Profielwerkstuk INHOUD

INHOUD Tijdpad naar het mbo... 3 Het profielwerkstuk... 5 Deel 1: Voorbereiden... 5 Deel 2: Onderzoeken... 5 Deel 3: Presenteren... 6 Het verslag... 7 1. Voorpagina... 7 2. Inhoudsopgave... 7 3. Inleiding... 7 4. Competenties... 7 Deelvraag 1: Welke competenties heb ik nodig voor het beroep?... 8 Deelvraag 2: Over welke competenties beschik ik nu al?... 9 Deelvraag 3: Over welke competenties vindt mijn omgeving dat ik beschik?... 9 5. Vervolgopleiding... 10 Mbo-college en locatie... 10 Vakken en toetsen... 10 BPV/Stage... 10 Begeleiding... 10 Aanmelding en intake... 11 Profielen... 11 6. Beroepen... 11 7. Keuzeopdrachten... 12 8. Dagverslagen... 14 9. Conclusie... 14 10. Verantwoording... 14 Bijlage... 15 Afsprakenkaart... 15 1

Voorwoord Voor je ligt de handleiding voor het maken van jouw profielwerkstuk. Zoals je weet is het maken van een profielwerkstuk één van de verplichte onderdelen van het schoolexamen in de vierde klas vmbo-tl/gl. De titel van je profielwerkstuk en de beoordeling (voldoende of goed) komen op je diploma te staan! Uiteindelijk houd je een presentatie en volgt de beoordeling. Deze handleiding gaat alleen over het mbo-deel. Het kan zijn dat jouw school aanvullende opdrachten heeft. Deze opdrachten maak je dan op je eigen school. Lees deze handleiding in zijn geheel goed door, voordat je begint. Bezoeken aan het ROC van Twente of Zone.college 1 Door middel van het profielwerkstuk ga je je oriënteren op een mbo-opleiding. Het is belangrijk dat je een goed beeld hebt van de opleiding; wat houdt de opleiding in, wat kun je ermee worden, over welke kwaliteiten moet je beschikken etc. Dit voorkomt dat je straks voor een opleiding kiest die jou erg leuk lijkt, maar die eigenlijk niet bij je past. Het betekent natuurlijk niet dat je de opleiding waarover je het profielwerkstuk maakt uiteindelijk ook moet gaan volgen maar het helpt je wel om een betere keuze te maken Doelen van het profielwerkstuk: - je krijgt inzicht over welke capaciteiten je moet beschikken om de opleiding succesvol af te kunnen ronden; - je kunt inschatten of jij over deze capaciteiten beschikt; - je ontdekt voor welke beroep(en) je wordt opgeleiden of dat bij jou past; - je oriënteert je op de opleiding, zodat je weet wat de leuke en minder leuke kanten van de opleiding zijn. Aan het profielwerkstuk moet je per persoon tenminste 20 uren werken! Omdat het voor je vervolgopleiding belangrijk is dat je kunt samenwerken, mag je het profielwerkstuk met z n tweeën maken. Natuurlijk moet je het profielwerkstuk dan wel over dezelfde opleiding doen en moeten jullie dus in dezelfde opleiding geïnteresseerd zijn. Mochten er problemen zijn, neem dan altijd contact op met jouw begeleider. Als je het profielwerkstuk niet tijdig naar behoren hebt afgesloten kunnen er maatregelen genomen worden. Het is zelfs mogelijk dat je geen diploma krijgt uitgereikt. Je sluit het profielwerkstuk af met een presentatie op je eigen school. Veel plezier en succes bij het maken van je profielwerkstuk! Docenten vmbo en mbo. 1 Zone.college is de nieuwe naam voor AOC Oost 2

