Stakeholders primair onderwijs

PRIMAIR ONDERWIJS Stakeholders primair onderwijs Betrouwbaarheid van leerlingenprognoses voor instellingen in het primair onderwijs op grond van de wet op het primair onderwijs (WPO) Betrouwbaarheid van leerlingenprognoses vanuit het perspectief van schoolleiders, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, gemeenten en provincies Leerlingenprognoses vergeleken met de referentieraming & met de leerlingentelling van 1 oktober (laatste teljaar 2013) Datum 16 november 2015 Status Definitief

Colofon Projectnaam Ontwikkeling leerlingenprognoses voor instellingen Projectnummer Versienummer 1.0 Locatie Projectleiders Bjorn Koens Contactpersoon bjorn.koens@duo.nl Bijlagen Auteurs Actuele cijfers: geen Bjorn Koens, Nisan Mol, Ronic van der Hoek https://duo.nl/organisatie/open_onderwijsdata/ databestanden/po/leerlingenpo

Inhoud Inleiding... 10 Stakeholders van scholen in het primair onderwijs... 10 Samenvatting... 12 Schoolleiders betrouwbaarheid van leerlingenprognoses... 15 Conclusies... 15 Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal... 16 Voorspellend vermogen van prognosemodellen... 17 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod... 18 2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan... 18 Verdeling van de ramingsfout per schoolvestiging... 19 Onder- en overschattingen per schoolvestiging... 22 3

Schoolbesturen betrouwbaarheid van leerlingenprognoses... 25 Conclusies... 25 Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal... 26 Voorspellend vermogen van prognosemodellen... 27 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod... 28 2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan... 29 Verdeling van de ramingsfout per schoolbestuur... 29 Onder- en overschattingen per schoolbestuur... 32 Samenwerkingsverbanden betrouwbaarheid van leerlingenprognoses... 35 Conclusies... 35 Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal... 36 Voorspellend vermogen van prognosemodellen... 37 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod... 38 2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan... 39 Verdeling van de ramingsfout per samenwerkingsverband... 39 Onder- en overschattingen per samenwerkingsverband... 42 4

Gemeenten betrouwbaarheid van leerlingenprognoses... 45 Conclusies... 45 Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal... 46 Voorspellend vermogen van prognosemodellen... 47 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod... 48 2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan... 49 Verdeling van de ramingsfout per gemeente... 49 Onder- en overschattingen per gemeente... 52 Provincies betrouwbaarheid van leerlingenprognoses... 55 Conclusies... 55 Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal... 56 Voorspellend vermogen van prognosemodellen... 57 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod... 58 2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan... 58 Verdeling van de ramingsfout per provincie... 59 Onder- en overschattingen per provincie... 61 5

Bijlagen Provincies prognoseresultaten per provincie... 65 Gemeenten prognoseresultaten per gemeente... 66 Samenwerkingsverbanden prognoseresultaten per samenwerkingsverband... 73 Schoolbesturen prognoseresultaten per schoolbestuur... 77 6

Overzicht van figuren Figuur 1 - Pyramide van stakeholders primair onderwijs... 11 Figuur 2 - Voorspeld percentage van de leerlingenaantallen vanuit perspectief van stakeholders... 13 Figuur 3 Verdeling van de ramingsfout vanuit perspectief van stakeholders.. 14 Figuur 4 - Absolute ramingsfout per schoolvestiging... 20 Figuur 5 - Verdeling van ramingsfout per schoolvestiging... 21 Figuur 6 - Absolute ramingsfout per schoolvestiging, uitgesplitst naar grootte van de vestiging... 22 Figuur 7 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per schoolvestiging, uitgesplitst naar grootte van de vestiging... 23 Figuur 8 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per schoolvestiging, uitgesplitst naar grootte van de vestiging... 24 Figuur 9 - Absolute ramingsfout per schoolbestuur... 30 Figuur 10 - Verdeling van ramingsfout per schoolbestuur... 31 Figuur 11 - Absolute ramingsfout per schoolbestuur, uitgesplitst naar grootte van schoolbesturen... 32 Figuur 12 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per schoolbestuur, uitgesplitst naar grootte van schoolbesturen... 33 Figuur 13 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per schoolbestuur, uitgesplitst naar grootte van schoolbesturen... 34 7

Figuur 14 - Absolute ramingsfout per samenwerkingsverband... 40 Figuur 15 - Verdeling van ramingsfout per samenwerkingsverband... 41 Figuur 16 - Absolute ramingsfout per samenwerkingsverband, uitgesplitst naar grootte van samenwerkingsverbanden... 42 Figuur 17 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per samenwerkingsverband, uitgesplitst naar grootte van samenwerkingsverbanden... 43 Figuur 18 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per samenwerkingsverband, uitgesplitst naar grootte van samenwerkingsverbanden... 44 Figuur 19 - Absolute ramingsfout per gemeente... 50 Figuur 20 - Verdeling van ramingsfout per gemeente... 51 Figuur 21 - Absolute ramingsfout per gemeente, uitgesplitst naar gemeentegrootte... 52 Figuur 22 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per gemeente, uitgesplitst naar gemeentegrootte... 53 Figuur 23 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per gemeente, uitgesplitst naar gemeentegrootte... 54 Figuur 24 - Absolute ramingsfout per provincie... 59 Figuur 25 - Verdeling van ramingsfout per provincie... 60 Figuur 26 - Absolute ramingsfout per provincie, uitgesplitst naar provinciegrootte... 61 Figuur 27 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per provincie, uitgesplitst naar provinciegrootte... 62 Figuur 28 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per provincie, uitgesplitst naar provinciegrootte... 63 8

Overzicht van tabellen Tabel 1 - Gemiddelde foutmarge per locatie... 16 Tabel 2 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van de schoolleider... 18 Tabel 3 - Gemiddelde foutmarge per schoolbestuur... 27 Tabel 4 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van het schoolbestuur... 28 Tabel 5 - Gemiddelde foutmarge per samenwerkingsverband... 37 Tabel 6 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van het samenwerkingsverband... 38 Tabel 7 - Gemiddelde foutmarge per gemeente... 47 Tabel 8 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van de gemeente... 48 Tabel 9 - Gemiddelde foutmarge per provincie... 56 Tabel 10 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van de provincie... 58 9

Inleiding In opdracht van OCW heeft DUO een prognosemodel ontwikkeld voor leerlingenramingen voor instellingen in het regulier en speciaal basisonderwijs (bo en sbo). Het betreft vestigingen per locatie. Doel is inzicht te geven in de meest elementaire vraag waar onderwijsplanning mee begint: Hoe zal de onderwijsvraag zich de komende jaren ontwikkelen en hoe is die verdeeld over de regio s in het land? De toekomstige onderwijsvraag volgt uit de verwachte ontwikkeling van de leerlingenaantallen. De leerling staat hier centraal. Elders is het prognosemodel en de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses op het niveau van de vestigingen beschreven in de rapporten Betrouwbaarheid van leerlingenprognoses voor instellingen in het regulier basisonderwijs en Betrouwbaarheid van leerlingenprognoses voor instellingen in het speciaal basisonderwijs 1. Daarin is de betrouwbaarheid van de prognoses uitgebreid toegelicht vanuit het perspectief van de schoolleider van een vestiging. Stakeholders van scholen in het primair onderwijs Naast de schoolleiders hebben de afzonderlijke schoollocaties diverse andere stakeholders, die op enigerlei wijze betrokken zijn bij de onderwijsvoorziening van de scholen. Zo dragen schoolbesturen niet alleen zorg voor het onderwijsaanbod van het schooltje in uw buurt, maar biedt dat meestal in samenhang aan met het onderwijsaanbod van andere locaties binnen zijn bestuursverband. Ook participeren die vestigingen met andere scholen in samenwerkingsverbanden, vooral voor de coördinatie van het onderwijsaanbod aan zorgleerlingen. Gemeenten zorgen voor de schoolgebouwen, en voeren gemeentelijk onderwijsbeleid. Daarnaast bieden provincies ondersteunende maatregelen op het gebied van primair onderwijs. Figuur 1 vat een en ander samen, en toont schematisch aan hoe de verschillende stakeholders met elkaar samenhangen. Elke stakeholder heeft zijn eigen perspectief op het onderwijsaanbod van de ca 7.000 schoollocaties. Concreet verschilt dat perspectief door het aggregatieniveau waarop naar de schoollocaties wordt gekeken. Op schoolbestuursniveau is dat vanuit het aggregatieniveau van de ca 1.000 bevoegd gezagen. Vanuit het perspectief van de samenwerkingsverbanden is dat vanuit het aggregatieniveau van de ca 1 Publicatie van DUO, najaar 2015. 10

75 samenwerkingsverbanden. Het gemeentelijk perspectief is dat op het aggregatieniveau van ca 400 gemeenten, dat van de provincies op het niveau van de 12 provincies. Figuur 1 - Pyramide van stakeholders primair onderwijs PYRAMIDE VAN STAKEHOLDERS PO OCW (aantal = 1) Samenwerkingsverbanden (aantal = ca 75) Bevoegd gezagen (aantal = ca 1.000) Provincies (aantal = 12) Gemeenten (aantal = ca 400) Instellingen (aantal = ca 6.800) Vestigingen (aantal = ca 7.000) Leerlingen (aantal = ca 1,5 mln) In dit rapport is de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses getoetst op het niveau van diverse stakeholders van het primair onderwijs. Dit om antwoord te geven op de vraag, of de leerlingenprognoses betrouwbare leerlingenramingen opleveren vanuit het perspectief van schoolleiders, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, gemeenten en provincies. Dit rapport bevat bijlagen met de resultaten van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, vanuit de laatste leerlingentelling van 2013. Het betreft de leerlingenaantallen van het basisonderwijs: de optelling van bo en sbo. Stakeholders kunnen aan de hand van die lijsten een indruk krijgen van de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen die de prognosemodellen voor hen in de vorige jaargang hebben voortgebracht. Naar verwachting zal de betrouwbaarheid van de huidige jaargang hier niet sterk van verschillen. Het betreft lijsten voor provincies, gemeenten, samenwerkingsverbanden en schoolbesturen. Vanwege zijn omvang valt de lijst op het niveau van de ca 7.000 schoollocaties buiten het bestek van dit rapport. In de volgende paragraaf zijn de belangrijkste conclusies samengevat. 11

Samenvatting Doel In opdracht van OCW heeft DUO prognosemodellen ontwikkeld voor leerlingenramingen voor instellingen in het regulier en speciaal basisonderwijs. Deze prognoses geven inzicht in de meest elementaire vraag voor onderwijsplanning: Hoe zal de onderwijsvraag zich de komende jaren ontwikkelen en hoe is die verdeeld over de regio s in het land? Gegeven de landelijke meerjarige planning in de OCW-begroting is het doel, om voor de afzonderlijke instellingen een zo betrouwbaar mogelijke leerlingenraming te maken. Een leerlingenprognose die schoolleiders van de locaties kan helpen bij het opstellen en uitvoeren van meerjarenbegrotingen, en meerjarige planningen voor het onderwijsaanbod gericht op de vraag in hun voedingsgebied. Uitgegaan is van de recente historie van de scholen in termen van instroom en doorstroom van leerlingen binnen de instellingen. Daarbij is rekening gehouden met regionale bevolkingsprognoses, om de verwachte leerlingendaling zo goed mogelijk toe te rekenen aan bijvoorbeeld scholen in krimpregio s. Naast schoolleiders zijn er andere stakeholders met een eigen rol en verantwoordelijkheid in het aanbod van basisonderwijs. Dat zijn schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, gemeenten en provincies. Prognosemodellen met een grote mate van betrouwbaarheid De leerlingenprognoses zijn gemaakt voor afzonderlijke schoolvestigingen. Kenmerk van de locaties is dat daar relatief weinig leerlingen naar school gaan. Die kleine aantallen zijn een risico voor de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses voor schoollocaties. Op het geaggregeerde niveau van de stakeholders vallen die ramingsonnauwkeurigheden (deels) tegen elkaar weg. Figuur 2 toont van de stakeholders het voorspelde percentage van de leerlingenaantallen, die een eerdere jaargang van de prognosemodellen hebben opgeleverd. Het gaat om ramingen met 2013 als laatste teljaar, en als eerste prognosejaar. De leerlingenramingen voor zijn vergeleken met de waargenomen aantallen op peildatum. De figuur laat zien dat de prognosemodellen in het algemeen bijzonder betrouwbaar de waargenomen leerlingenaantallen van hebben voorspeld. Op het locatieniveau van de schoolleiders is dat 98,5%. Vanuit het geaggregeerde perspectief van de andere stakeholders is dat nagenoeg 100%. 12

Figuur 2 - Voorspeld percentage van de leerlingenaantallen vanuit perspectief van stakeholders 100,00% Provincie (n = 12) Gemeente (n = 393) Samenwerkingsverband (n = 77) Schoolbestuur (n = 1.011) Schoolleider (n = 6.991) Aandeel van door prognosemodel voorspelde leerlingenaantallen basisonderwijs (totaal, ) 99,99% 99,99% 99,96% 98,47% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 100% 90% 80% 70% 60% VOORSPELDE % LEERLINGENAANTALLEN (R-KWADRAAT) Dat de prognosemodellen in het algemeen bijzonder betrouwbaar voorspellen betekent niet dat voor individuele schoollocaties, besturen, samenwerkingsverbanden, gemeenten of provincies geen grote ramingsfouten kunnen voorkomen. Figuur 3 toont de verdeling van de ramingsfout van de -prognose vanuit het perspectief van de verschillende stakeholders. De figuur laat zien dat schoolleiders van 13% van de locaties voor prognoses hebben die minder dan 1% afwijken van de waargenomen leerlingenaantallen. Een ramingsfout van 5% of minder heeft 56% van alle locatieprognoses. Kortom, bijna zes van de tien locaties hebben prognoses die niet meer dan 5% verschillen van de waargenomen leerlingenaantallen. Ruim 26% van de schoolbesturen heeft een ramingsfout van 1% of minder. De prognoses van bijna vier van de vijf besturen hebben een ramingsfout van 5% of minder. Bijna 90% van de samenwerkingsverbanden hebben prognoses met een ramingsfout van minder dan 1%. Geen enkel samenwerkingsverband heeft een ramingsfout van meer dan 3%. Van ruim 55% van alle gemeenten kent de prognose een ramingsfout van minder dan 1%. Minder dan 2% ramingsfout heeft 85% van de gemeenten. Slechts 1,5% van de gemeenten heeft een ramingsfout van meer dan 5%. Geen enkele provincie heeft een ramingsfout van meer dan 1%. 13

Figuur 3 Verdeling van de ramingsfout vanuit perspectief van stakeholders Verdeling van ramingsfout van leerlingenprognoses basisonderwijs (totaal) 100,0% 100,0% 55,2% 100,0% 85,2% 100,0% 100,0% 98,5% 96,7% 100,0% 93,9% 100,0% 100,0% 98,7% 89,6% 26,4% 49,6% 62,7% 26,3% 72,5% 37,9% 78,7% 47,4% 56,2% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% AANDEEL IN TOTAAL AANTAL STAKEHOLDERS Provincie (n = 12) 13,0% Gemeente (n = 393) Samenwerkingsverband (n = 77) Bevoegd gezag (n = 1.011) Locatie (n = 6.991) Conclusies De prognosemodellen voor regulier en speciaal basisonderwijs leveren in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen op. In individuele gevallen kan de ramingsfout van de prognoses groter uitvallen. Door ramingsonnauwkeurigheden als gevolg van de kleine leerlingenaantallen van de ca 7.000 schoollocaties zijn de locatieprognoses minder betrouwbaar dan op het geaggregeerde niveau van de andere stakeholders. Niettemin voorspelt ruim 56% van de locatieprognoses met een foutmarge van minder dan 5%. Op geaggregeerd niveau zijn de ramingsonnauwkeurigheden nog minder. Deze resultaten geven aan dat voor schoolleiders, besturen, samenwerkingsverbanden, gemeenten en provincies de leerlingenramingen een goed vertrekpunt zijn voor de planning van het onderwijsaanbod en het maken van begrotingen. Grote betrouwbaarheid, geen garanties De prognosemodellen rekenen met historische gegevens van de afgelopen schooljaren over instroom en doorstroom van leerlingen. Resultaten uit het verleden bieden geen garanties voor de toekomst. Daarnaast zijn prognoses per definitie onzeker. Aan de leerlingenprognoses kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. Voor actuele gegevens wordt verwezen naar https://duo.nl/organisatie/open_onderwijsdata/databestanden/po/leerlingenpo. 14

Schoolleiders betrouwbaarheid van leerlingenprognoses Het onderwijsaanbod van het schooltje in uw buurt wordt georganiseerd door de schoolleider of locatiedirecteur. De prognosemodellen produceren leerlingenramingen voor de afzonderlijke schoolvestigingen, gericht op het perspectief van de schoolleiders en vestigingsdirecteuren. De prognoses voor andere stakeholders als schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, gemeenten en provincies, zijn optellingen van de vestigingsprognoses. In deze paragraaf is naar de onzekerheden gekeken, die de vestigingsprognoses omgeven. Het geeft schoolleiders een indruk van de betrouwbaarheid van deze prognoses. Daarnaast is het een vertrekpunt waarmee de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses voor de andere stakeholders is vergeleken. Om daarvan een indruk te krijgen is gekeken naar de leerlingenprognoses van een eerdere jaargang: ramingen gemaakt met 2013 als meest recente teljaar en als eerste prognosejaar. Die prognose is vergeleken met de officiële leerlingentelling van. Zodoende is inzicht gekregen in de ramingsfout van het eerste prognosejaar van de leerlingenramingen die de modellen eerder hebben geproduceerd. In deze paragraaf zijn de resultaten uitgesplitst naar locaties van verschillende grootteklassen. Bij het vertrekpunt van de leerlingenprognoses teldatum 2013 is gekeken naar de grootte van de vestigingen, uitgedrukt in totale leerlingenaantallen van bo en sbo samen. Het betrouwbaarheidsonderzoek beschrijft de resultaten van de prognoses van leerlingen van bo en sbo samen. Doel is inzicht te krijgen in de vraag: hoe goed voorspelden de ramingen voor het eerste prognosejaar de feitelijke leerlingenaantallen? Conclusies Vanuit het perspectief van schoolleiders op de locaties zijn de volgende conclusies getrokken over de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar: 1) In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel betrouwbare leerlingenaantallen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van het onderwijsaanbod van schoolleiders. 2) Gemiddeld voorspellen de leerlingenprognoses 0,9% meer leerlingen dan per schoollocatie is waargenomen. 3) Ruim 56% van alle locatieprognoses heeft een ramingsfout van 5% of minder. 15

4) In beginsel zijn de leerlingenramingen minder geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van specifieke beleidsinspanningen gericht op de toe- of afname van de leerlingenaantallen. Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal Van alle locaties zijn de leerlingenramingen van het eerste prognosejaar vergeleken met de gerealiseerde leerlingentelling. Tabel 3 laat zien dat het regulier en speciaal onderwijs samen 6.693 vestigingen telt. Gemiddeld telde een locatie in 2013 ca 220 bo- en sbo-leerlingen. Wat de betrouwbaarheid van de vestigingsprognoses betreft: gemiddeld bedraagt de foutmarge ongeveer een halve leerling onder de realisatie, en is sprake van een kleine ramingsfout van 0,9%. Die resultaten zijn ook in kaart gebracht voor vestigingen van verschillende grootten. Zo zijn er 1.249 locaties met 100 leerlingen of minder. Gemiddeld tellen zij ca 69 leerlingen in 2013. Ook voor die kleinste scholen is de ramingsfout van gemiddeld 3,2% heel beperkt. Van scholen met 100 tot 250 leerlingen zijn er 3.280 geteld. Gemiddeld zijn die scholen ruim 175 leerlingen groot. Voor deze vestigingen is sprake van een goede betrouwbaarheid van de prognoses, met een gemiddelde ramingsfout van 0,5%. Op peildatum 2013 telt de po-sector 1.901 scholen met leerlingenaantallen tussen 250 en 500 leerlingen. De gemiddelde omvang van die scholen bedraagt 340 bo- en sbo-leerlingen. Opnieuw vertonen de prognoses voor deze locaties een goede betrouwbaarheid, met een ramingsfout van gemiddeld 0,3%. Van grote scholen met meer dan 500 leerlingen zijn er 263 in 2013. Gemiddeld gaan 627 leerlingen naar deze grotere scholen. Ook hier is sprake van een erg goede betrouwbaarheid van de prognoses : een foutmarge van gemiddeld -0,3%. Tabel 1 - Gemiddelde foutmarge per locatie Totaal aantal locaties bo Gemiddelde grootte van locatie 2013 (in aantal leerlingen bo) Gemiddelde ramingsfout bo per locatie (aantal leerlingen per locatie) Gemiddelde procentuele ramingsfout bo per locatie LANDELIJK: 6.693 220,4-0,4 0,9% Locatiegrootte 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) loc met 0 t/m 100 lln 1.249 69,2-0,1 3,2% loc met 101 t/m 250 lln 3.280 175,9-0,6 0,5% loc met 251 t/m 500 lln 1.901 340,4-0,1 0,3% loc met meer dan 500 lln 263 627,0-3,1-0,3% 16

Voorspellend vermogen van prognosemodellen In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag hoe goed de prognosemodellen de waargenomen leerlingenaantallen in het algemeen voorspellen. Centraal staan de vragen: 1. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod? o Deze vraag is beantwoord door te kijken naar het aandeel van de waargenomen leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld. 2. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan? o Deze vraag is beantwoord door nader te kijken naar het aandeel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld (t.o.v. basisjaar 2013). Voor het beantwoorden van deze vragen is gekeken naar de prognoses voor van alle vestigingen, en vergeleken met de waargenomen realisatie in teljaar. Vervolgens is de R-kwadraat berekend. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen die aangeeft welk gedeelte van de variatie in de waargenomen leerlingenaantallen wordt verklaard door die in de prognoses. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen. Dat is iets anders dan de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor een individuele school. Daarop wordt nader ingegaan in de twee volgende paragrafen (p.19 en p.22). Om de analyse in deze paragraaf nader te duiden volgt ter illustratie een voorbeeld. Stel dat bij de leerlingentelling van een school 250 leerlingen heeft, een krimp van 10 leerlingen in vergelijking met 2013. De prognose voor deze school voorspelde 255 leerlingen, een krimp van 5 leerlingen. 1. De analyse bij de eerste vraag richt zich op de vergelijking van de geraamde 255 met de waargenomen 250 leerlingen. Dat betreft een ramingsfout van 5 leerlingen, een foutmarge van 2%. 2. Bij de tweede vraag wordt gekeken hoe goed de krimp van 10 leerlingen is voorspeld. Ook hier bedraagt de ramingsfout 5 leerlingen, een foutmarge van 50%. Omdat bij de tweede vraag is ingezoomd op de verandering van de leerlingenaantallen, heeft deze analyse betrekking op substantieel kleinere leerlingenaantallen dan in de analyse op de totale leerlingenaantallen bij de eerste vraag. Het voorbeeld illustreert dat bij kleinere leerlingenaantallen de verschillen naar verhouding groter zijn. Daarom wordt op voorhand verwacht dat de R-kwadraat bij de tweede vraag aanzienlijk lager zal zijn. Anders gezegd, naar verwachting zal het voorspellend vermogen van de prognosemodellen om 17

de verandering van de leerlingenaantallen betrouwbaar te ramen minder goed zijn dan die van het ramen van de leerlingentotalen. Tabel 2 toont het voorspellend vermogen van de prognosemodellen vanuit de optiek van schoolleiders. Daarbij zijn de R-kwadraten getoond op het niveau van de schoollocaties. 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod De eerste regel van de tabel laat zien dat de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs tezamen 98,5% van de waargenomen leerlingenaantallen van de scholen voorspellen. Door de grotere onzekerheden rond de leerlingenprognoses voor speciaal basisonderwijs, is dat aandeel voor die sector iets lager: 95,9%. Al met al zijn de prognoses van beide sub-sectoren in het algemeen erg betrouwbaar. In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van het onderwijsaanbod van schoolleiders. Tabel 2 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van de schoolleider Stakeholder: Schoolleider Hoeveel van de waargenomen leerlingenaantallen is door het prognosemodel voorspeld? Hoeveel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen t.o.v. basisjaar 2013 (groei of krimp), is door het prognosemodel voorspeld? Basisonderwijs (totaal) Regulier basisonderwijs Speciaal basisonderwijs 98,47% 98,46% 95,90% 21,83% 21,94% 16,05% 2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan De tweede vraag zoomt in op de vraag hoe goed het groeiend of krimpend aantal leerlingen is voorspeld. Daarbij is gekeken naar de toe- en afname van de leerlingenaantallen in ten opzichte van 2013. De tweede regel van tabel 2 laat zien dat van de waargenomen toe- en afnamen van de leerlingenaantallen van de scholen, de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs bijna 22% voorspeld hebben. Door de grotere onzekerheden rond de leerlingenprognoses voor speciaal basisonderwijs, is dat aandeel voor die sub-sector iets lager: 16%. 18

Al met al is op het niveau van de schoolleiders de betrouwbaarheid van het geraamde aantal leerlingen dat er ten opzichte van een jaar eerder bijkomen of afgaan, niet bijzonder groot. In beginsel maakt dat de leerlingenramingen minder geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van beleidsinspanningen specifiek gericht op de jaarlijkse toe- of afname van leerlingenaantallen. Verdeling van de ramingsfout per schoolvestiging In de vorige paragraaf is beschreven dat de prognosemodellen in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen leveren. Dat betekent niet dat voor individuele schoollocaties geen grote ramingsfouten kunnen voorkomen. In deze en volgende paragraaf wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid van de ramingen van individuele schoollocaties. Figuur 4 toont hoe de ramingsfout van de afzonderlijke vestigingsramingen is verdeeld. De blauwe staafdiagrammen tonen welk percentage van alle scholen een ramingsfout heeft in de afzonderlijke foutcategorieën (de blauwe as rechts in de figuur). Zo hebben de prognoses van ruim 13% van alle locaties voor een fout van 1% of minder. De gele staafdiagram laat vervolgens zien welk aandeel die scholen hebben in de getelde leerlingenaantallen van (de gele as links in de figuur). De scholen met een fout van 1% of minder verzorgt het onderwijs van ca 15% van alle leerlingen in regulier en speciaal basisonderwijs. Verder laat figuur 4 zien dat nog eens ruim 13% van de scholen een ramingsfout kent van 1% tot 2%. Ook die locaties bieden onderwijs aan ca 15% van de leerlingen. Verder toont de figuur dat van elk procent extra foutmarge het aantal locatieprognoses geleidelijk afneemt. Ruim 16% van de prognoses heeft een fout van meer dan 10%. Dat betekent dat ruim vier van elke vijf locatieprognoses voor voorspeld heeft binnen een bandbreedte van 10% ten opzichte van de gerealiseerde telling van. Tegen de achtergrond van de kleine leerlingenaantallen van de locaties is dat een fraai ramingsresultaat. 19

% VAN ALLE 6.693 LOCATIES MET SCHOLEN VOOR REGULIER BASISONDERWIJS Figuur 4 - Absolute ramingsfout per schoolvestiging % VAN ALLE 1.456.991 LEERLINGEN IN REGULIER BASISONDERWIJS 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Verdeling van ramingsfout over locaties met scholen in regulier basisonderwijs 13,2% 13,6% 11,7% 9,6% 8,8% 7,5% 6,5% 5,1% 4,3% 3,0% ABSOLUTE PROGNOSE T.O.V. TELLING 16,7% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% % van alle 1.456.991 leerlingen in regulier basisonderwijs % van alle 6.693 locaties met scholen voor regulier basisonderwijs Figuur 5 toont de verdeling van de ramingsfout per locatie tussen -10% en +10%. De lichtblauwe staafdiagrammen in het midden betreffen relatief accurate prognoses met een ramingsfout tussen -1% en +1%. Evenals in de vorige figuur tonen de gele staafdiagrammen het aandeel van de scholen in de gehele leerlingenpopulatie. De figuur laat zien dat de ramingsfout van de locatieprognoses behoorlijk gespreid is, wat duidt op onzekerheden rond de prognoses. 20

% VAN ALLE 6.991 LOCATIES MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 5 - Verdeling van ramingsfout per schoolvestiging % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% fout -10% -10% < fout -9% Verdeling van ramingsfout over locaties met scholen in basisonderwijs (totaal) -9% < fout -8% -8% < fout -7% -7% < fout -6% -6% < fout -5% -5% < fout -4% -4% < fout -3% -3% < fout -2% -2% < fout -1% -1% < fout 0% PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 6.991 locaties met scholen voor basisonderwijs (totaal) 0% < fout 1% 1% < fout 2% 2% < fout 3% 3% < fout 4% 4% < fout 5% 5% < fout 6% 6% < fout 7% 7% < fout 8% 8% < fout 9% 9% < fout 10% fout > 10% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Figuur 6 toont de absolute ramingsfout uit figuur 4, en is nader uitgesplitst naar verschillende schoolgrootte. De oranje cilinders zijn de cumulatieve percentages van de blauwe reeks in figuur 4. Ruim een van de acht locatieprognoses heeft een ramingsfout van 1% of minder. Van bijna zes van de tien locatieprognoses bedraagt de foutmarge 5% of minder. Verder toont de figuur wat op voorhand mocht worden verwacht: leerlingenprognoses voor grotere scholen kennen minder onzekerheden dan voor kleinere, waardoor de prognoses voor grotere locaties naar verhouding betrouwbaarder zijn dan die voor kleinere vestigingen. De witte staafdiagrammen tonen hoe de ramingsfout is verdeeld van de prognoses voor de 1.249 kleinste scholen met 100 leerlingen of minder. Een op de twaalf prognoses heeft een foutmarge van 1% of minder. Ruim een derde van de leerlingenramingen van deze locaties kent een foutmarge van 5% of minder. De witte staafdiagrammen laten zien dat de prognoses voor kleine scholen onzekerder zijn dan voor de andere locaties. De lichtgroene staafdiagrammen laten zien hoe de ramingsfout is verdeeld van de 3.280 locaties met tussen 100 en 250 leerlingen. Ruim een van de acht prognoses heeft een foutmarge van 1% of minder. Ruim de helft van de leerlingenramingen van deze locaties kent een foutmarge van 5% of minder. In vergelijking met de kleinste scholen duidt dat op minder onzekerheden bij prognoses van locaties van deze omvang. De donkergroene staafdiagrammen tonen hetzelfde, maar dan voor de 1.901 locaties met tussen 250 en 500 leerlingen. Bijna een op de zes prognoses 21

heeft een foutmarge van 1% of minder. Ruim twee derde van de leerlingenramingen van deze vestigingen kent een foutmarge van 5% of minder. Hier neemt de concentratie in de kleinste foutmarges verder toe, met weer betere betrouwbaarheid tot gevolg van prognoses voor locaties van deze omvang. Naar verhouding zijn de onzekerheden het kleinst van prognoses voor de 263 grootste locaties met 500 leerlingen of meer. De blauwe staafdiagrammen laten zien dat bijna een kwart van de leerlingenprognoses voorspelt met slechts 1% afwijking van de gerealiseerde leerlingentelling. Bijna vier van de vijf de prognoses van deze locaties kent een ramingsfout van 5% of minder. Figuur 6 - Absolute ramingsfout per schoolvestiging, uitgesplitst naar grootte van de vestiging Verdeling van ramingsfout over locaties met scholen in regulier basisonderwijs, uitgesplitst naar locatiegrootte Totaal bo (n = 6.693) loc 100 lln (n = 1.249) 23,6% 42,6% 16,1% 58,9% 34,0% 12,7% 78,3% 71,5% 69,0% 59,4% 56,0% 48,4% 46,5% 35,9% 37,0% 29,8% 25,4% 23,0% 16,1% 7,9% 13,2% 38,5% 26,8% 48,0% 56,8% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% % VAN LOCATIES MET SCHOLEN VOOR REGULIER BASISONDERWIJS loc 101 t/m 250 lln (n = 3.280) loc 251 t/m 500 lln (n = 1.901) loc > 500 lln (n = 263) Onder- en overschattingen per schoolvestiging De ramingsfout van een prognose bestaat uit zowel onder- als overschattingen. In deze paragraaf is gekeken naar de gemiddelde onder- en overschattingen van de vestigingsramingen voor prognosejaar. Daarbij zijn de bevindingen uitgesplitst naar verschillende schoolgrootte. Figuur 7 toont de gemiddelde procentuele onder- en overschatting per locatie. Het laat zien dat waar de vestigingsramingen voor te pessimistisch zijn, de prognose per school gemiddeld 5,7% lager is dan de realisatie. Het gaat om ongeveer de helft van het aantal prognoses. Die andere helft zijn te optimistische prognoses, met een gemiddelde overschatting van 7,7% per locatie. 22

LOCATIEGROOTTE (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Opvallend is het forse overschattingspercentage van ruim 15% bij de kleinste scholen. Bij de gerealiseerde leerlingentelling van is gebleken dat bij een aantal kleine schoolvestigingen sprake is van een trendbreuk ten opzichte van de voorgaande leerlingentellingen. Vaak is sprake van kleine scholen waar opheffing aanstaande lijkt. De ramingen van de prognosemodellen zijn gebaseerd op de voorgaande leerlingentellingen, en missen daarom de achteraf gebleken trendbreuk in, wat de grote ramingsfout verklaart. Het illustreert dat van scholen die na de teldatum van 1 oktober 2013 zullen worden opgeheven, deze leerlingenramingen een grote foutmarge hebben in vergelijking met de gerealiseerde leerlingentelling in. De resultaten voor deze scholen vertekenen de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen die het prognosemodel produceert. Figuur 7 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per schoolvestiging, uitgesplitst naar grootte van de vestiging Gemiddelde procentuele ramingsfout van leerlingprognoses voor locaties met scholen voor regulier basisonderwijs PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 20% L A N D E L I J K -5,7% 7,7% loc met 0 t/m 100 lln -9,0% 15,4% loc met 101 t/m 250 lln loc met 251 t/m 500 lln loc met meer dan 500 lln -5,8% -4,0% -3,2% 4,7% 3,0% 6,9% % ONDERSCHATTE lln per loc % OVERSCHATTE lln per loc In figuur 8 is het gemiddelde leerlingenaantal getoond dat per locatie is onderschat of overschat. Landelijk bedraagt de onderschatting gemiddeld 11 leerlingen per locatie, de overschatting gemiddeld 10 leerlingen. Verder toont de figuur dat het gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantal hoger is voor grotere scholen. Dat is niet verwonderlijk, hun leerlingenpopulaties zijn immers groter dan die van kleine scholen. 23

