TI-Arbeidsmarkt 21-215 1. Recessie 2. Maatregelen TI-bedrijven. Gevolgen voor stage- en leerlingplekken 4. Demografische ontwikkelingen 5. Situatie in 215 1. Recessie Ontwikkeling werkvoorraad Ontwikkeling aantal vacatures 1
Ontwikkeling gemiddelde werkvoorraad TI-bedrijven in weken vanaf begin recessie % 7 6 5 Percentage TI-bedrijven met mvv s vervulbare vacatures 5 59 6 4 2 29 1 21 22 21 16 25 2 16 16 1 medio 25 medio 26 medio 27 medio 28 november 28 juni 29 oktober 29 februari 21 juni 21 december 21 augustus 211 april 212 juli 212 % bedrijven met mvv's 2
Regio Aantal vacatures in technische en leidinggevende functies in de TI (juli 212) % TI-bedrijven met mvv s aantal vacatures* in technische en leidinggevende functies aantal vacatures* uitgedrukt als percentage van totale TI-werkgelegenheid Noord Nederland 11% ± ± 2,7% Gelderland/Overijssel 21% ± 1. ±,7% Midden Nederland 17% ± 5 ±,% Noord Holland 21% ± 575 ±,2% Zuid Holland 1% ± 1.25 ± 4,% Zuid Nederland 1% ± 1. ± 4,% TI-Nederland 16% ± 5. ±,8% * Alle vacatures, dus niet uitsluitend de moeilijk vervulbare vacatures 2. Maatregelen TI-bedrijven. Gevolgen voor stageplekken/leerplaatsen
Percentage TI-bedrijven dat genoemde maatregel heeft getroffen in kader van recessie minder beroep op zzp'ers minder uitzendkrachten inlenen minder overwerk door het personeel 27 1 4 1 of meer tijdelijke contracten niet verlengd 21 24 1 of meer werknemers met vaste aanstelling ontslagen 5 15 minder stagiair(e)s opgenomen 9 27 contracturen werknemers flexibeler gaan inzetten 4 12 minder BPV-plaatsen ingevuld BBL'ers ontslagen 5 1 1 2 4 29 212 Maatregelen om problemen in de personeelsvoorziening aan te pakken in 28 en in 212 (meer) tijd en geld steken in werving personeel (meer) mensen aantrekken via uitzend-/detacheringsbureaus (meer) overwerk (meer) zzp'ers inzetten (meer) zelf gaan opleiden (meer) werk uitbesteden (meer) stagiairs inzetten hogere salarissen bieden/werknemers wegkopen (meer) leerlingen inzetten minder hoge eisen stellen bij vacatures (meer) buitenlanders aantrekken 2 4 1 4 12 15 19 21 1 1 11 12 12 29 41 1 2 4 5 28 212 4
Bedrijfsbindende maatregelen in 28 en in 212 zorgen voor goede sfeer 4 betere secundaire arbeidsvoorwaarden aanbieden 15 4 meer salaris aanbieden 16 4 (meer) mogelijkheden voor bijscholing aanbieden 21 17 (meer) mogelijkheden voor vakopleiding aanbieden 2 14 medewerkers meer bij gang van zaken in bedrijf betrekken 1 (meer) rekening houden met voorkeuren van medwerkers wat betreft werktijden 9 4 (meer) rekening houden met voorkeuren van medwerkers wat betreft werkzaamheden 8 4 betere werkuitrusting (gereedschap, bedrijfskleding) 5 medewerkers (meer) bij planning werkzaamheden betrekken 5 medewerkers op gevarieerde/uitdagende projecten zetten 5 medewerkers (sneller) naar hogere functies laten doorstromen 2 4 6 28 212 Ontwikkeling BPV s in periode 29-212 (29 = 1) Werkgelegenheid (vaste + tijdelijke contracten) 29 21 211 212 1 98 98 99 Lopende bpv- overeenkomsten 1 94 81 76 Waarvan: mbo-1 1 62 27 1 mbo-2 1 84 67 62 mbo- 1 16 1 92 mbo-4 1 1 99 97 Startende BPVovereenkomsten Waarvan: 1 8 72 jonger dan 2 jaar 1 72 69 2 èn 25 jaar 1 88 79 25 jaar en ouder 1 82 7 5
Ontwikkeling in aantal lopende BPV s per regio; periode 29-211 Index BPV (29=1) Index werkgelegenheid (28/9=1) Noord Nederland 74 9 Gelderland/Overijssel 9 95 Midden Nederland 9 98 Noord Holland 85 89 Zuid Holland 65 9 Zuid Nederland 82 95 TI-Nederland 81 94 Uitkomsten uit interviews met ROC s en Installatiewerk ROC s vinden van bpv-plekken voor bbl-trajecten in TI wordt steeds meer probleem naar schatting nu tekort aan 1-2 van die bpv-plaatsen InstallatieWerk laatste jaren steeds tussen 15 en 2 bankzitters sommige vestigingen nemen sollicitanten niet meer in behandeling 6
4. Demografische ontwikkelingen Veranderingen in bevolkingsopbouw en in beroepsbevolking Doorwerking in TI-bedrijven Doorwerking in schoolverlaters Bevolkingsopbouw Nederland naar leeftijd in 199 en 21 7
