Musculoskeletale aandoeningen? MSA?

Transcriptie

1 Les risques psychosociaux et les troubles musculosquelettiques: des outils pour l action Psychosociale risico s en musculoskeletale aandoeningen: Mélanie Straetmans en Diana Geerts SPF Emploi, Travail et Concertation sociale, Direction générale Humanisation du travail FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, Algemene Directie Humanisering van de Arbeid? MSA? (MSA) zijn een verzamelnaam voor de problemen (pijn, jeuk, prikkelingen, warmte, krampen, stijfheid, ) ter hoogte van de musculoskeletale structuren (de spieren, de pezen, de ligamenten, de zenuwen en de gewrichten met het kraakbeen en de slijmbeurs). Deze aandoeningen kunnen gelokaliseerd zijn ter hoogte van de bovenste ledematen (schouders, ellebogen, polsen), ter hoogte van de onderste ledematen (knieën) en ter hoogte van de nek of de rug. Deze problemen zijn te wijten aan een overbelasting van de musculoskeletale structuren.? MSA? In België lijden 4 op 10 werknemers aan pijn in de armen, 3 op 10 aan last in de benen en bijna 1 op 2 aan rugpijn. Soms spreekt men ook over: Spierskelet aandoeningen Overbelastingsletsels TMS (Troubles Musculosquelettiques) RSI (Repetitive Strain Injuries) MSD (MusculoSkeletal Disorders) 1

2 acties van de FOD WASO - Sensibiliseringsessies, train de trainer sessies, studiedagen, - Onderzoek - Interventietypologieën inzake de preventie van (2013) - Tools om te informeren en te sensibiliseren over MSA en de preventie ervan - Film - Wat kunnen we doen om MSA te voorkomen? - Brochures voor werknemers (A5) en preventieactoren (A4) - Gids voor de preventie van musculoskeletale aandoeningen op het werk - Educatiefspel voor het onderwijs DE FLEXAMINIATOR - Communicatiecampagne Sectorspecifieke brochures: 36 verschillende beroepenfiches voor werknemers (A5) 9 verschillende uitgaven voor preventieactoren (A4) Gratis downloadbaar > rubriek Publicatie > rubrique Publications 36 beroepsfiches 1. Het personeel uit de sector van de thuishulp 2. het personeel uit de schoonmaaksector 3. het personeel uit de sector van de kinderopvang 4. het verzorgend personeel van ziekenhuizen 5. het kassapersoneel 6. aanvullers van rekken 7. het personeel van de goederenontvangs 8. het personeel van de verkoopstoog 9. de chauffeur-besteller 10. de order-voorbereider 11. de vrachtwagenchauffeur 12. de veeteler 13. landbouwers 14. het personeel van groenaanleg 15. het keukenpersoneel 16. het logistiek personeel 17. installateurs van sanitair en airconditioning 18. stukadoors 19. betonvlechters en bekisters 20. bestuurders van werfvoertuigen 21. dakwerkers 22. de metselaar en handarbeider 23. call-center personeel 24. de schoenmaker Brochures A5: 25. de bakker 26. de verhuizer Per beroep 27. de fruitplukker 28. kamermeisjes werknemers 29. kelners Veel 30. administratief personeel 31. barmannen illustraties 32. de kapper 33. de slager 34. bagagesorteerders 35. vuilnisophalers 36. afvalsorteerders 2

3 Tools ter preventie van musculoskeletale aandoeningen (MSA) Brochures A4: par secteur, spécialistes, formateurs, pages 3

4 Film - Wat kunnen we doen om MSA te voorkomen? Beschikbaar op: Gids voor de preventie van musculoskeletale aandoeningen op het werk Gids richt zich tot: preventieadviseurs werkgevers managers en HR verantwoordelijken leden van het comité preventie en bescherming op het werk gebaseerd op het onderzoeksproject: Interventietypologieën inzake de preventie van musculoskeletale aandoeningen (2013) Onderzoeksproject: Interventietypologieën inzake de preventie van musculoskeletale aandoeningen (2013) Doelstelling: Inzicht krijgen in de preventieve interventies die Belgische ondernemingen realiseren inzake MSA. Welke interventies zijn effectief? Welke niet? En waarom? Opdrachtnemer: HIVA (Onderzoeksinstituut voor arbeid en samenleving) Onderzoeksopzet 3 fases: 1) Bevraging externe preventiediensten 2) Bevraging interne preventiediensten 3) 12 gevallenstudies 4