LOCATIEGROOTTE (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Figuur 8 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per schoolvestiging, uitgesplitst naar grootte van de vestiging Gemiddelde ramingsfout, uitgedrukt in aantal leerlingen per locatie, van leerlingprognoses voor locaties met scholen voor regulier basisonderwijs VERSCHIL PROGNOSE MET REALISATIE 1 OKT (GEMIDDELD AANTAL LEERLINGEN) -100-90 -80-70 -60-50 -40-30 -20-10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 L A N D E L I J K -11,2 10,6 loc met 0 t/m 100 lln loc met 101 t/m 250 lln loc met 251 t/m 500 lln loc met meer dan 500 lln -6,6-10,7-13,7-20,6 6,2 9,7 14,2 17,5 Gem. aantal ONDERSCHATTE lln per loc Gem. aantal OVERSCHATTE lln per loc 24

Schoolbesturen betrouwbaarheid van leerlingenprognoses Het onderwijsaanbod van het schooltje in uw buurt wordt in de eerste plaats verzorgd onder verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag van die school. Die schoolbesturen dragen meestal vaak ook de zorg voor het aanbod van andere locaties binnen zijn bestuursverband. Daarom is het uiteindelijke onderwijsaanbod van de school in uw buurt het resultaat van een afweging van het schoolbestuur van hoe het zijn middelen inzet op de diverse locaties binnen zijn bestuursverband. Daarom is het van belang, dat de schoolbesturen een gedegen inzicht hebben in hoe de verwachte onderwijsvraag zich de komende jaren kan ontwikkelen. Wat daarbij helpt zijn meerjarige leerlingenprognoses. De vraag is hoe betrouwbaar de prognosemodellen voor regulier (bo) en speciaal basisonderwijs (sbo) zijn vanuit de optiek van schoolbesturen. Om daarvan een indruk te krijgen is gekeken naar de leerlingenprognoses van de vorige jaargang: ramingen gemaakt met 2013 als meest recente teljaar en als eerste prognosejaar. Die prognose is vergeleken met de officiële leerlingentelling van. Zodoende is inzicht gekregen in de ramingsfout van het eerste prognosejaar van de leerlingenramingen die de modellen eerder hebben geproduceerd. Om daartoe in staat te worden gesteld moeten de afzonderlijke vestigingsprognoses bij elkaar worden opgeteld van de locaties binnen het bestuursverband. In deze paragraaf zijn de resultaten uitgesplitst naar schoolbesturen van verschillende grootteklassen. Bij het vertrekpunt van de leerlingenprognoses teldatum 2013 is gekeken naar de grootte van de vestigingen, uitgedrukt in totale leerlingenaantallen van bo en sbo samen. Het betrouwbaarheidsonderzoek beschrijft de resultaten van de prognoses van leerlingen van bo en sbo samen. Doel is inzicht te krijgen in de vraag: hoe goed voorspelden de ramingen voor het eerste prognosejaar de feitelijke leerlingenaantallen? Conclusies Vanuit het perspectief van schoolbesturen zijn de volgende conclusies getrokken over de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar: 1) In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van het onderwijsaanbod door schoolbesturen. 25

2) Gemiddeld voorspellen de leerlingenprognoses 0,2% minder leerlingen dan per schoolbestuur is waargenomen. 3) Bijna vier van de vijf bestuursprognoses heeft een ramingsfout van 5% of minder. 4) In beginsel zijn de leerlingenramingen minder geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van specifieke beleidsinspanningen gericht op de toe- of afname van de leerlingenaantallen. Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal Van alle schoolbesturen zijn de leerlingenramingen van het eerste prognosejaar vergeleken met de gerealiseerde leerlingentelling. Tabel 3 laat zien dat het regulier en speciaal onderwijs samen 1.011 schoolbesturen telt. Gemiddeld telde een schoolbestuur in 2013 ca 1.500 bo- en sbo-leerlingen. Wat de betrouwbaarheid van de bestuursprognoses betreft: gemiddeld bedraagt de foutmarge ca 3 leerlingen onder de realisatie, en is sprake van een zeer kleine ramingsfout van -0,2%. Die resultaten zijn ook in kaart gebracht voor schoolbesturen van verschillende grootten. Zo zijn er 296 besturen met 250 leerlingen of minder. Gemiddeld tellen zij ca 160 leerlingen in 2013. Ook voor die kleinere schoolbesturen is de ramingsfout voor prognosejaar heel klein, gemiddeld slechts -0,3%. Van besturen met 250 tot 1.000 leerlingen zijn er 291 geteld. Gemiddeld zijn die besturen bijna 500 leerlingen groot. Voor deze besturen is sprake van een goede betrouwbaarheid van de prognoses, met een ramingsfout van gemiddeld -0,7%. De po-sector telt 213 besturen met leerlingenaantallen tussen 1.000 en 2.500 leerlingen. De gemiddelde omvang van die besturen bedraagt ruim 1.700 bo- en sbo-leerlingen. De prognoses voor deze besturen vertonen een bijzonder goede betrouwbaarheid, met een ramingsfout van gemiddeld -0,1%. Van grote besturen met meer dan 2.500 leerlingen zijn er 211 in teljaar 2013. Het gemiddelde bestuur verzorgt het onderwijs voor ca 4.500 leerlingen. Sprake is van een erg goede betrouwbaarheid van de prognoses : een foutmarge van gemiddeld -0,2%. 26

Tabel 3 - Gemiddelde foutmarge per schoolbestuur Totaal aantal bevoegd gezagen bo + sbo Gemiddelde grootte van bevoegd gezag 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) Gemiddelde ramingsfout bo + sbo per bevoegd gezag (aantal leerlingen per bevoegd gezag) Gemiddelde procentuele ramingsfout bo + sbo per bevoegd gezag LANDELIJK: 1.011 1.497,1-3,1-0,2% Grootte van bevoegd gezag 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) bg met 0 t/m 250 lln 296 159,5-0,4-0,3% bg met 251 t/m 1.000 lln 291 492,7-3,4-0,7% bg met 1.001 t/m 2.500 lln 213 1.706,3-1,9-0,1% bg met meer dan 2.500 lln 211 4.547,7-7,6-0,2% Voorspellend vermogen van prognosemodellen In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag hoe goed de prognosemodellen de waargenomen leerlingenaantallen in het algemeen voorspellen. Centraal staan de vragen: 1. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod? o Deze vraag is beantwoord door te kijken naar het aandeel van de waargenomen leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld. 2. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan? o Deze vraag is beantwoord door nader te kijken naar het aandeel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld (t.o.v. basisjaar 2013). Voor het beantwoorden van deze vragen is gekeken naar de prognoses voor van alle schoolbesturen, en vergeleken met de waargenomen realisatie in teljaar. Vervolgens is de R-kwadraat berekend. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen die aangeeft welk gedeelte van de variatie in de waargenomen leerlingenaantallen wordt verklaard door die in de prognoses. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen. Dat is iets anders dan de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor een individuele schoolbesturen. Daarop wordt nader ingegaan in de twee volgende paragrafen (p.29 en p.32). Om de analyse in deze paragraaf nader te duiden volgt ter illustratie een voorbeeld. Stel dat bij de leerlingentelling van een bestuur 1.500 leerlingen heeft, een krimp van 25 leerlingen in vergelijking met 2013. De prognose voor dit bestuur voorspelde 1.505 leerlingen, een krimp van 20 leerlingen. 27

1. De analyse bij de eerste vraag richt zich op de vergelijking van de geraamde 1.505 met de waargenomen 1.500 leerlingen. Dat betreft een ramingsfout van 5 leerlingen, een foutmarge van 0,3%. 2. Bij de tweede vraag wordt gekeken hoe goed de krimp van 25 leerlingen is voorspeld. Ook hier bedraagt de ramingsfout 5 leerlingen, een foutmarge van 20%. Omdat bij de tweede vraag is ingezoomd op de verandering van de leerlingenaantallen, heeft deze analyse betrekking op aanzienlijk kleinere leerlingenaantallen dan in de analyse op de totale leerlingenaantallen bij de eerste vraag. Het voorbeeld illustreert dat bij kleinere leerlingenaantallen de verschillen naar verhouding groter zijn. Daarom wordt op voorhand verwacht dat de R-kwadraat bij de tweede vraag beduidend lager zal zijn. Anders gezegd, naar verwachting zal het voorspellend vermogen van de prognosemodellen om de verandering van de leerlingenaantallen betrouwbaar te ramen minder goed zijn dan die van het ramen van de leerlingentotalen. Tabel 4 toont het voorspellend vermogen van de prognosemodellen vanuit de optiek van schoolbesturen. Daarbij zijn de R-kwadraten getoond op het niveau van de bevoegd gezagen. 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod De eerste regel van de tabel laat zien dat de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs tezamen ruim 99% van de waargenomen leerlingenaantallen van de schoolbesturen voorspellen. Door de grotere onzekerheden rond de leerlingenprognoses voor speciaal basisonderwijs, is dat aandeel voor die sector een fractie lager: 98,9%. Al met al zijn de prognoses van beide sub-sectoren in het algemeen erg betrouwbaar. In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van het onderwijsaanbod door schoolbesturen. Tabel 4 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van het schoolbestuur Stakeholder: Schoolbestuur Hoeveel van de waargenomen leerlingenaantallen is door het prognosemodel voorspeld? Hoeveel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen t.o.v. basisjaar 2013 (groei of krimp), is door het prognosemodel voorspeld? Basisonderwijs (totaal) Regulier basisonderwijs Speciaal basisonderwijs 99,96% 99,96% 98,93% 52,46% 52,02% 33,55% 28

2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan De tweede vraag zoomt in op de vraag hoe goed het groeiend of krimpend aantal leerlingen is voorspeld. Daarbij is gekeken naar de toe- en afname van de leerlingenaantallen in ten opzichte van 2013. De tweede regel van tabel 4 laat zien dat van de waargenomen toe- en afnamen van de leerlingenaantallen van de schoolbesturen, de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs ruim 52% voorspeld hebben. Door de grotere onzekerheden rond de leerlingenprognoses voor speciaal basisonderwijs, is dat aandeel voor die sub-sector lager: ruim 33%. Al met al is op het niveau van de schoolbesturen de betrouwbaarheid beperkt van het geraamde aantal leerlingen dat er ten opzichte van een jaar eerder bijkomen of afgaan. In beginsel maakt dat de leerlingenramingen minder geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van beleidsinspanningen specifiek gericht op de jaarlijkse toe- of afname van leerlingenaantallen. Verdeling van de ramingsfout per schoolbestuur In de vorige paragraaf is beschreven dat de prognosemodellen in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen leveren. Dat betekent niet dat voor individuele schoolbesturen geen grote ramingsfouten kunnen voorkomen. In deze en volgende paragraaf wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid van de ramingen van individuele schoolbesturen. Figuur 9 toont hoe de ramingsfout van de afzonderlijke bestuursramingen is verdeeld. De blauwe staafdiagrammen tonen welk percentage van de schoolbesturen een ramingsfout heeft in de afzonderlijke foutcategorieën (de blauwe as rechts in de figuur). Zo hebben de prognoses van ruim 26% van de besturen voor een fout van 1% of minder. De gele staafdiagram laat vervolgens zien welk aandeel die schoolbesturen hebben in de getelde leerlingenaantallen van (de gele as links in de figuur). De schoolbesturen met een fout van 1% of minder zijn verantwoordelijk voor het onderwijs van 40% van alle leerlingen in regulier en speciaal basisonderwijs. Verder laat figuur 9 zien dat nog eens bijna een van de vier schoolbesturen een ramingsfout kent van 1% tot 2%. Die besturen zijn verantwoordelijk voor het onderwijs aan een van de drie leerlingen. Kortom, de eerste twee staafdiagrammen hebben betrekking op de besturen met een ramingsfout tussen 0% en 2%, dat is de helft van alle schoolbesturen. Die besturen zijn verantwoordelijk voor het onderwijs aan bijna drie van de vier leerlingen in het basisonderwijs. 29

% VAN ALLE 1.011 BEVOEGD GEZAGEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 9 - Absolute ramingsfout per schoolbestuur % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 26,4% Verdeling van ramingsfout over bevoegd gezagen met scholen in basisonderwijs (totaal) 23,1% 13,2% 9,8% 6,2% 5,0% 3,9% 2,8% 2,3% 2,1% 5,2% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% ABSOLUTE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 1.011 bevoegd gezagen met scholen voor basisonderwijs (totaal) Figuur 10 toont de verdeling van de ramingsfout per schoolbestuur tussen -10% en +10%. De lichtblauwe staafdiagrammen in het midden betreffen relatief accurate prognoses met een ramingsfout tussen -1% en +1%. Evenals in de vorige figuur tonen de gele staafdiagrammen het aandeel van de schoolbesturen in de gehele leerlingenpopulatie. Zo laat de figuur zien dat ca 12,5% van de bestuursprognoses een ramingsfout heeft van -1% tot 0% (blauwe staafdiagram). Deze besturen zijn verantwoordelijk voor het onderwijs aan ca 18% van alle leerlingen (gele staafdiagram). Verder laat figuur 10 zien dat de ramingsfout per bestuursprognose voor meer geconcentreerd is in het midden, dan de ramingsfout per vestigingsprognose in figuur 5 (p.21). Dat betekent dat de leerlingenprognoses op het bestuursniveau minder onzekerheden kennen dan op het locatieniveau van de schoolleider. Dat is conform verwachting: de aantallen leerlingen per schoolbestuur zijn doorgaans groter dan die van een vestiging, waardoor ramingsonnauwkeurigheden van locatieprognoses binnen het bestuursverband gedeeltelijk tegen elkaar wegvallen. 30

% VAN ALLE 1.011 BEVOEGD GEZAGEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 10 - Verdeling van ramingsfout per schoolbestuur % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% fout -10% -10% < fout -9% Verdeling van ramingsfout over bevoegd gezagen met scholen in basisonderwijs (totaal) -9% < fout -8% -8% < fout -7% -7% < fout -6% -6% < fout -5% -5% < fout -4% -4% < fout -3% -3% < fout -2% -2% < fout -1% -1% < fout 0% PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 1.011 bevoegd gezagen met scholen voor basisonderwijs (totaal) 0% < fout 1% 1% < fout 2% 2% < fout 3% 3% < fout 4% 4% < fout 5% 5% < fout 6% 6% < fout 7% 7% < fout 8% 8% < fout 9% 9% < fout 10% fout > 10% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Figuur 11 toont de absolute ramingsfout uit figuur 9, en is nader uitgesplitst naar verschillende bestuursgrootte. De oranje cilinders zijn de cumulatieve percentages van de blauwe reeks in figuur 9. Ruim een van de vier bestuursprognoses heeft een ramingsfout van 1% of minder. Van bijna vier van de vijf bestuursprognoses bedraagt de foutmarge 5% of minder. Verder toont de figuur wat op voorhand mocht worden verwacht: leerlingenprognoses voor grotere besturen kennen minder onzekerheden dan voor kleinere, waardoor de prognoses voor grotere besturen naar verhouding betrouwbaarder zijn dan die voor kleinere. De witte staafdiagrammen tonen hoe de ramingsfout is verdeeld van de prognoses voor de 296 kleinste schoolbesturen met 250 leerlingen of minder. Een op de acht prognoses heeft een foutmarge van 1% of minder. Ruim de helft van de leerlingenramingen van deze schoolbesturen kent een foutmarge van 5% of minder. De witte staafdiagrammen laten zien dat de prognoses voor kleine besturen onzekerder zijn dan voor de andere besturen. De lichtgroene staafdiagrammen laten zien hoe de ramingsfout is verdeeld van de 291 schoolbesturen met tussen 250 en 1.000 leerlingen. Bijna een op de vier prognoses heeft een foutmarge van 1% of minder. Bijna vier van de vijf van de leerlingenramingen van deze schoolbesturen kent een foutmarge van 5% of minder. In vergelijking met de kleinste besturen duidt dat op minder onzekerheden bij prognoses van besturen van deze grootte. De donkergroene staafdiagrammen tonen hetzelfde, maar dan voor de 213 besturen met tussen 1.000 en 2.500 leerlingen. Bijna een op de drie 31

prognoses heeft een foutmarge van 1% of minder. Meer dan 93% van de leerlingenramingen van deze schoolbesturen kent een foutmarge van 5% of minder. Hier neemt de concentratie in de kleinste foutmarges verder toe, met weer betere betrouwbaarheid tot gevolg van prognoses voor besturen van deze omvang. Naar verhouding zijn de onzekerheden het kleinst van prognoses voor de 211 grootste schoolbesturen met 2.500 leerlingen of meer. De blauwe staafdiagrammen laten zien dat bijna de helft van de leerlingenprognoses voorspelt met slechts 1% afwijking van de gerealiseerde leerlingentelling. Ruim 99% van de prognoses van deze besturen heeft een ramingsfout van 5% of minder. Figuur 11 - Absolute ramingsfout per schoolbestuur, uitgesplitst naar grootte van schoolbesturen Totaal bo + sbo (n = 1.011) bg 250 lln (n = 296) Verdeling van ramingsfout over bevoegd gezagen met scholen in basisonderwijs (totaal), uitgesplitst naar grootte van bevoegd gezag bg 251 t/m 1.000 lln (n = 291) bg 1.001 t/m 2.500 lln (n = 213) bg > 2.500 lln (n = 211) 44,5% 79,6% 32,4% 93,4% 61,5% 22,7% 97,2% 80,8% 41,9% 12,8% 99,5% 88,3% 56,7% 27,0% 93,4% 70,1% 33,8% 78,4% 26,4% 45,9% 53,7% 49,6% 62,7% 72,5% 78,7% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 100% 90% 80% % VAN BEVOEGD GEZAGEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Onder- en overschattingen per schoolbestuur De ramingsfout van een prognose bestaat uit zowel onder- als overschattingen. In deze paragraaf is gekeken naar de gemiddelde onder- en overschattingen van de bestuursramingen voor prognosejaar. Daarbij zijn de bevindingen uitgesplitst naar verschillende bestuursgrootte. Figuur 12 toont de gemiddelde procentuele onder- en overschatting per schoolbestuur. Het laat zien dat waar de bestuursramingen voor te pessimistisch zijn, de prognose per bestuur gemiddeld 3,5% lager is dan de realisatie. Het gaat om ongeveer de helft van de bestuursprognoses. Die andere 32

GROOTTE VAN BEVOEGD GEZAG (LEERLINGTELLING 1-10-2013) helft zijn te optimistische prognoses, met een gemiddelde overschatting van 4,8% per bestuur. Opvallend is het forse overschattingspercentage van 11% bij de kleinste besturen. Bij de gerealiseerde leerlingentelling van is gebleken dat bij een aantal kleine schoolvestigingen sprake is van een trendbreuk ten opzichte van de voorgaande leerlingentellingen. Vaak is sprake van kleine scholen waar opheffing aanstaande lijkt. De ramingen van de prognosemodellen zijn gebaseerd op de voorgaande leerlingentellingen, en missen daarom de achteraf gebleken trendbreuk in, wat de grote ramingsfout verklaart. Het illustreert dat van scholen die na de teldatum van 1 oktober 2013 zullen worden opgeheven, deze leerlingenramingen een grote foutmarge hebben in vergelijking met de gerealiseerde leerlingentelling in. De resultaten voor deze scholen vertekenen de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen die het prognosemodel produceert. Figuur 12 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per schoolbestuur, uitgesplitst naar grootte van schoolbesturen Gemiddelde procentuele ramingsfout van leerlingprognoses voor bevoegd gezagen met scholen voor basisonderwijs (totaal) PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 20% L A N D E L I J K -3,5% 4,8% bg met 0 t/m 250 lln -6,0% 11,0% bg met 251 t/m 1.000 lln bg met 1.001 t/m 2.500 lln bg met meer dan 2.500 lln -3,6% -2,1% -1,4% 2,8% 1,9% 1,2% % ONDERSCHATTE lln per bg % OVERSCHATTE lln per bg In figuur 13 is het gemiddelde leerlingenaantal getoond dat per schoolbestuur is onderschat of overschat. Landelijk bedraagt de onderschatting gemiddeld 27 leerlingen per schoolbestuur, de overschatting gemiddeld 23 leerlingen. Verder toont de figuur dat het gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantal hoger is voor grotere besturen. Dat is niet verwonderlijk, hun leerlingenpopulaties zijn immers groter dan die van kleine besturen. 33

GROOTTE VAN BEVOEGD GEZAG (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Figuur 13 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per schoolbestuur, uitgesplitst naar grootte van schoolbesturen Gemiddelde ramingsfout, uitgedrukt in aantal leerlingen per bevoegd gezag, van leerlingprognoses voor bevoegd gezagen met scholen voor basisonderwijs (totaal) VERSCHIL PROGNOSE MET REALISATIE 1 OKT (GEMIDDELD AANTAL LEERLINGEN) -100-90 -80-70 -60-50 -40-30 -20-10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 L A N D E L I J K -27,4 23,3 bg met 0 t/m 250 lln bg met 251 t/m 1.000 lln bg met 1.001 t/m 2.500 lln bg met meer dan 2.500 lln -9,8-16,5-34,4-60,1 9,0 12,6 30,3 50,7 Gem. aantal ONDERSCHATTE lln per bg Gem. aantal OVERSCHATTE lln per bg 34

Samenwerkingsverbanden betrouwbaarheid van leerlingenprognoses Het onderwijsaanbod van het schooltje in uw buurt komt mede tot stand in afstemming van het aanbod in samenwerkingsverbanden van scholen, vooral die aan zorgleerlingen. Daarom is het uiteindelijke onderwijsaanbod van de school in uw buurt mede het resultaat van een afweging die in die samenwerkingsverbanden is gemaakt over hoe de middelen worden ingezet op de diverse locaties binnen het samenwerkingsverband. Daarom is het van belang, dat de samenwerkingsverbanden een gedegen inzicht hebben in hoe de verwachte onderwijsvraag zich de komende jaren kan ontwikkelen. Wat daarbij helpt zijn meerjarige leerlingenprognoses. De vraag is hoe betrouwbaar de prognosemodellen voor regulier (bo) en speciaal basisonderwijs (sbo) zijn vanuit de optiek van samenwerkingsverbanden. Om daarvan een indruk te krijgen is gekeken naar de leerlingenprognoses van de vorige jaargang: ramingen gemaakt met 2013 als meest recente teljaar en als eerste prognosejaar. Die prognose is vergeleken met de officiële leerlingentelling van. Zodoende is inzicht gekregen in de ramingsfout van het eerste prognosejaar van de leerlingenramingen die de modellen eerder hebben geproduceerd. Om daartoe in staat te worden gesteld moeten de afzonderlijke vestigingsprognoses bij elkaar worden opgeteld van de locaties binnen het samenwerkingsverband. In deze paragraaf zijn de resultaten uitgesplitst naar samenwerkingsverbanden van verschillende grootteklassen. Bij het vertrekpunt van de leerlingenprognoses teldatum 2013 is gekeken naar de grootte van de vestigingen, uitgedrukt in totale leerlingenaantallen van bo en sbo samen. Het betrouwbaarheidsonderzoek beschrijft de resultaten van de prognoses van leerlingen van bo en sbo samen. Doel is inzicht te krijgen in de vraag: hoe goed voorspelden de ramingen voor het eerste prognosejaar de feitelijke leerlingenaantallen? Conclusies Vanuit het perspectief van samenwerkingsverbanden zijn de volgende conclusies getrokken over de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar: 1) In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel bijzonder betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt 35

voor meerjarige planningen van het onderwijsaanbod door samenwerkingsverbanden. 2) Gemiddeld voorspellen de leerlingenprognoses 0,2% minder leerlingen dan per samenwerkingsverband is waargenomen. 3) Alle prognoses voor de samenwerkingsverbanden hebben een ramingsfout van minder dan 3%; negen van de tien zelfs minder dan 1%. 4) Meer dan het geval is vanuit het perspectief van schoolbesturen en schoolleiders, zijn de prognoses voor samenwerkingsverbanden in beginsel beter geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van specifieke beleidsinspanningen gericht op de jaarlijkse toe- of afname van leerlingenaantallen. Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal Van alle samenwerkingsverbanden zijn de leerlingenramingen van het eerste prognosejaar vergeleken met de gerealiseerde leerlingentelling. Tabel 5 laat zien dat het regulier en speciaal onderwijs 77 samenwerkingsverbanden telt. Gemiddeld telde een samenwerkingsverband in 2013 bijna 20.000 bo- en sbo-leerlingen. Wat de betrouwbaarheid van de prognoses per samenwerkingsverband betreft: gemiddeld bedraagt de foutmarge ca 41 leerlingen onder de realisatie, en is sprake van een zeer kleine ramingsfout van -0,2%. Die resultaten zijn ook in kaart gebracht voor samenwerkingsverbanden van verschillende grootten. Zo zijn er 12 samenwerkingsverbanden met 10.000 leerlingen of minder. Gemiddeld tellen zij ca 7.800 leerlingen in 2013. Voor die kleinere samenwerkingsverbanden is de ramingsfout voor prognosejaar heel klein, gemiddeld slechts -0,1%. Van samenwerkingsverbanden met 10.000 tot 15.000 leerlingen zijn er 21 geteld. Gemiddeld zijn zij ca 12.500 leerlingen groot. Voor hen is sprake van een bijzonder goede betrouwbaarheid van de prognoses, met een gemiddeld ramingsfout van 0,0%. De po-sector telt 29 samenwerkingsverbanden met leerlingenaantallen tussen 15.000 en 25.000 leerlingen. Hun gemiddelde omvang bedraagt ruim 19.000 bo- en sbo-leerlingen. De prognoses voor deze samenwerkingsverbanden vertonen een erg goede betrouwbaarheid, met een ramingsfout van gemiddeld -0,3%. Van grote samenwerkingsverbanden met meer dan 25.000 leerlingen zijn er 15 in teljaar 2013. Gemiddeld verzorgt zo n samenwerkingsverband het onderwijs voor ca 40.000 leerlingen. Sprake is van een erg goede betrouwbaarheid van de prognoses : een foutmarge van gemiddeld -0,2%. 36

Tabel 5 - Gemiddelde foutmarge per samenwerkingsverband Totaal aantal samenwerkings -verbanden bo + sbo Gemiddelde grootte van samenwerkingsverband 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) Gemiddelde ramingsfout bo + sbo per samenwerkingsverband (aantal leerlingen per samenwerkingsverband) Gemiddelde procentuele ramingsfout bo + sbo per samenwerkingsverband LANDELIJK: 77 19.656,9-40,6-0,2% Samenwerkingsverbandgrootte 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) sv met 0 t/m 10.000 lln 12 7.861,8-14,0-0,1% sv met 10.001 t/m 15.000 lln 21 12.591,1 1,4 0,0% sv met 15.001 t/m 25.000 lln 29 19.288,3-52,7-0,3% sv met meer dan 25.000 lln 15 39.698,0-97,2-0,2% Voorspellend vermogen van prognosemodellen In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag hoe goed de prognosemodellen de waargenomen leerlingenaantallen in het algemeen voorspellen. Centraal staan de vragen: 1. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod? o Deze vraag is beantwoord door te kijken naar het aandeel van de waargenomen leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld. 2. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan? o Deze vraag is beantwoord door nader te kijken naar het aandeel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld (t.o.v. basisjaar 2013). Voor het beantwoorden van deze vragen is gekeken naar de prognoses voor van alle samenwerkingsverbanden, en vergeleken met de waargenomen realisatie in teljaar. Vervolgens is de R-kwadraat berekend. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen die aangeeft welk gedeelte van de variatie in de waargenomen leerlingenaantallen wordt verklaard door die in de prognoses. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen. Dat is iets anders dan de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor een individuele samenwerkingsverbanden. Daarop wordt nader ingegaan in de twee volgende paragrafen (p.39 en p.42). Om de analyse in deze paragraaf nader te duiden volgt ter illustratie een voorbeeld. Stel dat bij de leerlingentelling van een samenwerkingsverband 37

20.000 leerlingen heeft, een krimp van 250 leerlingen in vergelijking met 2013. De prognose voor dit samenwerkingsverband voorspelde 20.025 leerlingen, een krimp van 225 leerlingen. 1. De analyse bij de eerste vraag richt zich op de vergelijking van de geraamde 20.025 met de waargenomen 20.000 leerlingen. Dat betreft een ramingsfout van 25 leerlingen, een foutmarge van 0,1%. 2. Bij de tweede vraag wordt gekeken hoe goed de krimp van 250 leerlingen is voorspeld. Ook hier bedraagt de ramingsfout 25 leerlingen, een foutmarge van 10%. Omdat bij de tweede vraag is ingezoomd op de verandering van de leerlingenaantallen, heeft deze analyse betrekking op aanzienlijk kleinere leerlingenaantallen dan in de analyse op de totale leerlingenaantallen bij de eerste vraag. Het voorbeeld illustreert dat bij kleinere leerlingenaantallen de verschillen naar verhouding groter zijn. Daarom wordt op voorhand verwacht dat de R-kwadraat bij de tweede vraag lager zal zijn. Anders gezegd, naar verwachting zal het voorspellend vermogen van de prognosemodellen om de verandering van de leerlingenaantallen betrouwbaar te ramen minder goed zijn dan die van het ramen van de leerlingentotalen. Tabel 6 toont het voorspellend vermogen van de prognosemodellen vanuit de optiek van samenwerkingsverbanden. Daarbij zijn de R-kwadraten getoond op het niveau van de samenwerkingsverbanden. 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod De eerste regel van de tabel laat zien dat de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs tezamen nagenoeg alle waargenomen leerlingenaantallen van de samenwerkingsverbanden voorspellen. Dat geldt voor zowel de prognoses voor het regulier als die voor het speciaal basisonderwijs. In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel bijzonder betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van het onderwijsaanbod door samenwerkingsverbanden. Tabel 6 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van het samenwerkingsverband Stakeholder: Samenwerkingsverband Hoeveel van de waargenomen leerlingenaantallen is door het prognosemodel voorspeld? Hoeveel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen t.o.v. basisjaar 2013 (groei of krimp), is door het prognosemodel voorspeld? Basisonderwijs (totaal) Regulier basisonderwijs Speciaal basisonderwijs 99,99% 99,99% 99,72% 84,51% 85,78% 39,23% 38

2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan De tweede vraag zoomt in op de vraag hoe goed het groeiend of krimpend aantal leerlingen is voorspeld. Daarbij is gekeken naar de toe- en afname van de leerlingenaantallen in ten opzichte van 2013. De tweede regel van tabel 6 laat zien dat van de waargenomen toe- en afnamen van de leerlingenaantallen van de samenwerkingsverbanden, de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs ruim 84% voorspeld hebben. Door de grotere onzekerheden rond de leerlingenprognoses voor speciaal basisonderwijs, is dat aandeel voor die sector aanzienlijk lager: ruim 39%. Al met al is op het niveau van de samenwerkingsverbanden sprake van een goede betrouwbaarheid van het geraamde aantal leerlingen dat er ten opzichte van een jaar eerder bijkomen of afgaan. Meer dan het geval is vanuit het perspectief van schoolbesturen en schoolleiders, zijn de prognoses voor samenwerkingsverbanden in beginsel beter geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van specifieke beleidsinspanningen gericht op de jaarlijkse toe- of afname van leerlingenaantallen. Verdeling van de ramingsfout per samenwerkingsverband In de vorige paragraaf is beschreven dat de prognosemodellen in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen leveren. Dat betekent niet dat voor individuele samenwerkingsverbanden geen grote ramingsfouten kunnen voorkomen. In deze en volgende paragraaf wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid van de ramingen van individuele samenwerkingsverbanden. Figuur 14 toont hoe de ramingsfout van de afzonderlijke prognoses voor de samenwerkingsverbanden is verdeeld. De blauwe staafdiagrammen tonen welk percentage van de samenwerkingsverbanden een ramingsfout heeft in de afzonderlijke foutcategorieën (de blauwe as rechts in de figuur). Zo hebben negen van de tien prognoses van samenwerkingsverbanden voor een fout van 1% of minder. De gele staafdiagram laat vervolgens zien welk aandeel zij hebben in de getelde leerlingenaantallen van (de gele as links in de figuur). De samenwerkingsverbanden met een fout van 1% of minder verzorgt mede het onderwijs van ca 93% van alle leerlingen in regulier en speciaal basisonderwijs. 39

% VAN ALLE 77 SAMENWERKINGSVERBANDEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 14 - Absolute ramingsfout per samenwerkingsverband % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 89,6% Verdeling van ramingsfout over samenwerkingsverbanden met scholen in basisonderwijs (totaal) 9,1% 1,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% ABSOLUTE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 77 samenwerkingsverbanden met scholen voor basisonderwijs (totaal) Figuur 15 toont de verdeling van de ramingsfout per samenwerkingsverband tussen -10% en +10%. De lichtblauwe staafdiagrammen in het midden betreffen relatief accurate prognoses met een ramingsfout tussen -1% en +1%. Evenals in de vorige figuur tonen de gele staafdiagrammen het aandeel van de samenwerkingsverbanden in de gehele leerlingenpopulatie. Zo laat de figuur zien dat ruim 55% van de samenwerkingsverbanden voor een ramingsfout heeft van -1% tot 0% (blauwe staafdiagram). Deze samenwerkingsverbanden medefaciliteren het onderwijs aan bijna twee van de drie leerlingen (gele staafdiagram). Verder laat figuur 15 zien dat de ramingsfout per samenwerkingsverband voor meer geconcentreerd is in het midden, dan de ramingsfout per vestigingsprognose in figuur 5 (p.21). Dat betekent dat de leerlingenprognoses op het niveau van samenwerkingsverbanden veel minder onnauwkeurigheden hebben dan op het locatieniveau van de schoolleider. Dat is conform verwachting: de aantallen leerlingen per samenwerkingsverband zijn veel groter dan die van een vestiging, waardoor ramingsonnauwkeurigheden van locatieprognoses binnen het samenwerkingsverband gedeeltelijk tegen elkaar wegvallen. 40

% VAN ALLE 77 SAMENWERKINGSVERBANDEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 15 - Verdeling van ramingsfout per samenwerkingsverband % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% fout -10% Verdeling van ramingsfout over samenwerkingsverbanden met scholen in basisonderwijs (totaal) -10% < fout -9% -9% < fout -8% -8% < fout -7% -7% < fout -6% -6% < fout -5% -5% < fout -4% -4% < fout -3% -3% < fout -2% -2% < fout -1% -1% < fout 0% PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 77 samenwerkingsverbanden met scholen voor basisonderwijs (totaal) 0% < fout 1% 1% < fout 2% 2% < fout 3% 3% < fout 4% 4% < fout 5% 5% < fout 6% 6% < fout 7% 7% < fout 8% 8% < fout 9% 9% < fout 10% fout > 10% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Figuur 16 toont de absolute ramingsfout uit figuur 14, en is nader uitgesplitst naar verschillende grootteklassen van samenwerkingsverbanden. De oranje cilinders zijn de cumulatieve percentages van de blauwe reeks in figuur 14. Negen van de tien samenwerkingsverbanden heeft een ramingsfout van 1% of minder. Geen enkel samenwerkingsverband heeft een ramingsfout van meer dan 3%. Verder toont de figuur dat met grote leerlingenaantallen als die van de samenwerkingsverbanden, verschillen in hun grootte voor de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses niet zo veel verschil meer maken. 41

