WHITE PAPER Nummerportabiliteit
Nummerportabiliteit is in wezen weten bij welke aanbieder een telefoonnummer actief is. Introductie Nummerportabiliteit is binnen de telecom industrie in Nederland sinds 1 januari 1999 een wettelijke verplichting. Deze verplichting stelt klanten in staat met behoud van telefoonnummer over te stappen naar een andere telecomaanbieder. Voordeel voor de consument en bedrijven is dat het telefoonnummer behouden blijft (voor vaste telefoonnummers kan ook bij een verhuizing binnen het zelfde netnummergebied het telefoonnummer behouden blijven) en mensen die jouw nummer kennen dit niet te hoeven wijzigen en je als bedrijf je telefoonnummer op briefpapier en in distributiekanalen niet hoeft te wijzigen. Wettelijke verplichtingen Vanuit de Telecomwet zijn er een groot aantal verplichtingen waaraan aanbieders van telecommunicatie diensten aan moeten voldoen: Aankiesbaarheid, nummerportabiliteit, nummerafscherming, gidsvermelding, justitieel aftappen en monitoren, 112 routering, etc. Onderstaande figuur geeft aan hoe aankiesbaarheid en nummerportabiliteit gepositioneerd kan worden in de protocolstack voor telecommunicatiediensten. Organisatie van nummerportabiliteit De Nederlandse Telecom operators hebben besloten een aantal van deze wettelijke verplichting gezamenlijk op te pakken en hebben daartoe de Vereniging COIN opgericht, waarin de Nederlandse Telecom Operators vertegenwoordigd zijn. Naast de traditionele vaste en mobiele telecom operators zijn er in de loop der tijd steeds meer virtuele vaste en mobiele telefoon aanbieders en service providers op de markt toegetreden en bij de Vereniging COIN aangesloten. Momenteel zijn er circa 70 aanbieders bij de vereniging COIN aangesloten. Nummerportabiliteit is in wezen weten bij welke aanbieder een telefoonnummer actief is. Dit van belang voor vele telecommunicatiediensten die op een telefoonnummer gebaseerd zijn, als spraak en SMS. Om het nummerporteer proces eenduidig, gestandaardiseerd, efficiënt en vlekkeloos te Figuur 1. schematisch overzicht protocollen in Nederland (Bron: Prodapt Consulting) www.prodaptconsulting.com 2
verzekeringsmodel.. hetgeen inhoud dat de consument zich tot de nieuwe aanbieder wendt en deze machtigt tot het porteren van het nummer en daarmee het opzeggen van zijn telefoniedienst bij zijn huidige aanbieder. laten verlopen hebben de operators in Nederland de vereniging COIN opgericht. De zogenaamde "End-to-end Standaard Nummerportabiliteit". Naast het maken en beheren van de processtandaarden beheert de vereniging COIN een centraal systeem / platform waarmee operators elkaar via een veilig en gestandaardiseerd berichtenverkeer informeren over nummerporteringen en welke nummerreeksen bij welke operator actief zijn. Nummerporteringen zijn de afwijkingen hierop die ontstaan als consumenten / bedrijven van aanbieder veranderen. Het porteerproces in Nederland Om het porteerproces eenduidig en voor consument eenvoudig te houden hebben de operators er voor gekozen het verzekeringsmodel te hanteren hetgeen inhoud dat de consument zich tot de nieuwe aanbieder wendt en deze machtigt tot het porteren van het nummer en daarmee het opzeggen van zijn telefoniedienst bij zijn huidige aanbieder. succesvolle validatie wordt de CRDB bijgewerkt en worden alle operators door de CRDB geïnformeerd dat het betreffende telefoonnummer voortaan op het netwerk van de andere operator actief is. Figuur 3. Uitgewisselde berichten Nummerporteren in Nederland (Bron: COIN) Centrale oplossing De operators in Nederland hebben daarmee in tegenstelling tot enkele andere Europese landen gekozen voor een centrale oplossing waarbij tevens is gekozen om de routering op basis van All Call Query te laten plaatsvinden. Dit is voor routering en netwerkefficientie de meest gewenste oplossing. Nadat een portering tussen twee operators is overeengekomen middels een porteerverzoek van de recipiënt operator aan de donor operator en een bevestiging middels een antwoord van de donor operator aan de recipiënt operator. De recipiënt initieert vervolgs op de overeengekomen datum de daadwerkelijke nummerportering door een bericht naar de door de vereniging COIN beheerde Central Reference Database (CRDB) te sturen. Bij Figuur 2. high level nummerporteerproces in Nederland (Bron: Prodapt Consulting) www.prodaptconsulting.com 3
Naast nummerportabiliteit zorgt de vereniging COIN ook voor regulering op de Nederlandse markt voor de Unbundled Local Loop (ULL) en het overstappen van breedbandbundels. Common INfrastructure Operators in Nederland wisselen via een gemeenschappelijk besloten netwerk porteerberichten uit. Deze berichtuitwisseling (XML berichten / MQ series) vindt middels een ster vormige topologie plaats waarbij alle berichten via het centrale platform worden uitgewisseld en waarbij het centrale platform ook validaties uitvoert. Figuur 4. COmmon INfrastructure tbv NP in NL (bron: COIN) Centrale Reference Database in Nederland De CRDB is onderdeel van het centrale IT platform van de vereniging COIN. Naast geporteerde nummers bevat de CRDB ook alle actieve nummerreeksen in Nederland. De