Raf Schildermans. Business unit manager IFTech

Vergelijkbare documenten
Definitie Voorbeelden Roadmap Cases

collectieve energiewinning uit de bodem

Toepassing open bronsysteem voor Leefmilieu Brussel op Site Tour & Taxis. S. Verheyen Smet GWT H. Hoes Terra Energy

Jos Van Steenwinkel. Bestuurder. IF Tech

Damien Picard, 07/09/2017 DESIGN OPTIMALISATIE TOOL

Zorgeloze en betaalbare groene verwarming en koeling. 25 maart 2018

Naar de bron van de warmtepomp

Toekomstbestendig, innovatief warmtenet in Amsterdam Zuidoost. Caryl Jonis (programmamanager BU Heat NL) 10 oktober 2018

Ondergrondse koude/warmte-opslag in het Sint Elisabethziekenhuis

HOGE TEMPERATUUR OPSLAG VAN WARMTE IN DE ONDERGROND ONDERZOEK EN DEMONSTRATIE

11/09/2012 CASE 1. kantoor GRONTMIJ - situering - Mechelen

WAAR MOETEN WE VERSNELLEN?

Commissioning: Een absolute aanrader!

TEO/WKO WARMTE RENOVATIEWIJK SNEEK

Geothemie. Nieuwe kansen voor het warmtenet

Energietransitie. 13 april 2018

Kansrijke WKO concepten

Ypenburg 100% duurzame warmte

Technieken en financiering van de aardgasvrijoplossingen

Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII

Monitoring en Energiebalans

Helmonds Energieconvenant

Themabijeenkomst BodemenergieNL BEHEER & ONDERHOUD. Samenhang bovengrond en ondergrond. Themabijeenkomst BodemenergieNL 4 december 2014

Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt, Kruishoutem

GEOTHERMISCHE SCREENINGSTOOL

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

TEO/WKO WARMTE BESTAANDE WOONWIJK HEEG

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

TEO/WKO WARMTE EN KOUDE NIEUWVEENSE LANDEN

DUURZAME OPLOSSINGEN VOOR DE WARMTEVRAAG

WARMTENETTEN VOOR EEN DUURZAME TOEKOMST

Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012. Van Overberghe Koen

Warmte(levering) van de toekomst. Jeroen Roos (BuildDesk, business unit Gebiedsontwikkeling) Jeroen Roos Utrecht, 21 september 2010

Welkom bij. Gasvrij verwarmen Collectief of individueel Hoe werkt een ESCo? BAK versus Bod Financiën Praktijk casussen en ervaringen

MIP-event Energie ligt op de straat Energie-wegen, Hoe warmte opslaan en gebruiken?

Wavin Diensten BV. Energiebesparing. warmte-koudeopslag restwarmte. Door Thom Cremer Manager locatiebeheer Wavin Diensten B.V.

Collectieve warmteproductie Systeemkeuze bij renovatie

Ontwerp van duurzame collectieve wooneenheden

Tom Mortier Business Manager Energie. Schakel uw financiering een tandje hoger met PMV

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht

Geothermie in de gebouwde omgeving

Assortiment Warmtepomp systemen

SolarFreezer. Comfort zonder aardgas

Beersel wekt op. Klimaatneutraal Beersel 2040?

De geothermische warmtepomp biedt nieuwe uitdagingen H.Hoes, VITO

OPLEIDING DUURZAME GEBOUWEN

Er warmpjes bij zitten, dankzij uw interne computerruimte? DE WIT datacenterkoeling, André Zweverink APAC Airconditioning, Martijn Kolk

Functioneren van WKO installaties

OPLEIDING DUURZAME GEBOUWEN

OPLEIDING DUURZAME GEBOUWEN

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe

Alterna(even voor aardgas

Kwaliteitsborging Bodemenergie

Warmte Koude Opslag & De volgende stap in IT-business. Rotterdam, 12 November 2013 Elbert Raben (Rittal) en Ronald Smit (Installect)

