De effectieve directie



Vergelijkbare documenten
Interne controle, interne audit, compliance, externe controle

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars!

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance

AuditchArter VAn het AGentSchAp Audit VLAAnderen 1 / 9

4.2 Inzichten in de behoeften en verwachtingen van de belanghebbenden. 4.3 Het toepassingsgebied van het milieumanagementsystee m vaststellen

COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN Prudentieel toezicht op kredietinstellingen

Interne audits. Donald Van Hecke Kwaliteitscoördinator en hoofdmlt Pathologische Anatomie AZ St. Lucas - Brugge

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ

Wie ben ik? WHY: Definitie audit. Effectief auditprogramma (opbouw) GoRisk. NEN Introductie-evenement ISO AUDITING IN BEWEGING

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN

Internal Audit Charter

Meerwaarde Internal Audit functie. 16 maart 2017

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Leren uit het buitenland Risicomanagement en interne audit bij de Nederlandse Rijksoverheid.

Integraal risicomanagement

Studiedag «Prestatie-audit in de federale overheid: stand van zaken en vooruitblik» K.U.Leuven-Instituut voor de Overheid

Generieke systeemeisen

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ VAN DE FEDERALE PARTICIPATIE- EN INVESTERINGSMAATSCHAPPIJ ( FPIM )

COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN Prudentieel toezicht op de beleggingsondernemingen

Handboek EnergieManagementSysteem

in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides

Audit Vlaanderen & de Leidraad Organisatiebeheersing

Pilootproject VVM De Lijn

Kennismakings- informatiebijeenkomst gemeente Utrecht (nieuwe) raadsleden Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad

Jaarverslag 2012 Interne audit

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP "INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE"

DNB BEOORDELINGSKADER VOOR DE AUDITFUNCTIE BIJ TRUSTKANTOREN INGEVOLGE DE RIB WTT 2014

Bijlage 3. Intern reglement van het Auditcomité

RISICOMANAGEMENT IN DE PRAKTIJK

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

CHARTER VAN HET AUDITCOMITE

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

Controller controller verdedigingslinie controller procesrisico s verdedigingslinie 1a procesbeheersing verdedigingslinie 1b Risicomanagement taken

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

Procedure # 02 Audits

CONTROLSTATUUT WOONSTICHTING SSW

Introductie OHSAS 18001

Reglement Raad van Toezicht Bijlage G: profielschets bestuurssecretaris Bijlage H: profielschets controller

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief.

Solvency II: vereisten inzake governance. Melissa Thirion, Adviseur Juridische & fiscale studies en Gezondheid (Assuralia)

Befimmo NV. Reglement van de interne audit

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

Assetmanagement. Resultaten maturityscan. 14 januari 2015

Reglement audit committee

Infosessie Externe audit voor de lokale besturen Vrijdag 13/12/2013

PROXIMUS NV van publiek recht CHARTER VAN HET AUDIT- EN TOEZICHTSCOMITE

De onafhankelijke controlfunctie, gepositioneerd in de Three Lines of Defence

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015

REGLEMENT van de Audit- en Risicocommissie van de Raad van Commissarissen van coöperatie TVM U.A. en TVM verzekeringen N.V.

Compliance charter Stichting Pensioenfonds van de ABN AMRO Bank N.V.

fysieke beveiliging onder controle Good Governance op het gebied van fysieke beveiliging Thimo Keizer

Handboek EnergieManagementSysteem

De volgende stap naar certificering!

Toezicht op Financiën. Wim Touw 17 april 2013

Reglement audit committee van de raad van commissarissen

De logica achter de ISA s en het interne controlesysteem

College-onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid o.g.v. art. 213a Gemeentewet

Gedragseffecten in de (internal) audit-professie. 25-jarig jubileum Internal Auditing & Advisory 29 juni 2018

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant

COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

IT Beleid Bijlage R bij ABTN

De meerwaarde van de interne auditdienst voor het management

Commitment without understanding is a liability

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

Interne audit in de FOD Mobiliteit en Vervoer

CERTIFICERING NEN 7510

EFFECT NIEUWE ISO-NORMEN MANAGEMENTSYSTEEM OP ISO 19011

Risicomanagement functie verzekeraars onder Solvency II

Circulaire. Brussel, 13 juli Circulaire betreffende de interne controle en de interne auditfunctie NBB_2015_21

Handboek Energiemanagementsysteem

REGLEMENT RISICOCOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. EN F. VAN LANSCHOT BANKIERS N.V.

