Drentse Onderwijsmonitor

Transcriptie

1 Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Kerncijfers uit de periode

2 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 8ste editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie en -prestaties van Drentse leerlingen in beeld. Van basisschool tot en met de universiteit. Met de jaarlijkse rapportage kunnen trends en ontwikkelingen worden gesignaleerd voor de provincie als geheel en waar mogelijk de gemeenten in het bijzonder. In dit aanvullend feitenboekje zijn cijfers voor het schooljaar en voorgaande jaren voor elf Drentse gemeenten apart gebundeld. We zoomen daarmee in op ontwikkelingen van kinderen die in deze gemeente wonen en naar het primair of voortgezet onderwijs gaan. Deze extra uitgave wordt de gemeenten aangeboden door de Vereniging van Drentse Gemeenten en de Provincie. Zij hoopt dat de cijfers als onderlegger kunnen dienen bij besprekingen en initiatieven ten behoeve van goed onderwijs voor kinderen. Leerlingen op de basisscholen in de gemeente De gemeente heeft 32 basisscholen. Iets meer dan een aantal jaren geleden; in 2010/11 waren er 31 scholen. De schoolgrootte neemt af door een daling van het aantal leerlingen. Gemiddeld heeft een school in 166 leerlingen. Dat is meer dan gemiddeld genomen in (156), maar minder dan het landelijk gemiddelde (217). Het leerlingenaantal in het basisonderwijs van de gemeente is de laatste jaren gedaald, maar wel minder dan in de provincie als geheel. Prognoses van de Provincie (maart 2012) voorspellen echter een toename tot ongeveer leerlingen in 2020; t.o.v. de oktobertellingen in 2012 betekent dit een stijging van ruim 8%. Bron: DUO, 2013 Aantal leerlingen op basisscholen in op 1 oktober /09 Aantal basisscholen op 1 oktober Gemiddeld aantal leerlingen per basisschool op 1 oktober Gemeente +8% Verwachte stijging aantal leerlingen Prognose

3 Primair onderwijs Feitenblad Gemeente Onderwijsachterstanden: gewichtenleerlingen en impulsgebieden De gewichtenregeling in het basisonderwijs bepaalt hoeveel geld een basisschool krijgt om onderwijsachterstanden weg te werken. Dit gebeurt op basis van het opleidingsniveau van de ouders en het postcodegebied van de school. Het opleidingsniveau van de ouders bepaalt het gewicht dat de school toekent aan een (achterstands)leerling. Ouders/voogden van zgn. gewichtenleerlingen hebben een lagere opleiding dan ouders van leerlingen zonder gewicht. Voor deze gewichtenleerlingen krijgt de school extra geld. Kinderen van laagopgeleide ouders hebben vaker leerachterstanden. Dit blijkt ook uit de Drentse Onderwijsmonitor De gemeente heeft een hoger percentage gewichtenleerlingen dan en. Dit aandeel loopt, in lijn met de l andelijke trend, terug. Percentage gewichtenleerlingen Een school krijgt ook extra geld per achterstandsleerling als de school in een impulsgebied is gevestigd. Een impulsgebied is een postcodegebied met veel huishoudens met een laag inkomen of een uitkering. Landelijk gezien ligt een kwart van de scholen in een impulsgebied. In is dit percentage hoger, namelijk 31%. wijkt daar in negatieve zin vanaf met 12 basisscholen in een impulsgebied (38%) / /09 Gemeente 2008/09 Percentage basisscholen in impulsgebied 38% Bron: DUO, 2013 Bron: DUO, 2013 Passend onderwijs Met de invoering van de Wet passend onderwijs krijgen scholen een zorgplicht. Dat betekent dat scholen ervoor verantwoordelijk zijn om elk kind een goede onderwijsplek te bieden. Om dat te kunnen doen, vormen reguliere en speciale scholen samen regionale samenwerkingsverbanden. De scholen in het samenwerkingsverband maken afspraken over de ondersteuning aan leerlingen en de bekostiging daarvan. Het aandeel leerlingen met een rugzak is in het samenwerkingsverband PO2203 waaronder ook valt lager dan dat van vorig jaar. Maar is met 1,7% wel hoger dan landelijk (1,0%). In de figuur hiernaast is aangegeven of het percentage hoger ( ), lager ( ) of gelijk ( ) is aan dat van vorig jaar. 2011/12 sbao2 2,7% 2,6% so3 1,7% 1,6% rugzakken 1,1% 1,0% PO2203 e.o /12 sbao 2,8% 2,9% 1 Meppel,, De Wolden, Westerveld, Steenwijkerland, deel Staphorst en Zwartwaterland (Overijssel), 2 speciaal basisonderwijs, 3 speciaal onderwijs so rugzakken 1,3% 1,4% 1,8% 1,7% Bron: DUO/website Passend Onderwijs,