Collectieve verwarming in collectieve woningbouw

Wat kunnen we nog meer met onze restwarmte? 15 november 2007 Tom den Hartog Consultant Energy Systems Cumae BV

Groene warmte uit houtpellets Ervaringen met houtpellets voor stadsverwarming

Welkom Samen naar een klimaatneutraal Mariahoeve

Mogelijkheden voor aardgasloze Benedenbuurt

Koude- en Warmte Opslag. 29 september 2010 Door: Bert Bekkers

Collectieve warmte naar lage temperatuur Een verkenning van mogelijkheden en routes Edwin van Vliet

Hoog Temperatuur Opslag in de praktijk

Warmtewinning uit de gemeentelijke riolering voor het verwarmen van appartementen. Riet Lismont VLARIO 11 juni 2015

Tuinbouw fossielvrij. Energiek Event 2018 Feije de Zwart, Bram Vanthoor. Wageningen University & Research, NL

Koude en Warmte Opslag

Energievoorziening nieuwbouw. Hans van Wolferen 24 november Wageningen

Toelichting Instrument 5. Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling

Toekomstbestendige comfortinstallatie in (nieuwbouw)woningen. Een visie van Martijn Bos

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen

Warmtenetten strategisch energiebeleid

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen

Collectieve warmteproductie Systeemkeuze bij nieuwbouw

Alternatieve energievormen. Vakgroep Mechanica van Stroming, Warmte en Verbranding Universiteit Gent UGent

Benedenbuurt gasloos Afweging bronnen en systemen

De succesvolle marktintroductie van ondiepe geothermie in Nederland: een terugblik Aart L. Snijders

Evaluatie van ondiepe en diepe geothermie voor de Parkwijk in Turnhout

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

BODEM GEKOPPELD HYBRIDE WARMTEPOMPSYSTEEM

Onno de Wal & Sander Zuidgeest In één keer om naar NOM - 7 december 2017

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg

De opkomst van all-electric woningen

Goede adviezen Voor betere bedrijfsprocessen

Bouwen is Vooruitzien

Dirk Vanhoudt. Onderzoeker. VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek)

BENG en NTA. Stand van zaken

geotherm hybride systeem

Bestaande huizen van het aardgas af? Hans van Wolferen 18 april 2018 KIVI

1 juni 2011 Minisymposium Groen Gas W. Deddens

Terugwinning restwarmte uit de openbare riolering

100% Warmte, warm tapwater en koude. Comfortabel én milieuvriendelijk wonen. duurzame energie van eigen bodem

Regeling van grondgekoppelde warmtepompsystemen in kantoorgebouwen. C. Verhelst, L. Helsen KULeuven, Toegepaste Mechanica en Energieconversie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Transcriptie:

Raf Schildermans Business unit manager IFTech

Collectieve energievoorziening vanuit bodem/grondwater

Inhoud 1. Collectieve energievoorziening vanuit bodem/grondwater 2. Ervaringen in het buitenland 3. Janseniushof - Leuven 4. Rol van een ESCO 5. LATENT

1. Collectieve energievoorziening vanuit bodem/grondwater Toenemende koudevraag Lage temperatuur netten Voordelen

Toenemende koudevraag Moderne bouwtechnieken: Totale energievraag neemt af Verschuiving van warmtevraag naar koudevraag De vraag naar comfort neemt toe Bodem- en grondwatertemperaturen van 10-15 C Garanderen hoge COP s bij verwarmen met warmtepomp Laten natuurlijke koeling toe met zeer hoge efficiënties

Evolutie van warmtenetten (koudenetten) < 200 C Energie efficiëntie Steenkool Afvalovens > 100 C Steenkool/Gas Afvalovens < 100 C Steenkool/Gas Afvalovens Biomassa Restwarmte < 65 C Restwarmte Biomassa Bodemenergieoplag Geothermie 1880-1930 1930-1980 1980-2020 2020-2050 Temperatuur