Figuur 16 - Absolute ramingsfout per samenwerkingsverband, uitgesplitst naar grootte van samenwerkingsverbanden Totaal bo + sbo (n = 77) sv 10.000 lln (n = 12) Verdeling van ramingsfout over samenwerkingsverbanden met scholen in basisonderwijs (totaal), uitgesplitst naar grootte van samenwerkingsverband 100,0% 100,0% 89,7% 100,0% 100,0% 85,7% 100,0% 100,0% 100,0% 83,3% 100,0% 100,0% 100,0% 91,7% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 89,6% 100,0% 100,0% 98,7% 100,0% 100,0% 100,0% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% % VAN SAMENWERKINGSVERBANDEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) sv 10.001 t/m 15.000 lln (n = 21) sv 15.001 t/m 25.000 lln (n = 29) sv > 25.000 lln (n = 15) Onder- en overschattingen per samenwerkingsverband De ramingsfout van een prognose bestaat uit zowel onder- als overschattingen. In deze paragraaf is gekeken naar de gemiddelde onder- en overschattingen van de ramingen voor prognosejaar van de samenwerkingsverbanden. Daarbij zijn de bevindingen uitgesplitst naar verschillende grootteklassen. Figuur 17 toont de gemiddelde procentuele onder- en overschatting per samenwerkingsverband. Het laat zien dat waar de prognoses voor te pessimistisch zijn, de prognose per samenwerkingsverband gemiddeld 0,5% lager is dan de realisatie. Het gaat om ongeveer zes van de tien samenwerkingsverbanden. De overige prognoses zijn te optimistisch, met een gemiddelde overschatting van 0,4% per samenwerkingsverband. Ook hier is de conclusie, dat met grote leerlingenaantallen als die van de samenwerkingsverbanden, verschillen in hun grootte voor de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses niet zo veel verschil meer maken. 42

GROOTTE VAN SAMENWERKINGSVERBAND (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Figuur 17 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per samenwerkingsverband, uitgesplitst naar grootte van samenwerkingsverbanden Gemiddelde procentuele ramingsfout van leerlingprognoses voor samenwerkingsverbanden met scholen voor basisonderwijs (totaal) PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 20% L A N D E L I J K -0,5% 0,4% sv met 0 t/m 10.000 lln sv met 10.001 t/m 15.000 lln sv met 15.001 t/m 25.000 lln sv met meer dan 25.000 lln -0,7% -0,5% -0,6% -0,4% 0,5% 0,5% 0,4% 0,3% % ONDERSCHATTE lln per sv % OVERSCHATTE lln per sv In figuur 18 is het gemiddelde leerlingenaantal getoond dat per samenwerkingsverband is onderschat of overschat. Landelijk bedraagt de onderschatting gemiddeld 104 leerlingen per samenwerkingsverband, de overschatting gemiddeld 64 leerlingen. Verder toont de figuur dat het gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantal hoger is voor grotere samenwerkingsverbanden. Dat is niet verwonderlijk, hun leerlingenpopulaties zijn immers groter dan die van kleine samenwerkingsverbanden. 43

GROOTTE VAN SAMENWERKINGSVERBAND (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Figuur 18 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per samenwerkingsverband, uitgesplitst naar grootte van samenwerkingsverbanden Gemiddelde ramingsfout, uitgedrukt in aantal leerlingen per samenwerkingsverband, van leerlingprognoses voor samenwerkingsverbanden met scholen voor basisonderwijs (totaal) VERSCHIL PROGNOSE MET REALISATIE 1 OKT (GEMIDDELD AANTAL LEERLINGEN) -150-125 -100-75 -50-25 0 25 50 75 100 125 150 L A N D E L I J K -104,0 64,4 sv met 0 t/m 10.000 lln sv met 10.001 t/m 15.000 lln sv met 15.001 t/m 25.000 lln sv met meer dan 25.000 lln -63,8-55,7-119,2-144,3 35,7 64,3 73,7 91,1 Gem. aantal ONDERSCHATTE lln per sv Gem. aantal OVERSCHATTE lln per sv 44

Gemeenten betrouwbaarheid van leerlingenprognoses Het onderwijsaanbod van het schooltje in uw buurt vindt plaats in een schoolgebouw, waarin meestal is voorzien door de gemeente. Verder voeren gemeenten veelal een eigen onderwijsbeleid, dat ook van toepassing is op het schooltje in uw buurt. Daarom is het van belang, dat gemeenten een gedegen inzicht hebben in hoe de verwachte onderwijsvraag zich de komende jaren kan ontwikkelen. Wat daarbij helpt zijn meerjarige leerlingenprognoses. De vraag is hoe betrouwbaar de prognosemodellen voor regulier (bo) en speciaal basisonderwijs (sbo) zijn vanuit de optiek van gemeenten. Om daarvan een indruk te krijgen is gekeken naar de leerlingenprognoses van de vorige jaargang: ramingen gemaakt met 2013 als meest recente teljaar en als eerste prognosejaar. Die prognose is vergeleken met de officiële leerlingentelling van. Zodoende is inzicht gekregen in de ramingsfout van het eerste prognosejaar van de leerlingenramingen die de modellen eerder hebben geproduceerd. Om daartoe in staat te worden gesteld moeten de afzonderlijke vestigingsprognoses bij elkaar worden opgeteld van alle locaties binnen een gemeente. In deze paragraaf zijn de resultaten uitgesplitst naar gemeenten van verschillende grootteklassen. Bij het vertrekpunt van de leerlingenprognoses teldatum 2013 is gekeken naar de grootte van de vestigingen, uitgedrukt in totale leerlingenaantallen van bo en sbo samen. Het betrouwbaarheidsonderzoek beschrijft de resultaten van de prognoses van leerlingen van bo en sbo samen. Doel is inzicht te krijgen in de vraag: hoe goed voorspelden de ramingen voor het eerste prognosejaar de feitelijke leerlingenaantallen? Conclusies Vanuit het perspectief van gemeenten zijn de volgende conclusies getrokken over de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar: 1) In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel buitengewoon betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van het gemeentelijke onderwijsaanbod. 2) Gemiddeld voorspellen de leerlingenprognoses 0,1% minder leerlingen dan per gemeente is waargenomen. 45

3) Ruim 98% de gemeentelijke prognoses heeft een ramingsfout van 5% of minder. 4) In beginsel zijn de leerlingenramingen iets minder geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van specifieke beleidsinspanningen gericht op de toe- of afname van de leerlingenaantallen. Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal Van alle gemeenten zijn de leerlingenramingen van het eerste prognosejaar vergeleken met de gerealiseerde leerlingentelling. Tabel 7 laat zien dat in 393 gemeenten regulier en speciaal onderwijs wordt gegeven. Gemiddeld telde een gemeente in 2013 ca 3.850 bo- en sbo-leerlingen. Wat de betrouwbaarheid van de gemeenteprognoses betreft: gemiddeld bedraagt de foutmarge ca 8 leerlingen onder de realisatie, en is sprake van een minimale ramingsfout van - 0,1%. Die resultaten zijn ook in kaart gebracht voor verschillende gemeentegrootte. Zo zijn er 41 gemeenten met 1.000 leerlingen of minder. Gemiddeld tellen zij ca 723 leerlingen in 2013. Voor die kleinere gemeenten is de ramingsfout voor prognosejaar klein, gemiddeld slechts 0,6%. Van gemeenten met 1.000 tot 2.500 leerlingen zijn er 157 geteld. Gemiddeld zijn die gemeenten ruim 1.700 leerlingen groot. Voor hen is sprake van een goede betrouwbaarheid van de prognoses, met een ramingsfout van gemiddeld -0,3%. De po-sector telt 124 gemeenten met leerlingenaantallen tussen 2.500 en 5.000 leerlingen. De gemiddelde omvang van die gemeenten bedraagt ruim 3.400 bo- en sbo-leerlingen. De prognoses voor deze gemeenten vertonen een bijzonder goede betrouwbaarheid, met een ramingsfout van gemiddeld -0,1%. Van grote gemeenten met meer dan 5.000 leerlingen zijn er 71 in teljaar 2013. In de gemiddelde gemeente volgen ruim 11.000 leerlingen regulier of speciaal basisonderwijs. Sprake is van een erg goede betrouwbaarheid van de prognoses : een foutmarge van gemiddeld -0,2%. 46

Tabel 7 - Gemiddelde foutmarge per gemeente Totaal aantal gemeenten bo + sbo Gemiddelde gemeentegrootte 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) Gemiddelde ramingsfout bo + sbo per gemeente (aantal leerlingen per gemeente) Gemiddelde procentuele ramingsfout bo + sbo per gemeente LANDELIJK: 393 3.851,4-8,0-0,1% Gemeentegrootte 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) gem met 0 t/m 1.000 lln 41 723,1 3,7 0,6% gem met 1.001 t/m 2.500 lln 157 1.735,3-3,5-0,3% gem met 2.501 t/m 5.000 lln 124 3.423,0-2,9-0,1% gem met meer dan 5.000 lln 71 11.085,1-33,4-0,2% Voorspellend vermogen van prognosemodellen In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag hoe goed de prognosemodellen de waargenomen leerlingenaantallen in het algemeen voorspellen. Centraal staan de vragen: 1. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod? o Deze vraag is beantwoord door te kijken naar het aandeel van de waargenomen leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld. 2. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan? o Deze vraag is beantwoord door nader te kijken naar het aandeel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld (t.o.v. basisjaar 2013). Voor het beantwoorden van deze vragen is gekeken naar de gemeentelijke prognoses voor, en vergeleken met de waargenomen realisatie in teljaar. Vervolgens is de R-kwadraat berekend. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen die aangeeft welk gedeelte van de variatie in de waargenomen leerlingenaantallen wordt verklaard door die in de prognoses. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen. Dat is iets anders dan de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor een individuele gemeente. Daarop wordt nader ingegaan in de twee volgende paragrafen (p.49 en p.52) Om de analyse in deze paragraaf nader te duiden volgt ter illustratie een voorbeeld. Stel dat bij de leerlingentelling van een gemeente 4.000 leerlingen heeft, een krimp van 150 leerlingen in vergelijking met 2013. De prognose voor deze gemeente voorspelde 3.975 leerlingen, een krimp van 175 leerlingen. 47

1. De analyse bij de eerste vraag richt zich op de vergelijking van de geraamde 3.975 met de waargenomen 4.000 leerlingen. Dat betreft een ramingsfout van 25 leerlingen, een foutmarge van 0,6%. 2. Bij de tweede vraag wordt gekeken hoe goed de krimp van 150 leerlingen is voorspeld. Ook hier bedraagt de ramingsfout 25 leerlingen, een foutmarge van bijna 17%. Omdat bij de tweede vraag is ingezoomd op de verandering van de leerlingenaantallen, heeft deze analyse betrekking op aanzienlijk kleinere leerlingenaantallen dan in de analyse op de totale leerlingenaantallen bij de eerste vraag. Het voorbeeld illustreert dat bij kleinere leerlingenaantallen de verschillen naar verhouding groter zijn. Daarom wordt op voorhand verwacht dat de R-kwadraat bij de tweede vraag lager zal zijn. Anders gezegd, naar verwachting zal het voorspellend vermogen van de prognosemodellen om de verandering van de leerlingenaantallen betrouwbaar te ramen minder goed zijn dan die van het ramen van de leerlingentotalen. Tabel 8 toont het voorspellend vermogen van de prognosemodellen vanuit de optiek van gemeenten. Daarbij zijn de R-kwadraten getoond op het gemeentelijke niveau. 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod De eerste regel van de tabel laat zien dat de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs tezamen ruim nagenoeg alle waargenomen variatie van de gemeentelijke leerlingenaantallen voorspellen. Dat geldt voor zowel de prognoses voor het regulier als die voor het speciaal basisonderwijs. In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen in beginsel buitengewoon betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van het gemeentelijke onderwijsaanbod. Tabel 8 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van de gemeente Stakeholder: Gemeente Hoeveel van de waargenomen leerlingenaantallen is door het prognosemodel voorspeld? Hoeveel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen t.o.v. basisjaar 2013 (groei of krimp), is door het prognosemodel voorspeld? Basisonderwijs (totaal) Regulier basisonderwijs Speciaal basisonderwijs 99,99% 99,99% 99,56% 72,28% 73,60% 45,36% 48

2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan De tweede vraag zoomt in op de vraag hoe goed het groeiend of krimpend aantal leerlingen is voorspeld. Daarbij is gekeken naar de toe- en afname van de leerlingenaantallen in ten opzichte van 2013. De tweede regel van tabel 8 laat zien dat van de waargenomen toe- en afnamen van de gemeentelijke leerlingenaantallen, de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs ruim 72% voorspeld hebben. Door de grotere onzekerheden rond de leerlingenprognoses voor speciaal basisonderwijs, is dat aandeel voor die sub-sector lager: ruim 45%. Al met al is op gemeentelijk niveau de betrouwbaarheid iets minder goed van het geraamde aantal leerlingen dat er ten opzichte van een jaar eerder bijkomen of afgaan. In het algemeen maakt dat de leerlingenramingen iets minder geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van beleidsinspanningen specifiek gericht op de jaarlijkse toe- of afname van leerlingenaantallen. Verdeling van de ramingsfout per gemeente In de vorige paragraaf is beschreven dat de prognosemodellen in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen leveren. Dat betekent niet dat voor individuele gemeenten geen grote ramingsfouten kunnen voorkomen. In deze en volgende paragraaf wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid van de ramingen van individuele gemeenten. Figuur 19 toont hoe de ramingsfout van de afzonderlijke gemeenteramingen is verdeeld. De blauwe staafdiagrammen tonen welk percentage van de gemeenten een ramingsfout heeft in de afzonderlijke foutcategorieën (de blauwe as rechts in de figuur). Zo hebben de prognoses van ruim 55% van de gemeenten voor een fout van 1% of minder. De gele staafdiagram laat vervolgens zien welk aandeel die gemeenten hebben in de getelde leerlingenaantallen van (de gele as links in de figuur). Gemeenten met een fout van 1% of minder zijn goed voor ruim zeven van de tien leerlingen in het regulier en speciaal basisonderwijs. Verder laat figuur 19 zien dat nog eens bijna een van de drie gemeenten een ramingsfout heeft van 1% tot 2%. Kortom, de eerste twee staafdiagrammen hebben betrekking op de gemeenten met een ramingsfout tussen 0% en 2%, dat is ruim 85% van alle gemeenten. Die gemeenten zijn samen goed voor negen van de tien po-leerlingen. 49

% VAN ALLE 393 GEMEENTEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 19 - Absolute ramingsfout per gemeente % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Verdeling van ramingsfout over gemeenten met scholen in basisonderwijs (totaal) 55,2% 30,0% 8,7% 2,8% 1,8% 0,5% 0,5% 0,3% 0,0% 0,3% 0,0% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% ABSOLUTE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 393 gemeenten met scholen voor basisonderwijs (totaal) Figuur 20 toont de verdeling van de ramingsfout per gemeente tussen -10% en +10%. De lichtblauwe staafdiagrammen in het midden betreffen relatief accurate prognoses met een ramingsfout tussen -1% en +1%. Evenals in de vorige figuur tonen de gele staafdiagrammen het aandeel van de gemeenten in de gehele leerlingenpopulatie. Zo laat de figuur zien dat bijna een van de drie gemeenteprognoses een ramingsfout heeft van -1% tot 0% (blauwe staafdiagram). Deze gemeenten zijn goed voor bijna de helft van alle poleerlingen (gele staafdiagram). Verder laat figuur 20 zien dat de ramingsfout per gemeentelijke prognose meer geconcentreerd is in het midden, dan de ramingsfout per vestigingsprognose in figuur 5 (p.21). Dat betekent dat de leerlingenprognoses op gemeentelijk niveau minder onnauwkeurigheden hebben dan op het locatieniveau van de schoolleider. Dat is conform verwachting: de aantallen leerlingen per gemeente zijn doorgaans groter dan die van een vestiging, waardoor ramingsonnauwkeurigheden van locatieprognoses binnen het gemeentelijk verband gedeeltelijk tegen elkaar wegvallen. 50

% VAN ALLE 393 GEMEENTEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 20 - Verdeling van ramingsfout per gemeente % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% fout -10% Verdeling van ramingsfout over gemeenten met scholen in basisonderwijs (totaal) -10% < fout -9% -9% < fout -8% -8% < fout -7% -7% < fout -6% -6% < fout -5% -5% < fout -4% -4% < fout -3% -3% < fout -2% -2% < fout -1% -1% < fout 0% PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 393 gemeenten met scholen voor basisonderwijs (totaal) 0% < fout 1% 1% < fout 2% 2% < fout 3% 3% < fout 4% 4% < fout 5% 5% < fout 6% 6% < fout 7% 7% < fout 8% 8% < fout 9% 9% < fout 10% fout > 10% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Figuur 21 toont de absolute ramingsfout uit figuur 19, en is nader uitgesplitst naar verschillende gemeentegrootte. De oranje cilinders zijn de cumulatieve percentages van de blauwe reeks in figuur 19. Meer dan de helft van de gemeentelijke prognoses heeft een ramingsfout van 1% of minder. Van 98,5% van de gemeentelijke prognoses bedraagt de foutmarge 5% of minder. Verder toont de figuur wat op voorhand mocht worden verwacht: leerlingenprognoses voor grotere gemeenten hebben minder onnauwkeurigheden dan voor kleinere, waardoor de prognoses voor grotere gemeenten naar verhouding betrouwbaarder zijn dan die voor kleinere. De witte staafdiagrammen tonen hoe de ramingsfout is verdeeld van de prognoses voor de 41 kleinste gemeenten met 1.000 leerlingen of minder. Ruim 36% van de prognoses heeft een foutmarge van 1% of minder. Ruim 95% van de gemeentelijke leerlingenramingen heeft een foutmarge van 5% of minder. De witte staafdiagrammen laten zien dat de prognoses voor kleine gemeenten onzekerder zijn dan die voor de andere gemeenten. De lichtgroene staafdiagrammen laten zien hoe de ramingsfout is verdeeld van de 157 gemeenten met tussen 1.000 en 2.500 leerlingen. Ruim 42% van de prognoses heeft een foutmarge van minder dan 1%. Ruim 97% van de leerlingenramingen van deze gemeenten heeft een foutmarge van minder dan 5%. In vergelijking met de kleinste gemeenten duidt dat op minder onnauwkeurigheden bij prognoses van gemeenten van deze grootte. De donkergroene staafdiagrammen tonen hetzelfde, maar dan voor de 124 gemeenten met tussen 2.500 en 5.000 leerlingen. Bijna twee van de drie 51

prognoses heeft een foutmarge van minder dan 1%. Al deze leerlingenramingen hebben een foutmarge van minder dan 5%. Naar verhouding zijn de onnauwkeurigheden het kleinst van prognoses voor de 71 grootste gemeenten met 5.000 leerlingen of meer. De blauwe staafdiagrammen laten zien dat meer dan 77% van de leerlingenprognoses voorspelt met minder dan 1% verschil van de gerealiseerde leerlingentelling. Van de grote gemeenten zijn er geen prognoses met foutmarges van meer dan 3%. Figuur 21 - Absolute ramingsfout per gemeente, uitgesplitst naar gemeentegrootte Totaal bo + sbo (n = 393) gem 1.000 lln (n = 41) Verdeling van ramingsfout over gemeenten met scholen in basisonderwijs (totaal), uitgesplitst naar gemeentegrootte 77,5% 97,2% 64,5% 100,0% 92,7% 42,7% 100,0% 98,4% 79,0% 36,6% 100,0% 99,2% 91,7% 65,9% 100,0% 94,9% 78,0% 97,5% 55,2% 90,2% 95,1% 85,2% 98,5% 96,7% 93,9% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% % VAN GEMEENTEN MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) gem 1.001 t/m 2.500 lln (n = 157) gem 2.501 t/m 5.000 lln (n = 124) gem > 5.000 lln (n = 71) Onder- en overschattingen per gemeente De ramingsfout van een prognose bestaat uit zowel onder- als overschattingen. In deze paragraaf is gekeken naar de gemiddelde onder- en overschattingen van de gemeentelijke ramingen voor prognosejaar. Daarbij zijn de bevindingen uitgesplitst naar verschillende gemeentegrootte. Figuur 22 toont de gemiddelde procentuele onder- en overschatting per gemeente. Het laat zien dat waar de gemeentelijke ramingen voor te pessimistisch zijn, de gemeentelijke prognose gemiddeld 1,2% lager is dan de realisatie. Het gaat om 54% van de gemeentelijke prognoses. Die andere 46% zijn te optimistische prognoses, met een gemiddelde overschatting van 1,2% per gemeente. 52

GEMEENTEGROOTTE (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Verder laat de figuur zien dat de gemiddelde onder- en overschattingspercentages iets kleiner zijn van de leerlingenramingen van grotere gemeenten. Figuur 22 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per gemeente, uitgesplitst naar gemeentegrootte Gemiddelde procentuele ramingsfout van leerlingprognoses voor gemeenten met scholen voor basisonderwijs (totaal) PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 20% L A N D E L I J K -1,2% 1,2% gem met 0 t/m 1.000 lln gem met 1.001 t/m 2.500 lln gem met 2.501 t/m 5.000 lln gem met meer dan 5.000 lln -1,7% -1,6% -0,9% -0,7% 1,9% 1,3% 0,8% 0,8% % ONDERSCHATTE lln per gem % OVERSCHATTE lln per gem In figuur 23 is het gemiddelde leerlingenaantal getoond dat per gemeente is onderschat of overschat. Landelijk bedraagt de onderschatting gemiddeld 37 leerlingen per gemeente, de overschatting gemiddeld 26 leerlingen. Verder toont de figuur dat het gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantal hoger is voor grotere gemeenten. Dat is niet verwonderlijk, hun leerlingenpopulaties zijn immers groter dan die van kleine gemeenten. 53

GEMEENTEGROOTTE (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Figuur 23 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per gemeente, uitgesplitst naar gemeentegrootte Gemiddelde ramingsfout, uitgedrukt in aantal leerlingen per gemeente, van leerlingprognoses voor gemeenten met scholen voor basisonderwijs (totaal) VERSCHIL PROGNOSE MET REALISATIE 1 OKT (GEMIDDELD AANTAL LEERLINGEN) -100-90 -80-70 -60-50 -40-30 -20-10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 L A N D E L I J K -37,0 26,4 gem met 0 t/m 1.000 lln gem met 1.001 t/m 2.500 lln gem met 2.501 t/m 5.000 lln gem met meer dan 5.000 lln -12,1-25,2-30,8-72,0 12,7 21,6 26,9 58,4 Gem. aantal ONDERSCHATTE lln per gem Gem. aantal OVERSCHATTE lln per gem 54

Provincies betrouwbaarheid van leerlingenprognoses Het onderwijs is veelal gesteund door provinciaal beleid. Het onderwijsaanbod van het schooltje in uw buurt komt mede tot stand onder invloed van deze provinciale beleidsmaatregelen. Daarom is het van belang, dat provincies een gedegen inzicht hebben in hoe de verwachte onderwijsvraag zich de komende jaren kan ontwikkelen. Wat daarbij helpt zijn meerjarige leerlingenprognoses. De vraag is hoe betrouwbaar de prognosemodellen voor regulier (bo) en speciaal basisonderwijs (sbo) zijn vanuit de optiek van provincies. Om daarvan een indruk te krijgen is gekeken naar de leerlingenprognoses van de vorige jaargang: ramingen gemaakt met 2013 als meest recente teljaar en als eerste prognosejaar. Die prognose is vergeleken met de officiële leerlingentelling van. Zodoende is inzicht gekregen in de ramingsfout van het eerste prognosejaar van de leerlingenramingen die de modellen eerder hebben geproduceerd. Om daartoe in staat te worden gesteld moeten de afzonderlijke vestigingsprognoses bij elkaar worden opgeteld van alle schoolvestigingen in een provincie. In deze paragraaf zijn de resultaten uitgesplitst naar verschillende provinciegrootte. Bij het vertrekpunt van de leerlingenprognoses teldatum 2013 is gekeken naar de grootte van de vestigingen, uitgedrukt in totale leerlingenaantallen van bo en sbo samen. Het betrouwbaarheidsonderzoek beschrijft de resultaten van de prognoses van leerlingen van bo en sbo samen. Doel is inzicht te krijgen in de vraag: hoe goed voorspelden de ramingen voor het eerste prognosejaar de feitelijke leerlingenaantallen? Conclusies Vanuit het perspectief van de provincies zijn de volgende conclusies getrokken over de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar: 1) In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen bijzonder betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van provincies. 2) Gemiddeld voorspellen de leerlingenprognoses 0,2% minder leerlingen dan per provincie is waargenomen. 3) Alle provincieprognoses hebben een ramingsfout van minder dan 1%. 4) Meer dan het geval is vanuit het perspectief van schoolbesturen en schoolleiders, zijn de provincieprognoses in beginsel beter geschikt om als 55

vertrekpunt te dienen voor planning van specifieke beleidsinspanningen gericht op de jaarlijkse toe- of afname van leerlingenaantallen. Totaal basisonderwijs: regulier en speciaal Van alle provincies zijn de leerlingenramingen van het eerste prognosejaar vergeleken met de gerealiseerde leerlingentelling. Gemiddeld telde een provincie in 2013 ruim 126.000 bo- en sbo-leerlingen (tabel 9). Wat de betrouwbaarheid van de provincieprognoses betreft: gemiddeld bedraagt de foutmarge ca 260 leerlingen onder de realisatie, en is sprake van een zeer kleine ramingsfout van -0,2%. Die resultaten zijn ook in kaart gebracht voor verschillende provinciegrootten. Zo zijn er 4 provincies met 50.000 leerlingen of minder. Gemiddeld tellen zij ca 42.000 leerlingen in 2013. Voor die kleinere provincies is de ramingsfout voor prognosejaar heel klein, gemiddeld slechts -0,1%. Twee provincies tellen 50.000 tot 100.000 leerlingen. Gemiddeld zijn zij ca 71.500 leerlingen groot. Bij hen is sprake van een goede betrouwbaarheid van de prognoses, met een ramingsfout van gemiddeld -0,5%. Drie provincies hebben tussen 100.000 en 200.000 leerlingen. Hun gemiddelde omvang bedraagt ruim 140.000 bo- en sbo-leerlingen. Ook bij hen is sprake van een bijzonder goede betrouwbaarheid van de prognoses, met een ramingsfout van gemiddeld 0,0%. Drie provincies hebben meer dan 200.000 leerlingen in teljaar 2013. Gemiddeld gaan er in die provincies ca 260.000 leerlingen naar het regulier en speciaal basisonderwijs. Sprake is van een erg goede betrouwbaarheid van de prognoses : een foutmarge van gemiddeld -0,3%. Tabel 9 - Gemiddelde foutmarge per provincie Totaal aantal provincies bo + sbo Gemiddelde grootte van provincie 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) Gemiddelde ramingsfout bo + sbo per provincie (aantal leerlingen per provincie) Gemiddelde procentuele ramingsfout bo + sbo per provincie LANDELIJK: 12 126.132,1-260,4-0,2% Provinciegrootte 2013 (in aantal leerlingen bo + sbo) prov met 0 t/m 50.000 lln 4 42.108,0-38,2-0,1% prov met 50.001 t/m 100.000 lln 2 71.653,5-317,3-0,5% prov met 100.001 t/m 200.000 lln 3 140.254,7-31,0 0,0% prov met meer dan 200.000 lln 3 260.360,7-748,3-0,3% 56

Voorspellend vermogen van prognosemodellen In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag hoe goed de prognosemodellen de waargenomen leerlingenaantallen in het algemeen voorspellen. Centraal staan de vragen: 1. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod? o Deze vraag is beantwoord door te kijken naar het aandeel van de waargenomen leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld. 2. Wat is in het algemeen de betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan? o Deze vraag is beantwoord door nader te kijken naar het aandeel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen, dat door de prognosemodellen is voorspeld (t.o.v. basisjaar 2013). Voor het beantwoorden van deze vragen is gekeken naar de provincieprognoses voor, en vergeleken met de waargenomen realisatie in teljaar. Vervolgens is de R-kwadraat berekend. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen die aangeeft welk gedeelte van de variatie in de waargenomen leerlingenaantallen wordt verklaard door die in de prognoses. De R-kwadraat is hier gebruikt als maatstaf voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen voor de betrouwbaarheid van alle prognoses tezamen. Dat is iets anders dan de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor een individuele provincie. Daarop wordt nader ingegaan in de twee volgende paragrafen (p.59 en p.61). Om de analyse in deze paragraaf nader te duiden volgt ter illustratie een voorbeeld. Stel dat bij de leerlingentelling van een provincie 125.000 leerlingen heeft, een krimp van 1.500 leerlingen in vergelijking met 2013. De prognose voor deze provincie voorspelde 124.750 leerlingen, een krimp van 1.750 leerlingen. 1. De analyse bij de eerste vraag richt zich op de vergelijking van de geraamde 124.750 met de waargenomen 125.000 leerlingen. Dat betreft een ramingsfout van 250 leerlingen, een foutmarge van 0,2%. 2. Bij de tweede vraag wordt gekeken hoe goed de krimp van 1.500 leerlingen is voorspeld. Ook hier bedraagt de ramingsfout 250 leerlingen, een foutmarge van bijna 17%. Omdat bij de tweede vraag is ingezoomd op de verandering van de leerlingenaantallen, heeft deze analyse betrekking op aanzienlijk kleinere leerlingenaantallen dan in de analyse op de totale leerlingenaantallen bij de eerste vraag. Het voorbeeld illustreert dat bij kleinere leerlingenaantallen de verschillen naar verhouding groter zijn. Daarom wordt op voorhand verwacht dat de R-kwadraat bij de tweede vraag lager zal zijn. Anders gezegd, naar 57

verwachting zal het voorspellend vermogen van de prognosemodellen om de verandering van de leerlingenaantallen betrouwbaar te ramen minder goed zijn dan die van het ramen van de leerlingentotalen. Tabel 10 toont het voorspellend vermogen van de prognosemodellen vanuit de optiek van provincies. Daarbij zijn de R-kwadraten getoond op het provinciaal niveau. 1) Betrouwbaarheid van de leerlingenramingen als vertrekpunt voor het maken van meerjarige planningen van het onderwijsaanbod De eerste regel van de tabel laat zien dat de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs tezamen nagenoeg alle waargenomen leerlingenaantallen van de provincies voorspellen. Dat geldt voor zowel de prognoses voor het regulier als die voor het speciaal basisonderwijs. In het algemeen kan worden geconcludeerd, dat de prognosemodellen bijzonder betrouwbare leerlingenramingen opleveren als vertrekpunt voor meerjarige planningen van provincies. Tabel 10 - Voorspellend vermogen van prognosemodellen vanuit perspectief van de provincie Stakeholder: Provincie Hoeveel van de waargenomen leerlingenaantallen is door het prognosemodel voorspeld? Hoeveel van de in waargenomen toe- of afname van de leerlingenaantallen t.o.v. basisjaar 2013 (groei of krimp), is door het prognosemodel voorspeld? Basisonderwijs (totaal) Regulier basisonderwijs Speciaal basisonderwijs 100,00% 100,00% 99,96% 90,85% 90,79% 84,71% 2) Betrouwbaarheid van de prognoseresultaten als voorspelling van het aantal leerlingen dat er in een jaar bijkomen of afgaan De tweede vraag zoomt in op de vraag hoe goed het groeiend of krimpend aantal leerlingen is voorspeld. Daarbij is gekeken naar de toe- en afname van de leerlingenaantallen in ten opzichte van 2013. De tweede regel van tabel 10 laat zien dat van de waargenomen toe- en afnamen van de provinciale leerlingenaantallen, de prognosemodellen voor regulier en speciaal onderwijs ruim 90% voorspeld hebben. Al met al is vanuit het perspectief van provincies sprake van een goede betrouwbaarheid van het geraamde aantal leerlingen dat er ten opzichte van een jaar eerder bijkomen of afgaan. Meer dan het geval is vanuit het perspectief van schoolbesturen en schoolleiders maakt dat in beginsel de 58

% VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) % VAN ALLE 12 PROVINCIES MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) leerlingenramingen beter geschikt om als vertrekpunt te dienen voor planning van specifieke beleidsinspanningen gericht op de jaarlijkse toe- of afname van leerlingenaantallen. Verdeling van de ramingsfout per provincie In de vorige paragraaf is beschreven dat de prognosemodellen in beginsel erg betrouwbare leerlingenramingen leveren. Dat betekent niet dat voor individuele provincies geen grote ramingsfouten kunnen voorkomen. In deze en volgende paragraaf wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid van de ramingen van individuele provincies. Figuur 24 toont dat alle provincieprognoses een ramingsfout van minder dan 1% hebben. Figuur 24 - Absolute ramingsfout per provincie 100,0% 100% Verdeling van ramingsfout over provincies met scholen in basisonderwijs (totaal) 100% 90% 90% 80% 80% 70% 70% 60% 60% 50% 50% 40% 40% 30% 30% 20% 20% 10% 0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 10% 0% ABSOLUTE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 12 provincies met scholen voor basisonderwijs (totaal) Figuur 25 toont dat twee derde van de provincieprognoses een onderschatting van de leerlingenaantallen is van minder dan 1%. 59

% VAN ALLE 12 PROVINCIES MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) Figuur 25 - Verdeling van ramingsfout per provincie Verdeling van ramingsfout over provincies met scholen in basisonderwijs (totaal) % VAN ALLE 1.493.838 LEERLINGEN IN BASISONDERWIJS (TOTAAL) 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% fout -10% -10% < fout -9% -9% < fout -8% -8% < fout -7% -7% < fout -6% -6% < fout -5% -5% < fout -4% -4% < fout -3% -3% < fout -2% -2% < fout -1% -1% < fout 0% 0% < fout 1% 1% < fout 2% 2% < fout 3% 3% < fout 4% 4% < fout 5% 5% < fout 6% 6% < fout 7% 7% < fout 8% 8% < fout 9% 9% < fout 10% fout > 10% PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING % van alle 1.493.838 leerlingen in basisonderwijs (totaal) % van alle 12 provincies met scholen voor basisonderwijs (totaal) 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Figuur 26 toont dat de ramingsfout per provincieprognose minder dan 1% bedraagt, ongeacht de provinciegrootte. Het illustreert dat met grote leerlingenaantallen als die van provincies, verschillen in hun grootte voor de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses geen verschil meer maken. 60

Figuur 26 - Absolute ramingsfout per provincie, uitgesplitst naar provinciegrootte Totaal bo + sbo (n = 12) prov 50.000 lln (n = 4) Verdeling van ramingsfout over provincies met scholen in basisonderwijs (totaal), uitgesplitst naar grootte van provincie 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% % VAN PROVINCIES MET SCHOLEN VOOR BASISONDERWIJS (TOTAAL) prov 50.001 t/m 100.000 lln (n = 2) prov 100.001 t/m 200.000 lln (n = 3) prov > 200.000 lln (n = 3) Onder- en overschattingen per provincie De ramingsfout van een prognose bestaat uit zowel onder- als overschattingen. In deze paragraaf is gekeken naar de gemiddelde onder- en overschattingen van de provincieramingen voor prognosejaar. Daarbij zijn de bevindingen uitgesplitst naar verschillende grootteklassen. Figuur 27 toont de gemiddelde procentuele onder- en overschatting per provincie. Het laat zien dat waar de prognoses voor te pessimistisch zijn, de prognose per provincie gemiddeld 0,4% lager is dan de realisatie. Het gaat om acht provincies. De andere vier prognoses zijn te optimistisch, met een gemiddelde overschatting van 0,1% per provincie. Vastgesteld wordt dat met grote leerlingenaantallen als die van provincies, verschillen in hun grootte voor de betrouwbaarheid van de leerlingenprognoses geen verschil maken. 61