Tijdpad naar het mbo Aan het eind van klas 3 is jou gevraagd om alvast na te denken bij welke opleiding je het profielwerkstuk wilt maken. Aan het begin van klas 4 maak je je definitieve keuze. Je bent zelf verantwoordelijk voor je aanmelding om deel te nemen aan het profielwerkstuk bij een mbo-opleiding. Aanmelden via Intergrip is alleen mogelijk tussen 1 oktober en 13 oktober. Aanmelden na deze datum is niet meer mogelijk. Je begeleider op het vmbo (mentor of docent) zullen jou inloggegevens geven om je aan te melden. Het gaat hetzelfde als bij de KOM! activiteiten, alleen zoek je nu naar profielwerkstukopleidingen Tussen 15 en 22 oktober ontvang je van het mbo een bevestiging van de aanmelding en/of een uitnodiging voor de eerste bijeenkomst. Vervolgafspraken Tijdens de eerste bijeenkomst maak je vervolgafspraken met de opleiding. Je spreekt af hoe vaak je het ROC van Twente of Zone.college bezoekt. Hiervoor geldt dat je in overleg 1 of 2 dagen / dagdelen inplant om aan je (keuze)opdrachten te werken (zie verderop in deze handleiding). NB: kijk goed wanneer er SE- of toetsweken zijn. Dan kun je namelijk geen afspraken maken! Ook spreek je af welke keuzeopdrachten je bij deze opleiding kunt maken. Het kan ook zijn dat de opleiding vaste opdrachten aanbiedt en dat je niet kunt kiezen. 3

Daarnaast kun je bijvoorbeeld ook een afspraak maken met een beroepsbeoefenaar. Dat is iemand die werkzaam is bij een bedrijf, instelling of organisatie, dus niet op het ROC van Twente of Zone.college. De vervolgafspraken worden vastgelegd op de afsprakenkaart (in 3-voud). Deze kaart vind je als bijlage bij deze handleiding. 1 exemplaar houd je zelf, 1 exemplaar geef je aan je begeleider op het mbo en 1 exemplaar geef je aan je begeleidende docent (dit kan zowel digitaal als op papier). Het profielwerkstuk wordt gemaakt in de periode herfstvakantie voorjaarsvakantie. Tot aan de kerstvakantie biedt het ROC van Twente of Zone.college jou de mogelijkheid om een aantal momenten (2 á 3 dagdelen) op het mbo aan je werkstuk en de keuzeopdrachten te werken. Werken aan opdrachten Het mbo wil jou graag begeleiden bij je profielwerkstuk en verwacht dan ook van jou een geïnteresseerde en actieve houding! Na afloop Als je je werkstuk af hebt, kun je ook 1 exemplaar naar je begeleider op het mbo mailen. Deze heeft geen rol in de beoordeling, maar wil wel graag weten wat jij van de bezoeken hebt opgestoken. 4

Het profielwerkstuk Het profielwerkstuk kent 3 delen: 1. Voorbereiden: opleiding kiezen, titel formuleren, handleiding lezen, beginafspraken maken, nadenken over hoe je het gaat aanpakken. 2. Onderzoeken: reflecteren op jezelf, informatie verzamelen op het mbo (en hbo voor Toptrajectleerlingen), in een bedrijf of instelling en deze informatie verwerken in het profielwerkstuk. 3. Presenteren: presenteren van het profielwerkstuk aan anderen en evaluatie. Deel 1: Voorbereiden Van 22 oktober tot en met 9 november maak je een overzicht wat je wanneer gaat doen en je maakt afspraken met je begeleider van je vmbo school. Daarnaast neem je de handleiding door en begin je alvast met de eerste opdrachten. Deel 2: Onderzoeken Na de herfstvakantie ontvang je van de opleiding van jouw keuze een uitnodiging voor een bijeenkomst op het ROC van Twente of Zone.college. Tijdens deze bijeenkomst krijg je de eerste informatie over de opleiding, een rondleiding en kun je zelf vragen stellen voor de inhoud van je profielwerkstuk. Bereid dit bezoek goed voor: lees de hele handleiding en bedenk vooraf vragen die je wilt gaan stellen en welke keuzeopdrachten je wilt gaan uitvoeren op het mbo! Je maakt tijdens deze bijeenkomst ook afspraken over de vervolgbezoeken. Je spreekt af hoe vaak je het ROC van Twente of Zone.college bezoekt. Hiervoor geldt dat je in overleg 1,2 of 3 dagdelen plant om aan je (keuze)opdrachten te werken. Kijk goed wanneer er toetsweek is. Dan kun je namelijk geen afspraken maken! In de onderzoeksperiode ga je informatie verzamelen. Dit kun je doen op het ROC van Twente of Zone.college waar informatie krijgt van studenten/docenten. Soms wil een mbo-begeleider het verslag ook lezen. In overleg lever je het ook bij hem/haar in. 5