Voordelen Grote leidingnetten dienen niet geïsoleerd te worden Koppeling aan grondwatersystemen is perfect mogelijk Koppeling met oppervlaktewater is prima mogelijk Eén net voor koeling- en verwarming

2. Ervaringen in het buitenland Riverside Quarter Wandsworth London UK Oostelijke Handelskade Amsterdam - NL

Riverside Quarter - Wandsworth

Riverside Quarter - Wandsworth Internationale ontwikkelaar Frasers property Aan de oevers van de Thames in Zuid Londen Luxueuze appartementen 360 Appartementen + commerciële ruimte 1 Centrale stookplaats Koude-warmte opslag levert 2,5 MW aan koeling en verwarming Grondwaterdebiet tot 200 m3/h met 4 bronnenparen Operationeel sinds 2013 ESCO SSE Enterprise

Riverside Quarter - Wandsworth Plantroom 3 Heat pump skids + 3 warmtepompen in parallel

Opvolging Data registratie Rapportage Advies Optimalisatie

Prestatiecontract Bijsturing Opvolging Bouw Ontwerp

Oostelijke Handelskade - Amsterdam

Oostelijke Handelskade - Amsterdam

Oostelijke Handelskade - Amsterdam Initiatiefnemer: Gemeente Amsterdam Herontwikkeling van het havengebied in Amsterdam Nuon is als ESCO eigenaar van het volledige systeem 160 appartementen en 130.000 m 2 handelsruimte Koude-warmte opslag levert 3,5 MW aan koeling en verwarming Grondwatersysteem bestaat uit 4 bronnen Koppeling met oppervlaktewater voor bewaking thermische balans Operationeel sinds 2001 (laatste gebouw aangesloten in 2007) Gemeten besparingen liggen op +/- 45 %

Riverside Quarter - Wandsworth Technische ruimte

3. Janseniushof - Leuven

Janseniushof - Leuven In bouwfase 103 geplande wooneenheden Grondwatersysteem zal bestaan uit 3 bronnenparen Koppeling aan de Dijle voor bewaking thermische balans ESCO zal instaan voor het beheer van de geothermische installatie Opstart gepland voor 2017-2018

Centrale KWO 6 Bronnen 4 Gebouwen Koppeling Dijle Gratis koeling Energie balans

Gebouw Kring verwarming 2 Warmtepompen 150 % capaciteit Winter: 40 C Zomer : 25 C Kring koeling Zomer: 18 C

Appartement Ringleiding koeling + ringleiding verwarming Verwarming/koeling altijd beschikbaar Change-over voor koeling/verwarming Sanitair mbv boosterwarmtepomp Bron temperatuur 25 40 C Buffervat 120 liter

4. Rol van Esco

ESCO Energy Service Company Duurzaam bouwen: Extra investeringskost lagere verbruikskost Een ESCO creëert de juiste organisatorische, juridische en financiële infrastructuur om het kostenvoordeel en daarmee het terugverdienen van de investering te waarborgen Energiebesparing is vaak onderhevig aan specifieke technische/organisatorische risico s Een ESCO is een innovatief middel waarmee de energiebesparing en daarmee het terugverdienen van de extra investering wordt gewaarborgd door gebruik te maken van de juiste afrekenstructuur en prestatiecontracten met marktpartijen Voor de gebruiker geldt het principe: Niet meer dan anders

5. Latent

LATENT Lage Temperatuur EnergieNet Project met de steun van i-cleantech Vlaanderen Met het project LATENT onderzoeken we de operationele en juridische randvoorwaarden om een collectief energienet op lage temperatuur te realiseren 4 partners: Ingenium Hydroscan Markey IFTech Praktische toolbox www.latent.be Markey

Riverside Quarter - Wandsworth Evaluatie tool locatie gebonden mogelijkheden

Organisatiestructuur? Ambitie? Project? Locatie? Andere factoren?

Bedankt voor uw aandacht IFTECH Koolmijnlaan 185 3582 Beringen www.iftech.be