Biodiversiteit op bedrijventerreinen 9 november 2010 Biodiversiteit op bedrijventerreinen Overzicht Vertrekpunt: bestaand of nieuw terrein? Beschikbare ruimte efficiënt ruimtegebruik Waar liggen kansen? met voorbeelden in RSGT Turnhout Wie kan/moet iets doen? Kritische succesfactoren Bron figuren: http://en.wikipedia.org/wiki/ecosystem_services
Bestaand / nieuw bedrijventerrein? Nieuw terrein wit blad Integrale aanpak nog mogelijk (ontwikkelaar) Mogelijkheid om te sturen via toewijzingsbeleid Parkmanagement als beheerinstrument Bestaand terrein Traditionele ruimtelijke ordening vaak veel restruimte (= ook kans) Integrale aanpak niet meer mogelijk Aanspreekpunten? Individueel sectororganisatie (parkmanagement) Beschikbare ruimte Spanningsveld: duurzaam ruimtegebruik of extra ruimte voor verweving 100 ha aansnijden i.f.v. 50 ha netto bedrijventerrein? Of 70 ha aansnijden i.f.v. 50 ha netto bedrijventerrein? (30 ha open ruimte gespaard) inname nieuwe open ruimte tot minimum beperken Brownfieldontwikkeling herstructureringsprojecten Kosten baten Efficiënt ruimtegebruik = Biodiversiteit verhogen op beperkte oppervlakte
Efficiënt ruimtegebruik Streven naar gekoppelde bebouwing Meerlagig bouwen, compact bouwen Woning enkel ongelijkvloers Minimale bebouwing verplicht Efficiënt ruimtegebruik Gemeenschappelijke ruimtes Gemeenschappelijke parkings Collectieve ventweg met gekoppelde in- en uitritten Groen bundelen op het openbaar domein
Waar liggen kansen? Alternatieve invulling van klassieke functies Groen-, natuur-, bosbuffers, groenschermen (Gemeenschappelijke) waterbuffering met natuurfunctie Vrijwaren bestaande waardevolle elementen (bij ontwerp) Afvalwaterbeheer Kansen op perceelsniveau (bedrijven) Duurzaam bouwen Groendaken rietveldzuivering Specifieke doelsoorten Nestgelegenheid Insecten Locatiegebonden (bedrijventerrein is geen eiland) Kansen via aangepast beheer Aangepast (maai)beheer (evt. afspraken met derden) Pesticidengebruik Rekening houden bij ontwerp en aanleg Gemeenschappelijke beheer (bestekken) Biodiversiteit en bedrijfsvoering Alternatieve invulling klassieke functies Case Veedijk in Turnhout Groen-, natuur-, bosbuffers, e.a. vb Veedijk Globaal ontwerp Streekeigen (standplaatsgeschikte) soorten Extra groenschermen, houtkanten (bovenop bestemming) Bundelen groen op openbaar domein i.p.v. restruimtes
Alternatieve invulling klassieke functies Case Veedijk in Turnhout Gemeenschappelijke waterbuffering met natuurfunctie 2,3 ha Integraal waterbeheer (340 m³/ha) Principes NTMB Flauwe oevers Verschillende dieptes Moeraszones met els, rietkragen Open grachten Alternatieve invulling klassieke functies Case Veedijk in Turnhout Vrijwaren waardevolle elementen: ontwerpfase uitvoering
Alternatieve invulling klassieke functies Case Veedijk in Turnhout Afvalwaterbeheer Bestaande overstortproblematiek Als gevolg van bestaande gemengde stelsels Ontvangende waterloop stroomopwaarts van Habtitatrichtlijngebied Oplossing: interne buffering van afvalwater = nul lozing op moment dat overstort in werking treedt geen bijdrage tot bestaand probleem Alternatieve invulling klassieke functies Case Veedijk in Turnhout 2920 i.e Gescheiden stelsel 800 i.e Gemengd stelsel? f=1 T=2 222 m³ 570 m³
Alternatieve invulling klassieke functies Case Beerse Zuid in (RSG Turnhout) Natuurbuffer met meerwaarde voor biodiversiteit Samenwerking en integratie Ism ANB, gemeente, provincie, VMM afstemming op bosbeheerplan in Epelaar; soortbeschermings- en natuurdoeltypedoelstellingen Grondige voorstudie (inrichtingsplan + beheerplan) Multifunctioneel Waterbuffering bedrijventerrein (340 m³/ha) via overstroombaar gebied Ontwikkeling specifieke natuurdoeltypes (studie Esher) Moeraszones mantel-/zoomvegetaties Streekeigen beplanting spontane ontwikkeling (via beheer) Mogelijkheden voor biotoopherstel i.f.v. de Gewone adder Recreatief medegebruik Toekomstig beheer i.s.m. Natuurpunt? Alternatieve invulling klassieke functies Case Beerse Zuid in (RSG Turnhout)
Alternatieve invulling klassieke functies Case Beerse Zuid in (RSG Turnhout) Kansen op perceelsniveau (bedrijven) Duurzaam bouwen / duurzame perceelsinrichting Groendaken Specifieke doelsoorten Nestgelegendheid Duurzaam ondernemen
Kansen via aangepast beheer Aangepast (maai)beheer (evt. afspraken met derden) Pesticidengebruik Rekening houden bij ontwerp en aanleg Gemeenschappelijke beheer Parkmanagement Aangepaste bestekken Beheerplan Aandachtspunt kostprijs Biodiversiteit en bedrijfsvoering (= andere insteek) Wisselwerking tussen ecosysteemdiensten en bedrijfsvoering Veel bedrijven zijn zich niet bewust van deze wisselwerking Conclusie TEEB: Het jaarlijkse verlies aan biodiversiteit wordt in het VNonderzoek The Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB) geschat op 2 tot 4,5 biljoen dollar. Nood aan meer kennis Meer info: recente TEEB rapporten (The Economics of Ecosystems and Biodiversity, www.teebweb.org)
Wie kan/moet iets doen? Overheid Bestemmings plannen voorschriften Ontwikkelaar Globale inrichting gemeenschappelijke delen (groenbuffer waterbuffer openbaar domein) Sturen via uitgiftebeleid Bedrijfsleider Inrichting perceel Bouwtechnieken Parkmanagement Beheer gemeenschappelijke delen Begeleiden, sturen individueel beheer Forum = sensibiliseren, inspireren Verplichten of responsabiliseren? Imago maatschappelijk verantwoord ondernemen Kritische succesfactoren Nieuwe ontwikkeling Integreren vanaf beginfase (bestemming inrichting) Kansen creëren - bedrijven meekrijgen Parkmanagement beheer(plan) Kostenefficiëntie Duurzame inrichting of ook duurzaam ondernemen? Bestaand bedrijventerrein Gemeenschappelijk aanspreekpunt? Werkgroepen industrie Parkmanagement (toekomst) Individuele benadering ad hoc