4 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Leerprestaties in het Drentse basisonderwijs Vanaf het schooljaar worden gegevens verzameld over leerprestaties in het basisonderwijs op het terrein van taal/lezen en rekenen/wiskunde. De gegevens worden geleverd door basisscholen waarvan het schoolbestuur hiervoor toestemming heeft gegeven. In zijn momenteel 37 schoolbesturen voor primair onderwijs. Het deelnamepercentage van basisscholen aan de Drentse Onderwijsmonitor nam toe van 49% in het eerste jaar tot 90% in. De gemeente heeft bij de laatste inventarisatie een deelnamepercentage van 78%. De jaren daarvoor schommelde de respons hier de ene keer net boven, de andere keer net onder. Citotoetsen: de resultaten van rekenen taal technisch lezen woordenschat begrijpend lezen rekenen-wiskunde groep 2 groep 2 groep 4 groep 5 groep 5 medio groep 6 medio groep 8 groep 4 groep 6 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 50 is de norm in Gemeente rekenen taal technisch lezen woordenschat begrijpend lezen rekenen-wiskunde groep 2 groep 2 groep 4 groep 5 groep 5 medio groep 6 medio groep 8 groep 4 groep 6 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 '10 '11 '12 '13 50 is de norm in Bron: basisscholen, bewerking CED Toetsservice/CMO Groningen,

5 Primair onderwijs Feitenblad Gemeente Welke conclusies kunnen we trekken uit de resultaten van de citotoetsen? Hieronder staat beschreven hoe leerlingen uit de gemeente het ervan af hebben gebracht. Rekenprestaties Op de rekentoets wordt al jaren boven de norm gescoord. De voorsprong in is in groep 6 wel iets geslonken. De rekenprestaties zijn in de groepen 3 en 4 sinds 2010 iets toegenomen. Voor groep 6 zien we een stabiel beeld. Groep 3 presteert de afgelopen jaren steeds net onder het Drents gemiddelde. Voor de groepen 4 en 6 zijn de scores in 2013 vergelijkbaar met die op provinciaal niveau. Technisch lezen Met name groep 4 gaat het technisch lezen steeds beter af. Voor zien we ook een stijging, maar in de marge. De prestaties in groep 5 zijn de afgelopen jaren gedaald, hoewel het afgelopen jaar een sprong in de goede richting werd gemaakt. De scores zijn in 2013 in alle gevallen boven de landelijke norm én op of boven het Drents gemiddelde. Begrijpend lezen De scores voor begrijpend lezen zijn in groep 6 en 8 vrij stabiel. Groep 6 balanceert op of onder de norm en evenaart in 2013 het Drents gemiddelde. Groep 8 zit boven de norm, maar blijft net onder het provinciaal niveau. Woordenschat De woordenschat van leerlingen uit lijkt de afgelopen jaren te zijn toegenomen. Dat geldt vooral voor groep 5. In 2013 komen de scores boven het Drents gemiddelde uit. Voor blijkt het evenaren van het provinciaal niveau tot dusver onhaalbaar. Rekenen en taal voor Zowel voor taal als rekenen zijn de prestaties behoorlijk toegenomen. De scores zijn ruim boven de norm, vooral voor taal. Toch blijft er voor taal een behoorlijke achterstand ten opzichte van het Drents gemiddelde. Wat rekenen betreft, overtreffen de uit het afgelopen jaar de gemiddelde score van provinciegenootjes. Vergeleken met de provinciale uitslagen, springen de leerlingen uit er niet zozeer boven uit. De resultaten samengevat Vergeleken met de provinciale uitslagen, springen de leerlingen uit er niet zozeer boven uit. Voor woordenschat (groep 5) is de voorsprong van de leerlingen uit nog het grootst. Voor de toetsen taal voor en woordenschat in blijven de resultaten juist achter bij het Drents gemiddelde. Dat geldt in mindere mate ook voor rekenen in en begrijpend lezen in groep 8. Kijken we naar de trend door de jaren heen, dan zien we dat prestaties veelal zijn toegenomen of op het zelfde niveau zijn gebleven. Eén uitzondering: de technisch lezen toets voor groep 5, daar zien we een daling. De resultaten van 2013 zijn overigens wel positief en laten sinds jaren weer een vooruitgang zien. De toets in groep 8 De gemiddelde scores van groep-8-leerlingen uit variëren de afgelopen jaren. De scores voor zijn gebaseerd op gegevens van minder dan de helft van het aantal scholen. Dat kan de sterke fluctuatie in scores verklaren. Doorgaans lijken de opbrengsten lager dan gemiddeld in en. Cito toetsscores , , , , ,6 535,5 535,1 535,5 534, ,4 535,4 535,1 534, ,1 scoorden leerlingen in 2013 gemiddeld lager dan landelijk Gemeente Bron: Inspectie van het Onderwijs,