CRDB is daarmee de facto de nummer database van NL waarin is vastgelegd welk telefoonnummer bij welke operator actief is. Deze informatie is van belang om te zorgen dat een telefoongesprek / SMS naar het juiste netwerk wordt gestuurd. De CRDB is betrouwbaarder en gedetailleerder en meer up to date dan het administratieve nummerregister van de OPTA door de gebruikte validaties en het feit dat de operators CRDB informatie gebruiken voor het routeren van verkeer. De CRDB bevat onder andere ook de in Nederland gehanteerde eindgebruikertarieven voor Free Phone (0800) en Premium Rate (0900) telefoonnummers. Nummerportabiliteit/ bundels/infrastructuren Naast nummerportabiliteit zorgt de vereniging COIN ook voor regulering op de Nederlandse markt voor de Unbundled Local Loop (ULL) en het overstappen van breedbandbundels. Deze processen hebben nauwe raakvlakken met nummerportabiliteit. Voor een overstap van een consument naar een nieuwe aanbieder dienen er naast de interne activatie van de dienst of bundel van diensten nog vele zaken gesynchroniseerd en bijgewerkt te worden met andere aanbieders. Bijvoorbeeld het overstapproces icm met een nummerportering icm met een ULL / DSL Telco-Telco migratie, en daarnaast ook nog zaken zoals gidsvermelding en nummerafscherming. Uitdagingen voor nummerportabiliteit Sneller en flexibeler porteren (geporteerd de winkel uit, 7 x 24 uur porteren). Nederland kent een dynamische churn markt. Zowel de vaste als mobiele markt is volwassen. Tevens zijn er veel nieuwe toetreders tot de markt en zijn er veel mobiliteit in de waardeketen (Service Providers die doorgroeien naar Netwerk Operator). Vast mobiel integratie (diensten bundels / processen worden nog complexer) Het aantal gebruikte infrastructuren voor diensten zal toenemen, dan wel bestaande infrastructuren worden opengesteld voor diensten van andere aanbieders. (koper, glas, kabel, mobiel). www.prodaptconsulting.com 4
ENUM is dus een onderdeel dat bruikbaar is om te bepalen bij welke operator een nummer actief is in Next Generation Netwerken. Verdere vereenvoudiging / integratie / afstemming van de verschillende processen die bij een overstap van aanbieder van consumenten. Langdurige migratie / hybride situatie van TDM naar IP gebaseerde netwerken. CRDB informatie in NGN netwerken bekend maken middels Infrastructure ENUM. Wat is ENUM? ENUM staat voor Electronic NUmber Mapping System. Oorspronkelijk ontwikkeld voor het koppelen van telefoonnummers van eindgebruikers aan verschillende IP diensten blijkt het protocol zeer bruikbaar voor het koppelen van interconnecting VoIP netwerken van carriers. Het zorgt voor: Vertaling van telefoonnummers naar URI s (IP routeerbare adressen). Maakt routering van IP-gebaseerde diensten op basis van telefoonnummers mogelijk. Is gebaseerd op DNS (Domain Name System). Een private implementatie van ENUM door Netwerk Operators met een Operator opt-in. ENUM is dus een onderdeel dat bruikbaar is om te bepalen bij welke operator een nummer actief is in Next Generation Netwerken. Operators hebben dit voor tradionele telefonie belegd bij de vereniging COIN die nummeractivatie-, de-activatie- en nummerporteerprocessen en de centrale nummerdatabase (CRDB) voor telefoon nummers (conform ITU standaard E164 die telefoonnummers standaardiseert) in Nederland beheert. Er loopt een onderzoek waarbij ook Prodapt Consulting medewerkers betrokken zijn om deze informatie middels ENUM (DNS-technologie) ter beschikking te stellen aan de leden van de vereniging COIN. Zie hiervoor ook de Prodapt Consulting whitepaper over ENUM en SIP. Relevante Links http://www.coin.nl http://www.ez.nl/onderwerpen/b etrouwbare_telecom/nummers_e n_domeinnamen http://www.ez.nl/onderwerpen/b etrouwbare_telecom/telecomwet _en_regelgeving www.opta.nl/nl/nummers/numme rs-zoeken/ Prodapt Consulting Prodapt Consulting heeft voor diverse telecom operators opdrachten uitgevoerd die betrekking hebben op zowel de nummerportabiliteit als local loop (MDF en SDF) en overstappen. Daarnaast vervult Prodapt Consulting ook opdrachten binnen de Vereniging COIN, waaronder vereenvoudiging van het porteerproces en de voorbereidingen voor infrastructure ENUM in Nederland. Prodapt Consulting heeft daarmee ruime ervaring met: Nummerportabiliteit, ENUM, Interworking en wettelijke kaders in het algemeen. Implementatie van nummerportabiliteit bij (I)SP s, mobiele- en vaste operators. Relevante Processen en IT gerelateerd aan het overstappen van aanbieder door consumenten Integratie van nummerportabiliteit met BSS/OSS systemen. Prodapt Consulting is reeds lange tijd prefered supplier van de vereniging COIN en van een groot aantal aanbieders in Nederland. www.prodaptconsulting.com 5
Contact Details Europa Prodapt Consulting B.V. De Bruyn Kopsstraat 14 2288 ED Rijswijk Z-H The Netherlands Telefoon: +31 70 414 0722 Adriaan van Donk Mobiel : +31 6 5335 4335 E-mail : adriaan.van.donk@prodaptconsulting.com Ben van Leliveld Mobiel : +31 6 5335 4337 E-mail : ben.van.leliveld@prodaptconsulting.com Paul Termijn Mobiel : +31 6 3010 9117 E-mail : paul.termijn@prodaptconsulting.com www.prodaptconsulting.com