GROOTTE VAN PROVINCIE (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Figuur 27 Gemiddelde onder- en overschattingspercentages per provincie, uitgesplitst naar provinciegrootte Gemiddelde procentuele ramingsfout van leerlingprognoses voor provincies met scholen voor basisonderwijs (totaal) PROCENTUELE PROGNOSE T.O.V. TELLING -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 20% L A N D E L I J K -0,4% 0,1% prov met 0 t/m 50.000 lln prov met 50.001 t/m 100.000 lln prov met 100.001 t/m 200.000 lln prov met meer dan 200.000 lln -0,3% -0,5% -0,3% -0,3% 0,2% 0,0% 0,1% 0,0% % ONDERSCHATTE lln per prov % OVERSCHATTE lln per prov In figuur 28 is het gemiddelde leerlingenaantal getoond dat per provincie is onderschat of overschat. Over alle provincies bezien bedraagt de onderschatting gemiddeld bijna 435 leerlingen per provincie, de overschatting gemiddeld 88 leerlingen. Verder toont de figuur dat van grotere provincies het gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantal hoger is voor grotere provincies. Dat is niet verwonderlijk, hun leerlingenpopulaties zijn immers groter dan die van kleine provincies. 62

GROOTTE VAN PROVINCIE (LEERLINGTELLING 1-10-2013) Figuur 28 Gemiddelde onder- en overschatte leerlingenaantallen per provincie, uitgesplitst naar provinciegrootte Gemiddelde ramingsfout, uitgedrukt in aantal leerlingen per provincie, van leerlingprognoses voor provincies met scholen voor basisonderwijs (totaal) VERSCHIL PROGNOSE MET REALISATIE 1 OKT (GEMIDDELD AANTAL LEERLINGEN) -1.000-900 -800-700 -600-500 -400-300 -200-100 0 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1.000 L A N D E L I J K -434,7 88,0 prov met 0 t/m 50.000 lln -144,2 67,7 prov met 50.001 t/m 100.000 lln -317,3 0,0 prov met 100.001 t/m 200.000 lln -309,4 108,2 prov met meer dan 200.000 lln -748,3 0,0 Gem. aantal ONDERSCHATTE lln per prov Gem. aantal OVERSCHATTE lln per prov 63

Bijlagen

Provincies prognoseresultaten per provincie Overzicht van de resultaten van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, vanuit de laatste leerlingentelling van 2013. Het betreft de leerlingenaantallen van het regulier en speciaal basisonderwijs. Met behulp van het overzicht kan een indruk worden gekregen van de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, die de prognosemodellen in een eerdere jaargang hebben voortgebracht. Naar verwachting zal de betrouwbaarheid van de huidige jaargang hier niet sterk van verschillen. De provincies staan opgesomd in alfabetische volgorde. Basisonderwijs (totaal) Provincie PROGNOSE TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Drenthe 44.170 44.139 31 0,1% Flevoland 42.830 43.059-229 -0,5% Friesland 58.991 59.519-528 -0,9% Gelderland 182.456 182.376 80 0,0% Groningen 46.132 46.192-60 -0,1% Limburg 80.424 80.531-107 -0,1% Noord-Brabant 212.981 213.875-894 -0,4% Noord-Holland 239.247 239.767-520 -0,2% Overijssel 110.451 110.314 137 0,1% Utrecht 121.144 121.453-309 -0,3% Zeeland 31.813 31.708 105 0,3% Zuid-Holland 320.074 320.905-831 -0,3% 65

Gemeenten prognoseresultaten per gemeente Overzicht van de resultaten van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, vanuit de laatste leerlingentelling van 2013. Het betreft de leerlingenaantallen van het regulier en speciaal basisonderwijs. Met behulp van het overzicht kan een indruk worden gekregen van de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, die de prognosemodellen in een eerdere jaargang hebben voortgebracht. Naar verwachting zal de betrouwbaarheid van de huidige jaargang hier niet sterk van verschillen. De gemeenten staan opgesomd in alfabetische volgorde. Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Gemeente (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% AA EN HUNZE 1.972 1.946 26 1,4% AALBURG 1.143 1.148-5 -0,4% AALSMEER 3.334 3.319 15 0,5% AALTEN 2.699 2.687 12 0,5% ACHTKARSPELEN 2.795 2.803-8 -0,3% ALBLASSERDAM 2.134 2.084 50 2,4% ALBRANDSWAARD 2.582 2.583-1 -0,1% ALKMAAR 8.987 9.102-115 -1,3% ALMELO 6.711 6.740-29 -0,4% ALMERE 20.916 21.114-198 -0,9% ALPHEN AAN DEN RIJN 10.189 10.257-68 -0,7% ALPHEN-CHAAM 746 741 5 0,6% AMELAND 360 358 2 0,6% AMERSFOORT 16.616 16.587 29 0,2% AMSTELVEEN 6.620 6.685-65 -1,0% AMSTERDAM 62.825 62.833-8 0,0% APELDOORN 13.812 13.823-11 -0,1% APPINGEDAM 1.023 1.038-15 -1,5% ARNHEM 13.116 13.145-29 -0,2% ASSEN 6.965 6.900 65 0,9% ASTEN 1.416 1.490-74 -5,0% BAARLE-NASSAU 444 440 4 0,9% BAARN 2.024 2.052-28 -1,4% BARENDRECHT 5.370 5.406-36 -0,7% BARNEVELD 6.555 6.474 81 1,3% BEDUM 918 874 44 5,1% BEEK 1.056 1.038 18 1,7% BEEMSTER 751 758-7 -1,0% BEESEL 1.094 1.097-3 -0,2% BELLINGWEDDE 632 625 7 1,1% BERGEIJK 1.510 1.515-5 -0,3% BERGEN LB 974 981-7 -0,7% BERGEN NH 2.149 2.161-12 -0,5% BERGEN OP ZOOM 5.396 5.454-58 -1,1% BERKELLAND 3.944 3.946-2 0,0% BERNHEZE 2.809 2.817-8 -0,3% BEST 2.631 2.688-57 -2,1% BEUNINGEN 2.172 2.177-5 -0,2% BEVERWIJK 3.692 3.635 57 1,6% BINNENMAAS 2.511 2.491 20 0,8% BLADEL 1.915 1.907 8 0,4% BLARICUM 968 932 36 3,9% BLOEMENDAAL 3.411 3.459-48 -1,4% 66

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Gemeente (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% BODEGRAVEN-REEUWIJK 3.183 3.178 5 0,2% BOEKEL 988 977 11 1,1% BORGER-ODOORN 1.942 1.913 29 1,5% BORNE 2.029 2.002 27 1,3% BORSELE 2.028 2.039-11 -0,5% BOXMEER 2.587 2.560 27 1,0% BOXTEL 2.905 2.886 19 0,7% BREDA 15.752 15.903-151 -1,0% BRIELLE 1.302 1.302 0 0,0% BRONCKHORST 3.121 3.047 74 2,4% BRUMMEN 1.670 1.644 26 1,6% BRUNSSUM 2.174 2.215-41 -1,8% BUNNIK 1.439 1.401 38 2,7% BUNSCHOTEN 2.102 2.083 19 0,9% BUREN 2.169 2.129 40 1,9% BUSSUM 3.836 3.869-33 -0,9% CAPELLE AAN DEN IJSSEL 6.002 5.950 52 0,9% CASTRICUM 2.814 2.799 15 0,5% COEVORDEN 3.130 3.110 20 0,6% CRANENDONCK 1.527 1.689-162 -9,6% CROMSTRIJEN 1.031 1.048-17 -1,6% CUIJK 2.140 2.152-12 -0,5% CULEMBORG 2.810 2.809 1 0,1% DALFSEN 2.751 2.702 49 1,8% DANTUMADIEL 1.685 1.675 10 0,6% DE BILT 4.252 4.244 8 0,2% DE FRYSKE MARREN 4.743 4.752-9 -0,2% DE MARNE 799 809-10 -1,3% DE RONDE VENEN 3.821 3.801 20 0,5% DE WOLDEN 1.867 1.857 10 0,5% DELFT 6.586 6.596-10 -0,2% DELFZIJL 2.007 2.030-23 -1,1% DEN HELDER 4.567 4.564 3 0,1% DEURNE 2.625 2.588 37 1,4% DEVENTER 9.434 9.451-17 -0,2% DIEMEN 2.143 2.150-7 -0,3% DINKELLAND 2.558 2.525 33 1,3% DOESBURG 800 797 3 0,4% DOETINCHEM 5.233 5.166 67 1,3% DONGEN 2.135 2.151-16 -0,7% DONGERADEEL 2.550 2.615-65 -2,5% DORDRECHT 10.188 10.428-240 -2,3% DRECHTERLAND 1.655 1.691-36 -2,1% DRIMMELEN 2.087 2.103-16 -0,8% DRONTEN 3.861 3.912-51 -1,3% DRUTEN 1.730 1.768-38 -2,2% DUIVEN 2.159 2.189-30 -1,4% ECHT-SUSTEREN 2.420 2.329 91 3,9% EDAM-VOLENDAM 2.982 2.982 0 0,0% EDE 10.927 11.008-81 -0,7% EEMNES 849 820 29 3,6% EEMSMOND 1.300 1.314-14 -1,0% EERSEL 1.473 1.448 25 1,7% EIJSDEN-MARGRATEN 1.571 1.604-33 -2,1% EINDHOVEN 17.913 17.975-62 -0,3% ELBURG 2.156 2.182-26 -1,2% EMMEN 9.388 9.462-74 -0,8% ENKHUIZEN 1.519 1.524-5 -0,3% ENSCHEDE 13.595 13.608-13 -0,1% 67

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Gemeente (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% EPE 2.718 2.658 60 2,2% ERMELO 2.147 2.114 33 1,5% ETTEN-LEUR 4.035 4.009 26 0,6% FERWERDERADIEL 854 839 15 1,8% FRANEKERADEEL 1.982 1.975 7 0,3% GEERTRUIDENBERG 1.822 1.829-7 -0,4% GELDERMALSEN 2.726 2.769-43 -1,5% GELDROP-MIERLO 3.332 3.295 37 1,1% GEMERT-BAKEL 2.750 2.767-17 -0,6% GENNEP 1.591 1.577 14 0,9% GIESSENLANDEN 1.270 1.285-15 -1,2% GILZE EN RIJEN 2.430 2.380 50 2,1% GOEREE-OVERFLAKKEE 4.463 4.477-14 -0,3% GOES 3.254 3.232 22 0,7% GOIRLE 2.211 2.185 26 1,2% GORINCHEM 3.616 3.609 7 0,2% GOUDA 7.325 7.406-81 -1,1% GRAVE 1.084 1.094-10 -0,9% GROESBEEK 2.638 2.661-23 -0,9% GRONINGEN 13.154 13.056 98 0,7% GROOTEGAST 1.245 1.251-6 -0,5% GULPEN-WITTEM 947 950-3 -0,4% HAAKSBERGEN 2.132 2.143-11 -0,5% HAAREN 1.095 1.099-4 -0,3% HAARLEM 13.138 13.332-194 -1,5% HAARLEMMERLIEDE CA 613 612 1 0,1% HAARLEMMERMEER 15.440 15.506-66 -0,4% HALDERBERGE 2.299 2.281 18 0,8% HARDENBERG 6.105 6.114-9 -0,1% HARDERWIJK 4.874 4.885-11 -0,2% HARDINXVELD-GIESSENDAM 1.798 1.834-36 -1,9% HAREN 1.566 1.696-130 -7,7% HARLINGEN 1.349 1.334 15 1,1% HATTEM 1.092 1.130-38 -3,3% HEEMSKERK 3.265 3.157 108 3,4% HEEMSTEDE 2.556 2.570-14 -0,6% HEERDE 1.607 1.613-6 -0,4% HEERENVEEN 4.603 4.597 6 0,1% HEERHUGOWAARD 5.486 5.532-46 -0,8% HEERLEN 5.953 5.853 100 1,7% HEEZE-LEENDE 1.230 1.222 8 0,7% HEILOO 1.990 2.018-28 -1,4% HELLENDOORN 3.431 3.429 2 0,0% HELLEVOETSLUIS 3.422 3.426-4 -0,1% HELMOND 8.945 9.023-78 -0,9% HENDRIK-IDO-AMBACHT 3.002 2.966 36 1,2% HENGELO 7.684 7.562 122 1,6% HET BILDT 1.078 1.066 12 1,1% HEUMEN 1.407 1.422-15 -1,0% HEUSDEN 3.825 3.886-61 -1,6% HILLEGOM 1.795 1.790 5 0,3% HILVARENBEEK 1.371 1.388-17 -1,2% HILVERSUM 8.115 8.149-34 -0,4% HOF VAN TWENTE 3.151 3.162-11 -0,3% HOLLANDS KROON 4.307 4.253 54 1,3% HOOGEVEEN 5.459 5.438 21 0,4% HOOGEZAND-SAPPEMEER 2.937 2.905 32 1,1% HOORN 6.961 6.985-24 -0,3% HORST AAN DE MAAS 3.553 3.576-23 -0,6% 68

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Gemeente (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% HOUTEN 5.703 5.748-45 -0,8% HUIZEN 3.542 3.527 15 0,4% HULST 1.949 1.872 77 4,1% IJSSELSTEIN 3.560 3.733-173 -4,6% KAAG EN BRAASSEM 2.395 2.343 52 2,2% KAMPEN 5.477 5.481-4 -0,1% KAPELLE 1.358 1.359-1 -0,1% KATWIJK 6.212 6.262-50 -0,8% KERKRADE 2.879 2.910-31 -1,1% KOGGENLAND 2.053 2.068-15 -0,7% KOLLUMERLAND CA 1.151 1.146 5 0,4% KORENDIJK 945 949-4 -0,4% KRIMPEN AAN DEN IJSSEL 2.768 2.743 25 0,9% KRIMPENERWAARD 4.555 4.618-63 -1,4% LAARBEEK 1.904 1.937-33 -1,7% LANDERD 1.286 1.306-20 -1,5% LANDGRAAF 2.567 2.637-70 -2,7% LANDSMEER 1.029 1.045-16 -1,5% LANGEDIJK 2.634 2.628 6 0,2% LANSINGERLAND 6.863 6.910-47 -0,7% LAREN 994 1.003-9 -0,9% LEEK 1.780 1.767 13 0,7% LEERDAM 1.993 2.037-44 -2,1% LEEUWARDEN 8.875 9.019-144 -1,6% LEEUWARDERADEEL 857 847 10 1,2% LEIDEN 8.559 8.527 32 0,4% LEIDERDORP 2.575 2.588-13 -0,5% LEIDSCHENDAM-VOORBURG 6.038 6.041-3 0,0% LELYSTAD 7.917 7.949-32 -0,4% LEUDAL 2.515 2.568-53 -2,1% LEUSDEN 2.728 2.700 28 1,0% LINGEWAAL 990 990 0 0,0% LINGEWAARD 4.592 4.547 45 1,0% LISSE 2.278 2.257 21 0,9% LITTENSERADIEL 1.071 1.108-37 -3,4% LOCHEM 2.707 2.647 60 2,3% LOON OP ZAND 1.827 1.802 25 1,4% LOPIK 1.374 1.367 7 0,5% LOPPERSUM 836 864-28 -3,2% LOSSER 1.958 1.959-1 -0,1% MAASDRIEL 2.200 2.190 10 0,5% MAASGOUW 1.542 1.582-40 -2,5% MAASSLUIS 2.616 2.604 12 0,4% MAASTRICHT 7.108 7.086 22 0,3% MARUM 896 902-6 -0,7% MEDEMBLIK 3.949 3.968-19 -0,5% MEERSSEN 1.476 1.442 34 2,4% MENAMERADIEL 1.251 1.241 10 0,8% MENTERWOLDE 972 961 11 1,2% MEPPEL 3.531 3.516 15 0,4% MIDDELBURG 4.269 4.278-9 -0,2% MIDDEN-DELFLAND 2.079 2.124-45 -2,1% MIDDEN-DRENTHE 2.654 2.695-41 -1,5% MILL EN SINT HUBERT 957 939 18 1,9% MOERDIJK 3.192 3.207-15 -0,5% MOLENWAARD 3.084 3.132-48 -1,5% MONTFERLAND 2.740 2.783-43 -1,6% MONTFOORT 1.430 1.451-21 -1,4% MOOK EN MIDDELAAR 583 577 6 1,1% 69

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Gemeente (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% MUIDEN 845 816 29 3,6% NAARDEN 1.751 1.719 32 1,9% NEDER-BETUWE 2.635 2.646-11 -0,4% NEDERWEERT 936 945-9 -1,0% NEERIJNEN 1.248 1.197 51 4,3% NIEUWEGEIN 5.335 5.349-14 -0,3% NIEUWKOOP 2.224 2.205 19 0,9% NIJKERK 4.251 4.239 12 0,3% NIJMEGEN 12.305 12.334-29 -0,2% NISSEWAARD 7.021 6.959 62 0,9% NOORD BEVELAND 526 505 21 4,2% NOORDENVELD 2.698 2.733-35 -1,3% NOORDOOSTPOLDER 4.903 4.867 36 0,7% NOORDWIJK 2.147 2.129 18 0,8% NOORDWIJKERHOUT 1.333 1.369-36 -2,6% NUENEN CA 1.770 1.761 9 0,5% NUNSPEET 2.717 2.682 35 1,3% NUTH 981 994-13 -1,3% OEGSTGEEST 2.407 2.458-51 -2,1% OIRSCHOT 1.527 1.515 12 0,8% OISTERWIJK 2.246 2.272-26 -1,1% OLDAMBT 3.172 3.114 58 1,9% OLDEBROEK 2.297 2.331-34 -1,4% OLDENZAAL 3.279 3.322-43 -1,3% OLST-WIJHE 1.482 1.452 30 2,0% OMMEN 1.736 1.725 11 0,7% ONDERBANKEN 600 592 8 1,4% OOST GELRE 2.782 2.761 21 0,8% OOSTERHOUT 4.675 4.671 4 0,1% OOSTSTELLINGWERF 2.094 2.124-30 -1,4% OOSTZAAN 843 854-11 -1,2% OPMEER 1.117 1.139-22 -2,0% OPSTERLAND 2.821 2.827-6 -0,2% OSS 7.548 7.561-13 -0,2% OUD-BEIJERLAND 2.584 2.592-8 -0,3% OUDE IJSSELSTREEK 3.340 3.335 5 0,2% OUDER-AMSTEL 1.453 1.484-31 -2,1% OUDEWATER 927 917 10 1,1% OVERBETUWE 4.534 4.578-44 -1,0% PAPENDRECHT 3.038 3.057-19 -0,6% PEEL EN MAAS 3.614 3.626-12 -0,3% PEKELA 913 969-56 -5,7% PIJNACKER-NOOTDORP 5.864 5.877-13 -0,2% PURMEREND 6.737 6.748-11 -0,2% PUTTEN 2.258 2.231 27 1,2% RAALTE 3.535 3.487 48 1,4% REIMERSWAAL 2.460 2.446 14 0,6% RENKUM 2.476 2.490-14 -0,6% RENSWOUDE 424 405 19 4,6% REUSEL-DE MIERDEN 1.075 1.109-34 -3,1% RHEDEN 3.401 3.425-24 -0,7% RHENEN 2.001 1.968 33 1,7% RIDDERKERK 3.598 3.556 42 1,2% RIJNWAARDEN 875 871 4 0,5% RIJSSEN-HOLTEN 4.308 4.290 18 0,4% RIJSWIJK 3.648 3.597 51 1,4% ROERDALEN 1.418 1.415 3 0,2% ROERMOND 4.596 4.602-6 -0,1% ROOSENDAAL 6.540 6.501 39 0,6% 70

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Gemeente (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% ROTTERDAM 51.684 51.927-243 -0,5% ROZENDAAL 231 237-6 -2,6% RUCPHEN 1.418 1.449-31 -2,1% S GRAVENHAGE 46.314 46.447-133 -0,3% S HERTOGENBOSCH 12.963 13.062-99 -0,8% SCHAGEN 4.329 4.259 70 1,7% SCHERPENZEEL 1.102 1.058 44 4,2% SCHIEDAM 6.958 6.951 7 0,1% SCHIERMONNIKOOG 74 73 1 1,2% SCHIJNDEL 1.962 1.948 14 0,7% SCHINNEN 987 1.059-72 -6,8% SCHOUWEN-DUIVELAND 2.697 2.709-12 -0,4% SIMPELVELD 733 729 4 0,6% SINT ANTHONIS 960 932 28 3,0% SINT-MICHIELSGESTEL 2.565 2.586-21 -0,8% SINT-OEDENRODE 1.574 1.553 21 1,3% SITTARD-GELEEN 6.562 6.670-108 -1,6% SLIEDRECHT 2.375 2.361 14 0,6% SLOCHTEREN 1.357 1.382-25 -1,8% SLUIS 1.485 1.472 13 0,8% SMALLINGERLAND 5.244 5.317-73 -1,4% SOEST 3.985 3.980 5 0,1% SOMEREN 1.500 1.493 7 0,5% SON EN BREUGEL 1.518 1.552-34 -2,2% STADSKANAAL 2.909 2.885 24 0,8% STAPHORST 2.008 2.015-7 -0,4% STEDE BROEC 2.111 2.118-7 -0,3% STEENBERGEN 1.766 1.785-19 -1,1% STEENWIJKERLAND 3.743 3.805-62 -1,6% STEIN 1.742 1.719 23 1,3% STICHTSE VECHT 6.064 6.068-4 -0,1% STRIJEN 597 591 6 1,0% SUDWEST-FRYSLAN 8.009 8.188-179 -2,2% TEN BOER 757 741 16 2,1% TERNEUZEN 4.027 4.026 1 0,0% TERSCHELLING 334 343-9 -2,8% TEXEL 1.057 1.055 2 0,2% TEYLINGEN 3.258 3.253 5 0,2% THOLEN 2.555 2.539 16 0,6% TIEL 3.942 3.937 5 0,1% TILBURG 17.313 17.499-186 -1,1% TUBBERGEN 2.337 2.330 7 0,3% TWENTERAND 3.603 3.639-36 -1,0% TYNAARLO 3.147 3.155-8 -0,2% TYTSJERKSTERADIEL 2.971 2.990-19 -0,6% UDEN 3.802 3.790 12 0,3% UITGEEST 1.310 1.264 46 3,7% UITHOORN 2.739 2.722 17 0,6% URK 2.969 2.973-4 -0,1% UTRECHT 29.467 29.685-218 -0,7% UTRECHTSE HEUVELRUG 4.172 4.254-82 -1,9% VAALS 473 473 0 0,0% VALKENBURG AAN DE GEUL 1.022 998 24 2,4% VALKENSWAARD 2.335 2.310 25 1,1% VEENDAM 2.308 2.346-38 -1,6% VEENENDAAL 6.730 6.654 76 1,1% VEERE 1.691 1.664 27 1,6% VEGHEL 3.402 3.453-51 -1,5% VELDHOVEN 3.656 3.602 54 1,5% 71

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Gemeente (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% VELSEN 5.221 5.280-59 -1,1% VENLO 8.231 8.163 68 0,8% VENRAY 3.574 3.548 26 0,7% VIANEN 1.759 1.788-29 -1,6% VLAARDINGEN 5.622 5.604 18 0,3% VLAGTWEDDE 1.345 1.337 8 0,6% VLIELAND 88 85 3 3,4% VLISSINGEN 3.514 3.567-53 -1,5% VOERENDAAL 870 869 1 0,1% VOORSCHOTEN 2.478 2.450 28 1,1% VOORST 2.229 2.216 13 0,6% VUGHT 2.479 2.475 4 0,1% WAALRE 1.506 1.486 20 1,4% WAALWIJK 3.992 4.051-59 -1,4% WADDINXVEEN 2.017 2.025-8 -0,4% WAGENINGEN 2.584 2.586-2 -0,1% WASSENAAR 1.998 2.010-12 -0,6% WATERLAND 1.540 1.511 29 1,9% WEERT 4.082 4.107-25 -0,6% WEESP 1.285 1.308-23 -1,7% WERKENDAM 2.636 2.657-21 -0,8% WEST MAAS EN WAAL 1.455 1.475-20 -1,3% WESTERVELD 1.417 1.414 3 0,2% WESTERVOORT 1.271 1.254 17 1,3% WESTLAND 9.893 9.973-80 -0,8% WESTSTELLINGWERF 2.155 2.197-42 -1,9% WESTVOORNE 971 984-13 -1,3% WIERDEN 2.333 2.351-18 -0,8% WIJCHEN 3.774 3.804-30 -0,8% WIJDEMEREN 2.113 2.123-10 -0,5% WIJK BIJ DUURSTEDE 2.105 2.105 0 0,0% WINSUM 1.380 1.393-13 -1,0% WINTERSWIJK 2.731 2.722 9 0,3% WOENSDRECHT 1.576 1.555 21 1,3% WOERDEN 5.318 5.285 33 0,6% WORMERLAND 1.244 1.268-24 -1,9% WOUDENBERG 1.242 1.274-32 -2,5% WOUDRICHEM 1.583 1.617-34 -2,1% ZAANSTAD 13.748 13.729 19 0,1% ZALTBOMMEL 2.924 2.947-23 -0,8% ZANDVOORT 978 1.043-65 -6,3% ZEDERIK 1.299 1.325-26 -2,0% ZEEVANG 499 511-12 -2,4% ZEEWOLDE 2.264 2.244 20 0,9% ZEIST 5.718 5.734-16 -0,3% ZEVENAAR 3.036 3.041-5 -0,2% ZOETERMEER 11.506 11.396 110 1,0% ZOETERWOUDE 608 614-6 -1,0% ZUIDHORN 1.928 1.933-5 -0,3% ZUIDPLAS 3.939 3.908 31 0,8% ZUNDERT 1.360 1.349 11 0,8% ZUTPHEN 4.544 4.579-35 -0,8% ZWARTEWATERLAND 2.567 2.619-52 -2,0% ZWIJNDRECHT 3.969 4.036-67 -1,7% ZWOLLE 12.504 12.401 103 0,8% 72

Samenwerkingsverbanden prognoseresultaten per samenwerkingsverband Overzicht van de resultaten van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, vanuit de laatste leerlingentelling van 2013. Het betreft de leerlingenaantallen van het regulier en speciaal basisonderwijs. Met behulp van het overzicht kan een indruk worden gekregen van de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, die de prognosemodellen in een eerdere jaargang hebben voortgebracht. Naar verwachting zal de betrouwbaarheid van de huidige jaargang hier niet sterk van verschillen. De samenwerkingsverbanden staan opgesomd in oplopende volgorde van hun registratienummer. Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Nummer Naam samenwerkingsverband (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% PO0001 PO2001 PO2101 PO2201 PO2202 PO2203 PO2301 PO2302 PO2303 PO2304 PO2305 PO2401 PO2402 PO2403 PO2501 PO2502 PO2503 PO2504 PO2505 Reformatorisch Samenwerkingsverband PO - Ridderkerk (Zuid- Stichting Samenwerkingsverband PO 20-01 - Stadskanaal (Groningen) Stg. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs PO Friesland 2101 - Leeuwarden (Friesland) Samenwerkingsverband PO Noord-Drenthe. - Assen (Drenthe) Stichting samenwerkingsverband 22-02 - Emmen (Drenthe) SWV PO Hoogeveen, Meppel, Steenwijk e.o. - De Wolden (Drenthe) Samenwerkingsverband Twente Noord PO - Almelo (Overijssel) Stichting Samenwerkingsverband 23-02 - Oldenzaal (Overijssel) Sine Limite, Cooperatie Passend Ond. Deventer - Deventer (Overijssel) Samenwerkingsverband PO Veld Vaart & Vecht - Hardenberg (Overijssel) Stichting Passend Onderwijs 23-05 - Zwolle (Overijssel) Stichting Leerlingzorg Primair Onderwijs Almere - Almere (Flevoland) Samenwerkingsverband PO Noordoostpolder-Urk - Noordoostpolder (Flevoland) Stichting Samenwerkingsverband 24-03 - Lelystad (Flevoland) Samenwerkingsverband IJssel/Berkel - Zutphen (Gelderland) SWV Oost Achterhoek - Winterswijk (Gelderland) SWV Primair Passend Onderwijs Doetinchem - Doetinchem (Gelderland) Samenwerkingsverband De Liemers PO - Zevenaar (Gelderland) St. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Apeldoorn - Apeldoorn (Gelderland) 38.699 38.922-223 -0,6% 48.765 48.870-105 -0,2% 58.782 59.304-522 -0,9% 14.739 14.696 43 0,3% 11.330 11.375-45 -0,4% 16.803 16.790 13 0,1% 21.285 21.323-38 -0,2% 36.387 36.283 104 0,3% 9.434 9.451-17 -0,2% 13.723 13.651 72 0,5% 28.876 28.782 94 0,3% 20.916 21.114-198 -0,9% 6.675 6.671 4 0,1% 11.653 11.732-79 -0,7% 15.600 15.537 63 0,4% 8.212 8.170 42 0,5% 13.182 13.065 117 0,9% 8.560 8.591-31 -0,4% 13.191 13.199-8 -0,1% 73

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Nummer Naam samenwerkingsverband (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% PO2506 Samenwerkingsverband 25-06 PO - Arnhem (Gelderland) 28.221 28.304-83 -0,3% PO2507 SWV Stromenland PO 2507 - Nijmegen (Gelderland) 33.209 33.318-109 -0,3% PO2508 Coöperatie Betuws Primair Passend Onderwijs U.A. - Culemborg (Gelderland) 12.985 12.942 43 0,3% PO2509 SWV 25-09 PO - Harderwijk (Gelderland) 21.475 21.326 149 0,7% PO2510 Vereniging van samenwerkingsverband Passend onderwijs Rijn & Gelderse Vallei PO 24.446 24.312 134 0,6% - Ede (Gelderland) PO2601 Samenwerkingsverband Utrecht PO - Utrecht (Utrecht) 29.362 29.581-219 -0,7% PO2602 Samenwerkingsverband PO De Eem - Leusden (Utrecht) 28.170 28.094 76 0,3% PO2603 Samenwerkingsverband PO Zuidoost Utrecht - Zeist (Utrecht) 17.292 17.357-65 -0,4% PO2604 Stichting Passenderwijs - Woerden (Utrecht) 17.086 17.052 34 0,2% PO2605 Profi Pendi - Nieuwegein (Utrecht) 17.467 17.723-256 -1,4% PO2701 Stichting Samenwerkingsverband Kop van Noord-Holland Passend PO - Hoorn (Noord- 14.260 14.131 129 0,9% PO2702 Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop - Hoorn (Noord- 19.365 19.493-128 -0,7% PO2703 Stichting Samenwerkingsverband Noord- Kennemerland PO - Alkmaar (Noord- 21.247 21.441-194 -0,9% PO2704 Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Zuid-Kennemerland - Haarlem (Noord- 20.695 21.016-321 -1,5% PO2705 Samenwerkingsverband PO 27-05 Zaanstreek - Zaanstad (Noord- 15.836 15.851-15 -0,1% PO2706 Stg. Samenwerkingsverband Waterland Primair Onderwijs - Purmerend (Noord- 13.537 13.555-18 -0,1% PO2707 Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Amsterdam/Diemen - Amsterdam (Noord- 64.968 64.983-15 0,0% PO2708 Amstelronde passend onderwijs - Amstelveen (Noord- 14.040 14.112-72 -0,5% PO2709 Unita - Hilversum (Noord- 24.234 24.201 33 0,1% PO2710 SWV Passend Onderwijs Haarlemmermeer - Haarlemmermeer (Noord- 15.440 15.506-66 -0,4% PO2711 Stichting SWV Passend Onderwijs IJmond - Velsen (Noord- 16.302 16.135 167 1,0% PO2801 Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs regio Leiden - Leiden (Zuid- 19.829 19.847-18 -0,1% PO2802 Stichting Passend Primair Onderwijs Delft e.o. - Delft (Zuid- 20.423 20.536-113 -0,5% PO2803 Stichting Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Westland - Westland (Zuid- 11.040 11.170-130 -1,2% PO2804 Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Hoeksche Waard - Binnenmaas 6.564 6.552 12 0,2% (Zuid- PO2805 RiBA - Ridderkerk (Zuid- 10.456 10.425 31 0,3% PO2806 Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Rotterdam - Rotterdam (Zuid- 49.871 50.013-142 -0,3% 74

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Nummer Naam samenwerkingsverband (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% PO2807 PO2808 PO2809 PO2810 PO2811 PO2812 PO2813 PO2814 PO2815 PO2816 PO2817 PO2818 PO2901 PO2902 PO2903 PO3001 PO3002 PO3003 PO3004 PO3005 PO3006 PO3007 PO3008 Stg. SWV Schiedam, Vlaardingen, Maassluis onderwijs dat past - Schiedam (Zuid- Stg. Samenwerkingsverband Pas. Ond. Voorne-Putten/Rozenburg Prim. Ond - Bernisse (Zuid- Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden - Sliedrecht (Zuid- Stichting Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Dordrecht - Dordrecht (Zuid- Stichting SWV Passend Primair Onderwijs Goeree-Overflakkee - Goeree-Overflakkee (Zuid- Stichting Samenwerkingsverband PO Duinen Bollenstreek - Lisse (Zuid- Stichting SWV Passend Onderwijs Rijnstreek - Alphen aan den Rijn (Zuid- St Samenwerkingsverband PO Midden Holland - Gouda (Zuid- Stg. Passend Primair Onderwijs Haaglanden (SPPOH) - 's-gravenhage (Zuid- Samenwerkingsverband Driegang - Gorinchem (Zuid- Stichting Samenwerkingsverband Passend Onderwijs 28-17 Zoetermeer - Zoetermeer (Zuid- Samenwerkingsverband passend primair onderwijs Aan den IJssel - Capelle aan den IJssel (Zuid- Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Walcheren - Vlissingen (Zeeland) Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Oosterschelderegio - Goes (Zeeland) Stichting Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen - Terneuzen (Zeeland) Stichting Passend Onderwijs Brabantse Wal - Bergen op Zoom (Noord-Brabant) Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Roosendaal-Moerdijk e.o. - Roosendaal (Noord-Brabant) SWV PO 30-03 Optimale Onderwijs Kans - Breda (Noord-Brabant) Passend Onderwijs PO 30-04 - Tilburg (Noord-Brabant) Samenwerkingsverband Primair Onderwijs De Meierij - 's-hertogenbosch (Noord- Brabant) Samenwerkingsverband PO 3006 - Oss (Noord-Brabant) Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Eindhoven e.o. - Eindhoven (Noord- Brabant) Samenwerkingsverband Passend onderwijs PO Helmond-Peelland - Helmond (Noord- Brabant) 15.093 15.060 33 0,2% 13.696 13.696 0 0,0% 12.204 12.216-12 -0,1% 9.747 9.978-231 -2,3% 4.463 4.477-14 -0,3% 16.526 16.573-47 -0,3% 11.560 11.528 32 0,3% 17.687 17.809-122 -0,7% 55.872 55.955-83 -0,1% 16.024 16.179-155 -1,0% 11.340 11.228 112 1,0% 9.548 9.491 57 0,6% 8.358 8.353 5 0,1% 10.787 10.724 63 0,6% 7.264 7.168 96 1,3% 8.738 8.794-56 -0,6% 13.903 13.904-1 0,0% 34.724 34.799-75 -0,2% 23.447 23.655-208 -0,9% 28.677 28.751-74 -0,3% 20.421 20.480-59 -0,3% 22.062 22.215-153 -0,7% 26.022 26.104-82 -0,3% 75

