Kinderraad 2014 Leerlingenboek
|
|
|
- Renée de Coninck
- 10 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Kinderraad 2014 Leerlingenboek
2 Leerlingenboek 1
3 Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden 2
4 Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel leuk dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als je nog niet zo oud bent, is het goed om te weten hoe de gemeente werkt. Wanneer je iets van de gemeente gedaan wilt hebben, weet je na afloop van de Kinderraad hoe je kunt proberen om dat voor elkaar te krijgen. Zo leren jullie het verschil tussen de Gemeenteraad en het College van Burgemeester & Wethouders. Je hoort wat mijn taken als burgemeester zijn, voor welke zaken je bij de gemeente aan kunt kloppen en hoe je iets onder de aandacht van het gemeentebestuur moet brengen. In de Kinderraad gaan sommigen van jullie ook voorstellen aan de gemeente doen. Misschien vinden jullie dat er iets moet veranderen op school of in de stad. Maar er is eigenlijk altijd te weinig geld om aan alle wensen tegemoet te komen. Daarom moeten jullie ervoor zorgen dat jullie de beste argumenten voor jullie eigen voorstel hebben, zodat iedereen vindt dat jullie voorstel het meeste oplevert. Dan komt er voor dat idee geld op tafel. In de echte Gemeenteraad werkt het precies zo. Ik twijfel er geen moment aan dat jullie heel veel plezier gaan beleven aan de Kinderraad. Wie weet zijn enkelen van jullie over tien jaar wel echt gemeenteraadslid! Vriendelijke groet, Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden 3
5 Les 1 Politiek Werkblad 1 Wat doet de gemeente? Naast de gemeente waarin je zelf woont zijn er nog honderden andere gemeenten in Nederland. De plaats waar je woont hoort bij een gemeente. Meestal bestaat de gemeente uit een aantal dorpen en steden. Zoek maar eens in Google Maps de gemeente Leeuwarden op. Opdracht 1 Hoe heet de gemeente waarin jij woont? Welke plaatsen horen bij die gemeente? Welke gemeenten grenzen aan jouw gemeente? In elke gemeente is een gemeentehuis. Op het gemeentehuis schrijf je je in als inwoner in het bevolkingsregister, je kunt er je paspoort afhalen en je rijbewijs. Als je niet zelf voor je eigen inkomen kunt zorgen kun je er een bijstandsuitkering aanvragen. Maar ook digitaal kun je veel regelen, bijvoorbeeld het aanvragen van een vergunning (voor b.v. om een huis te bouwen) of het doen van een melding, bijvoorbeeld als je een bedrijf verdenkt van het overtreden van de milieuregels. 4
6 Opdracht 2 Waar staat het gemeentehuis van jouw gemeente? Welke zaken regel je op het gemeentehuis? Noem drie dingen Er zijn mensen die plannen maken voor de gemeente waar je woont. Zij maken plannen voor bijvoorbeeld scholenbouw, woningbouw, welzijn, verkeer, werkgelegenheid, sociale zaken, milieu, cultuur, sport, recreatie en ordehandhaving. Sommige gemeenten zorgen ook voor de opvang van vluchtelingen. Ook voor jou, je broertjes en zusjes en je vriendjes is de gemeente belangrijk. Zo regelt de gemeente bijvoorbeeld waar speeltuinen en trapveldjes komen. Ook zorgen ze ervoor dat jullie kunnen sporten, door voor sportzalen en sportvelden te zorgen, en door subsidie (geld) te geven aan sportverenigingen. 5
7 Opdracht 3 Welke dingen horen er bij de gemeente en welke niet? Zet een kruis in het juiste vak Taak gemeente Geen taak gemeente Disco s organiseren Roken verbieden Speelgoed maken Zwembad bouwen School besturen Kleding verkopen Grasveldjes bijhouden Auto s verhuren Vuilnis ophalen Hond uitlaten Dierenasiel bekostigen Scholen bouwen Kinderen naar school brengen Sporthallen bouwen 6