Deel 3: Presenteren De presentatie van het verslag kun je op verschillende manieren aanpakken, zoals een poster, PowerPoint, filmpje, proef enz. Wees creatief! Je presentatie mag geen kopie van het verslag zijn! Vertel wat je hebt meegemaakt, over de opleiding of over het beroep en jouw toekomst. Verwerk hierin ook jouw eigen mening! Controleer alles, zorg dat alles klaar staat voordat je de presentatie gaat houden. Neem de presentatie mee op een USB-stick én zet de presentatie op het netwerk. Op het allerlaatste moment nog dingen moeten doen is meestal niet zo goed voor je zenuwen. Laat de begeleider of iemand anders je presentatie vooraf alvast een keer zien om te oefenen en te laten kijken of het goed is. Je presentatie doe je op je eigen school en wordt beoordeeld. 6

Het verslag De inhoud van het profielwerkstuk Onderstaande onderdelen komen minimaal in je verslag terug. Per onderdeel staan de deelvragen die daarbij horen. Je kunt deze aanvullen met deelvragen die je zelf bedenkt. Beantwoord de vragen uitgebreid en in hele zinnen. Het gaat erom dat je laat zien dat je een volledig beeld van de opleiding hebt. 1. Voorpagina Met daarop de titel van je profielwerkstuk, je naam, klas en schooljaar en een passende foto/afbeelding. 2. Inhoudsopgave Met paginanummering bij de behorende hoofdstukken. 3. Inleiding In verhaalvorm, beantwoorden voordat je op bezoek gaat bij mbo: waarom heb jij voor deze opleiding gekozen? Welke argumenten heb je om voor deze opleiding te kiezen. wat denk je al te weten van deze opleiding? Neem hierbij je ervaringen mee die je hebt opgedaan tijdens de meeloopdagen in klas 3 (de KOM-dagen) en tijdens bijvoorbeeld een open dag, de carrousel, bedrijfsbezoeken of je snuffelstage. 4. Competenties In dit hoofdstuk ga je onderzoeken of je over de juiste competenties (combinatie van kennis, vaardigheden en persoonlijke eigenschappen) beschikt om later een bepaald beroep uit te kunnen oefenen. De hoofdvraag van het competentieonderzoek is: "Heb ik de juiste competenties om te worden?" (vul op de stippellijntjes het beroep van je keuze in) Om antwoord te krijgen op de hoofdvraag, maak je gebruik van een aantal deelvragen om het onderzoek overzichtelijk te houden. Die deelvragen zijn de basis voor dit hoofdstuk. Aan de hand van die deelvragen ga jij dus onderzoeken 7

of je de juiste competenties hebt voor jouw gekozen beroep. Voor het beantwoorden ga je uitgebreid onderzoek doen. De antwoorden kun je overal vinden. Denk aan je maatschappelijke stage, bezoek aan een opleiding op het ROC van Twente of Zone.college, gesprekken met beroepsbeoefenaars, enzovoort. De deelvragen ga je uitgebreid beantwoorden, waarbij je veel (achtergrond)informatie moet gebruiken. Deelvragen: 1. Welke competenties heb ik nodig voor het beroep dat ik heb gekozen? 2. Over welke competenties vind ik dat ik beschik? 3. Over welke competenties vindt mijn omgeving dat ik beschik? Deelvraag 1: Welke competenties heb ik nodig voor het beroep? In jouw antwoord op deelvraag 1 beschrijf je welke competenties je nodig hebt voor jouw beroep. Je zult op zoek moeten gaan naar dat antwoord. Dat kan natuurlijk op internet maar zeker ook tijdens open dagen of misschien wel bij een kennis of familielid die dat beroep uitvoert. Schrijf duidelijk wat de competenties betekenen en waar je de informatie vandaan hebt. Je kunt bijvoorbeeld een professional in jouw vak interviewen en zijn of haar antwoorden verwerken. Als je weet wat professionals in jouw vakgebied zeggen, kun je een goed beeld creëren van jouw beroep. Wees compleet in je antwoorden. Denk niet alleen in 'ja' of 'nee' maar bedenk ook andere manieren om antwoord te geven. Geef aan wat de competentie inhoudt en wat je van de competenties vindt. 8