Basisonderwijs (totaal) PROGNOSE TELLING Nummer Naam samenwerkingsverband (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% PO3009 PO3010 PO3101 PO3102 PO3103 PO3104 PO3105 PO3106 Stichting samenwerkingsverband Passend Onderwijs De Kempen - Veldhoven (Noord- Brabant) Samenwerkingsverband PO 30-10 - Heusden (Noord-Brabant) Stichting SWV Primair passend Onderwijs Noord-Limburg - Venlo (Limburg) SWV PO 31-02 Midden Limburg - Leudal (Limburg) Stichting Samenwerkingsverband PO Weert- Nederweert - Weert (Limburg) Stichting Samenwerkingsverband Passend Onderwijs PO Westelijke Mijnstreek - Sittard-Geleen (Limburg) Sg. Passend Onderwijs Maastricht en Heuvelland PO - Maastricht (Limburg) Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Heerlen e.o. - Kerkrade (Limburg) 16.962 17.030-68 -0,4% 10.534 10.638-104 -1,0% 23.213 23.145 68 0,3% 12.492 12.496-4 0,0% 5.018 5.052-34 -0,7% 10.346 10.486-140 -1,3% 12.596 12.553 43 0,3% 16.758 16.799-41 -0,2% 76

Schoolbesturen prognoseresultaten per schoolbestuur Overzicht van de resultaten van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, vanuit de laatste leerlingentelling van 2013. Het betreft de leerlingenaantallen van het regulier en speciaal basisonderwijs. Met behulp van het overzicht kan een indruk worden gekregen van de betrouwbaarheid van de leerlingenramingen voor het eerste prognosejaar, die de prognosemodellen in een eerdere jaargang hebben voortgebracht. Naar verwachting zal de betrouwbaarheid van de huidige jaargang hier niet sterk van verschillen. De schoolbesturen staan opgesomd in oplopende volgorde van hun bevoegd gezag nummer. Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 10249 Gemeente Emmen - EMMEN (Drenthe) 4.677 4.819-142 -2,9% Gem Hoogezand Sappemeer Afd Personeel 10426 Organisatie en Informatisering - 2.036 1.977 59 3,0% HOOGEZAND-SAPPEMEER (Groningen) Gemeente Terschelling - TERSCHELLING 10867 (Friesland) 217 217 0 0,1% Gemeente Vlagtwedde - VLAGTWEDDE 10925 (Groningen) 666 659 7 1,0% 10928 Gemeente Vlieland - VLIELAND (Friesland) 88 85 3 3,4% Gemeente Noordenveld - NOORDENVELD 11711 (Drenthe) 2.097 2.135-38 -1,8% Gemeente Eijsden-Margraten - EIJSDEN- 11764 MARGRATEN (Limburg) 66 70-4 -6,3% Bestcom ex-art 61 Gemeentewet inzake 13308 Gieterveen - AA EN HUNZE (Drenthe) 122 105 17 16,6% Stichting Openbaar Primair Onderwijs 13622 Haarlemmermeer - HAARLEMMERMEER 4.732 4.815-83 -1,7% (Noord- Stichting Openbaar Onderwijs Present - 13662 STEDE BROEC (Noord- 1.828 1.806 22 1,2% Stichting Openbaar Onderwijs Groep - 13674 VEGHEL (Noord-Brabant) 2.782 2.790-8 -0,3% Openbaar Primair Onderwijs Oegstgeest - 13682 OEGSTGEEST (Zuid- 1.206 1.251-45 -3,6% Schoolbestuur voor primair en voortgezet 13683 onderwijs tussen Lauwers en Eems-stg - 1.722 1.713 9 0,5% EEMSMOND (Groningen) Bestuurscommissie Openbaar Primair 13785 Onderwijs van de Gemeente Assen - ASSEN 3.623 3.588 35 1,0% (Drenthe) Bestuurscommissie Master Frankeskoalle 13839 voor Basisonderwijs te Eernewoude - 63 62 1 1,9% SMALLINGERLAND (Friesland) Bestuurscommissie Openbaar 13878 Basisonderwijs Ameland - AMELAND 114 111 3 2,9% (Friesland) Vereniging voor Protestants Christelijk 20012 Basisonderwijs - ZALTBOMMEL (Gelderland) 258 260-2 -0,7% Verenig. voor Chr. Onderwijs op 20183 Reformatorische Grondslag - ALPHEN AAN 241 221 20 8,9% DEN RIJN (Zuid- Stichting Matthijsje - WESTSTELLINGWERF 20210 (Friesland) 47 41 6 14,6% 77

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 20243 20252 20281 20450 20671 20905 20970 21464 21478 21881 22091 22453 22544 22622 22712 22725 22765 23064 23128 23337 23440 23545 23674 23805 23883 23948 Ver. Stg. Ned.-Herv. Chr. Scholen te Waddinxveen - WADDINXVEEN (Zuid- Vereniging Jenaplanonderwijs Oudewater - OUDEWATER (Utrecht) Stichting Lucas Onderwijs - S GRAVENHAGE (Zuid- Ver. Bas.ond. Op Ger. Grondsl. te Aagtekerke - VEERE (Zeeland) Westlandse Stichting Katholiek Onderwijs (WSKO) - WESTLAND (Zuid- Ver. voor Chr. Basis-Onderwijs Instituut Schreuder - AMSTERDAM (Noord- Amsterdamse Schoolver. v. Opv. en Onderwijs 'A.S.V.O.' - AMSTERDAM (Noord- Stichting Joodse Scholengem.sch. J.B.O. - AMSTERDAM (Noord- Ver. tot Verstr. van Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - CAPELLE AAN DEN IJSSEL (Zuid- Stichting Speciaal Onderwijs Amersfoort en Omstreken - AMERSFOORT (Utrecht) Stichting Openbaar Onderwijs Velswijk - BRONCKHORST (Gelderland) SAM, Stichting voor Speciaal Basisonderwijs - DOETINCHEM (Gelderland) Ver. Christel. basisonderwijs op reformat. grondslag te Goes - GOES (Zeeland) Ver voor Christ. Basisonderw. Laat de kinderen tot Mij komen - RIDDERKERK (Zuid- Ver. tot stg. en inst.houd. v. scholen met de Bijbel op G.G. - THOLEN (Zeeland) Stg. v. Interconfessioneel en Katholiek Onderwijs - SCHIEDAM (Zuid- Ver. Verstrekken Onderwijs op Gereformeerde Grondslag Lisse - LISSE (Zuid- Ver. tot Opr./Inst. Vansch. op Gereformeerde Grondslag Zeist - ZEIST (Utrecht) Quo Vadis Stichting voor Basisonderwijs - DEVENTER (Overijssel) Vereniging voor Prot. Chr. Onderw. Rhenen - RHENEN (Utrecht) Schoolvereniging 'Willemspark' - AMSTERDAM (Noord- Ver. tot het verstr. van b.o. op ref. grondsl. te Oosterland - SCHOUWEN-DUIVELAND (Zeeland) Vereniging 'een School met de Bijbel' - UTRECHTSE HEUVELRUG (Utrecht) Ver. tot het Verstr. v. Ond. op Ger. Gr.sl. te Middelburg. - MIDDELBURG (Zeeland) Ver. Verstr. Kleuter/Bo op GGs te Nunspeet - NUNSPEET (Gelderland) Ver t Stg Insth Sch op Geref Grondsl - OLDEBROEK (Gelderland) 416 424-8 -1,9% 207 207 0 0,2% 16.552 16.726-174 -1,0% 185 178 7 4,0% 4.405 4.451-46 -1,0% 275 226 49 21,7% 360 362-2 -0,4% 273 275-2 -0,8% 544 535 9 1,7% 372 379-7 -1,7% 58 43 15 33,8% 326 316 10 3,0% 231 226 5 2,2% 351 354-3 -0,8% 169 157 12 7,4% 2.976 2.940 36 1,2% 296 295 1 0,5% 107 98 9 9,5% 4.242 4.221 21 0,5% 518 514 4 0,8% 237 242-5 -1,9% 131 140-9 -6,4% 397 406-9 -2,3% 430 449-19 -4,3% 523 516 7 1,3% 161 162-1 -0,7% 78

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 23961 24065 24078 24195 24207 24481 24533 24546 24597 24715 24844 24845 24897 25131 25156 25170 25196 25351 25664 25833 25897 26158 26613 26626 26691 26977 Stichting Primair Onderwijs Leudal en Thornerkwartier - LEUDAL (Limburg) Ver. Herv. Chr. Schoolonderw. te Waspik - WAALWIJK (Noord-Brabant) Ver. v. Prot.-Chr. Basisond. - WAALWIJK (Noord-Brabant) Ver. verstr. bo op Ger. Gr.sl. te Genemuiden - ZWARTEWATERLAND (Overijssel) Stg. St. Martinus v. Onderwijs op Katholieke Grondslag - VENLO (Limburg) Ver. Basisond. op Reform. Grondsl. te Kootwijkerbroek - BARNEVELD (Gelderland) Ver. Chr. Nat. Schoolonderwijs te Nunspeet - NUNSPEET (Gelderland) Ver. voor Chr. Nat. schoolond. Giessen/Rijswijk - WOUDRICHEM (Noord- Brabant) Rotterdamse Vereniging voor Katholiek Onderwijs - ROTTERDAM (Zuid- Ver. tot het verstr. van Chr. BO op Geref. Grondslag (VCOG) - NEDER-BETUWE (Gelderland) Stichting VCO Oost Nederland - ENSCHEDE (Overijssel) Ver. tot het Verstr. van Onderw. op Geref. Grondsl. - CAPELLE AAN DEN IJSSEL (Zuid- Ver. Verstrekken Schoolonderw. op Reformatorische Grondslag - VLISSINGEN (Zeeland) Stichting Nutsbasisschool Delden - HOF VAN TWENTE (Overijssel) Amersfoortse Schoolvereniging - AMERSFOORT (Utrecht) Stichting Prot. Chr. Onderw. Maasbracht - MAASGOUW (Limburg) Vereniging tot het Verstrekken Onderwijs Gereform. Grondslag - KRIMPEN AAN DEN IJSSEL (Zuid- Stichting Keender - HAAKSBERGEN (Overijssel) Stichting Katholiek Montessori Onderwijs Bussum - BUSSUM (Noord- Vereniging voor Basisonderwijs Gereform. Grondslag te Tholen - THOLEN (Zeeland) Stichting voor Chr. Speciaal Basisonderwijs Barneveld e.o. - BARNEVELD (Gelderland) Stichting Fedra - BEVERWIJK (Noord- Stichting Reformatorisch Onderwijs - DELFT (Zuid- Stg. tot het Verstr. van BO op Gereformeerde Grondslag - RHENEN (Utrecht) Vereniging de School met de Bijbel - THOLEN (Zeeland) Stichting Best Onderwijs - BEST (Noord- Brabant) 2.612 2.683-71 -2,6% 91 97-6 -6,4% 187 182 5 2,8% 487 507-20 -4,0% 196 197-1 -0,6% 569 573-4 -0,7% 1.337 1.293 44 3,4% 248 271-23 -8,4% 18.843 19.167-324 -1,7% 955 957-2 -0,2% 2.417 2.438-21 -0,9% 106 130-24 -18,1% 120 131-11 -8,7% 133 141-8 -5,4% 333 321 12 3,7% 47 52-5 -10,2% 765 756 9 1,2% 3.227 3.234-7 -0,2% 334 336-2 -0,6% 313 323-10 -3,2% 212 212 0-0,1% 3.338 3.397-59 -1,7% 376 376 0-0,1% 403 396 7 1,7% 90 97-7 -7,1% 2.505 2.566-61 -2,4% 79

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs 27067 Lochem-Laren - LOCHEM (Gelderland) 427 438-11 -2,4% Ver. voor basisonderwijs op Gereformeerde 27237 grondslag Speuld - ERMELO (Gelderland) 56 58-2 -3,0% Ver. Bev. vh Chr. Nat. onderw. te Hollum - 27340 AMELAND (Friesland) 69 74-5 -7,1% Stichting KBA NW West - AMSTERDAM 27770 (Noord- 1.865 1.816 49 2,7% Ver. Christ. Nat. Schoolond. d'uylenborch - 27860 WOUDRICHEM (Noord-Brabant) 260 267-7 -2,5% MarCanT Stg. chr. basisonderw. Centraal 27910 Twente - BORNE (Overijssel) 1.603 1.560 43 2,8% Stichting Katholiek Onderwijs Batavorum - 28147 OVERBETUWE (Gelderland) 2.828 2.779 49 1,7% de Vrije School Noord en Oost Nederland - 28212 ZUTPHEN (Gelderland) 532 542-10 -1,8% Ver. voor Chr. Nat. Sch.ond. 28420 Amsterdam(Bos & Lommer) - AMSTERDAM 219 216 3 1,4% (Noord- Stichting Katholiek Onderwijs De Streek - 28563 STEDE BROEC (Noord- 2.257 2.280-23 -1,0% Stg. Katholiek Basisonderwijs Alphen aan 28601 den Rijn - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- 1.882 1.888-6 -0,3% Stichting Openluchtscholen voor het 28614 Gezonde kind - AMSTERDAM (Noord- 458 456 2 0,3% Stichting voor Katholiek Onderwijs Aalsmeer 28849 - AALSMEER (Noord- 1.515 1.535-20 -1,3% Vereniging Stichting Instandhouding School 29056 met de Bijbel Staphorst - STAPHORST 1.164 1.166-2 -0,2% (Overijssel) Ver. Verstr. v. BO op R.G.s. te Kruiningen - 29473 REIMERSWAAL (Zeeland) 254 259-5 -1,8% Ver. Scholen der Evangelische 29577 Broedergemeente - ZEIST (Utrecht) 352 350 2 0,5% Ver. Stg. en Inst.houd. van Scholen met de 29771 Bijbel - MAASDRIEL (Gelderland) 100 103-3 -3,0% Stichting Katholiek Onderwijs Hulst - HULST 29785 (Zeeland) 597 578 19 3,3% 29810 Stichting Conexus - NIJMEGEN (Gelderland) 8.164 8.217-53 -0,6% Ver. verstrekken van onderwijs Geref. 29823 Grondslag Krabbendijke - REIMERSWAAL 300 306-6 -2,0% (Zeeland) Stichting R.K. Scholen Diemen - DIEMEN 29863 (Noord- 228 228 0-0,2% Stichting voor P.C.B.O. voor Amersfoort - 30010 LEUSDEN (Utrecht) 3.505 3.590-85 -2,4% Stichting Scholen van het Rozenkruis - 30013 HILVERSUM (Noord- 167 162 5 3,2% Ver. Oecumenisch Onderwijs in Maarn - 30015 UTRECHTSE HEUVELRUG (Utrecht) 222 212 10 4,8% Stichting de Vrije School Eindhoven-Zuid - 30027 EINDHOVEN (Noord-Brabant) 412 435-23 -5,3% Stichting Schoolbestuur St. Jozef - MIDDEN- 30044 DELFLAND (Zuid- 243 245-2 -1,0% Ver v. Pr.-Christ. Bas.onderw. te Bakkeveen 30051 - OPSTERLAND (Friesland) 94 73 21 29,0% 80

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 30090 30117 30124 30128 30133 30145 30185 30235 30240 30263 30320 30330 30357 30582 30673 30700 30701 30703 30709 30715 30725 30731 30742 30824 Stichting Jenaplan Onderwijs Uithoorn - UITHOORN (Noord- Sticht. Speciaal Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - ZWOLLE (Overijssel) Montessori-Vereniging Tholen - THOLEN (Zeeland) Ver. tot het verstrekken van basisonderw. Geref. grondslag - ERMELO (Gelderland) Vereniging voor Chr. Onderwijs op Reformatorische Grondslag in de Hoeksche Waard - OUD-BEIJERLAND (Zuid- Stichting tot het verstrekken Onderwijs Gereform. Grondslag - MIDDELBURG (Zeeland) Stg. spec. ond. ref. gr.slag in de regio Zuid- Holland Zuid - BARENDRECHT (Zuid- Stichting Prot.-Chr. Onderwijs Boxmeer - BOXMEER (Noord-Brabant) Stichting QliQ Primair Onderwijs - HELMOND (Noord-Brabant) Stichting tot het verstrekken onderw. op Gereform. grondslag - SCHOUWEN- DUIVELAND (Zeeland) Stichting De Buitenveldertse Montessorischool - AMSTERDAM (Noord- Ver. voor P-C Basisonderwijs te Morra- Lioessens - DONGERADEEL (Friesland) Stichting Katholiek Onderwijs Zeewolde - ZEEWOLDE (Flevoland) Stg H3O v christ. peuterwerk kinderopv., prim./voortg. ond. - DORDRECHT (Zuid- Stichting Hervormde Scholen te Voorthuizen - BARNEVELD (Gelderland) Ver. voor Chr. Primair Onderw. op Reform. Gr. Doetinchem eo - DOETINCHEM (Gelderland) Stg. Alg. Bijzonder Onderwijs in Heemstede - HEEMSTEDE (Noord- Stichting Evangelische Basisscholen - AMSTERDAM (Noord- Stichting Hindoe Onderwijs Nederland - S GRAVENHAGE (Zuid- Stichting voor Basisonderwijs Algem. Grondslag Middelburg - MIDDELBURG (Zeeland) Stichting Islamitische Basisscholen - EINDHOVEN (Noord-Brabant) Stichting Islamitisch Primair Onderwijs Rijnmond (SIPOR) - ROTTERDAM (Zuid- Stichting Samenwerkingsschool - DEN HELDER (Noord- Stg. Algemeen Basisonderwijs Rijnwaarden - RIJNWAARDEN (Gelderland) 287 296-9 -3,1% 138 132 6 4,4% 87 72 15 20,3% 249 250-1 -0,3% 854 849 5 0,5% 103 103 0 0,0% 288 315-27 -8,5% 339 347-8 -2,3% 4.094 4.143-49 -1,2% 129 134-5 -3,6% 208 208 0-0,1% 61 60 1 1,6% 470 447 23 5,1% 3.001 3.004-3 -0,1% 550 535 15 2,8% 115 109 6 5,9% 216 206 10 4,9% 271 257 14 5,4% 1.148 1.189-41 -3,4% 434 470-36 -7,6% 230 245-15 -6,0% 1.208 1.313-105 -8,0% 148 142 6 4,3% 311 317-6 -2,0% 81

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 30834 30835 30837 30847 30849 30852 30853 30855 30883 30889 30967 31017 31019 31032 31069 31075 31076 31077 31080 31088 31089 31118 31162 31189 31204 Stichting Montessori-Onderwijs Drachten - SMALLINGERLAND (Friesland) Ver. Montessori-Onderwijs Westland - WESTLAND (Zuid- Ver. voor Chr. Spec. Onderwijs op Goeree- Overflakkee - GOEREE-OVERFLAKKEE (Zuid- Stg. Montessori-/Tradit. B.O. Doesburg/Ellecom - DOESBURG (Gelderland) Stg. v. Chr. Bas.onderw. op Ref. Grondslag voor Katwijk eo - KATWIJK (Zuid- Stg. Chr. Spec. Ond. Ref. Grondsl. v. Gouda e.o. - GOUDA (Zuid- Stichting Montessori Basisonderwijs Duiven e.o. - DUIVEN (Gelderland) Stichting Vrije School Texel - TEXEL (Noord- Stichting Islamitische School Amsterdam - AMSTERDAM (Noord- Ver. Protestants-Christelijk Basisonderwijs te Beesd - GELDERMALSEN (Gelderland) Vereniging een School met de Bijbel - ZWARTEWATERLAND (Overijssel) Borgesius Stichting - HALDERBERGE (Noord-Brabant) Stichting Kievietschool - WASSENAAR (Zuid- Ver. tot Stg. & Instandhouding School met de Bijbel Hoornaar - GIESSENLANDEN (Zuid- Stichting Regionaal Onderwijs Centrum 's- Hertogenbosch - S HERTOGENBOSCH (Noord-Brabant) Stichting van Brienenoordsch., samenwerkingssch. v. p-c en o - ROTTERDAM (Zuid- Stg. Onderw. Islamit. grondsl. Midden- en Oost-Nederland - LEUSDEN (Utrecht) Stg. Verstr. Christ. Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - MOLENWAARD (Zuid- Stichting Islamitisch College - SCHIEDAM (Zuid- Stichting Islamitische Scholen Helmond en omgeving - HELMOND (Noord-Brabant) Stichting Montessorischool Hoogeveen - HOOGEVEEN (Drenthe) Stichting Islamitische Scholen Rijn en Gouwe - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- Delftse Vereniging voor Montessori- Onderwijs - DELFT (Zuid- Ver. Verstrekken Basisonderw. op Gereformeerde Grondslag - WOUDENBERG (Utrecht) Ver. Chr. Nat. Schoolonderwijs te Lunteren - EDE (Gelderland) 110 131-21 -16,1% 311 322-11 -3,5% 57 61-4 -6,4% 269 295-26 -8,9% 199 192 7 3,7% 123 116 7 5,7% 351 349 2 0,6% 108 121-13 -10,8% 816 864-48 -5,6% 134 130 4 2,9% 92 86 6 7,4% 3.447 3.476-29 -0,8% 163 154 9 5,7% 145 152-7 -4,6% 529 586-57 -9,7% 468 459 9 2,0% 1.402 1.451-49 -3,4% 807 806 1 0,1% 640 706-66 -9,4% 205 170 35 20,8% 113 100 13 12,9% 727 682 45 6,5% 204 197 7 3,6% 737 752-15 -2,0% 219 240-21 -8,6% 82

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Ver. Prot. Chr. Basisonderwijs 31227 'Duinoordschool' - S GRAVENHAGE (Zuid- 259 255 4 1,5% Stichting Katholiek Onderwijs Veluwe-Vallei 31237 - EDE (Gelderland) 2.989 2.936 53 1,8% Stichting Kathol. Basisonderwijs Goirle - 31267 GOIRLE (Noord-Brabant) 832 826 6 0,8% Ver. verstr. onderwijs op Geref. grondslag 31280 te Leerdam - LEERDAM (Zuid- 282 304-22 -7,3% 'Stichting SKOzoK', Samen Koersen op 31384 zichtbare ok - VELDHOVEN (Noord-Brabant) 5.737 5.894-157 -2,7% Vereniging de Gooische School Laren - 31552 LAREN (Noord- 188 202-14 -6,7% Stg. Penta, St. RK, Prot. Chr. & 31657 Interconfessioneel Onderwij - HOORN 3.463 3.403 60 1,8% (Noord- Ver. tot het verstr. Onderwijs op Ger. 31890 grondslag te Borssele - BORSELE (Zeeland) 174 173 1 0,7% Het Timpaan/Stg. RK/Prot.-Chr. 31969 Basisonderw. Wehl & Nieuw-Weh - 548 523 25 4,8% DOETINCHEM (Gelderland) Stichting Katholiek Onderwijs Het Groene 32060 Lint - ALPHEN-CHAAM (Noord-Brabant) 1.857 1.826 31 1,7% Ver. Stichting Instandshouding School met 32072 de Bijbel Moerkap. - ZUIDPLAS (Zuid- 375 372 3 0,9% Stg. Christelijke Onderwijsgrp Drenthe - 32073 ASSEN (Drenthe) 3.488 3.527-39 -1,1% Stichting R.K. Basisscholen Vleuten, De 32099 Meern, Haarzuilens - UTRECHT (Utrecht) 3.057 3.170-113 -3,6% Stichting Kiem Onderwijs - UDEN (Noord- 32177 Brabant) 2.835 2.823 12 0,4% Ver. Stg. Schol. met de Bijb. te Giessen- 32202 Nieuwkerk e.o. - GIESSENLANDEN (Zuid- 274 289-15 -5,2% Stichting Katholiek Onderwijs Ginneken - 32203 BREDA (Noord-Brabant) 810 824-14 -1,7% Ver. tot Instandh. en Best. vd Joris de 32515 Witteschool - OEGSTGEEST (Zuid- 282 278 4 1,5% ZICHT, Stichting v. Katholiek/ Protest.- 32580 Christ. Prim. Onderw - GEMERT-BAKEL 3.056 3.041 15 0,5% (Noord-Brabant) Ver. tot Stg. en Inst.houding v. Scholen md 32631 Bijbel Brandwijk - MOLENWAARD (Zuid- 124 128-4 -3,4% Christelijke Schoolvereniging 'Obadja' - 32813 MONTFOORT (Utrecht) 154 153 1 0,4% Vereniging 'Eben Ha?zer' voor Chr. 33034 Schoolonderwijs Leerbroek - ZEDERIK 222 226-4 -1,6% (Zuid- 33151 Edese Schoolvereniging - EDE (Gelderland) 250 230 20 8,7% Schoolvereniging 'Agatha Snellen' - 33268 UTRECHT (Utrecht) 246 220 26 12,0% Stichting Muziekinstituut van de Kathedraal 33424 Sint Bavo - HAARLEM (Noord- 52 65-13 -20,3% Ver. tot Stg. & Instandhouding Scholen met 33645 Bijbel te Benneko - EDE (Gelderland) 169 192-23 -11,8% Vereniging voor Christelyk Nationaal 33853 Basisonderwys - HARDENBERG (Overijssel) 163 153 10 6,7% 83

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 33957 34139 34230 34646 34711 34789 34893 34919 34932 35218 35297 35466 35504 36063 36336 36349 36440 36479 36739 36778 36817 36831 36908 37012 37038 37233 37299 Hallsche Schoolvereniging - BRONCKHORST (Gelderland) Ver. Oprichting/Instandhouding Scholen met de Bijbel - EDE (Gelderland) Vereniging voor Buitengewoon Speciaal Onderwijs School Vereniging Gooiland - BUSSUM (Noord- Zelfst Onderd vh Kerkgen vd Ger Gem Elspeet - NUNSPEET (Gelderland) 'Ver. School met de Bijbel' te Hei- en Boeicop - ZEDERIK (Zuid- Ver. voor P-C Basisonderwijs te Nuis/Niebert - MARUM (Groningen) Ver. 'Scholen met de Bijbel', Buurtsch. Horst & Telgt Ermelo - ERMELO (Gelderland) Sticht. Verstr. Basisonderwijs op Gereformeerde Grondslag - GOUDA (Zuid- Stichting School met de Bijbel - S GRAVENHAGE (Zuid- Christelijk Instituut 'Groen van Prinsterer' - HILVERSUM (Noord- Stichting Rehobothscholen Uddel - APELDOORN (Gelderland) Stg Scholen voor Christelijk Basisonderwijs Zeist e.o. - ZEIST (Utrecht) Leeuwarder Schoolvereniging - LEEUWARDEN (Friesland) De ver. tot st. & instandh. v. Scholen m.d. Bijbel Ommerk. e - OMMEN (Overijssel) Ver. tot St. instandhouding scholen Bijbel Geref. grondsl. - BRUNSSUM (Limburg) Ver. Prot. Christ. Onderwijs Wilhelminascholen Doetinchem - DOETINCHEM (Gelderland) Stichting Algemeen Basisonderw. Comenius - DEN HELDER (Noord- Ver. tot Stg. en Instandh. v. Chr. Nat. Scholen te Gouda - GOUDA (Zuid- Vereniging voor Voorbereidend Onderwijs - LEIDEN (Zuid- Vereniging tot Stichting Instandhouding Ener Christelijke School - EPE (Gelderland) Vereniging Montessorischool Bilthoven - DE BILT (Utrecht) Ver. Christelijk Nationaal Schoolonderwijs te Staphorst - STAPHORST (Overijssel) Ver. tot het Verstr. v. Ond. op Gereform. Grondsl. - BORSELE (Zeeland) Schoolvereniging Noord en omstreken - HOOGEVEEN (Drenthe) Gereformeerde Schoolvereniging Westernieland en omstreken - WINSUM (Groningen) Ver. Inst.houd. & Best. School voor CBO, gen. Hofdijckschool - OEGSTGEEST (Zuid- Stg. Confessioneel Bas.onderw. West Zeeuws-Vlaanderen - SLUIS (Zeeland) 202 180 22 12,2% 356 375-19 -5,1% 400 414-14 -3,4% 196 194 2 1,3% 103 93 10 10,7% 91 91 0 0,4% 194 200-6 -3,1% 459 480-21 -4,3% 482 482 0 0,1% 222 231-9 -3,7% 327 331-4 -1,3% 1.835 1.857-22 -1,2% 268 291-23 -8,0% 70 77-7 -8,5% 113 127-14 -11,2% 198 209-11 -5,2% 148 158-10 -6,3% 1.051 1.087-36 -3,3% 245 249-4 -1,5% 111 105 6 6,2% 188 178 10 5,6% 300 292 8 2,8% 376 383-7 -1,7% 57 53 4 7,3% 195 194 1 0,7% 228 231-3 -1,3% 762 735 27 3,7% 84

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 37428 37519 37545 37571 37650 37663 37805 37857 37949 38001 38144 38169 38222 38235 38351 38482 38559 38650 38819 38872 38910 39001 39275 39352 39534 39600 Ver. Chr. Nat. Schoolonderwijs te Helmond - HELMOND (Noord-Brabant) Ver. v. Prot.-Chr. Basisond. te Oldebroek - OLDEBROEK (Gelderland) Vereniging Nieuwe Baarnsche School - BAARN (Utrecht) De Bussumse Montessorischoolvereniging - BUSSUM (Noord- Stichting Katholiek Onderwijs Midden- Twente - BORNE (Overijssel) Stichting Lijn 83 Primair Onderwijs - GENNEP (Limburg) Ver. St. Instandh. School met de Bijbel Bleskensgraaf eo - MOLENWAARD (Zuid- Ver. Stichting Instandhouding School met de Bijbel - KORENDIJK (Zuid- Ver. Prot. Chr. Prim. Onderw. Barendrecht en Ridderkerk - BARENDRECHT (Zuid- Samenwerkingsstichting Kans & Kleur - WIJCHEN (Gelderland) Ver. voor Prot. Chr. Onderwijs te Gorredijk en Omstreken - OPSTERLAND (Friesland) Stichting Neutraal Onderwijs Wilhelmina - HELMOND (Noord-Brabant) Stichting Belang. 'Schol. Bijb.' Achterberg, Gem. Rhenen - RHENEN (Utrecht) Sticht. schoolbestuur Laetare Schoolbestuur voor R.K.O. - MONTFERLAND (Gelderland) Ver. Stg./school met de Bijbel te Oud-Alblas - MOLENWAARD (Zuid- Ver. voor Prot.-Chr. Onderwijs te Ommen en omstreken - OMMEN (Overijssel) Kerkenraad der Gereformeerde Gemeente Tricht-Geldermalsen - GELDERMALSEN (Gelderland) Ver. Stg. Instandh. van Schol. met de Bijb.te Hark. e.o. - EDE (Gelderland) De Ver. Stg. en Instandhouding Christ. Scholen te Doornspijk - ELBURG (Gelderland) Vereniging voor BSO op Reform. Grondsl. te H'sum - HILVERSUM (Noord- Vereniging tot het Verstrekken van Onderw. op Ger. Grondslag - HENDRIK-IDO- AMBACHT (Zuid- Ver. Verstr. v. Basisond. op Geref.Grondsl. BS 'De Bornput' - REIMERSWAAL (Zeeland) Vereniging tot het Verstrekken Basisond. Gereform. Grondslag - WERKENDAM (Noord-Brabant) Stichting Nutsscholen Geldrop - GELDROP- MIERLO (Noord-Brabant) Stichting Kruislandse Scholen - STEENBERGEN (Noord-Brabant) Stg. Kath. en Prot. Christ. BO Vught e.o. Leijestroom - VUGHT (Noord-Brabant) 540 545-5 -0,9% 209 189 20 10,8% 453 472-19 -4,0% 242 257-15 -6,0% 1.951 1.974-23 -1,2% 2.722 2.684 38 1,4% 324 342-18 -5,1% 250 270-20 -7,3% 4.046 4.010 36 0,9% 3.774 3.804-30 -0,8% 260 270-10 -3,7% 445 447-2 -0,4% 197 193 4 1,9% 157 168-11 -6,4% 185 203-18 -8,8% 525 515 10 1,9% 541 551-10 -1,9% 304 317-13 -4,2% 278 303-25 -8,3% 65 65 0-0,5% 654 649 5 0,8% 80 84-4 -5,1% 574 576-2 -0,4% 896 900-4 -0,4% 192 195-3 -1,4% 2.014 1.943 71 3,6% 85