8 Werkblad 2 De bestuurders van de gemeente Elke vier jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen in de gemeente. De laatste verkiezingen in Leeuwarden waren op woensdag 13 november De inwoners van de gemeente konden toen de 39 gemeenteraadsleden van Leeuwarden kiezen. Omdat zij direct gekozen worden door de inwoners van de gemeente zijn de gemeenteraadsleden de baas van de gemeente. De gemeenteraad benoemt de wethouders. De burgemeester wordt benoemd door de Koning, voor zes jaar. Daarbij weegt het advies van de gemeenteraad zwaar. De wethouders en de burgemeester overleggen over belangrijke onderwerpen en plannen met de gemeenteraad. De gemeenteraad beslist of de wethouders hun beleid mogen uitvoeren of niet. De gemeenteraad wordt ondersteund en geadviseerd door een speciale ambtenaar: de raadsgriffier. Het college van burgemeester en wethouders wordt ondersteund door de gemeentesecretaris. Die is ook de baas van alle ambtenaren die op het gemeentehuis werken. De burgemeester is de voorzitter van de gemeenteraad, maar ook de voorzitter van het college van burgemeester en wethouders. De directeur van jouw school is een soort bestuurder. Samen met de leerkrachten heeft hij of zij de leiding op school. Ze bepalen samen hoe ze lesgeven, welke boeken er op school zijn en nog veel meer zaken. De directeur let erop dat iedereen zijn werk goed doet. De directeur op school beslist niet alleen, hij of zij luistert naar de leerkrachten en ze beslissen samen. De burgemeester en wethouders vormen het dagelijks bestuur van de gemeente. De burgemeester beslist samen met de wethouders over de plannen die zij samen met ambtenaren maken. Een ander woord voor plannen maken is beleid maken. Als je wethouder bent, is dat een betaalde baan. Je hebt dan ook een eigen kamer op het gemeentehuis, net als de burgemeester. Elke wethouder heeft net als een leerkracht een aantal taken. Een leerkracht heeft bijvoorbeeld de taak om les te geven aan groep 8. Een wethouder heeft ook taken, dat noemen we een portefeuille. Hij of zij is verantwoordelijk voor een deel van het beleid. Naast het dagelijks bestuur, is er een algemeen bestuur. Dat is de gemeenteraad. De raad stelt de kaders vast waarbinnen het college van burgemeester en wethouders moet werken. Ook heeft de raad een controlerende rol. De gemeenteraad bestaat uit verschillende politieke partijen. Die noemen we fracties. Opdracht 4 Kijk op de website of in de gemeentegids van Leeuwarden wie de burgemeester is en wie de wethouders zijn. 7
9 Opdracht 5 Vul de naam in onder de juiste wethouder of burgemeester. Naam: Naam: Naam: Naam: Naam: Naam: Letter Letter Letter Letter Letter Letter Vul de juiste letters in onder de juiste wethouder of burgemeester A. Zorgt voor alles wat met geld in de gemeente te maken heeft B. Zorgt dat er woningen gebouwd kunnen worden C. Zorgt voor het aanleggen van wegen D. Zorgt voor voldoende parkeerplaatsen E. Is hoofd van de politie F. Zorgt voor bijstandsuitkeringen aan mensen die geen werk hebben G. Zorgt voor voldoende culturele activiteiten in Leeuwarden H. Zorgt ervoor dat schoolgebouwen onderhouden worden I. Zorgt er voor dat bedrijven graag naar Leeuwarden komen J. Zorgt er voor dat woningen milieuvriendelijk worden gebouwd K. Zorgt voor een veilige stad 8
10 In de volgende les komt er een gemeenteraadslid bij jullie in de klas op bezoek om te vertellen over zijn/haar werk als gemeenteraadslid. Bedenk alvast welke vragen je wilt stellen aan het raadslid. Mijn vragen aan het gemeenteraadslid:
11 Les 3 Beslissingen nemen en zelf een partij oprichten Werkblad 1 Beslissingen nemen Vier manieren om te laten weten wat jij wilt Stel je voor: jij wilt, samen met een vriendje, dat er een speeltuin wordt ingericht bij jou in de buurt. Jullie hebben samen met andere kinderen uit de buurt plannen gemaakt hoe je het graag wilt hebben. 1. Waar ga je dan naar toe met die plannen? Het is geen zaak voor de provincie of voor het hele land. Je gaat naar de gemeente. Bij wie (welke wethouder) van de gemeente zou je terecht kunnen met je plannen? 2. Je kunt ook gaan actie voeren, om te laten weten wat je wilt. Dat kan bijvoorbeeld als de gemeente plannen heeft, die jij graag zou willen veranderen. Greenpeace probeert ook door actie te voeren plannen te veranderen. Deze plannen gaan bijvoorbeeld over de jacht op walvissen of het lozen van chemisch afval in de zee of rivieren. Stel je voor: jij zou actie willen voeren omdat je vindt dat er een speelplaats moet komen. Wat zou je kunnen doen? Noem een aantal manieren 3. Er is nog een manier om de gemeente op de hoogte te brengen van wat jij wilt. Een keer in de vier jaar mag je meedoen aan verkiezingen. Je mag dan kiezen wie er in de gemeenteraad komt. Maar om te mogen kiezen moet je minstens 18 jaar zijn. 10
12 4. Een vierde manier om te laten weten wat je wilt, is door lid te worden van een politieke partij. Je kiest een partij die wil wat jij ook wilt en waarvan jij vindt dat die de beste ideeën en plannen heeft. 11
13 Werkblad 2 Partij oprichten Op deze bladzijde zie je voorbeelden van logo s van politieke partijen van de gemeenteraad van Leeuwarden. Bekijk de logo s goed, want je gaat straks zelf met je groepje een partij vormen. Voor deze partij bedenk je een eigen naam en logo. Wat is de naam van jullie partij? Teken hier het logo van jullie partij. 12
14 Les 4, 5 en 6 In deze lessen gaan jullie een voorstel maken voor de kinderraad. Eerst met jullie eigen partij. Denk goed na over wat het beste voorstel zou kunnen zijn. Straks moet je het presenteren aan de rest van de klas. Waar moet je om denken?? 1. De kosten van het voorstel zijn maximaal euro. Denk er wel aan dat je ook rekening moet houden met bijvoorbeeld kosten voor plaatsing, organisatiekosten en andere bijkomende kosten zoals voor de promotie of bekendmaking. 2. Het moet voor alle kinderen in de gemeente Leeuwarden toegankelijk zijn. 3. Het voorstel mag van alles zijn: een evenement, een speurtocht, sportactiviteit, speeltoestel, goed doel etc. 4. Een speeltoestel plaatsen is maar onder bepaalde voorwaarden mogelijk: het moet altijd op een bestaande speelplek geplaatst worden. Een speeltoestel moet ook voldoen aan allerlei wettelijke normen net als de plaatsing er van. Dit vanwege de veiligheid. 5. Denk ook eens aan natuurlijke materialen. Kijk maar eens op de website van Springzaad. 6. Als je een grote activiteit wil organiseren waar veel kinderen aan mee kunnen doen, bijvoorbeeld alle kinderen van Leeuwarden, of samen met een paar andere scholen, bedenk dat ook wie de organisatie op zich gaat nemen. Dit moet je opnemen in je voorstel. Bedenk ook of er aan de organisatie zelf kosten zijn verbonden. 7. Je wilt dan natuurlijk dat er veel kinderen komen, dus hoe ga je de publiciteit organiseren en wat gaat dat kosten? Neem ook dit op in het voorstel. 13