Ontwikkeling leeftijdsverdeling TI-werknemers 4 werknemers TI Nederland 5 25 2 15 1 25-4 jaar < 25 jaar 55+ jaar 5 21 22 2 24 25 26 27 28 29 21 medio 211 Daling aantal vmbo-gediplomeerden 25/26 29/1 ontwikkeling 25/6-29/1 A. Totaal vmbo 51.51 46.94-9% B. Sector techniek 15.755 1.482-14% waarvan: TI.51 2.46-4% metaal 2.461 1.945-21% bouw.995.415-15% sectorbreed 1.898 2.979 +57% overig techniek.87 2.797-28% 8
Op basis van huidige aantallen leerlingen verdere daling TI-vmbo gediplomeerden verwacht verwacht aantal TI-vmbo gediplomeerden 25/6.51 27/8 2.95 29/1 2.46 211/12 1.68 21/14 1.1 214/15 1.2 5. Situatie in 215 Vraag en aanbod TI-(v)mbo schoolverlaters Conclusies Alternatieven? Kansen benutten! 9
Prognose overschotten/tekorten schoolverlaters per regio in 215 Prognose TI- (v)mbo schoolverlaters Prognose behoefte TI-bedrijven Prognose wervingskracht TI-bedrijven Benodigd aantal TI-(v)mbo schoolverlaters Noord Nederland 11 5 6 95 Gelderland/Overijssel 155 145 9 265 Midden Nederland 85 85 5 15 Noord-Holland 7 1 5 14 Zuid Holland 155 175 9 29 Zuid Nederland 155 2 85 5 Totaal 7 755 425 1.29 Bron: Mn Services, CBS, bewerking ITS 1
Recapitulerend Er ontstaan op korte termijn forse tekorten aan schoolverlaters Dit is het geval in nagenoeg alle regio s Aantal (startende) bpv-plaatsen in de periode 29-212 fors afgenomen Vooral bpv s op niveau 2 zijn afgenomen Op dit moment substantieel aantal schoolverlaters zonder bpv-plaats in de TI Anticyclisch opleiden is dus mogelijk en ook zinvol Maar.. schoolverlaters zonder bpv-plaats zijn minder gekwalificeerd (vaktechnische skills en/of soft skills) aanzienlijke verschillen tussen regio s in afname van aantal bpv s/aantal schoolverlaters zonder bpv-plek Plus. prognoses zijn en blijven gebaseerd op kennis en verwachtingen van dit moment recessie kan langer duren en (nog) negatiever uitpakken dan verwacht risico dat opleidinginvesteringen achteraf niet of minder nodig blijken teleurstelling bij deelnemers Risico s en onzekerheden Echter 11
Alternatief: ervaren monteurs? 8. Nederland 7. 6.14 6. 5.92 5. 4.81 4..48.886 48. 2. 1. II 211 III IV I 212 totaal vacatures monteurs lager en middelbaar II III IV I Kwartaal 21 aantal werkzoekende monteurs lager en middelbaar (<6 maanden ingeschreven) 5 Haaglanden 18 Rijn Gouwe 25 22 2 176 15 1 152 257 29 99 124 16 14 14 12 18 1 8 6 4 79 141 111 57 77 5 2 II 211 III IV I 212 II III IV I Kwartaal 21 II 211 III IV I 212 II III IV I Kwartaal 21 aantal werkzoekende monteurs lager en middelbaar (<6 maanden ingeschreven) aantal werkzoekende monteurs lager en middelbaar (<6 maanden ingeschreven) totaal vacatures monteurs lager en middelbaar totaal vacatures monteurs lager en middelbaar 1.2 Rijndelta 1.15 1. 86 8 6 627 557 565 66 582 4 2 II 211 III IV I II III IV I Kwartaal 212 21 aantal werkzoekende monteurs lager en middelbaar (<6 maanden ingeschreven) totaal vacatures monteurs lager en middelbaar 12
Maar ook kansen Opleiden moet nu! Vooruitkijken: 175 (v)mbo-ers nodig, 9 beschikbaar (215) Aantal vacatures nu moeilijk vervulbaar Er is nu tijd voor nadenken/uitproberen aan 2 kanten aan probleem werken: aanbod aanpassen bij vraag van bedrijven vraag van bedrijven aanpassen bij aanbod Voordeel: mes snijdt aan 2 kanten meer schoolverlaters en zij-instromers naar TI minder (snelle) uitstroom Aanbod aanpassen bij vraag TI-bedrijven Bijspijkeren soft skills sociale vaardigheden vertrouwd maken met wereld van werken sollicitatie training Bijspijkeren vaktechnische vaardigheden via voortrajecten via extra begeleiding ervaring InstallatieWerk benutten 1
Vraag vanuit TI-bedrijven aanpassen bij aanbod Interne arbeidsmarkt maken Instrumenten: opleidings- en ontwikkelingsbeleid 58% van de TI-bedrijven is erkend leerbedrijf maar slechts 28% is actief leerbedrijf ook grote TI-bedrijven zijn niet altijd erkend leerbedrijf Via interne arbeidsmarkt baanopeningen creëren waarvoor aanbod is op externe arbeidsmarkt zowel voor schoolverlaters als voor zij-instromers Voordeel: mes snijdt aan 2 kanten TI-bedrijven hebben meer opties op externe arbeidsmarkt Minder verloop dus minder instroom nodig 14