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Vereniging Nutsschool Wassenaar - 39859 WASSENAAR (Zuid- 250 246 4 1,5% Stichting onderwijsgemeenschap 'De Hoeve' 39912 - NIJKERK (Gelderland) 319 326-7 -2,3% Stg. Onderwijsgr. Amstelland, stg. voor 40020 RK/PC basisonderwijs - AMSTELVEEN 4.016 4.073-57 -1,4% (Noord- Stichting Islamitische Basisscholen - LEIDEN 40048 (Zuid- 109 97 12 11,9% Stichting Noor - AMSTERDAM (Noord- 40077 645 705-60 -8,5% Stg. Prisma, stg. prot. chr. & oecumen. 40114 onderwijs in Almere - ALMERE (Flevoland) 5.264 5.280-16 -0,3% Stichting Montessorischool De Triangel - 40144 BEUNINGEN (Gelderland) 258 248 10 4,2% Verenig. Schol. der Evangel. 40189 Broedergemeenten in Amsterdam - 378 358 20 5,6% AMSTERDAM (Noord- Stichting Montessorischool Veenendaal - 40207 VEENENDAAL (Utrecht) 266 249 17 6,6% 40237 Stichting 5xO - SCHIEDAM (Zuid- 1.350 1.192 158 13,3% Stichting Bijzonder Basisonderwijs Velsen - 40257 VELSEN (Noord- 2.587 2.628-41 -1,6% Stichting Interconfessioneel Basisonderwijs 40269 te Rotterdam eo - ROTTERDAM (Zuid- 231 248-17 -7,0% Isl. Stg. Ned. Ond./Opv.-ISNO, Yunus Emre 40272 Den Haag - S GRAVENHAGE (Zuid- 598 659-61 -9,3% Stichting Delta Onderwijs - OOSTERHOUT 40278 (Noord-Brabant) 4.278 4.243 35 0,8% Stichting Jenapl. Basisschool Vlinderbos - 40281 DE RONDE VENEN (Utrecht) 217 221-4 -2,0% Stichting Basisschool Icarus Heemstede - 40284 HEEMSTEDE (Noord- 215 219-4 -2,0% Stichting Nederl. Islamitische Scholen - 40294 AMSTERDAM (Noord- 593 714-121 -16,9% Vereniging voor Christelijk Onderwijs te 40301 Valkenburg Z.H. - KATWIJK (Zuid- 401 373 28 7,5% Stg. Islamitisch Basisonderw. Parkstad 40307 Limburg (IBPL) - HEERLEN (Limburg) 158 165-7 -4,3% Ver. Onderw. op Gereformeerde Grondslag 40327 te Ridderkerk - RIDDERKERK (Zuid- 268 262 6 2,2% Vereniging Ibogo - GOEREE-OVERFLAKKEE 40329 (Zuid- 104 109-5 -4,7% De Vlissingse Schoolvereniging - 40340 VLISSINGEN (Zeeland) 233 226 7 3,3% Ver. Prot. Chr. Basisonderwijs 40342 Smallingerland - SMALLINGERLAND 2.262 2.271-9 -0,4% (Friesland) Stichting Montessori Onderwijs Houten - 40350 HOUTEN (Utrecht) 367 382-15 -3,9% Vereniging voor Algemeen Bijz. 40355 Montessorionderw. Haaksbergen - 82 79 3 3,4% HAAKSBERGEN (Overijssel) Stg. Alg. Bijzonder Onderwijs Hoorn - 40363 HOORN (Noord- 355 361-6 -1,8% Stichting Unicoz onderwijsgroep - 40377 ZOETERMEER (Zuid- 7.015 6.810 205 3,0% 86

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 40378 40389 40390 40400 40419 40508 40514 40517 40524 40530 40535 40540 40557 40558 40581 40586 40632 40635 40636 40637 40648 40653 40655 40662 40667 Stg. Kath. en Prot.-Chr. Onderw. Eindhov. e.o. - EINDHOVEN (Noord-Brabant) Stichting Islamitisch Onderwijs Iqra - AMSTERDAM (Noord- Stichting Islamitisch Onderwijs Utrecht - UTRECHT (Utrecht) Stichting Islamitische Scholen El-Amal - AMSTERDAM (Noord- Stg. tot het verstr. ond. GG, uitg. Geref. in Ned. Barneveld - BARNEVELD (Gelderland) Stichting voor Protestants Christelijk Onderwijs te Katwijk - KATWIJK (Zuid- Stichting De Kosmos - AMERSFOORT (Utrecht) Lowys Porquinstichting - BERGEN OP ZOOM (Noord-Brabant) Stichting Kathol. Onderw. Tilburg ZO- - TILBURG (Noord-Brabant) Stichting voor Christelijk Onderwijs te Alphen aan den Rijn en omstreken - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- Verenig. School met de Bijbel te Stolwijk - KRIMPENERWAARD (Zuid- Protestants-Christelijke Schoolvereniging Voorschoten - VOORSCHOTEN (Zuid- De Eenbes, Stichting Kathol., Prot.- Chr./Interc. Pr. Onderw. - GELDROP- MIERLO (Noord-Brabant) Stichting Montessorischool Enkhuizen - ENKHUIZEN (Noord- Stichting Interconfessioneel Basisonderwijs Uithoorn - UITHOORN (Noord- Onderwijsstichting Esprit - AMSTERDAM (Noord- Ver voor Christelijk Basisonderwijs in de Gemeenten het Bildt en Leeuwarderadeel - HET BILDT (Friesland) De Ver. Christ. Basisonderwijs Kollumerland c.a. - KOLLUMERLAND CA (Friesland) Stichting voor Christelijk Speciaal Basisonderwijs te Leeuwarden - LEEUWARDEN (Friesland) Stichting Nutsscholen Breda - BREDA (Noord-Brabant) Ver. voor P.C. Basisonderwijs in de gem. Tytsjerksteradiel - TYTSJERKSTERADIEL (Friesland) Stichting Prot.-Chr. Scholen Leiden - LEIDEN (Zuid- Ver. Prot.-Chr. Basisonderw. te Hollandscheveld - HOOGEVEEN (Drenthe) Stichting Aves - NOORDOOSTPOLDER (Flevoland) Stichting tot Stichting en Instandhouding van Scholen voor CNS - PUTTEN (Gelderland) 10.359 10.493-134 -1,3% 448 434 14 3,2% 336 360-24 -6,6% 858 938-80 -8,6% 714 702 12 1,8% 2.071 2.067 4 0,2% 326 341-15 -4,4% 6.341 6.352-11 -0,2% 1.235 1.227 8 0,7% 2.823 2.836-13 -0,5% 201 198 3 1,4% 835 849-14 -1,7% 5.393 5.366 27 0,5% 110 106 4 3,4% 1.135 1.106 29 2,6% 1.765 1.744 21 1,2% 997 976 21 2,1% 993 984 9 0,9% 246 255-9 -3,6% 1.873 1.834 39 2,1% 1.772 1.800-28 -1,5% 1.492 1.431 61 4,3% 318 325-7 -2,2% 3.023 3.031-8 -0,3% 202 200 2 1,1% 87

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 40672 40681 40706 40712 40714 40717 40720 40740 40745 40753 40765 40774 40775 40777 40788 40789 40794 40803 40804 40812 40814 40843 40848 40851 40862 Stg. Initia, Kath.Prim.Onderw. voor Dongen en omgeving - DONGEN (Noord-Brabant) Stg PCO Bommelerwaard, Land van Heusden en Altena en Bommelerwaard - WAALWIJK (Noord-Brabant) Stichting St.-Christoffel - BOXTEL (Noord- Brabant) Stichting Tabijn - HEEMSKERK (Noord- Stichting Algemeen Bijzonder Basisonderwijs 't Gooi - BUSSUM (Noord- Vereniging Suringar - MAASTRICHT (Limburg) Stg. Interconf. (PC/RK) B.ond. Naarden - NAARDEN (Noord- Stichting Vooruitstrevend Alg. Hindoe Onderwijs Nederl. - S GRAVENHAGE (Zuid- Stichting Katholiek en Openbaar Onderwijs Noord Hofland - VOORSCHOTEN (Zuid- Stg. Bijzond. Scholen voor OAG Spijkenisse - NISSEWAARD (Zuid- De Groeiling, Stg. katholiek interconfess. primair onderw. - GOUDA (Zuid- Stichting PCO Hillegersberg-Schiebroek - ROTTERDAM (Zuid- Stg. confessioneel onderwijs de la Salle - HEEMSTEDE (Noord- Vereniging Christel. Onderwijs Sliedrecht - SLIEDRECHT (Zuid- Stichting voor Christelijk Basisonderwijs in de gemeente Dongeradeel - DONGERADEEL (Friesland) Ver. v. Pr. Chr. Basisonderw. in de Gemeente Ferwerderadeel - HET BILDT (Friesland) Ver. Prot.-Chr. Onderwijs te Tholen en omstreken - THOLEN (Zeeland) Onderwijsgroep Perspecto - TERNEUZEN (Zeeland) Ver. interconfession. (RK/PC) bas.onderw. Wichmond/Vierakker - BRONCKHORST (Gelderland) Delta, stg. voor Katholiek en Prot.-Christ. prim. onderwijs - ARNHEM (Gelderland) STG. PRIMAIR ONDERWIJS CONDOR, stg. kath./prot.-chr. onderw. - GROESBEEK (Gelderland) Ver. Prot. Chr. Basisonderwijs in de Gemeente Rheden - RHEDEN (Gelderland) Stichting kath en interconf PO Gemeente Sint- Michielsgestel - SINT- MICHIELSGESTEL (Noord-Brabant) Stichting voor Christelijk Speciaal Onderwijs Groningen - GRONINGEN (Groningen) Ver. St. en Instandh. v. Sch. v. Chr. Nat. Schoolonderwijs - PUTTEN (Gelderland) 1.391 1.398-7 -0,5% 384 409-25 -6,1% 1.616 1.622-6 -0,4% 5.464 5.484-20 -0,4% 398 404-6 -1,5% 162 149 13 8,5% 258 244 14 5,7% 465 455 10 2,2% 253 224 29 12,9% 234 233 1 0,6% 5.064 5.133-69 -1,3% 1.422 1.526-104 -6,8% 3.931 3.951-20 -0,5% 1.027 1.049-22 -2,1% 1.845 1.884-39 -2,1% 723 715 8 1,1% 363 377-14 -3,7% 3.521 3.408 113 3,3% 101 105-4 -3,6% 5.775 5.737 38 0,7% 1.973 1.995-22 -1,1% 1.002 994 8 0,8% 2.111 2.109 2 0,1% 320 353-33 -9,4% 1.013 1.034-21 -2,1% 88

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Vereniging Jenaplanonderwijs Noord - 40865 HOOGEZAND-SAPPEMEER (Groningen) 295 295 0-0,1% Stg. Samenwerk.best. voor KOPO Schijndel 40874 - SCHIJNDEL (Noord-Brabant) 1.962 1.948 14 0,7% 40876 Stichting Respont - VLISSINGEN (Zeeland) 618 615 3 0,5% Ver. Stg. en Instandhouding Scholen met de 40887 Bijbel Wekerom - EDE (Gelderland) 220 225-5 -2,0% 40888 Stichting Catent - ZWOLLE (Overijssel) 5.193 5.181 12 0,2% Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs in 40889 de gemeente Ten Boer - TEN BOER 271 290-19 -6,4% (Groningen) mijnplein, stg. voor bijz. po in Salland - 40894 RAALTE (Overijssel) 4.006 3.931 75 1,9% Stichting SBO de Schilderspoort - 40901 ZEVENAAR (Gelderland) 265 270-5 -1,7% Stichting Katholiek Onderwijs Losser en 40903 Overdinkel - LOSSER (Overijssel) 971 960 11 1,1% Laurentius Stichting voor Kathol. Primair 40928 Onderwijs - DELFT (Zuid- 8.661 8.845-184 -2,1% Vivente, Stichting voor Christel. Prim. 40934 Onderwijs - ZWOLLE (Overijssel) 4.345 4.237 108 2,5% 'De Oude Vrijheid', St. Kath. Onderw. 40941 Hilvarenbeek - HILVARENBEEK (Noord- 1.119 1.141-22 -1,9% Brabant) Gereformeerde Schoolvereniging Veluwe 40945 Plus - LEUSDEN (Utrecht) 1.576 1.584-8 -0,5% Stichting voor Prot. Chr. Prim.Onderw. 40946 CHRONO - HARDENBERG (Overijssel) 2.993 3.058-65 -2,1% Stg. Kath. Bijzonder Onderwijs 40947 Oisterwijk/Moergestel - OISTERWIJK 1.725 1.715 10 0,6% (Noord-Brabant) Stichting Kath. Onderw. Flevoland-Veluwe - 40950 LELYSTAD (Flevoland) 6.773 6.862-89 -1,3% 40959 Primas-Scholengroep - VEERE (Zeeland) 958 911 47 5,1% Stg Departement Oldenzaal eo, Mij. tot Nut 40964 van?t Algemeen - OLDENZAAL (Overijssel) 241 236 5 2,2% Sophia Stichting Katholiek Basisonderw. 40967 Duin-/Bollenstr. - TEYLINGEN (Zuid- 5.627 5.685-58 -1,0% St. Samenwerkende Basisscholen Alkemade 40969 - KAAG EN BRAASSEM (Zuid- 1.284 1.272 12 1,0% Stichting Tangent, Palet van basisscholen en 40971 peuterspeelz - TILBURG (Noord-Brabant) 4.617 4.711-94 -2,0% Stichting primair onderwijs Fluvius - 40972 ARNHEM (Gelderland) 4.403 4.461-58 -1,3% Stg. Katholiek Basisonderwijs De Veenplas - 40974 NIEUWKOOP (Zuid- 2.033 2.059-26 -1,3% Vereniging voor Gereformeerd Primair 40975 Onderwijs Haal - LEUSDEN (Utrecht) 1.155 1.183-28 -2,4% Stichting v. Alg. Bijz. Basis Onderwijs - 40980 BERGEN OP ZOOM (Noord-Brabant) 1.346 1.378-32 -2,4% Stichting Katholiek Onderwijs De Beerzen, 40982 Oirschot/Spoordonk - OIRSCHOT (Noord- 1.284 1.271 13 1,0% Brabant) TRIADE stichting voor Kathol. primair 40987 onderwijs - SITTARD-GELEEN (Limburg) 1.974 1.946 28 1,4% Ver. van Prot. Chr. Onderwijs in de 40988 Gemeente Dalfsen - DALFSEN (Overijssel) 750 740 10 1,4% 89

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stichting Evangelische Basisscholen II - 40994 ARNHEM (Gelderland) 124 116 8 6,6% Stichting Katholiek Onderwijs Drenthe - 40999 EMMEN (Drenthe) 1.963 1.940 23 1,2% Bisschop M?ller Stichting - LEEUWARDEN 41000 (Friesland) 5.709 5.833-124 -2,1% Stg. Prot. Chr. Primair Onderwijs Midden- 41001 Brabant - BREDA (Noord-Brabant) 1.692 1.801-109 -6,0% Stichting Noventa Onderwijs - 41005 ACHTKARSPELEN (Friesland) 1.861 1.852 9 0,5% Aloysius Stichting Onderwijs Jeugdzorg - 41008 TEYLINGEN (Zuid- 796 799-3 -0,4% Stg. Scholengroep GelderVeste, voor 41011 christelijk basisonderw. - BRONCKHORST 2.777 2.709 68 2,5% (Gelderland) Stichting Confessioneel Primair Onderwijs 41012 Waterland - PURMEREND (Noord- 3.756 3.736 20 0,5% Stichting Algem. Toegankel. Onderwijs 3-41013 Stromenland - LINGEWAARD (Gelderland) 798 812-14 -1,7% 41018 Stichting Fortior, - VENLO (Limburg) 2.539 2.518 21 0,8% Federatie Samenwerkingsverband De Streek 41019 - DRECHTERLAND (Noord- 237 267-30 -11,4% Stichting Kathol. Prim. Onderwijs Novum - 41020 BERNHEZE (Noord-Brabant) 1.523 1.518 5 0,3% ASKO, A'damse Stg. v. Kath., Pr.-chr. en 41023 Int.conf. onderw. - AMSTERDAM (Noord- 9.448 9.239 209 2,3% Ver. voor Geref. Prim. Onderw. Noordoost- 41025 Nederland - ZUIDHORN (Groningen) 1.618 1.659-41 -2,5% Ver. voor Prot. Christ. B.O. in de gemeente 41039 Dantumadiel - DONGERADEEL (Friesland) 1.121 1.099 22 2,0% Stichting SBO De Vlieger - LEIDEN (Zuid- 41047 298 288 10 3,3% Vereniging voor Protestants Christelijk 41052 Basisonderwijs in de gemeente Coevorden - 792 814-22 -2,7% COEVORDEN (Drenthe) Stichting Groningse Schoolvereniging - 41053 GRONINGEN (Groningen) 683 697-14 -2,1% Montessori Vereniging VREUGD EN RUST - 41081 LEIDSCHENDAM-VOORBURG (Zuid- 861 903-42 -4,7% Stichting R.K. Onderwijs Bommelerwaard - 41090 MAASDRIEL (Gelderland) 1.717 1.649 68 4,1% Iris, Vereniging voor Christelijk Onderwijs - 41125 KAMPEN (Overijssel) 2.509 2.476 33 1,3% Stichting Christelijke Scholengroep De 41127 Waard - OUD-BEIJERLAND (Zuid- 2.935 2.916 19 0,6% Vereniging voor PC PO Vechtstreek en 41138 Venen - STICHTSE VECHT (Utrecht) 2.432 2.459-27 -1,1% Stichting Katholieke Onderwijsbelangen 41148 Rivierenland - TIEL (Gelderland) 2.181 2.175 6 0,3% Stg. Chr. Prim. Onderwijs voor Veenendaal 41154 en omgeving - VEENENDAAL (Utrecht) 3.749 3.739 10 0,3% Stg. voor Montessori-onderwijs Zuidoost 41167 Nederland - WEERT (Limburg) 866 884-18 -2,0% Verenig. voor Geref. Primair Onderwijs 'De 41168 Zevenster' - ZWOLLE (Overijssel) 916 923-7 -0,8% Dordtse Schoolvereniging voor Basisonderw. 41184 op Alg. Grondslag - SLIEDRECHT (Zuid- 626 613 13 2,1% 90

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Intergemeentelijke Stichting Openbaar 41191 Basisonderwijs - CASTRICUM (Noord- 3.192 3.116 76 2,4% Sticht. Prot.-Christ. Onderw. 'De Woudse 41193 Venen' - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- 1.172 1.111 61 5,5% St. v Prot. Chr. Prim. Onderw. De Vier 41194 Windstreken - GOUDA (Zuid- 3.209 3.168 41 1,3% Ver. Chr. Prim. Onderwijs in Zuidwest 41196 Drenthe - MEPPEL (Drenthe) 893 915-22 -2,4% Stichting Scholengemeenschap Voor 41202 Vrijeschoolonderwijs - NIJMEGEN 48 50-2 -3,2% (Gelderland) Stichting Evangelisch Onderw. Eindhoven - 41213 EINDHOVEN (Noord-Brabant) 337 342-5 -1,5% Stichting Primair Onderwijs Deurne-Asten- 41223 Someren - ASTEN (Noord-Brabant) 4.736 4.678 58 1,2% 41226 Stichting Monton - AMERSFOORT (Utrecht) 1.765 1.763 2 0,1% Primair, Stichting voor Katholiek Onderwijs - 41228 OSS (Noord-Brabant) 2.599 2.584 15 0,6% Stichting Katholiek Primair Onderwijs Sint 41233 Antonius - DE RONDE VENEN (Utrecht) 869 842 27 3,2% De Stroming, VPCO in het Land van 41239 Heusden en Altena - WERKENDAM (Noord- 1.080 1.102-22 -2,0% Brabant) Stichting Flor?o - MAASSLUIS (Zuid- 41240 1.592 1.585 7 0,5% Stichting voor Protestants-Christelijk 41241 Basisonderwijs Midden Zeeuws-Vlaanderen - 1.376 1.434-58 -4,0% TERNEUZEN (Zeeland) St. Protestants-Christelijk Basisonderwijs 41242 Baarn-Soest - SOEST (Utrecht) 2.178 2.218-40 -1,8% Ver. v. Prot. Christ. Onderw. 'De Basis' - 41245 HAARLEMMERMEER (Noord- 2.579 2.553 26 1,0% 41246 Stichting Pallas - UDEN (Noord-Brabant) 2.665 2.767-102 -3,7% 'Stg. voor Alg. Toegankelijk Onderwijs 41248 Eindhoven e.o.' - EINDHOVEN (Noord- 6.893 6.758 135 2,0% Brabant) Agora, Stg. voor Bijzonder Prim. Onderw. in 41251 de Zaanstreek - ZAANSTAD (Noord- 7.044 7.018 26 0,4% Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad - 41256 OOSTZAAN (Noord- 374 374 0 0,1% Ver. voor Chr. Prim. Onderwijs Noord- 41261 Groningen - WINSUM (Groningen) 1.451 1.441 10 0,7% PCO Accrete - ZWARTEWATERLAND 41270 (Overijssel) 2.067 2.057 10 0,5% Stichting Orthopedagogisch Instituut 41274 Deventer en Omgeving - DEVENTER 264 243 21 8,7% (Overijssel) Ver. v. Pr. Chr. Basisonderw. Wilnis - DE 41278 RONDE VENEN (Utrecht) 162 161 1 0,9% Stichting De Tjongerwerven Christelijk 41282 Primair Onderwijs - OOSTSTELLINGWERF 1.140 1.190-50 -4,2% (Friesland) Stg. Protestants-Christelijk Primair 41286 Onderwijs Groene Hart - WOERDEN 2.646 2.676-30 -1,1% (Utrecht) Ver. Protestants Christelijk Basis- onderwijs 41293 'Ichthus' - HUIZEN (Noord- 1.152 1.179-27 -2,3% 91

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 41296 41316 41324 41335 41337 41338 41340 41343 41345 41349 41358 41359 41361 41362 41364 41366 41371 41373 41375 41376 41385 41386 41390 41396 41398 41400 41401 Stichting Vrijescholen Ithaka - HAARLEM (Noord- Stg. Prot.-Christ. Bas.onderw. te Leiderdorp - LEIDERDORP (Zuid- Stichting Montessori-Onderwijs Z-Holland - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- Stichting Maharishi Onderwijs Nederland - LELYSTAD (Flevoland) Sticht. Prot. Chr. Onderwijs 'Gelderse Vallei' - BARNEVELD (Gelderland) Stichting UN1EK onderwijs - VLAARDINGEN (Zuid- Stichting Samenwerkingsbestuur Primair Onderwijs Maas & Waal - DRUTEN (Gelderland) Ver. voor Prot. Christelijk Christelijk Onderw. Hasselt - ZWARTEWATERLAND (Overijssel) Stichting Proo Noord-Veluwe - HARDERWIJK (Gelderland) Stichting Openbare Basisscholen Helmond - HELMOND (Noord-Brabant) Scholengroep Perspectief - STADSKANAAL (Groningen) Stichting Vrije Scholen Rijnstreek - LEIDEN (Zuid- Stichting Radius - FRANEKERADEEL (Friesland) Stg. Openbaar Basisonderwijs Duin- en Bollenstreek - NOORDWIJK (Zuid- Stichting De Blauwe Loper - HEERHUGOWAARD (Noord- Stg. Prot. Chr. Prim. Onderw. in de Duin- en Bollenstreek - LISSE (Zuid- Stichting IJsselgraaf - BRONCKHORST (Gelderland) MosaLira Stichting voor leren, onderwijs en opvoeding - MAASTRICHT (Limburg) Stichting openb. primair onderw. IJmond - VELSEN (Noord- Stichting Basisonderwijs Gooi en Vechtstreek - HUIZEN (Noord- Stg. Chr. Alg./Neutr. Bijz. BO 'Nije Gaast' Gaasterl?n-Sleat - DE FRYSKE MARREN (Friesland) Stg. Openbaar Verenigd Onderw. in Gorinchem en de regio - GORINCHEM (Zuid- Stg. Openbaar Prim. Onderwijs Zoetermeer - ZOETERMEER (Zuid- LOGOS Stichting voor Protestant Christelijk Onderwijs - LEERDAM (Zuid- Stichting AKKOORD! primair openbaar - VENLO (Limburg) Stichting Openb. Primair Onderw. Utrecht - UTRECHT (Utrecht) Stichting Onderwijs Pr1mair - KRIMPENERWAARD (Zuid- 2.004 2.032-28 -1,4% 664 698-34 -4,9% 1.173 1.146 27 2,4% 97 108-11 -10,2% 3.180 3.133 47 1,5% 4.466 4.486-20 -0,5% 3.082 3.130-48 -1,5% 430 462-32 -7,0% 2.772 2.649 123 4,7% 2.276 2.345-69 -3,0% 1.975 1.954 21 1,1% 469 507-38 -7,4% 848 819 29 3,5% 2.978 2.979-1 0,0% 2.388 2.354 34 1,4% 1.963 1.845 118 6,4% 3.402 3.541-139 -3,9% 4.819 4.825-6 -0,1% 4.117 3.943 174 4,4% 5.249 5.124 125 2,4% 1.104 1.128-24 -2,1% 1.717 1.702 15 0,9% 4.027 4.120-93 -2,3% 2.411 2.380 31 1,3% 2.361 2.308 53 2,3% 9.940 9.922 18 0,2% 2.935 2.969-34 -1,2% 92

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% INOS, Stichting Katholiek Onderwijs Breda - 41407 BREDA (Noord-Brabant) 9.421 9.459-38 -0,4% Stichting Openbaar Primair Onderwijs 41413 Noordoost Achterhoek - BERKELLAND 2.296 2.323-27 -1,2% (Gelderland) 41414 Stichting RENN4 - GRONINGEN (Groningen) 330 317 13 4,1% Ver. Prot. Chr. Prim. Onderw. in de 41416 gemeente Oldebroek e.o. - OLDEBROEK 784 778 6 0,7% (Gelderland) Stichting Specialisten in Passend Onderwijs 41417 - PAPENDRECHT (Zuid- 278 297-19 -6,3% Ver. voor P.C. Basisonderwijs in de 41419 Gemeente Leeuwarden e.o. - LEEUWARDEN 2.962 3.068-106 -3,4% (Friesland) ALLURE, Stichting openbaar primair 41421 onderwijs - MEDEMBLIK (Noord- 1.963 1.990-27 -1,3% Stg. Chr. Primair Onderwijs Betuwe & 41424 Bommelerwaard - TIEL (Gelderland) 3.447 3.462-15 -0,4% Vereniging voor Protestants Christelijk 41425 onderwijs EN3 - HOOGEVEEN (Drenthe) 519 527-8 -1,5% Stg voor Openbaar Primair Onderwijs Regio 41431 Alphen ad Rijn - ALPHEN AAN DEN RIJN 2.790 2.811-21 -0,8% (Zuid- Stg. Primair Openbaar Onderw. in de Regio 41434 Waterland/Oostzaan - PURMEREND (Noord- 4.319 4.412-93 -2,1% Stichting BRAVOO - WAALWIJK (Noord- 41435 Brabant) 2.095 2.135-40 -1,9% Stichting Speciaal (basis) onderwijs 41436 Rijnstreek - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- 136 126 10 7,8% Stg. Reg. Openb. Basisonderw. Surplus - 41438 SCHAGEN (Noord- 4.008 3.896 112 2,9% Vereniging voor protestants-christelijk 41439 primair onderwijs TriVia - ZEDERIK (Zuid- 2.168 2.241-73 -3,3% Stichting Librijn openbaar onderwijs - DELFT 41441 (Zuid- 2.934 2.935-1 0,0% Stichting Invitare Openbaar Onderwijs - 41443 CUIJK (Noord-Brabant) 1.858 1.873-15 -0,8% ACIS Stg. voor Openb. Primair Onderwijs 41444 Hoeksche Waard - BINNENMAAS (Zuid- 3.295 3.288 7 0,2% Stg. r.-k., Algemeen Bijz. en Openb. Primair 41447 Ond. PANTA RHEI - LEIDSCHENDAM- 4.516 4.541-25 -0,5% VOORBURG (Zuid- Stg. Prot. Christ. Primair en interconf. P.O. 41454 regio Westland - WESTLAND (Zuid- 3.909 3.959-50 -1,3% Stichting Openbaar Onderwijs Westland - 41455 WESTLAND (Zuid- 1.752 1.740 12 0,7% Stichting Openbaar Primair Onderwijs 41456 Albrandswaard - ALBRANDSWAARD (Zuid- 783 789-6 -0,8% Stichting Trivium - OVERBETUWE 41460 (Gelderland) 2.439 2.525-86 -3,4% Stichting Partners Primair Onderwijs De Link 41461 - RHENEN (Utrecht) 1.875 1.845 30 1,6% Stichting De Korenburg - WINTERSWIJK 41463 (Gelderland) 117 116 1 0,5% 93

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stichting Federatie Hoorn 2 - HOORN 41470 (Noord- 224 231-7 -2,9% Stichting Openbaar Basisonderwijs West- 41471 Brabant - ROOSENDAAL (Noord-Brabant) 3.041 3.091-50 -1,6% Stichting Protestants Christelijk Onderwijs 41472 Noord Twente - ALMELO (Overijssel) 1.695 1.753-58 -3,3% 41473 Stichting Cambium - HEERDE (Gelderland) 1.628 1.636-8 -0,5% Stichting ROOS - RIJSSEN-HOLTEN 41476 (Overijssel) 1.520 1.508 12 0,8% Stichting Openbaar Onderwijs Primair - 41478 DIEMEN (Noord- 1.037 1.046-9 -0,8% Stichting Openbaar Primair Onderwijs Eem- 41481 Vallei Educatief - AMERSFOORT (Utrecht) 2.052 2.016 36 1,8% Vereniging De Oorsprong voor Prot. chr. 41483 onderw. te Doorn - UTRECHTSE 1.823 1.826-3 -0,1% HEUVELRUG (Utrecht) Stg. vr Christelijk Onderwijs in Noord- en 41486 Oost-Drenthe - BORGER-ODOORN 1.608 1.645-37 -2,3% (Drenthe) Spectrum Stichting voor Protest. Christ. 41487 Onderw. - LANSINGERLAND (Zuid- 2.179 2.172 7 0,3% Scholengroep Holland, Stichting voor 41488 openbaar primair onderwijs - ZUIDPLAS 3.630 3.671-41 -1,1% (Zuid- De Mare, stichting openbaar basisonderwijs 41491 Salland - RAALTE (Overijssel) 1.146 1.150-4 -0,4% Stichting ROOBOL - ACHTKARSPELEN 41492 (Friesland) 1.673 1.739-66 -3,8% Stichting Openbaar Basisonderwijs 41493 Hilversum - HILVERSUM (Noord- 3.197 3.208-11 -0,3% Stichting Openbaar Primair Onderwijs 41494 Winterswijk - WINTERSWIJK (Gelderland) 1.461 1.445 16 1,1% Stichting Openbaar Onderwijs Rijn- en 41496 Heuvelland - ZEIST (Utrecht) 4.367 4.437-70 -1,6% Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid- 41500 Kennemerland - BLOEMENDAAL (Noord- 2.219 2.260-41 -1,8% Reflexis Openbaar Basisonderwijs - OUDE 41501 IJSSELSTREEK (Gelderland) 1.407 1.408-1 -0,1% Stichting Openbaar Primair Onderwijs 41502 Goeree-Overflakkee - GOEREE- 1.588 1.593-5 -0,3% OVERFLAKKEE (Zuid- Innovo, Stichting voor Katholiek Onderwijs - 41506 HEERLEN (Limburg) 9.644 9.525 119 1,2% Ver. Prot Chr Primair Onderw. op Voorne- 41507 Putten Rozenburg - NISSEWAARD (Zuid- 2.207 2.179 28 1,3% Stichting Meerkring O.P.O. Amersfoort - 41514 AMERSFOORT (Utrecht) 4.036 4.008 28 0,7% Stichting Hilversumse Montessori Scholen - 41515 HILVERSUM (Noord- 712 715-3 -0,4% Onderwijsstichting MOVARE - KERKRADE 41516 (Limburg) 11.588 11.676-88 -0,8% Stichting 'Openbaar Primair Onderwijs 41518 Dordrecht' - DORDRECHT (Zuid- 3.293 3.330-37 -1,1% Stichting Samenwerkingsbestuur Zeewolde 41520 - ZEEWOLDE (Flevoland) 853 845 8 0,9% Stichting Openbaar Prim. Onderw. Almelo - 41522 ALMELO (Overijssel) 2.793 2.777 16 0,6% 94

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 41527 Stichting Klasse - GOUDA (Zuid- 2.426 2.456-30 -1,2% FLUENTA - Stg. Prot.-Chr. Ond. Houten, 41528 N'gein/Vianen/IJ'stei - NIEUWEGEIN 4.386 4.357 29 0,7% (Utrecht) Stichting Samenwerkingsbestuur v 41530 Openbaar en Katholiek Onderwijs in 1.277 1.331-54 -4,0% Overbetuwe - OVERBETUWE (Gelderland) Ver. Prot. Chr. Prim. Onderw. in de 41532 Krimpenerwaard - KRIMPENERWAARD 1.449 1.470-21 -1,4% (Zuid- 41534 Educatis - UTRECHT (Utrecht) 1.487 1.488-1 -0,1% Stichting Wijzer in onderwijs - 41535 VLAARDINGEN (Zuid- 2.181 2.156 25 1,1% Stichting BasisBuren, openb./alg. primair 41538 onderwijs - BUREN (Gelderland) 1.658 1.622 36 2,2% Stichting Auro voor Openbaar Primair 41544 Onderwijs - DE RONDE VENEN (Utrecht) 2.430 2.399 31 1,3% Stg. v. Openb. Prim. Onderwijs Cap. ad 41545 IJssel & Kr. ad IJsse - CAPELLE AAN DEN 3.201 3.095 106 3,4% IJSSEL (Zuid- Vereniging Montessorischool Kralingen 41547 (MSK) - ROTTERDAM (Zuid- 229 231-2 -1,0% Vereniging De Rotterdamse 41548 Montessorischool (VRM) - ROTTERDAM 345 338 7 2,2% (Zuid- 41551 Stichting Viviani - EMMEN (Drenthe) 2.293 2.243 50 2,2% Stichting OBASE - SCHOUWEN-DUIVELAND 41557 (Zeeland) 1.388 1.401-13 -0,9% Stichting Christelijk Primair Onderwijs 41558 Noordkwartier - DELFZIJL (Groningen) 1.431 1.475-44 -3,0% Stg. openb. primair onderwijs Papendrecht- 41560 Sliedrecht - PAPENDRECHT (Zuid- 2.000 1.955 45 2,3% Stg. Fluvium, Stg. openbaar bas.ond. 41561 Geldermalsen-Neerijn. - GELDERMALSEN 1.898 1.904-6 -0,3% (Gelderland) Katholieke Stichting voor Basisonderwijs 41563 Silvolde - OUDE IJSSELSTREEK (Gelderland) 352 338 14 4,0% 41565 Stichting Consent - ENSCHEDE (Overijssel) 7.293 7.308-15 -0,2% 41566 Stichting Archipel - ZUTPHEN (Gelderland) 3.264 3.324-60 -1,8% Stichting Primo Schiedam - VLAARDINGEN 41567 (Zuid- 3.466 3.436 30 0,9% 41569 Stichting BSV - BORNE (Overijssel) 391 370 21 5,7% 'Stg. Onderw.gr PRIMOvpr, stg. 41570 Openb.Prim.Onderw. Voorne-Put - 3.755 3.802-47 -1,2% HELLEVOETSLUIS (Zuid- Stichting Penta Primair - GROOTEGAST 41571 (Groningen) 3.501 3.432 69 2,0% 'De Haagse Scholen', stg. voor primair & 41572 spec. openb. onderw - S GRAVENHAGE 13.636 13.489 147 1,1% (Zuid- Stg. Openbaar Scholennetwerk De Basis 41573 Heerenveen - HEERENVEEN (Friesland) 2.845 2.816 29 1,0% Stg. openb. primair onderwijs Appingedam, 41574 Bedum, Delfzijl - LOPPERSUM (Groningen) 2.823 2.794 29 1,0% Sticht. Openbaar Basisonderw. Westelijke 41579 Tuinsteden - AMSTERDAM (Noord- 5.039 5.118-79 -1,5% AmstelWijs, stichting voor openbaar primair 41580 onderw. - AMSTELVEEN (Noord- 3.223 3.246-23 -0,7% 95