Deelvraag 2: Over welke competenties beschik ik nu al? Deelvraag 2 beantwoord je vanuit jezelf; over welke (eerdergenoemde) competenties denk jij dat je beschikt? Waaruit blijkt dat jij deze competenties bezit (of niet bezit)? Geef concrete voorbeelden van ervaringen die je hebt waarbij de competentie voorkwam. Waar kun je ze goed toepassen? Wanneer zitten de competenties je wel eens in de weg? Zijn er competenties die je je nog graag eigen zou willen maken? Hoe zou je dat kunnen doen? Enzovoort Deelvraag 3: Over welke competenties vindt mijn omgeving dat ik beschik? Deze deelvraag bekijk je vanuit anderen; wat denken anderen over jou? Je gaat actief aan minimaal drie mensen in jouw omgeving vragen wat zij denken dat jouw sterke maar misschien ook je zwakke(re) competenties zijn. Vervolgens beschrijf je in verhaalvorm hoe bijvoorbeeld je ouders, docenten, werkgever of vrienden over jou denken en of je jezelf daarin herkent en wat je daarvan vindt. Vragen die je aan een ander kunt stellen zijn: 1. Hoe is/was het om met mij om te gaan en/of samen te werken? 2. Welke persoonlijke eigenschappen van mij waardeer je het meest? 3. Welke kennis, talenten en vaardigheden van mij waardeer je het meest? 4. Wat denk je dat valkuilen zijn (in omgang met anderen), waar ik op moet letten? 5. Waarin zie je vooral ontwikkelingsmogelijkheden voor mij? 6. Wat voor werk zie je mij doen over vijf jaar? 7. Kun je mij in drie woorden typeren? 8. Heb je nog opmerkingen of suggesties voor mij? 9. Overige vragen Als je de deelvragen hebt beantwoord geef je tot slot antwoord op de hoofdvraag. "Heb ik de juiste competenties om te worden?" 9

5. Vervolgopleiding De informatie voor het maken van dit hoofdstuk ga je verzamelen op het ROC van Twente of het Zone.college. Zorg er voor dat je goed voorbereid naar de vervolgopleiding toe gaat. Let op: je moet ook een aantal keuzeopdrachten maken! Werk onderstaande punten in verhaalvorm uit. Mbo-college en locatie Onder welk profiel (mbo-richting) valt de opleiding die je gekozen hebt? Welke opleidingen kun je allemaal volgen binnen het profiel waar de opleiding onder valt? Op welke locatie(s) kun je deze opleiding volgen? Vakken en toetsen Hoeveel lesuren krijg je per week? Hoe is de verdeling theorielessen, projecten en praktijklessen? Welke theorie- en praktijkvakken krijg je? Soort toetsen, aantal toetsen, herkansingen etc. Hoeveel uur ben je kwijt aan zelfstudie? Hoe groot zijn de groepen? Welke afstudeerrichting of specialisatie is er en wanneer moet je deze kiezen? Wanneer mag je over naar het tweede jaar? BPV/Stage Wanneer loop je stage? Moet je zelf voor een stageplaats zorgen? Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage? Begeleiding Hoe word je begeleid? Kun je extra hulp krijgen bij het leren als je daar moeite mee hebt? Kun je hulp krijgen als je vastloopt met problemen die niet met je studie te maken hebben? Wat gebeurt er als je erachter komt dat je een verkeerde opleiding hebt gekozen? 10