6 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Kwaliteit van het onderwijs: de toezichtarrangementen Op basis van kwaliteitsnormen bepaalt de Inspectie van het Onderwijs welke scholen een aangepast toezicht krijgen. De situatie in vanaf 1 december 2010: Aantal zwakke en zeer zwakke scholen Voldoende Zwak Zeer zwak Binnen de gemeente bevindt zich 1 zwakke school. Een vooruitgang vergeleken met de situatie in In tussenliggende jaren stond de teller echter op nul. Bij (zeer) zwakke scholen zijn de opbrengsten en het onderwijsleerproces op cruciale onderdelen onvoldoende. Conclusie: de afgelopen jaren heeft provinciebreed kwalitatief een enorme vooruitgang plaatsgevonden, mede door het kwaliteitsakkoord en de invloed van de Drentse Onderwijsmonitor. Gemeente Voldoende Zwak Zeer zwak Bron: Inspectie van het Onderwijs, Schooladvies basisschool en het niveau in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs Bij Drentse vo-scholen is informatie opgevraagd over het schoolniveau van derdejaars leerlingen en het schooladvies van de basisschool. De resultaten zijn indicatief omdat van een aantal scholen gegevens ontbreken. 64% van de leerlingen die op een basisschool in de gemeente heeft gezeten, lijkt het schoolniveau te volgen dat als advies is meegegeven. De cijfers komen aardig overeen met die van de provincie. Landelijk gezien sluiten schooladvies en het uitelijke onderwijsniveau iets beter op elkaar aan. Bron: vo-scholen, bewerking CMO Groningen, 2013 Huidig onderwijsniveau t.o.v. schooladvies in percentages iets lager gelijk iets hoger iets lager gelijk iets hoger Gemeente iets lager gelijk iets hoger 6

7 Voortgezet onderwijs Feitenblad Gemeente Leerlingen in het voortgezet onderwijs Het aantal vo-leerlingen, woonachtig in, neemt nog steeds toe. De stijging was het afgelopen jaar een kleine 4% (van naar 3.249). Het stijgingspercentage voor als geheel is lager, namelijk 1%. Het aantal leerlingen nam toe van in 2011/12 naar in. Aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs, met als woongemeente Gemeente 2009/ / / / % het aantal vo leerlingen in +4% het aantal vo leerlingen in Bron: DUO, 2013 Onderwijssoort in het voortgezet onderwijs Voor geldt dat 47% van de jongeren in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs een vmbo-opleiding volgt. Voor havo en vwo zijn de aandelen 29% en 19%. Maken we een vergelijking met cijfers van en, dan zien we een lager onderwijsniveau voor leerlingen uit. Deze achterstand is de laatste jaren wel iets ingelopen. Aandeel leerlingen in de bovenbouw (vanaf leerjaar 3), naar onderwijssoort en woongebied voor schooljaar Onderwijssoort vanaf het derde leerjaar, voor jongeren uit de gemeente Gemeente praktijkonderwijs vmbo havo vwo 19 6 Gemeente praktijkonderwijs vmbo bl/kl vmbo tl/gl 3-4 havo 3-5 vwo 3-6 Bron: DUO, 2013 Bron: DUO,

8 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Samenvatting Pluspunt, aandachtspunt of verbeterpunt? Hieronder staan alle gemonitorde onderwijsitems samengevat in één figuur. De kleuren geven aan of de gemeente het beter of minder goed doet vergeleken met en of er de afgelopen jaren sprake is van een verslechtering, verbetering of status quo. De kleur geeft aan of het gaat om onderwerpen die: Gekoesterd moeten worden (pluspunten) In de gaten gehouden moeten worden (aandachtspunten) Verbeterd moeten worden (verbeterpunten) In een aantal gevallen zijn de cijfers van vergeleken met die van vorig jaar. Bij de meeste onderwerpen blikken we echter meer jaren terug. Daarbij nemen we voor een vergelijking in de tijd de meest en minst recente cijfers uit dit feitenboekje. De resultaten samengevat: hoe staat ervoor? Even goed/beter Ontwikkeling leerlingenaantal basisschool Technisch lezen groep 5 Aansluiting schooladvies bij onderwijsniveau leerjaar 3 Rekenen-wiskunde groep 6 Begrijpend lezen groep 6 Rekenen-wiskunde groep 4 Technisch lezen Technisch lezen groep 4 Woordenschat groep 5 Rekenen groep 2 Ontwikkeling leerlingenaantal voortgezet onderwijs Vergeleken met Minder goed Aantal scholen in impulsgebied Deelnamepercentage Drentse Onderwijsmonitor (78%) Begrijpend lezen groep 8 Aandeel gewichtenleerlingen Rekenen-wiskunde Woordenschat Taal groep 2 1 zwakke school Onderwijs niveau bovenbouw vo Verslechtering Ontwikkeling afgelopen jaren Gelijk gebleven Verbetering Het rapport van de Drentse Onderwijsmonitor 2013 kunt u vinden op de websites van de betrokken organisaties en op Vereniging van Drentse Gemeenten Provincie CMO Groningen