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Alpha Scholengroep, Ver. voor Chr. 41582 Basisonderw. Z. Beveland - GOES (Zeeland) 2.248 2.255-7 -0,3% RADAR, Ver. voor Prot. Chr. Onderwijs 41583 Schouwen - SCHOUWEN-DUIVELAND 584 557 27 4,8% (Zeeland) Ver. v. Chr. Schoolonderwijs te Well - 41588 MAASDRIEL (Gelderland) 144 144 0 0,1% 'Spirit', Stichting voor Confessioneel 41595 Onderwijs - DIEMEN (Noord- 2.057 2.098-41 -2,0% Stichting De Noordwijkse School - 41596 NOORDWIJK (Zuid- 172 194-22 -11,4% Stichting LeerSaam - ETTEN-LEUR (Noord- 41604 Brabant) 754 734 20 2,7% Stichting OPMAAT - TILBURG (Noord- 41611 Brabant) 3.742 3.766-24 -0,6% Stichting Openbaar Onderwijs Oost 41613 Groningen - OLDAMBT (Groningen) 3.235 3.216 19 0,6% Stichting Openb. Prim. Onderw. Apeldoorn - 41616 APELDOORN (Gelderland) 3.998 3.955 43 1,1% Stichting Scholengroep Veluwezoom - 41617 RHEDEN (Gelderland) 1.622 1.689-67 -4,0% Stichting Speciaal Basisonderwijs Hertog 41619 van Brabantschool - VUGHT (Noord- 97 100-3 -2,9% Brabant) Vereniging voor Protestants Chr. Onderwijs 41621 De Viermaster - EDE (Gelderland) 1.552 1.514 38 2,5% Ver. voor Geref. Prim. Onderw. 'de 41624 Oosthoek' - HARDENBERG (Overijssel) 2.077 2.033 44 2,1% Stichting Jenapleinschool - ZWOLLE 41626 (Overijssel) 315 312 3 0,8% 41629 Stichting Promes - MEPPEL (Drenthe) 1.572 1.556 16 1,0% Onderwijsstichting ARCADE - HARDENBERG 41630 (Overijssel) 2.951 2.942 9 0,3% Stichting Comperio - WESTSTELLINGWERF 41631 (Friesland) 2.941 2.955-14 -0,5% Ver. voor Ger. Prim. Onderwijs Accretio - 41632 ZWOLLE (Overijssel) 2.598 2.645-47 -1,8% Stichting Regionaal Openbaar Onderwijs 41633 Maas en Meierij - MAASDRIEL (Gelderland) 3.007 3.083-76 -2,5% Stichting Jenaplan onderwijs Epe e.o. - EPE 41634 (Gelderland) 147 134 13 9,5% 41637 Stichting Escalda Scholen - SLUIS (Zeeland) 722 737-15 -2,0% Stg. Openb. Primair Onderwijs 41638 Alblasserwaard/Vijfheerenland. - 2.959 2.986-27 -0,9% GIESSENLANDEN (Zuid- Stichting PROKIND scholengroep - 41639 NISSEWAARD (Zuid- 2.102 2.023 79 3,9% Stichting Gereformeerd SBO De Werf - 41644 AMERSFOORT (Utrecht) 99 97 2 1,8% De Basis, stichting voor openb primair 41645 onderwijs Arnhem - ARNHEM (Gelderland) 5.042 5.002 40 0,8% Vereniging Gereformeerd Primair Onderwijs 41646 West-Nederland - ALPHEN AAN DEN RIJN 3.571 3.603-32 -0,9% (Zuid- Stichting Primair Christelijk Onderwijs 41651 Nieuwleusen - DALFSEN (Overijssel) 591 575 16 2,8% Stichting Voor Evangelische Scholen - 41661 ALMERE (Flevoland) 32 35-3 -8,9% 96

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 41662 41663 41669 41670 41671 41672 41673 41674 41675 41676 41691 41692 41693 41716 41731 41735 41736 41772 41774 41775 41777 41778 41779 41780 41781 Stichting De Kempen, openbaar en algemeen onderwijs - VELDHOVEN (Noord- Brabant) Amsterdam-West Binnen de Ring stg. v. Openb. Primair Onderw. - AMSTERDAM (Noord- Stichting Facetscholen voor openbaar primair onderwijs - KAPELLE (Zeeland) stichting Openbaar Prim. Onderw. Nobego - GOES (Zeeland) Stichting EduCare,Chr.Speciaal Onderwijs te Harderwijk e.o. - NUNSPEET (Gelderland) Stg. Algemeen Toegankelijk Onderwijs 's- Hertogenbosch eo - S HERTOGENBOSCH (Noord-Brabant) Vereniging voor Protestants-Christelijk Basisonderwijs Goeree-Overflakkee - GOEREE-OVERFLAKKEE (Zuid- Stichting Primair Openbaar Onderwijs Ede - EDE (Gelderland) Stichting Openbare Basisschol. Gemeenschap Leiderdorp - LEIDERDORP (Zuid- Almeerse Scholen Groep (ASG) Stg. voor openb.prim. en v.o. - ALMERE (Flevoland) Stichting Onderwijsgroep SPOENK - NEDER- BETUWE (Gelderland) Stichting Swalm en Roer voor Onderwijs en Opvoeding - ROERMOND (Limburg) Onderwijsgrp Fier, stg. openb. en alg. bijz. primair onderw. - LEEUWARDERADEEL (Friesland) Stichting Sirius - AMSTERDAM (Noord- 'Stg. voor Katholiek Onderwijs Sint- Oedenrode'(SKOSO) - SINT-OEDENRODE (Noord-Brabant) Stichting Openbaar Primair Onderwijs Furore - SMALLINGERLAND (Friesland) Stichting ProCon, Stichting voor Christel. Prim. onderwijs - EPE (Gelderland) St. Talent, Openb. Bas.onderw. Hoorn - HOORN (Noord- 'Samen tussen Amstel en IJ' Stg. Openbaar Prim. Onderwijs - AMSTERDAM (Noord- Stichting BOOR - ROTTERDAM (Zuid- Stg. Openbaar Primair Onderw. Skarsterl?n - HEERENVEEN (Friesland) Stichting Samen Onderwijs Maken (SOM) - BERGEN OP ZOOM (Noord-Brabant) Stg. Openbaar Primair Onderw. Slochteren (OPOS) - SLOCHTEREN (Groningen) Scholengroep Opron, stichting voor openbaar primair onderwijs - VEENDAM (Groningen) Stichting Openbaar Onderw. aan de Amstel - AMSTERDAM (Noord- 3.142 3.098 44 1,4% 5.067 4.986 81 1,6% 454 475-21 -4,5% 1.225 1.207 18 1,5% 405 431-26 -6,0% 5.146 5.104 42 0,8% 454 456-2 -0,4% 1.966 1.875 91 4,8% 884 891-7 -0,8% 10.016 9.980 36 0,4% 470 487-17 -3,5% 5.616 5.639-23 -0,4% 1.677 1.637 40 2,4% 3.106 3.236-130 -4,0% 1.405 1.404 1 0,1% 3.205 3.208-3 -0,1% 913 936-23 -2,5% 2.527 2.581-54 -2,1% 6.040 6.073-33 -0,5% 18.109 18.060 49 0,3% 1.099 1.097 2 0,2% 1.189 1.192-3 -0,3% 972 994-22 -2,2% 2.761 2.739 22 0,8% 7.660 7.497 163 2,2% 97

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stichting De Waarden - MOERDIJK (Noord- 41782 Brabant) 2.975 2.953 22 0,8% Stg. Openb. Primair Onderwijs Hof van 41785 Twente - HOF VAN TWENTE (Overijssel) 1.235 1.205 30 2,5% 41787 Stichting Accent - AALTEN (Gelderland) 3.151 3.185-34 -1,1% Stg. Reg. Openb. Basisonderw. IJsselstein 41792 en Nieuwegein - NIEUWEGEIN (Utrecht) 2.461 2.519-58 -2,3% Stichting Delta De Bilt voor Primair 41794 Onderwijs - DE BILT (Utrecht) 2.512 2.473 39 1,6% Stichting Katholiek Onderwijs Echt- 41797 Maasbracht e.o. - ECHT-SUSTEREN 1.144 1.091 53 4,9% (Limburg) Stichting Lerend Leven - UTRECHTSE 41799 HEUVELRUG (Utrecht) 81 85-4 -4,6% Stichting Cosmicus Onderwijs - ROTTERDAM 41800 (Zuid- 482 461 21 4,5% Stg. Chr. BO Reform. Grondsl. voor 41803 Groningen en Drenthe - HOOGEVEEN 190 187 3 1,5% (Drenthe) Stichting PRIMO-Opsterland - OPSTERLAND 41806 (Friesland) 1.402 1.382 20 1,4% Stichting ABS Oegstgeest - OEGSTGEEST 41807 (Zuid- 110 119-9 -7,2% Stichting Openbaar Basisonderwijs Midden- 41812 Drenthe - MIDDEN-DRENTHE (Drenthe) 1.594 1.612-18 -1,1% Stichting Openbaar Basis Onderwijs Dronten 41813 - DRONTEN (Flevoland) 1.138 1.153-15 -1,3% Stichting Scholengroep Primato - HENGELO 41814 (Overijssel) 2.224 2.104 120 5,7% Stichting Op Kop Openbaar Primair 41816 Onderwijs - STEENWIJKERLAND (Overijssel) 1.852 1.926-74 -3,8% Stichting Ede voor Islamitisch Onderwijs en 41820 Opvoeding - EDE (Gelderland) 198 302-104 -34,4% Ver. tot het verstr. Christ. Onderw. 41825 Gereform. Grondslag - AALBURG (Noord- 221 240-19 -7,9% Brabant) Sticht. Scholen met de Bijbel in de Betuwe - 41827 BUREN (Gelderland) 989 954 35 3,6% Stichting Openb. Prim. Onderw. Wassenaar 41829 - WASSENAAR (Zuid- 389 399-10 -2,6% Sticht. Primair en voortgezet onderwijs 41840 Zuid-Nederland - EINDHOVEN (Noord- 547 573-26 -4,5% Brabant) 41841 Stichting Schooltij - TEXEL (Noord- 529 511 18 3,6% OCTHO, Stichting Openbaar Prim. Onderw. 41842 Tholen - THOLEN (Zeeland) 923 910 13 1,5% Stg. Primair onderw. Mondriaan Abcoude - 41843 DE RONDE VENEN (Utrecht) 337 345-8 -2,4% Stichting Openb. Bas.school de Regenboog - 41844 STICHTSE VECHT (Utrecht) 256 256 0-0,2% Ver. voor Christel. Onderwijs in Midden en 41845 Oost Groningen - PEKELA (Groningen) 2.452 2.464-12 -0,5% 41846 Stichting Westerwijs - MARUM (Groningen) 2.052 2.102-50 -2,4% Ver. Protestants Christelijk Onderwijs te 41848 Wijngaarden - MOLENWAARD (Zuid- 71 74-3 -3,7% Sticht. Proloog Primair O.O. Leeuwarden - 41850 LEEUWARDEN (Friesland) 3.948 3.930 18 0,4% 98

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 41851 41852 41853 41856 41857 41858 41860 41861 41862 41863 41866 41868 41869 41871 41873 41876 41878 41879 41884 41886 41891 41895 41898 41899 41978 42122 42148 Stichting Openbaar onderwijs Baasis - TYNAARLO (Drenthe) Stichting Zaan Primair voor OP/Voortg. Spec. Onderw. - ZAANSTAD (Noord- Stichting Spaarnesant - HAARLEM (Noord- St. Samenw.best. prim. onderw. 'Gearhing' - SUDWEST-FRYSLAN (Friesland) Stichting Algemene Bijzondere Scholengroep Amsterdam - AMSTERDAM (Noord- Stg. Meerwerf Basisscholen Den Helder - DEN HELDER (Noord- Stg. PlatOO best. voor openb. en alg. toegankelijk onderwijs - HELMOND (Noord- Brabant) Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs Laag Zuthem - RAALTE (Overijssel) Stichting Openbaar Primair Onderwijs Deventer - DEVENTER (Overijssel) Stichting Islamitisch Primair Onderwijs - BREDA (Noord-Brabant) Stichting Openbaar Onderwijs Houten - HOUTEN (Utrecht) Stichting Talent Westerveld - WESTERVELD (Drenthe) Stichting Markant Onderwijs - BREDA (Noord-Brabant) Stichting Openbaar Onderwijs Kampen - KAMPEN (Overijssel) Stichting Natuurlijk Leren - LANSINGERLAND (Zuid- Stichting Openbaar Primair Onderwijs Rivierenland - TIEL (Gelderland) Stichting Openbaar Onderwijs Land van Altena - WERKENDAM (Noord-Brabant) Stichting Gewoon Speciaal - HOUTEN (Utrecht) Kerkelijk Lichaam 'Geref. Gem. regio Barneveld' - BARNEVELD (Gelderland) Stg. Verschillend Onderwijs in Leusden Achterveld - LEUSDEN (Utrecht) Stichting SMART Limburg - MAASTRICHT (Limburg) Stg. Openbaar Primair Onderw. DE WOLDEN - DE WOLDEN (Drenthe) Ver. Prot./Chr. Prim. Onderw. Nieuwerkerk aan den IJssel - ZUIDPLAS (Zuid- Stg. Openbaar Primair Onderw. Aa en Hunze - AA EN HUNZE (Drenthe) Stichting Uniek - GEERTRUIDENBERG (Noord-Brabant) Ver. Verstr. Schoolonderwijs op Reformatorische Grondslag - RIJSSEN- HOLTEN (Overijssel) Stichting Confessioneel Onderwijs R'IJssel - DUIVEN (Gelderland) 2.709 2.671 38 1,4% 6.416 6.375 41 0,6% 6.366 6.353 13 0,2% 2.135 2.156-21 -1,0% 2.564 2.500 64 2,6% 1.430 1.436-6 -0,4% 2.701 2.835-134 -4,7% 46 48-2 -4,1% 3.987 4.000-13 -0,3% 467 518-51 -9,9% 1.238 1.300-62 -4,7% 1.208 1.199 9 0,8% 1.959 2.046-87 -4,3% 780 823-43 -5,2% 137 106 31 29,4% 2.277 2.261 16 0,7% 782 771 11 1,4% 623 588 35 6,0% 810 781 29 3,7% 2.212 2.188 24 1,1% 334 344-10 -2,8% 1.383 1.358 25 1,8% 695 667 28 4,1% 1.695 1.687 8 0,4% 1.836 1.872-36 -1,9% 1.263 1.278-15 -1,2% 1.830 1.810 20 1,1% 99

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stichting Kindergemeenschap Albert 42330 Schweitzer - MONTFERLAND (Gelderland) 217 240-23 -9,7% Stichting Primair Onderwijs Groesbeek - 42486 GROESBEEK (Gelderland) 1.410 1.417-7 -0,5% Stichting Openbaar Primair en Speciaal 42504 Onderwijs Leiden - LEIDEN (Zuid- 4.237 4.214 23 0,6% Stichting Openbaar Onderwijs Groep 42510 Groningen - GRONINGEN (Groningen) 7.656 7.508 148 2,0% Stichting Ronduit - ALKMAAR (Noord- 42514 3.084 3.222-138 -4,3% Stichting Evangelisch Onderwijs Ede - EDE 42521 (Gelderland) 172 179-7 -4,1% Stichting Interconfessioneel Basisonderwijs 42523 Zeewolde - ZEEWOLDE (Flevoland) 151 179-28 -15,9% Stg. voor Prot. Christelijk Onderwijs 42524 Roosendaal - ROOSENDAAL (Noord- 330 317 13 4,0% Brabant) Stichting Witte Tulp Onderwijs (SWTO) - 42527 AMSTERDAM (Noord- 254 328-74 -22,5% Stichting Interconf. Onderw. Vlaardingen - 42533 VLAARDINGEN (Zuid- 194 197-3 -1,3% Almeerse Scholen Groep (ASG) 42535 Stg.Openb.Prim.Ond.,Nwe Wijken - ALMERE 1.778 1.916-138 -7,2% (Flevoland) 42538 Stichting Eduquaat - WEERT (Limburg) 1.572 1.663-91 -5,5% Meil?n, Stg v Christelijk Basis Onderwijs 42540 Lemsterland, Skarsterl?n en Heerenveen - 2.597 2.632-35 -1,3% DE FRYSKE MARREN (Friesland) Ver. tot stg. en instandhoud. van scholen - 42541 EDE (Gelderland) 416 430-14 -3,2% Stichting Voorschotense Openbare School - 42542 VOORSCHOTEN (Zuid- 492 481 11 2,3% Stichting Palludara - SUDWEST-FRYSLAN 42545 (Friesland) 2.171 2.148 23 1,1% Stichting voor Openbaar Onderw. Odyssee - 42546 SUDWEST-FRYSLAN (Friesland) 1.341 1.420-79 -5,6% Stichting scholengroep openbaar onderwijs 42552 Lelystad - LELYSTAD (Flevoland) 4.265 4.300-35 -0,8% Stichting Openbaar Onderwijs Noord - 42553 AMSTERDAM (Noord- 4.091 4.152-61 -1,5% Stichting Openbaar Primair Onderwijs 42554 Borger-Odoorn - BORGER-ODOORN 1.184 1.155 29 2,5% (Drenthe) Stichting Openb. Prim. Onderw. Hoogeveen 42557 - HOOGEVEEN (Drenthe) 1.387 1.310 77 5,9% Stichting openbaar primair en speciaal 42558 onderwijs Purmerend - PURMEREND (Noord- 3.702 3.691 11 0,3% Ver tot Stg en Insth v Scholen md Bijbel te 42559 Groot Ammers en Langerak - MOLENWAARD 459 465-6 -1,3% (Zuid- Stichting Poolsterscholen - LOCHEM 42561 (Gelderland) 1.819 1.755 64 3,7% Stg. Openb. Primair Onderwijs Hendrik-Ido- 42562 Ambacht - HENDRIK-IDO-AMBACHT (Zuid- 1.292 1.310-18 -1,4% Stichting Katholiek Onderwijs Breukelen - 42564 BOXTEL (Noord-Brabant) 501 492 9 1,7% 100

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stichting Openbaar Onderwijs Wijk bij 42567 Duurstede - WIJK BIJ DUURSTEDE (Utrecht) 895 893 2 0,2% Stg. Openbaar Basisonderwijs Alblasserdam 42569 - ALBLASSERDAM (Zuid- 596 567 29 5,2% Mantum onderwijs - VLAARDINGEN (Zuid- 42570 613 599 14 2,3% Stichting Katholiek Onderwijs Maasdal - 42577 MAASGOUW (Limburg) 616 631-15 -2,3% Stichting Casa School - PIJNACKER- 42579 NOOTDORP (Zuid- 157 209-52 -24,7% Stichting Evangelisch Onderwijs Deventer e 42580 o - DEVENTER (Overijssel) 220 219 1 0,3% Stichting Kindgericht Onderwijs Uithoorn - 42581 UITHOORN (Noord- 26 20 6 28,3% Stichting Evangelisch Basisonderwijs 42582 Hoogeveen - HOOGEVEEN (Drenthe) 109 115-6 -5,2% Stg. Bijbelgetrouw Onderwijs Haal - 42584 LEUSDEN (Utrecht) 264 269-5 -1,9% Stichting Het Kleurenorkest - CASTRICUM 42585 (Noord- 68 81-13 -15,5% Stichting voor Christelijk Nationaal 42587 Schoolonderw Ede eo - EDE (Gelderland) 2.899 2.963-64 -2,2% 'Stichting SBO De Rotonde' - GORINCHEM 42588 (Zuid- 65 69-4 -5,3% Stichting Samenwerkingsschool Rivierenwijk 42594 - DEVENTER (Overijssel) 237 218 19 8,9% De Meent, Stg. v. P.C.P.O. id gemeente 42596 Elburg - ELBURG (Gelderland) 1.178 1.126 52 4,6% Stichting voor Protestants Christelijk 42600 Onderwijs Dronten-Zeewolde - DRONTEN 2.252 2.228 24 1,1% (Flevoland) Stichting voor Christelijk Basisonderwijs De 42604 Greiden - SUDWEST-FRYSLAN (Friesland) 1.041 1.060-19 -1,8% Stg. voor Ger. Prim. Onderwijs NoorderBasis 42607 - ZUIDHORN (Groningen) 2.260 2.295-35 -1,5% Stichting ARCHIPEL SCHOLEN - 42610 VLISSINGEN (Zeeland) 2.889 2.873 16 0,6% Stichting Bestuur Openbaar Onderwijs 42614 Goirle - GOIRLE (Noord-Brabant) 1.036 1.003 33 3,3% Stichting voor Katholiek Basisonderwijs 42616 Gelderland - ZUTPHEN (Gelderland) 3.060 2.989 71 2,4% Stichting Consent Rotterdam - CAPELLE AAN 42619 DEN IJSSEL (Zuid- 54 63-9 -14,2% Stichting Openbaar Onderwijs Zwolle en 42623 Regio - ZWOLLE (Overijssel) 5.360 5.304 56 1,1% Stichting voor Protestants-Christelijk Primair 42632 Onderwijs op Goeree-Overflakkee - 1.314 1.300 14 1,1% SLIEDRECHT (Zuid- 42634 Stichting Omnisscholen - GOES (Zeeland) 337 322 15 4,7% Stichting Leerzaam - HOORN (Noord- 42635 173 179-6 -3,5% Stg Samenwerkingsschool Yn de Mande - 42636 SCHIERMONNIKOOG (Friesland) 74 73 1 1,2% Stichting algemeen bijzonder onderwijs de 42640 Liemers - DUIVEN (Gelderland) 100 110-10 -9,4% Stichting voor PC/RK Primair Onderwijs 42653 Middelburg/Vlissingen - VLISSINGEN (Zeeland) 3.111 3.108 3 0,1% 101

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 42656 42657 42658 42669 42683 42687 42702 42709 42836 42980 43005 43175 43188 43227 43304 43305 43318 43383 43487 43824 43825 43864 43928 43967 Vereniging voor Protestants Christelijk Basisonderwijs in Noardwest Frysl?n - FRANEKERADEEL (Friesland) Stichting Openbaar Basisonderwijs Harlingen - HARLINGEN (Friesland) Stichting Een School met de Bijbel te Aalst en Brakel - ZALTBOMMEL (Gelderland) Stichting Kom Leren - MAASTRICHT (Limburg) Stichting Meer Primair - HAARLEMMERMEER (Noord- Stichting Elan - HILVERSUM (Noord- Christelijk Evangelische Vereniging voor Ouders - AMSTERDAM (Noord- Stg Onderwijsgroep Zuid-Hollandse Waarden voor PO en VO - BARENDRECHT (Zuid- Ver. verstrekken basisonderw. gereform. grondslag te Yerseke - REIMERSWAAL (Zeeland) Stg. tot het Verstr. van Bas. ond. op Geref. Grondsl. - VEENENDAAL (Utrecht) Ver. tot het Verstr. van Ond. op Geref. Grondslag Terneuzen - TERNEUZEN (Zeeland) Ver. tot het verstr. van Chr. Ond. op Ref. Grondslag te Zwijndrecht - ZWIJNDRECHT (Zuid- Stg. Reformatorisch Onderwijs voor Woerden en omgeving - WOERDEN (Utrecht) Stg. PCPO Capelle a.d. IJssel en Krimpen aan den IJssel - CAPELLE AAN DEN IJSSEL (Zuid- Ver. voor Christelijk Onderw. te Vorden - BRONCKHORST (Gelderland) Stichting Kathol. Onderw. Vierlingsbeek - BOXMEER (Noord-Brabant) Katholieke Scholenstichting Fectio - HOUTEN (Utrecht) Ver. CO op Reformat. Grondslag te Barendrecht - BARENDRECHT (Zuid- Stichting Oeverwal - BEUNINGEN (Gelderland) Schoolvereniging Uitgaande vd Gereformeerde Gemeente Kampen - KAMPEN (Overijssel) Stichting Katholiek Onderwijs Raamsdonk - GEERTRUIDENBERG (Noord-Brabant) Stichting Bijzonderwijs - AMSTERDAM (Noord- Ver. voor Christ. Nationaal Onderwijs te Papendrecht - PAPENDRECHT (Zuid- Stichting Katholiek Onderwijs Drimmelen - DRIMMELEN (Noord-Brabant) 1.937 1.949-12 -0,6% 522 520 2 0,3% 284 292-8 -2,6% 3.714 3.732-18 -0,5% 5.704 5.686 18 0,3% 585 593-8 -1,4% 109 58 51 87,6% 3.670 3.714-44 -1,2% 394 385 9 2,4% 372 378-6 -1,6% 197 202-5 -2,7% 240 250-10 -4,0% 218 210 8 4,0% 2.048 2.039 9 0,4% 268 262 6 2,1% 831 847-16 -1,8% 3.324 3.274 50 1,5% 345 348-3 -0,8% 1.914 1.929-15 -0,8% 275 286-11 -4,0% 180 189-9 -4,7% 2.195 2.188 7 0,3% 1.408 1.463-55 -3,7% 1.565 1.576-11 -0,7% 102

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stg. Herv. Scholen voor b.v.o. te Katwijk 43980 aan Zee - KATWIJK (Zuid- 1.331 1.456-125 -8,6% Ver. voor PC Bo Ger. Grondslag Stad ah 44032 Haringvliet/Den Bomme - GOEREE- 84 94-10 -10,7% OVERFLAKKEE (Zuid- Vereniging tot het verstrekken bas.ond. 44071 Ger. Gr.sl. Grafhors - KAMPEN (Overijssel) 270 255 15 5,8% Vereniging 'Een School met de Bijbel' - 44175 HARDINXVELD-GIESSENDAM (Zuid- 393 434-41 -9,4% Onderwijsstichting KempenKind - EERSEL 44201 (Noord-Brabant) 3.421 3.417 4 0,1% Hervormde Ver. Chr. Onderwijs te 44318 IJsselmuiden - KAMPEN (Overijssel) 613 619-6 -0,9% Stichting Samenwerkingsbestuur Primair 44397 Onderw. Venray/Regio - VENRAY (Limburg) 3.186 3.168 18 0,6% 45000 Stichting Fidarda - PEKELA (Groningen) 2.654 2.701-47 -1,7% Sticht. De Werf v. onderw. op grondsl. vr. 45059 pers.heidsvorming - ZAANSTAD (Noord- 269 293-24 -8,0% Vereniging van Scholen met de Bijbel - 45099 MOLENWAARD (Zuid- 604 611-7 -1,1% Stichting Katholiek Onderwijs in de Parochie 45189 van de Allerheiligste Drieeenheid - 215 222-7 -3,0% BLOEMENDAAL (Noord- Ver. tot het Verstr. van Ond. op Geref. 45722 Grondslag te Teuge - VOORST (Gelderland) 508 506 2 0,4% Ver. Verstrekken van Onderwijs Geref. 45774 Grondslag te Waarde - REIMERSWAAL 150 148 2 1,6% (Zeeland) Vereniging voor Christel. Primair Onderw. - 45917 NISSEWAARD (Zuid- 1.864 1.850 14 0,7% Stg. v. Protest. Christel. Basisond. in de 45969 Gem. Voorst - VOORST (Gelderland) 644 652-8 -1,2% Ver. tot het verstr. v. o.o.g. grondslag te 46021 Waardenburg - NEERIJNEN (Gelderland) 202 210-8 -3,8% Ver. Instandh. Scholen Bijbel te 46060 Molenaarsgraaf e.o. - MOLENWAARD (Zuid- 188 194-6 -3,0% Ver. tot het Verstrekken bo op RG vd 46152 Noordoostpolder en omg. - 263 255 8 3,3% NOORDOOSTPOLDER (Flevoland) Stichting Nutsschool Voorschoten - 46243 VOORSCHOTEN (Zuid- 254 254 0-0,1% Stichting Katholiek Onderwijs Bernardus 46385 Alfrink - DORDRECHT (Zuid- 1.740 1.933-193 -10,0% Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs te 46463 Tijnje - OPSTERLAND (Friesland) 69 69 0 0,5% Ver. tot het verstr. Cbo/rm gs 'Boazschool' 46697 te Meliskerke - VEERE (Zeeland) 158 170-12 -7,3% Stichting Rotterdamse Schoolvereniging - 46723 ROTTERDAM (Zuid- 586 570 16 2,9% Stg. LIMA voor Kath. Primair Onderwijs in 46724 Oost Gelre - OOST GELRE (Gelderland) 1.680 1.697-17 -1,0% Stichting 'Het Rijnlands Lyceum' - 46879 WASSENAAR (Zuid- 1.246 1.284-38 -3,0% Stichting Sint Josephscholen - NIJMEGEN 47100 (Gelderland) 3.695 3.676 19 0,5% Stg. Katholiek Basisonderwijs Haarlem- 47322 Schoten - HAARLEM (Noord- 1.042 1.055-13 -1,2% 103

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 47438 47595 47659 47685 47867 47920 47932 47945 47959 48101 48257 48270 48348 48622 48686 48933 49180 49844 49960 50104 50129 50195 50299 50819 50844 50949 Ver. Stichting/Instandhouding Scholen met de Bijbel De Valk - EDE (Gelderland) Stg. Protestants-Christelijk Basis- en Orthopedag. Onderw. - ROTTERDAM (Zuid- Stichting Kathol. Basisonderwijs Borculo - BERKELLAND (Gelderland) Ver. Stg./Inst. Scholen Bijbel te Overwoud bij Lunteren - EDE (Gelderland) Verenig. voor Chr. Onderwijs op Reformatorische Grondslag - DORDRECHT (Zuid- Stichting Dynamiek Scholengroep - HORST AAN DE MAAS (Limburg) Ver. tot Verstrek. Bas.onderw. op Reformatorische Grondslag - ZALTBOMMEL (Gelderland) Schoolbestuur voor neutraal primair onderwijs tussen Lauwers en Eems-stichting - EEMSMOND (Groningen) Stichting voor Primair Onderwijs Regio Helden - PEEL EN MAAS (Limburg) Stichting Xpect Primair - TILBURG (Noord- Brabant) Ver. Verstr. Basisonderwijs Ref. Grondslag Wolphaartsdijk - GOES (Zeeland) Vereniging De Dr. Lammerts van Buerenschool - OVERBETUWE (Gelderland) OPTIMUS stg. kath.,prot.-chr./ en interconfess. primair ond. - CUIJK (Noord- Brabant) Stichting de Amsterdamse Montessorisch. - AMSTERDAM (Noord- Ver. voor Ger. Prim. Onderwijs Eben Ha?zer - OPSTERLAND (Friesland) School Bestuur Johannes Calvijnschool Urk - URK (Flevoland) Utrechtse Schoolvereniging - UTRECHT (Utrecht) Stg tot instandh en opr van??n of meer basissch en sch voor voortgezet onderw - URK (Flevoland) Vereniging voor Gereformeerd Onderwijs - BUNSCHOTEN (Utrecht) Ver. v. Prot.-Chr. Basisond. te Ureterp - OPSTERLAND (Friesland) Stichting Essentius - OUDE IJSSELSTREEK (Gelderland) Stg. voor Prot. Christelijk Basis Onderwijs Meppel - MEPPEL (Drenthe) Stichting tot het Verstrekken Lager Onderw. Geref. Grondslag - TWENTERAND (Overijssel) Meerderweert, Sticht. Primair Onderwijs Weert/Nederweert - WEERT (Limburg) Stichting Primair Onderwijs Achterhoek - DOETINCHEM (Gelderland) Stichting TOF Onderwijs - TUBBERGEN (Overijssel) 82 75 7 9,5% 6.500 6.576-76 -1,2% 244 230 14 6,1% 82 92-10 -10,3% 440 450-10 -2,1% 3.538 3.546-8 -0,2% 216 228-12 -5,1% 65 64 1 2,3% 1.924 1.948-24 -1,2% 6.381 6.482-101 -1,6% 71 66 5 7,5% 262 248 14 5,5% 5.385 5.398-13 -0,2% 315 303 12 3,9% 176 180-4 -2,2% 208 197 11 5,8% 222 224-2 -1,0% 725 717 8 1,2% 761 775-14 -1,9% 295 299-4 -1,4% 1.545 1.548-3 -0,2% 1.513 1.512 1 0,1% 174 178-4 -2,4% 2.901 2.833 68 2,4% 3.162 3.140 22 0,7% 2.337 2.330 7 0,3% 104

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 50988 52131 52274 52340 53015 53197 53210 53262 53406 53444 53730 53860 55238 55303 57266 57969 58761 58826 59451 59516 59555 59750 59919 59984 60049 60061 Ver. tot het Verstr. v. Chr. Basisond. op Reform. Grondsl. - GORINCHEM (Zuid- Scholenstichting Pastoor Ari?ns - STICHTSE VECHT (Utrecht) Stg voor Christelijk Primair Onderwijs Noordoostpolder - NOORDOOSTPOLDER (Flevoland) Stichting Katholiek Onderwijs Babberich - ZEVENAAR (Gelderland) Ver. Rehoboth tot Stg. en Instandh. Scholen Bybel te Urk - URK (Flevoland) Stichting Katholiek Basisonderwijs De Hoeksteen - BUSSUM (Noord- Stichting Rooms Kathol. Onderw. Naarden - NAARDEN (Noord- Ver. tot Stg. en Instandh. v. Schol. met de Bijb. te Veen - AALBURG (Noord-Brabant) Stichting Katholiek Onderwijs St. Willibrordus - OVERBETUWE (Gelderland) Stichting Kathol. Onderw. Bussum e.o. - BUSSUM (Noord- Stichting Bestuur R.K. Scholen te Schalkhaar - DEVENTER (Overijssel) Stg. K.O. Centrale Groningen/ KBS Bisschop Bekkers - GRONINGEN (Groningen) Stichting Sarkon - DEN HELDER (Noord- Stg. Katholiek Primair Onderw. Etten-Leur - ETTEN-LEUR (Noord-Brabant) Stichting Confessioneel Onderwijs Leiden - LEIDEN (Zuid- Ver. v. Christelijk Onderwijs op Reformatorische Grondslag - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- Stichting Katholiek Onderwijs Enschede - ENSCHEDE (Overijssel) Schoolvereniging Peetersschool - AMSTERDAM (Noord- Stichting Basisschool De Ridderslag - GOUDA (Zuid- Ver. Christelijk Onderwijs op Reformatorische Grondslag - UTRECHTSE HEUVELRUG (Utrecht) Ver. Prot. Chr. Basisonderwijs te Albrandswaard - ALBRANDSWAARD (Zuid- Stg. ter bev. van het n.b.o. te Vlaardingen - VLAARDINGEN (Zuid- Stichting Vrije School De Vuurvogel - UTRECHTSE HEUVELRUG (Utrecht) Stichting Vrije School Breda - BREDA (Noord-Brabant) Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs Trhiade - HENDRIK-IDO-AMBACHT (Zuid- Stichting Scholen Parochie H. Bernadette - HELMOND (Noord-Brabant) 324 308 16 5,3% 1.349 1.294 55 4,3% 1.911 1.889 22 1,2% 181 171 10 5,9% 1.930 1.957-27 -1,4% 485 473 12 2,5% 395 398-3 -0,7% 254 249 5 2,0% 265 268-3 -1,2% 306 297 9 3,1% 403 429-26 -6,0% 435 463-28 -6,0% 4.652 4.658-6 -0,1% 2.878 2.875 3 0,1% 2.848 2.925-77 -2,6% 266 270-4 -1,5% 4.501 4.499 2 0,0% 232 234-2 -0,7% 223 225-2 -1,1% 106 104 2 1,9% 1.150 1.135 15 1,3% 63 64-1 -0,8% 183 204-21 -10,4% 227 225 2 0,7% 803 775 28 3,6% 365 359 6 1,6% 105