Aanmelding en intake Wanneer moet je je aanmelden? Welke verplichte intakeactiviteit moet je doen? Word je getest tijdens de intake? Waarop? Hoe kun je je voorbereiden op de intake? (welke vragen?) Wanneer hoor je of je bent toegelaten? Profielen Je hebt een opleiding in een bepaald profiel gekozen. Welk profiel is dit en waarom heb je deze gekozen? Waarschijnlijk doe je examen in meerdere profielen. Als je in een ander profiel een opleiding moest kiezen, welk profiel en opleiding zou dit dan zijn en waarom? Waarom zou deze richting wel of niet beter bij je kunnen passen? Noem enkele eigenschappen om je keuze te verduidelijken. 6. Beroepen In dit hoofdstuk staan beroepen centraal. Dit zijn beroepen die jij interessant vindt en die je met de gekozen vervolgopleiding kunt uitoefenen. Beschrijf in verhaalvorm in minimaal een ½ A4 tje de volgende punten: o Mogelijkheden/arbeidsmarkt Wat kun je later worden met de opleiding die je hebt gekozen? Vind je met dit diploma makkelijk een baan? Wat is het salaris (per uur) van een beginnend beroepsbeoefenaar? Waar en wat kun je verder studeren met dit diploma en welk beroep zou je dan uitoefenen? Zou je daarvoor kiezen? Waarom wel/niet? Beschrijf van minimaal 2 beroepen die je met deze opleiding kunt gaan uitoefenen wat deze mensen doen als ze aan het werk zijn. Welke werkzaamheden voeren ze uit, bij welke bedrijven, instellingen of organisaties werken ze? Welke eigenschappen moet je bezitten om deze beroepen uit te kunnen oefenen? Aan welke dingen moet je nog werken? 11

7. Keuzeopdrachten: Hieronder staan 7 keuzeopdrachten. Keuzeopdrachten 1 tot en met 4 kun je op het mbo uitvoeren. Hiervan moet je er minimaal 2 maken op het mbo. Voor de Keuzeopdrachten 5 tot en met 7 hoef je niet specifiek naar het mbo. Hiervan moet je er minimaal 1 maken. Keuzeopdracht 1: Houd een interview met een mbo-student van de betreffende opleiding: noteer minimaal 8 vragen die je aan een student wilt stellen om een goed beeld te krijgen van de opleiding; houd het interview met een student. Noteer de antwoorden; verwerk de antwoorden in je verslag en voeg het interview met de antwoorden toe als bijlage; als je het profielwerkstuk met z n tweeën maakt, houd je 2 interviews. Keuzeopdracht 2: Woon één of meerdere theorielessen bij. Omschrijf duidelijk wat er in deze les gedaan werd, hoe de uitleg/instructie was, hoe er gewerkt werd (alleen of in groepjes) etc. en/of (indien mogelijk) Woon één of meerdere praktijklessen bij. Omschrijf duidelijk wat er in deze les gedaan werd, hoe de uitleg/instructie was, hoe er gewerkt werd (alleen of in groepjes) etc. Maak foto s van een praktijklokaal. Benoem de belangrijkste apparaten / machines /materialen die in het lokaal staan. Maak een plattegrond van het lokaal (let op de juiste maten!) Keuzeopdracht 3: Omschrijf de belangrijkste werkzaamheden die een stagiair uitvoert tijdens zijn eerste stage. Bij welke soort bedrijven, instellingen of organisaties kun je stage lopen? Bekijk de website www.kansopwerk.nl Hoe groot is de kans op het vinden van een stageplaats / werk in jouw omgeving? Welke bedrijven in jouw woonplaats / omgeving bieden stageplaatsen voor deze opleiding? Noteer de gegevens van tenminste 4 bedrijven / instellingen. Misschien is het bij de opleiding mogelijk om een dagje mee te gaan naar een stageadres / een bedrijf te bezoeken. Beschrijf dan wat je deze dag meegemaakt hebt en neem dit op in je dagverslag. 12

