abu.nl/nieuws 12