Doxis Informatiemanagers

Auditcharter van de groep Dexia

Beoordelingsrapport Construction Product Regulation* * CPR - REGULATION (EU) No 305/2011

Transcriptie:

Studiedag - Journée d études De interne audit en het auditcomité Walgraeve M. Hoofd interne audit NVSM 17.10.2008 Verslag over: De effectieve directie - Financiële, operationele en strategische risico s Goed normenkader om bedrijfsvoering te beheersen: - COSO-ERM-model (Enterprise Risk Management)

COSO-ERM-doelstellingen Bereiken van de strategische doelstellingen Effectiviteit en efficiëntie van de bedrijfsvoering Betrouwbaarheid van de financiële rapportering Conformiteit met wetgeving en reglementering De 8 componenten COSO-ERM De interne omgeving Bepaling van de doelstellingen Identificatie van de gebeurtenissen De risico-inschatting De risicobeheersmaatregelen Controleactiviteiten Informatie en communicatie Bewaking

De interne auditafdeling De rol en de opdracht Raad van bestuur redelijke zekerheid verschaffen Risicobeheersingprocessen goed zijn opgebouwd Effectief werken risicobeheersingprocessen De effectieve directie Toetsen en beoordelen interne risicobeheersing en controlesysteem Advies Onafhankelijkheid en onpartijdigheid De onafhankelijkheid Auditcharter Positie in de organisatie Ongelimiteerde toegang tot alle gegevens en personen van de organisatie Hoofd interne audit rechtstreeks en op zijn initiatief voorzitter informeren, leden auditcomité en revisor commissaris Professionele houding Professionele eisen Ethische code

De onpartijdigheid Vermijden van belangenconflicten Geen eindverantwoordelijkheid voor de opzet en de werking van processen Taken die mix zijn tussen advies en audit? Modaliteiten volgens welke beroep kan gedaan worden op interne audit vasteggen in auditcharter Rotatie van de taken Focus /Scope van interne audit Duidelijke verschuiving van controle naar risico gebaseerde audit Evenwicht tussen harde controles en de zachte controles Door COSO-ERM-georiënteerde auditbenadering geeft mogelijkheid de organisatie op een hoger niveau van interne controle te brengen

De werking van interne audit Het auditplan Transparant en realistisch plan Inhoud afhankelijk van het stadium inzake risicobeheersing Volwassen Nog niet volwassen Risicobeheerprocessen nog niet betrouwbaar Verschillende risico s / verschillende types audit / multidisciplinair team De werking van interne audit Auditdocumentatie werkpapieren Voldoende gedocumenteerd zodat auditconclusies genoeg ondersteund zijn Rapportering Bevindingen / Aanbevelingen Reactie van geauditeerden Opvolging

Doeltreffendheid en productiviteit Goede afstemming op het risicoprofiel Standaardisering Zelfbeoordelingtechnieken Continue controle en auditing Persoonlijke ontwikkeling en continue scholing Opvolging via doeltreffendheidsindicatoren Het hele spectrum Continu Kwaliteitscontrole Periodieke assesments Extern kwaliteitsassesment door onafhankelijke reviewer

Relatie met de effectieve directie COSO-ERM doorheen de ganse onderneming Veranderende geresponsabiliseerde risicocultuur doorheen de organisatie Risicomanagement onderdeel maken van het takenpakket van het lijnmanagement Interne audit actieve rol bij implementeren van COSO-ERM? Voortrekkersrol? Onafhankelijkheid bewaren Relatie met de externe audit Samen overleggen nodig Optimale coördinatie mogelijk? Bespreking van de planning Bepaling van de taakverdeling Overmaken van rapporten en opvolgingsrapporten Jaarlijks overleg over de wenselijk geachte aandachtspunten

Relatie met de toezichthouders Profiteren van de permanente aanwezigheid van interne audit Afspraken over de uit te voeren opdrachten Verslag over de uit te voeren opdrachten Nazicht over de uitgevoerde opdrachten Het auditcomité Samenstelling Meerderheid onafhankelijke bestuurders Bijwonen van de vergaderingen door niet leden Bekwaamheid van de leden van het auditcomité Positionering van het auditcomité

Rol en taken van het auditcomité Algemeen: kritische invraagstelling Financiële staten (getrouw beeld) Niet financiële staten / werkingsverslagen Procedures voor evaluatie en beheer van de risico s Concreet Interne procedures en interne audit Externe audit Relatie van het auditcomité Interne audit Bevestigen van het auditcharter Beschikt men over goed en professioneel georganiseerd interne auditdepartement Bevestigen van het auditplan, ingezette middelen Regelmatig ontvangst van de rapporten en opvolgingsrapporten Rechtstreeks contact met hoofd interne auditafdeling Externe audit Benoeming van de commissaris Toelichting door de commissaris van auditprogramma en bevindingen van de audit