Keuzeopdracht 4: Dit kan een eigen (praktische)opdracht van de opleiding zijn. De keuzeopdrachten 5 tot en met 7 hoef je niet specifiek op het mbo uit te voeren. Keuzeopdracht 5: Houd een interview met een mbo-beroepsbeoefenaar. Noteer minimaal 8 vragen die je aan deze beroepsbeoefenaar wilt stellen om een goed beeld te krijgen van het beroep. Houd het interview met de beroepsbeoefenaar. Noteer de antwoorden. Verwerk de antwoorden in je verslag en voeg het interview met de antwoorden toe als bijlage. Als je het profielwerkstuk met z n tweeën maakt, houd je 2 interviews. Keuzeopdracht 6 en 7 zijn VERPLICHTE opdrachten voor TOPTRAJECT leerlingen. Deze opdrachten mogen ook door niet-toptraject leerlingen gemaakt worden. Keuzeopdracht 6: Houd een interview met een hbo-student van de betreffende opleiding. Noteer minimaal 8 vragen die je aan een student wilt stellen om een goed beeld te krijgen van de opleiding. Houd het interview met een student. Noteer de antwoorden. Verwerk de antwoorden in je verslag en voeg het interview met de antwoorden toe als bijlage. Als je het profielwerkstuk met z n tweeën maakt, houd je 2 interviews. Keuzeopdracht 7: Houd een interview met een hbo-beroepsbeoefenaar. Noteer minimaal 8 vragen die je aan deze beroepsbeoefenaar wilt stellen om een goed beeld te krijgen van het beroep. Houd het interview met de beroepsbeoefenaar. Noteer de antwoorden. Verwerk de antwoorden in je verslag en voeg het interview met de antwoorden toe als bijlage. Als je het profielwerkstuk met z n tweeën maakt, houd je 2 interviews. 13

8. Dagverslagen Maak van elke dag een verslag. Wat heb jij gedaan? Met wie? Hoe ging het? Waar liep je tegen aan en hoe heb je dat opgelost? Met welke personen heb je gesproken en waarover enz. Welke activiteiten heb je gedaan of welke lessen heb je gevolgd? 9. Conclusie Heb je een goed beeld gekregen van de opleiding? Wat zijn volgens jou de leuke kanten van deze opleiding? Wat zijn volgens jou de minder leuke kanten van deze opleiding? Waar moet je bij deze opleiding goed in zijn? Ga voor jezelf na of jij de kwaliteiten hebt die voor deze opleiding belangrijk zijn. Geef voorbeelden waar dat uit blijkt. Welke capaciteiten zou je kunnen (en willen) verbeteren? Wat zijn volgens jou de leuke aspecten van dit beroep? Wat zijn volgens jou de minder leuke aspecten van het beroep? Past dit beroep bij jou? Hoe heb je de begeleiding op het mbo ervaren? Denk je dat je deze opleiding volgend jaar gaat kiezen? Waarom wel/waarom niet? Zo niet, wat ga je dan kiezen? Als je nog twijfelt tussen twee opleidingen, wat zijn dan de belangrijkste verschillen en overeenkomsten tussen die twee opleidingen? 10. Verantwoording Zorg voor een juiste bronvermelding. Geef duidelijk aan hoe de taakverdeling was (alleen bij duo s). 14

Bijlage Afsprakenkaart Naam leerling: School: Telefoonnummer: E-mailadres: Naam begeleider vmbo: E-mailadres: Gemaakte keuze: Opleiding: Locatie: Adres: Contactpersoon: E-mailadres: Telefoonnummer: ROC van Twente* / Zone.college* Almelo* / Hengelo* / Enschede* / Rijssen* Begeleiding op het mbo Tijdens mijn profielwerkstuk word ik op het mbo begeleid door: Dhr / mevr: E-mailadres: Onderstaande alleen invullen als je ook begeleid wordt door een student. En door : Telefoonnummer: E-mailadres: * Doorstrepen wat niet van toepassing is. 15

Afspraken: De 3 keuzeopdrachten die ik ga maken zijn: Opdracht 1* / 2* / 3* / 4* / 5* / 6* / 7* Eerste vervolgbezoek: Datum: Tijd: Geplande activiteit(en): Tweede vervolgbezoek: (indien gewenst) Datum: Tijd: Geplande activiteit(en Deze afsprakenkaart moet je meenemen tijdens je eerste bezoek aan het mbo. Direct na de eerste bijeenkomst zorg je dat je 1 ingevuld exemplaar inlevert bij je begeleider van het vmbo en 1 bij je begeleider op het mbo. Dit mag ook digitaal. Natuurlijk bewaar je zelf ook 1 exemplaar. * doorstrepen wat niet van toepassing is. 16