5 Onderzoeksproject: Interventietypologieën inzake de preventie van musculoskeletale aandoeningen (2013) Belangrijkste conclusies: - Een combinatie van collectieve acties gericht op de arbeidspost en arbeidsorganisatie, aangevuld met acties gericht op het individu bleken het meest doeltreffend. - Succes-bevorderende factoren: 1a. Engagement van bedrijfsleiding 1 b. Betrokkenheid van werknemers (participatieve benadering) 2. Aansturing/omkadering (de mate waarin de interventie kadert in het globale personeels- of welzijnsbeleid, de inbreng van deskundigheid) 3. Voldoende middelen (financiën, tijd) Een stappenplan voor een geslaagde interventie Gids voor de preventie van musculoskeletale aandoeningen op het werk In de gids vind je: - info over MSA (cijfers, oorzaken, ) - algemene principes ter voorkoming van MSA (succesbevorderende factoren) - de verschillende stappen om tot een goed preventiebeleid te komen - goede praktijken (de cases uit het onderzoek) 5

6 Realisatie van een tool m.b.t. preventie van MSA bestemd voor het secundair onderwijs Leerlingen secundair onderwijs zijn onze toekomstige werknemers. Vroegtijdig sensibiliseren voor MSA is belangrijk! Train de trainer sessies voor leraren LO Lesmateriaal voor leerkrachten LO (prototype) => Evaluatie prototype => Preventie van MSA is een thema dat de hele school aangaat. Realisatie van een tool m.b.t. preventie van MSA bestemd voor het secundair onderwijs Doelstellingen: De leerlingen informeren en sensibiliseren over de MSA problematiek (proactief). De leerlingen moeten risicosituaties kunnen herkennen. De tool moet de leerlingen motiveren en aanzetten tot het gebruik van de juiste technieken/hulpmiddelen voor het voorkomen van MSA Iedere leerkracht moet zonder voorkennis met de tool aan de slag kunnen. De leerkrachten moeten in staat zijn om de correcte antwoorden/oplossingen te kaderen bij de leerlingen. De tool moet gebruikt kunnen worden door leerlingen van de verschillende onderwijsvormen (ASO-TSO-BSO) van de derde graad secundair onderwijs Realisatie van een tool m.b.t. preventie van MSA bestemd voor het secundair onderwijs Spel: DE FLEXAMINATOR een handleiding + 13 opdrachtenfiches (10 algemene en 3 beroepspecifiek): Algemeen: 1) definitie MSA 2) anatomie 3) risicofactoren 4) inrichting omgeving 5) manueel hanteren van lasten 6) beeldschermwerk 7) houdingen en bewegingen 8) persoonlijke factoren 9) organiseren van het werk 10) orde houden Beroepspecifiek: - bouw - haartooi (kapper) - zorg/verzorging Spel als vormingsmethode Ontwikkeld in samenwerking met Centrum Informatieve Spelen Opdrachten werden getest in scholen (BSO TSO ASO) Gratis downloadbaarvoor de scholen 6

7 7

8 De ontwikkeling van een creatief concept ter promotie van de acties betreffende de preventie van musculoskeletale aandoeningen (MSA) Doel: bewustmaking Belgische bevolking voor MSA Opdrachtnemer: communicatiebureau Leo Burnett Campagnesite: 8

9 Campagnesite: handig in kaart gebracht. Les troubles musculosquelettiques expliqués en un tour de main. 4 families: Elke familie bestaat uit 13 kaarten. 52 kaarten in totaal. A: Gevolgen B: Oorzaken C: Oplossingen D: Tools + 1 joker kaart 9

10 10

11 Meer weten? Onderzoeken, tools, publicaties