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 60166 60204 60322 60439 60673 60686 60790 60803 60829 60985 60997 60998 61284 61517 61661 61751 61752 61778 61829 61960 62181 62571 62584 62662 62778 62818 Schoolvereniging De Krommen Hoek - SON EN BREUGEL (Noord-Brabant) Stichting Katholiek Onderwijs Haaren - HAAREN (Noord-Brabant) Ver. Chr. Onderw. op Reformat. grondsl. O- Friesland Drachten - DANTUMADIEL (Friesland) Vereniging voor Prot.-Chr. Basisonderwijs - SUDWEST-FRYSLAN (Friesland) Ver. Verstr. Basisonderwijs op Gereformeerde Grondslag - ZALTBOMMEL (Gelderland) Stichting Samenwerkingsschool Kranenburg en omstreken - BRONCKHORST (Gelderland) Vereniging voor Gereformeerd Onderwijs Midden Brabant - BEST (Noord-Brabant) Stg. tot het Verstrekken van Onderwijs op Reformatorische Grondslag Oldebroek - OLDEBROEK (Gelderland) Vereniging voor Prot.-Christ. Basisond. Alteveer/Kerkenveld - DE WOLDEN (Drenthe) Stichting voor Christelijk Primair Onderwijs Lelystad - LELYSTAD (Flevoland) Stg. Alkmaarse Kath. Scholen, stg. kath., p- c/int.conf. ond. - ALKMAAR (Noord- Stichting Oecumenisch Basisonderwijs Doesburg - DOESBURG (Gelderland) Stichting Primair Onderwijs De Liemers - ZEVENAAR (Gelderland) Stg. Katholiek Primair Onderw. Nieuwegein - NIEUWEGEIN (Utrecht) Ned. Ger. Schoolvereniging voor Kampen- IJsselmuiden e.o. - KAMPEN (Overijssel) Stg. Christelijk Onderwijs Twenterand en Omstreken - TWENTERAND (Overijssel) Stichting Vrije School Amstelveen - AMSTELVEEN (Noord- Stg. Scholen v. Spec. Onderw. Oec. Grondslag id Gem. Dronten - DRONTEN (Flevoland) Vereniging voor Christelijk Onderwijs Haren en Onnen - HAREN (Groningen) Stichting Samenwerkende Vrijescholen Zuid-Holland - ROTTERDAM (Zuid- Stichting Aquila, stichting voor Christelijk Speciaal Onderwijs regio Ommen - OMMEN (Overijssel) Ver. tot Opricht. & Instandh. van een School met de Bijbel - HARDENBERG (Overijssel) Stichting 'De Vrije School Almere' - ALMERE (Flevoland) Stichting Protestants Christelijk Onderwijs Utrecht - UTRECHT (Utrecht) Stichting Katholiek Onderwijs Maasland - MIDDEN-DELFLAND (Zuid- Schoolver. voor Basisonderwijs in Wageningen - WAGENINGEN (Gelderland) 195 198-3 -1,7% 941 941 0 0,0% 117 116 1 1,1% 368 366 2 0,5% 242 253-11 -4,4% 118 111 7 6,4% 126 122 4 3,1% 291 324-33 -10,3% 134 125 9 7,1% 1.543 1.509 34 2,2% 4.008 4.016-8 -0,2% 173 22 151 687,8% 3.055 3.137-82 -2,6% 1.519 1.497 22 1,4% 169 169 0-0,1% 2.331 2.332-1 0,0% 225 239-14 -5,9% 86 95-9 -9,3% 397 481-84 -17,5% 1.288 1.364-76 -5,6% 100 109-9 -8,5% 102 95 7 7,4% 238 282-44 -15,7% 7.446 7.382 64 0,9% 217 228-11 -4,7% 247 245 2 0,9% 106

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 63039 't Blokhuus - NIJKERK (Gelderland) 229 240-11 -4,5% Ver. v. Prot. Chr. Basisond. te Notter-Zuna - 63091 WIERDEN (Overijssel) 110 109 1 0,9% Katholieke Stichting voor Onderwijs te Oude 64169 Tonge - GOEREE-OVERFLAKKEE (Zuid- 161 169-8 -4,5% Dr. Schaepmanstichting - HENGELO 65287 (Overijssel) 4.159 4.240-81 -1,9% Stichting Kath. Onderw. Soest-Soesterb. - 65430 SOEST (Utrecht) 1.416 1.390 26 1,9% Stichting Katholiek Onderwijs Achterveld - 65768 LEUSDEN (Utrecht) 172 170 2 1,2% Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar - 68329 WASSENAAR (Zuid- 626 641-15 -2,3% Stichting Katholiek Onderwijs Twenterand - 68836 BORNE (Overijssel) 2.832 2.857-25 -0,9% Het Sticht, Sticht. Katholiek/Algemeen Bijz. 69447 Primair Onderw. - ZEIST (Utrecht) 2.165 2.155 10 0,5% Stg. Protestants Christelijk Onderwijs Etten- 69539 Leur - ETTEN-LEUR (Noord-Brabant) 403 400 3 0,7% Vereniging voor Reformatorisch Onderwijs - 69643 PAPENDRECHT (Zuid- 175 160 15 9,6% Vereniging voor Christ. Onderw. Groningen 69669 - GRONINGEN (Groningen) 3.286 3.235 51 1,6% Katholieke Stichting Willibrordus - OUD- 69799 BEIJERLAND (Zuid- 241 237 4 1,8% Vereniging voor Primair Christelijk 69877 Onderwijs H'veen - HOOGEVEEN (Drenthe) 2.155 2.204-49 -2,2% Stichting Kalisto boeiend basisonderwijs - 70002 WOERDEN (Utrecht) 3.936 3.892 44 1,1% Vereniging Jenaplan Stichtsevecht - 70033 STICHTSE VECHT (Utrecht) 276 286-10 -3,5% Stichting Hervormde Scholen voor 70085 Basisonderwijs - VEENENDAAL (Utrecht) 1.155 1.144 11 1,0% Stichting Christel. Onderwijs Haaglanden - S 70176 GRAVENHAGE (Zuid- 9.416 9.329 87 0,9% Ver. v. Prot.-Chr. Basisond. - WOERDEN 70280 (Utrecht) 127 129-2 -1,2% St. Verstr. CO op GGU vd Ger. Gem. in Ned. 70358 Goes/Kruiningen - GOES (Zeeland) 112 109 3 2,8% R.K. Onderwijsstichting Giesbeek-Lathum - 70644 ZEVENAAR (Gelderland) 280 272 8 2,9% Stichting Leerrijk! - WAALWIJK (Noord- 71008 Brabant) 3.243 3.196 47 1,5% Deventer Leerschool - DEVENTER 71242 (Overijssel) 235 229 6 2,6% Verenig. Samenwerkingssch. Jenaplan 71346 Onderw. Woerd. e.o. - WOERDEN (Utrecht) 171 165 6 3,4% Ver. Alg. Bijz. Basisonderwijs 'De Opbouw' - 71463 SUDWEST-FRYSLAN (Friesland) 83 104-21 -20,5% Stg. v. Kath. Primair Onderw. Amersfoort en 71488 Omstreken - AMERSFOORT (Utrecht) 6.109 5.960 149 2,5% Stichting voor Freinetonderwijs in Utrecht - 71502 UTRECHT (Utrecht) 245 230 15 6,4% Ver. tot Stg. en Instandhoud. van een 71515 School met de Bijbel - WOERDEN (Utrecht) 165 159 6 3,6% Stichting Primair Onderwijs Peelraam - SINT 71749 ANTHONIS (Noord-Brabant) 1.846 1.806 40 2,2% 107

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stichting Primair Onderwijs de Linge - 71956 LINGEWAARD (Gelderland) 2.457 2.423 34 1,4% Co?peratie De Vrije School Utrecht UA - 72087 UTRECHT (Utrecht) 246 290-44 -15,3% Ver. Willem de Zwijgerschool voor 72100 Christelijk Onderwijs - S GRAVENHAGE 447 449-2 -0,5% (Zuid- Stichting R.K. Onderwijs Aerdenhout - 72242 BLOEMENDAAL (Noord- 230 230 0 0,1% Ver. tot Stg. & Inst.houding SmdB voor B.O. 72386 Ooltgensplaat - GOEREE-OVERFLAKKEE 186 193-7 -3,4% (Zuid- Stichting Chr. Spec. Onderwijs Apeldoorn - 72464 APELDOORN (Gelderland) 230 204 26 12,6% Stichting R.K. Prim. Onderwijs Culemborg - 72554 CULEMBORG (Gelderland) 644 621 23 3,7% Ver. Verstrekken Onderwijs op Reform. 72568 Grondslag Scherpenisse - THOLEN 180 172 8 4,7% (Zeeland) Vereniging Jenaplanschool Gorkum - 72750 GORINCHEM (Zuid- 226 227-1 -0,6% Stichting Katholiek Onderwijs Volendam - 72853 EDAM-VOLENDAM (Noord- 2.230 2.251-21 -0,9% Stichting Biezonderwijs - TILBURG (Noord- 73114 Brabant) 742 753-11 -1,4% Stichting Nuwelijn - GILZE EN RIJEN 73191 (Noord-Brabant) 1.613 1.576 37 2,3% R.K. Stichting De Goede Herder - HELMOND 73283 (Noord-Brabant) 381 369 12 3,4% Stichting Sint Albertus - BOXTEL (Noord- 73556 Brabant) 494 489 5 1,1% Stg. Katholiek en Interconf. Primair 73712 Onderwijs Veghel - VEGHEL (Noord- 2.538 2.551-13 -0,5% Brabant) 73724 Nicolaas-Stichting - HAREN (Groningen) 331 376-45 -11,9% Stichting Flore - HEERHUGOWAARD (Noord- 73919 7.332 7.376-44 -0,6% Stichting Katholiek Onderwijs Borsele - 73932 BORSELE (Zeeland) 678 687-9 -1,3% Stichting Speciaal Onderwijs Regio Helmond 74010 - HELMOND (Noord-Brabant) 260 246 14 5,6% Vereniging voor Christelijk Onderwijs te 74024 Woudrichem - WOUDRICHEM (Noord- 231 220 11 5,1% Brabant) Stichting Signum - S HERTOGENBOSCH 74049 (Noord-Brabant) 6.315 6.401-86 -1,3% Stichting Kath. Prim. Onderw. Roosendaal - 74154 ROOSENDAAL (Noord-Brabant) 4.175 4.121 54 1,3% Stichting Rooms Katholiek Onderwijs Huizen 74426 - HUIZEN (Noord- 1.022 1.024-2 -0,2% Ver. v. Prot.-Chr. Bas.onderw. te 74466 Schipluiden - MIDDEN-DELFLAND (Zuid- 130 130 0 0,1% Ver. v. Protestants-Christel. Onderwijs te 74492 Wassenaar - WASSENAAR (Zuid- 415 428-13 -3,0% Stichting Kind en Onderwijs Rotterdam - 74531 ROTTERDAM (Zuid- 6.979 6.862 117 1,7% 108

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 74609 74868 74973 75064 75206 75219 75375 75388 75531 75597 75688 75753 75934 75974 76585 76611 76663 76715 76740 76793 76806 76819 76910 76961 77052 77091 Ver. Verstrekk. Basisonderwijs Geref. Grondslag Berkenwoude - KRIMPENERWAARD (Zuid- Stichting Katholiek Basisonderwijs Meijel - PEEL EN MAAS (Limburg) Ver. Prot.-Chr. Basisonderwijs te Sleeuwijk - WERKENDAM (Noord-Brabant) Ver. St./Inst.houd. SmdB v. Bo op Ger. Grondslag te Ouddorp - GOEREE- OVERFLAKKEE (Zuid- Stichting Katholieke Scholen Oegstgeest - OEGSTGEEST (Zuid- Stichting Kathol. Onderw. NO Twente - DINKELLAND (Overijssel) Stichting Katholiek Onderwijs West- Friesland - MEDEMBLIK (Noord- Stichting Katholiek Basisonderwijs Oss - OSS (Noord-Brabant) Stichting Katholiek Onderwijs Pijnacker - PIJNACKER-NOOTDORP (Zuid- Kerobei, Stichting voor K/OPO Gem. Beesel, Maasbree en Venlo - VENLO (Limburg) Ver. voor Bijz. Onderw. op Algemene Grondslag - GEMERT-BAKEL (Noord- Brabant) Stg. Proceon voor Prot. Chr. Onderwijs in het Gooi en omg. - HILVERSUM (Noord- Stichting Katholiek Onderwijs Rijsbergen - ZUNDERT (Noord-Brabant) Herv. Schoolver. Op Geref. Grondsl. te Elspeet - NUNSPEET (Gelderland) Stichting de Vrije School Zeeland - MIDDELBURG (Zeeland) Ver. Chr. Basisond. op Reform. Grondsl. Kapelle-Biezelinge e - KAPELLE (Zeeland) Stg. Verstrekk. Basisonderwijs op Reformatorische Grondslag - EDE (Gelderland) Ver. tot vest. en instandh. v. Sch. md Bijbel, Geref.Grondsl - AALBURG (Noord- Brabant) Stichting Werkplaats Kindergemeenschap - DE BILT (Utrecht) Stichting Rooms Katholiek Onderwijs - NIJMEGEN (Gelderland) Stichting Katholiek Basis- En Speciaal Onderwijs Oost-Veluwe - APELDOORN (Gelderland) Stg. v. Prot.-Christ.-Onderw. te Ermelo - ERMELO (Gelderland) Stichting Interconfessioneel Onderwijs te Bredevoort - AALTEN (Gelderland) Stichting Katholiek Onderwijs De Kwakel - UITHOORN (Noord- Stichting Overvecht Zuid Voor Het Katholiek Onderwijs - UTRECHT (Utrecht) Nederlands Instituut voor Katholieke Kerkmuziek - UTRECHT (Utrecht) 162 164-2 -1,4% 524 529-5 -0,9% 422 409 13 3,2% 351 351 0-0,1% 419 420-1 -0,3% 5.427 5.423 4 0,1% 4.798 4.856-58 -1,2% 4.117 4.175-58 -1,4% 1.493 1.493 0 0,0% 5.258 5.244 14 0,3% 215 214 1 0,6% 3.532 3.588-56 -1,6% 441 436 5 1,2% 180 190-10 -5,1% 184 191-7 -3,6% 289 293-4 -1,4% 233 221 12 5,5% 481 478 3 0,6% 541 562-21 -3,7% 391 369 22 6,0% 3.317 3.389-72 -2,1% 1.283 1.246 37 2,9% 176 179-3 -1,4% 770 772-2 -0,2% 681 676 5 0,7% 52 70-18 -25,8% 109

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 77195 77196 77235 77338 77456 77533 77651 77690 77975 78066 78184 78197 78222 78457 78782 78912 79003 79016 79536 79796 79835 79874 79952 80095 80433 80628 Katholieke Scholenstichting Utrecht (K.S.U.) - UTRECHT (Utrecht) Vereniging voor Prot. Christ. Primair Onderwijs te Rijssen - RIJSSEN-HOLTEN (Overijssel) Stichting Proles, stichting voor openb. en kathol. onderw. - DUIVEN (Gelderland) Stg. Veldvest bijzond. onderw. in Veldhoven en omgeving - VELDHOVEN (Noord- Brabant) Stichting Vrijescholen Athena - DEVENTER (Overijssel) Stg. Kath./Interc. Pr. Onderw. Noord- en Midden-Zeeland - GOES (Zeeland) Stichting Samenwerking Nieuwegein - NIEUWEGEIN (Utrecht) Stichting Kolom, Stg. voor Speciaal Onderwijs - AMSTERDAM (Noord- Stichting Lek en IJssel - IJSSELSTEIN (Utrecht) Stichting Primair onderwijs in de gemeente Zundert - ZUNDERT (Noord-Brabant) Stichting Vrije School Zwolle - ZWOLLE (Overijssel) Ver. voor Christelijk Onderw. op Reformatorische Grondslag - LELYSTAD (Flevoland) Stichting Scala, stg. voor kath., openb./a.b.o. - HEUSDEN (Noord-Brabant) Stichting Joodse Kindergem. Cheider - AMSTERDAM (Noord- Octant, stichting voor christelijk basisonderwijs - PIJNACKER-NOOTDORP (Zuid- St. Ver. Schol. J.A.Alberdingk Thijm Primair Onderwijs - HILVERSUM (Noord- Stichting Het Zonnewiel, Vrijeschool De Bilt - DE BILT (Utrecht) Montessori Vereniging Haarlemmermeer - HAARLEMMERMEER (Noord- Stg. Atrium Katholiek Primair Onderwijs in Langedijk e.o. - LANGEDIJK (Noord- Stichting Neutraal Bijzonder Montessori Onderwijs Purmerend - PURMEREND (Noord- Vereniging voor Montessori- Onderwijs te Leusden - LEUSDEN (Utrecht) Stichting Kopwerk - DEN HELDER (Noord- Groenekanse Schoolvereniging de Nijepoort,BOAG Groenekan eo - DE BILT (Utrecht) Ver. Protestants Christelijk Basisonderwijs te Rijnsburg - KATWIJK (Zuid- Sticht. Prot.-Chr. Onderwijs Alblasserdam- Zwijndrecht - ZWIJNDRECHT (Zuid- Departement Oss der Maatsch. tot Nut van 't Algemeen - OSS (Noord-Brabant) 6.113 6.224-111 -1,8% 1.970 1.959 11 0,6% 1.971 1.915 56 2,9% 3.420 3.385 35 1,0% 2.095 2.148-53 -2,5% 1.603 1.576 27 1,7% 249 237 12 5,1% 538 532 6 1,2% 3.119 3.353-234 -7,0% 918 913 5 0,6% 233 235-2 -1,0% 125 129-4 -3,1% 3.690 3.736-46 -1,2% 83 85-2 -2,2% 2.836 2.797 39 1,4% 3.071 3.047 24 0,8% 169 176-7 -3,8% 642 609 33 5,4% 1.524 1.495 29 1,9% 239 231 8 3,3% 225 225 0 0,0% 3.265 3.249 16 0,5% 134 144-10 -6,7% 1.287 1.270 17 1,4% 2.495 2.482 13 0,5% 845 819 26 3,1% 110

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 81030 81069 81316 81433 81810 81902 81967 81979 82084 82526 82591 82747 82785 82786 82838 82981 83019 83136 83149 83163 83201 83228 83267 83280 83579 Ver. voor Prot. Chr. Basis Onderwijs de Schakel - HARDENBERG (Overijssel) Ver. Protestants-Christelijk Basisonderwijs 'Jonathan' - OPSTERLAND (Friesland) Stichting Amsterdamse Oecumenische Scholengroep - AMSTERDAM (Noord- Ver. Prot. Chr. Basisonderwijs te Anjum - DONGERADEEL (Friesland) Christelijke Schoolvereniging Amsterdam Zuid - AMSTERDAM (Noord- St. tot het verstrekken van Onderwijs Gereform. Grondslag - THOLEN (Zeeland) Stichting voor Basisonderwijs op Gereformeerde Grondslag - THOLEN (Zeeland) Ver. tot Stg. en Instandhoud. van een School met den Bijbel - ALBLASSERDAM (Zuid- Ver. Chr. Nat. Schoolonderwijs te Goudriaan en omstreken - MOLENWAARD (Zuid- Stichting voor Prot. Christel. Basisonderwijs Apeldoorn - APELDOORN (Gelderland) Stichting Chr. B.s. De Klokkenberg - NIJMEGEN (Gelderland) Stichting Jenaplanscholen Bollenstreek - LISSE (Zuid- Stichting Protestants Christelijk Onderwijs LEV - ALPHEN AAN DEN RIJN (Zuid- Stichting Interconfessionele Samenwerkingsschool Meddo - WINTERSWIJK (Gelderland) Vereniging Nieuwe School Edam - EDAM- VOLENDAM (Noord- Stichting Vrije School Michael - BUSSUM (Noord- Ver. bevordering Chr. Onderw. te Bruinisse - SCHOUWEN-DUIVELAND (Zeeland) Vereniging voor Chr. Onderwijs te Eemdijk - BUNSCHOTEN (Utrecht) Ver. van Scholen met de Bijbel 'Dr. G. van Goor' - BUNSCHOTEN (Utrecht) Stg. Katholiek/Interconfess. (RK/PC) Onderwijs 'Sint Bavo' - HAARLEM (Noord- Ver. tot St. en Instandhouding van Scholen met den Bijbel - WAALWIJK (Noord- Brabant) Stichting Christelijk Onderwijs Delft e.o. - DELFT (Zuid- Vereniging voor Protestants Christelijk Basisonderwijs te Lutten - HARDENBERG (Overijssel) Stichting Kindante, leren leren, leren leven - SITTARD-GELEEN (Limburg) Stichting Hervormde Scholen de Drieslag - BARNEVELD (Gelderland) 76 78-2 -2,2% 230 241-11 -4,6% 7.203 7.301-98 -1,3% 124 122 2 1,4% 237 229 8 3,6% 182 190-8 -4,4% 135 127 8 6,7% 335 320 15 4,7% 86 83 3 3,8% 5.926 5.887 39 0,7% 186 173 13 7,7% 226 222 4 1,7% 1.346 1.342 4 0,3% 141 129 12 8,9% 163 172-9 -5,5% 245 245 0 0,1% 115 117-2 -1,4% 102 86 16 18,2% 1.058 1.042 16 1,6% 1.865 1.892-27 -1,4% 84 85-1 -1,3% 1.818 1.775 43 2,4% 158 147 11 7,2% 9.011 9.090-79 -0,9% 1.287 1.259 28 2,2% 111

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 83656 83696 83786 83864 83968 84046 84151 84215 84332 84411 84423 84463 84489 84515 84567 84579 84787 84801 84827 85048 85217 85255 85321 85476 85502 Vereniging 'een School met de Bijbel' - ELBURG (Gelderland) Ver. Prot.-Christ. Onderwijs te Holten - RIJSSEN-HOLTEN (Overijssel) Vereniging voor Christelijk Onderwijs Instituut Coolsma - UTRECHTSE HEUVELRUG (Utrecht) Vereniging 'Een School met de Bijbel' - DORDRECHT (Zuid- Vereniging Hervormde Scholen Ede - EDE (Gelderland) Ver. v. Prot.-Christ. Onderw. te Eerbeek - BRUMMEN (Gelderland) Stg. v. Spec. Onderw. op Geref. Grondsl. in Zeeland - KAPELLE (Zeeland) Ver. tot Stg. en Instandh. van een School met de Bijbel - EPE (Gelderland) Ver. voor P.C. Basisonderwijs, 'Rehoboth' te Frieschepalen e - OPSTERLAND (Friesland) Vereniging Jenaplanschool Gouda - GOUDA (Zuid- Ver. Prot. Christ. Onderwijs Garderen/Stroe/Kootwijkerbroek - BARNEVELD (Gelderland) Stichting 'Tobiasschool Amsterdam' - AMSTERDAM (Noord- Stichting Freinetschool Heiloo - HEILOO (Noord- Stichting voor Spec. Onderwijs en Voortgezet Speciaal Onderw - EDE (Gelderland) Stichting 'De Nieuwe Kring' - DIEMEN (Noord- Ver. Herv. Sch.gem. voor Prot.-Chr. Ond. te Genem. - ZWARTEWATERLAND (Overijssel) Vereniging voor Evangelisatie 'Het Mosterdzaadje' - EPE (Gelderland) Stichting Vrije School Amersfoort - AMERSFOORT (Utrecht) Ver. Prot.-Chr. Bas.onderwijs te Sprang- Capelle/Kaatsheuvel - WAALWIJK (Noord- Brabant) De Capelse Schoolvereniging - CAPELLE AAN DEN IJSSEL (Zuid- Stichting Samenwerkingsscholen Kop van Noord-Holland - SCHAGEN (Noord- Salomo, Stichting voor Christ. Primair Onderw. Z-Kennemerlan - HAARLEM (Noord- Stichting voor Christelijk Spec. Basisonderwijs Sneek eo - SUDWEST- FRYSLAN (Friesland) Stichting Voor Christelijk Onderwijs - HARDERWIJK (Gelderland) Ver. School met de Bijbel Stg./Instandh. Sch. Chr. Ond. - HARDINXVELD- GIESSENDAM (Zuid- 219 239-20 -8,5% 311 314-3 -1,0% 252 251 1 0,6% 1.417 1.425-8 -0,5% 779 755 24 3,2% 307 315-8 -2,5% 82 72 10 13,9% 90 93-3 -3,7% 85 89-4 -4,9% 310 309 1 0,4% 534 559-25 -4,4% 51 48 3 5,8% 168 170-2 -1,3% 245 224 21 9,5% 378 362 16 4,5% 520 514 6 1,2% 45 41 4 9,5% 363 339 24 7,0% 295 283 12 4,2% 251 236 15 6,3% 182 169 13 7,6% 4.761 4.881-120 -2,5% 297 317-20 -6,2% 2.197 2.219-22 -1,0% 218 219-1 -0,4% 112

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 85600 86035 86165 86464 86724 86802 86971 87205 87582 87920 87998 88674 88752 88791 89012 89155 89532 89571 89896 90130 90169 90351 90637 91079 91118 Stichting 'Ieder kind telt' Chr. Prim. Onderw. Hellendoorn - HELLENDOORN (Overijssel) Ver. voor PCBO in Wijnjewoude, onder de naam Votum Nostrum - OPSTERLAND (Friesland) Vereniging voor Christelijk Onderwijs - HARDERWIJK (Gelderland) Ver. voor Prot.-Chr. Onderwijs 'Het Mosterdzaadje' - GIESSENLANDEN (Zuid- Stg. voor Onderwijs van het Kerkgenootsch. Zev.-Dags Adv. - ZEIST (Utrecht) Ver. v. Prot.-Chr. Basisond. te Hulshorst - NUNSPEET (Gelderland) Stichting voor PCSO en VSO voor Kampen en omstreken - KAMPEN (Overijssel) Ver. ter Bev. Ger. Schoolond. te Kockengen - STICHTSE VECHT (Utrecht) Vereniging van Chr. B.s. Leersum (VCBL) - UTRECHTSE HEUVELRUG (Utrecht) Ver. tot Stg. en Instandhoud. van Scholen md Bijbel Lunteren - EDE (Gelderland) Ver. School met de Bijbel Maartensdijk - DE BILT (Utrecht) Ver. Bevordering Christelijk Schoolonderwijs Neerlangbroek - UTRECHTSE HEUVELRUG (Utrecht) Ver. Protestants-Christelijk Basisonderwijs te Nieuwendijk - WERKENDAM (Noord- Brabant) Vereniging School met de Bijbel - SCHOUWEN-DUIVELAND (Zeeland) Ver. tot Stg. en Instandh. van Scholen met de Bijbel N'loos - GIESSENLANDEN (Zuid- Hervormde Schoolvereniging te Nijkerk - NIJKERK (Gelderland) Vereniging voor Christ. Nat. Schoolond. - OLDEBROEK (Gelderland) Ver. Basisond. op Reform. Grondsl. te Oostkapelle - VEERE (Zeeland) Ver. voor Chr. Schoolonderwijs op Gereformeerde Grondslag - GOEREE- OVERFLAKKEE (Zuid- Vereniging tot het Verstrekken van Onderwijs op Reformatorische Grondslag - ZALTBOMMEL (Gelderland) Vereniging voor Protestants Christelijk Onderwijs Putten - PUTTEN (Gelderland) Ver. Verstr. Basisonderwijs Reform. Gronslag Rilland-Bath - REIMERSWAAL (Zeeland) Ver. Stg. Herv. Schol. op Geref. Grondsl. te Rouveen - STAPHORST (Overijssel) Vereniging Stichting Instandhouding School met de Bijbel - HARDENBERG (Overijssel) Christelijke Gereformeerde Schoolvereniging Sliedrecht - SLIEDRECHT (Zuid- 1.933 1.871 62 3,3% 113 120-7 -6,1% 526 506 20 4,0% 86 81 5 6,6% 266 259 7 2,9% 120 115 5 4,0% 122 117 5 4,2% 181 192-11 -5,6% 376 391-15 -3,9% 591 576 15 2,5% 181 179 2 1,0% 106 124-18 -14,3% 250 279-29 -10,5% 170 187-17 -9,1% 159 159 0 0,1% 1.140 1.154-14 -1,2% 159 185-26 -14,1% 121 125-4 -3,3% 95 87 8 9,3% 200 214-14 -6,3% 567 565 2 0,4% 79 74 5 6,6% 220 236-16 -6,6% 102 100 2 2,2% 558 546 12 2,2% 113

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% 91456 92067 92210 92626 92639 92899 92951 93419 93445 93653 94108 94251 94316 94433 94459 94771 94797 95135 95148 95395 95421 95460 95655 95681 95694 95746 Ver. tot stg. en inst.houding Scholen met de Bijbel - MOLENWAARD (Zuid- Ver. t/h Verstr. van Sch.ond. op Reformatorische Grondslag - VEENENDAAL (Utrecht) Vereniging voor Protestants Christ. Basisonderw. Vinkeveen - DE RONDE VENEN (Utrecht) 'Nederlandse Hervormde Schoolvereniging' - HEERDE (Gelderland) Ver. tot Stg. en Inst.houding van Scholen met de Bijbel - HEERDE (Gelderland) Christ. Ver. voor Primair Onderwijs op Terschelling - TERSCHELLING (Friesland) Vereniging Scholen met de Bijbel Wierden- Enter - WIERDEN (Overijssel) Ver. tot Stg. en Instandhoud. Scholen met Bijbel Woudenberg - WOUDENBERG (Utrecht) Ver. Chr. Nat. Basisonderwijs Driesum, Wouterswoude,Damwoude - DANTUMADIEL (Friesland) Vereniging voor Christelijk Nat. Schoolonderwijs te Zalk - KAMPEN (Overijssel) Ver. tot sticht. en instandh. van een School met de Bijbel - ZALTBOMMEL (Gelderland) Stg. Nutsscholen v. Kleuter-/ Lager Onderwijs Aalst-Waalre - WAALRE (Noord- Brabant) Schoolvereniging Aerdenhout-Bentveld - BLOEMENDAAL (Noord- Stichting Geert Groote School - AMSTERDAM (Noord- Stichting Nieuwe Schoolvereniging - AMSTERDAM (Noord- Stichting Beverwijkse Montessori Scholen - BEVERWIJK (Noord- Bloemendaalse Schoolvereniging - BLOEMENDAAL (Noord- Delftsche Schoolvereeniging - DELFT (Zuid- Stichting Deventer en Almelose Montessorischolen - DEVENTER (Overijssel) Stg. Inst. van Opvoeding Ingesteld Door Van Kinsbergen - ELBURG (Gelderland) Enschedese Schoolvereniging - ENSCHEDE (Overijssel) Dr. A. van Voorthuysen Stichting - EPE (Gelderland) School Ver. Neutraal Bijzonder Onderwijs Casimir - GOUDA (Zuid- Schoolvereniging Wolters - S GRAVENHAGE (Zuid- Stichting Haagsche Schoolvereeniging - S GRAVENHAGE (Zuid- Vereniging Montessorischool Waalsdorp - S GRAVENHAGE (Zuid- 171 163 8 4,8% 559 556 3 0,6% 123 127-4 -3,0% 287 297-10 -3,4% 143 142 1 0,4% 116 126-10 -7,7% 846 854-8 -1,0% 232 235-3 -1,3% 92 99-7 -7,5% 85 79 6 7,4% 125 127-2 -1,3% 363 363 0-0,1% 160 158 2 1,5% 532 556-24 -4,4% 249 245 4 1,8% 298 279 19 6,7% 220 219 1 0,4% 431 429 2 0,6% 1.099 1.112-13 -1,2% 87 94-7 -7,8% 224 222 2 1,0% 62 57 5 9,4% 343 352-9 -2,6% 444 437 7 1,6% 1.048 1.039 9 0,8% 312 303 9 2,8% 114

Bevoegd gezag nummer Bevoegd gezag naam PROGNOSE Basisonderwijs (totaal) TELLING (%) L A N D E L I J K 1.490.713 1.493.838-3.125-0,2% Stichting Vrijescholen ZW Nederland - S 95785 GRAVENHAGE (Zuid- 461 439 22 5,0% De Haarlemse Montessorischool - HAARLEM 95954 (Noord- 279 297-18 -5,9% Stichting Neutraal Bijzonder Onderwijs 96214 Twente - HENGELO (Overijssel) 256 212 44 20,6% Hilversumse Schoolvereniging - HILVERSUM 96266 (Noord- 280 275 5 1,9% Godelinde Schoolvereniging - HILVERSUM 96292 (Noord- 229 251-22 -8,6% Vereniging De Flevoschool te Huizen - 96409 HUIZEN (Noord- 246 255-9 -3,7% Eerste Leidse Schoolvereniging - LEIDEN 96617 (Zuid- 301 286 15 5,1% Ver. v. Prot.-Chr. Basisond. te Nij Beets - 96864 OPSTERLAND (Friesland) 97 104-7 -6,5% De Kralingsche School - ROTTERDAM (Zuid- 97137 216 226-10 -4,2% Ver. De v. Oldenbarneveltsch. v. Neutr. Bijz. 97176 Ond. - ROTTERDAM (Zuid- 241 245-4 -1,7% Stichting 'van der Huchtscholen' - SOEST 97358 (Utrecht) 692 695-3 -0,5% Stichting Jan Ligthartgroep Tilburg - 97917 TILBURG (Noord-Brabant) 1.731 1.703 28 1,6% Wageningse Schoolvereniging - 98190 WAGENINGEN (Gelderland) 235 222 13 5,8% Vereniging Montessorischool Wassenaar - 98255 WASSENAAR (Zuid- 155 142 13 9,5% Ver. tot Opr. en Instandhoud. van een 98398 Neutraal Bijz. School - WOUDRICHEM 103 107-4 -3,4% (Noord-Brabant) 98463 Zeister Schoolvereeniging - ZEIST (Utrecht) 239 249-10 -4,1% Stichting De Zeister Vrije School - ZEIST 98489 (Utrecht) 447 447 0 0,0% Ver. Protestants-Christelijk Basisonderwijs 99594 te Vroomshoop - TWENTERAND (Overijssel) 663 696-33 -4,8% Vereniging voor Prot.-Christ. Basisonderwijs 99672 - OMMEN (Overijssel) 63 61 2 2,6% Stichting Christelijk Onderw. De Roerganger 99711 - WIERDEN (Overijssel) 146 162-16 -9,9% 115