15 Ten slotte hebben we de afgelopen jaren vaak voorstellen gezien waar de leerlingen een soort leskist wilden ontwikkelen. Een mooi voorbeeld is de prijs van de Kinderraad in De kinderen van de Wester hadden een avontuur/ontdekkingstocht bedacht in het Leeuwarder Bos. De gemeente heeft deze prijs helemaal laten uitvoeren door het Natuurmuseum en laten aansluiten bij hun promotiemateriaal, op die manier werden er geen extra kosten voor publiciteit gemaakt. Ga dus op zoek naar een partner die het voorstel voor jou kan organiseren omdat ze al met zoiets bezig zijn. Dit bespaart in de uitvoeringskosten. Denk bijvoorbeeld eens aan de BV Sport, het Historisch Centrum Leeuwarden of Kunstkade. 14
16 Les 7 De Kinderraad 15
17 16
18 17
19 Regels voor de Kinderraad Algemeen De kinderraad ziet er grotendeels hetzelfde uit als de gemeenteraad van Leeuwarden. Dat wil zeggen dat de kinderraad zal bestaan uit 36 kinderen uit de groepen 7 van zes basisscholen en dat de burgemeester van Leeuwarden de vergadering zal voorzitten. Kinderraad Presentatie voorstellen: - alle groepjes die aan de Kinderraad meedoen komen in de Raadzaal. - Er wordt aangewezen waar elk groepje zit. - Daarna is er nog een korte uitleg over de regels voor de Kinderraad. - Elk groepje krijgt een raadslid als begeleider die je alles kan vragen en die je helpt als het nodig is. - De kinderen uit de klas mogen op de tribune in de raadzaal meekijken. - de Kinderraad wordt geopend door de kinderburgemeester. - De burgemeester vraagt één voor één de groepjes om naar voren te komen voor het geven van hun presentatie. - Elke groep krijgt ongeveer vijf minuten om hun voorstel te presenteren. - De groep mag zelf weten hoe zij de presentatie doen (door 1 persoon van de groep of misschien wel alle 6; misschien wel met plaatjes, tekeningen etc.) - Als een groepje van een andere school presenteert kun je alvast vragen opschrijven die je deze groep bij het debat wil stellen. Het raadslid of jullie leerkracht kan jullie hierbij helpen. Rondleiding: Na de zes presentaties krijgen alle klassen een rondleiding door het stadhuis. Je gaat met je eigen klas mee. 18
20 Debat - Na de rondleiding kun je weer op dezelfde plek gaan zitten in de raadzaal. - Dan begint het debat onder leiding van de burgemeester. - Bij het debat kan een groepje vragen stellen aan een ander groepje die de vragen zo goed mogelijk probeert te beantwoorden. - De burgemeester wijst aan wie aan de beurt is om een vraag te stellen en vraagt het groepje aan wie de vraag gesteld wordt deze te beantwoorden. - Wil je tussentijds reageren op iemand dan mag je je vinger opsteken. De burgemeester kan je dan het woord geven. - Probeer zo goed mogelijk aan iedereen uit te leggen waarom het voorstel van jullie groep moet winnen. Hou het positief! Zet in op de goede punten uit jullie voorstel. Wees kritisch naar anderen maar hou het fatsoenlijk! Stemmen - Na het debat begint het stemmen. - Elk lid van de kinderraad kan 2 stemmen uitbrengen. Een mag op het eigen voorstel, de andere stem moet op een ander voorstel. - Het voorstel met de meeste stemmen is de winnaar en wordt door de Gemeente uitgevoerd als het aan de richtlijnen voldoet Overig - In de zaal en op de tribune mag niet gegeten of gedronken worden (ook geen kauwgom). - Het publiek heeft geen spreekrecht. - Het verstoren van de orde is niet toegestaan. (Toon respect voor elkaar, iedereen doet zijn best dus geen boe-geroep etc.) Succes en vooral: veel plezier!! 19
21 20
Kinderraad Kinderraad 2016 Leerlingenboek
Kinderraad 2016 Leerlingenboek 1 2 Kinderraad 2016 Leerlingenboek 3 Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden 4 Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel leuk dat jullie
K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k
K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als
Leerlingenboek KINDERRAAD
Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen
Handleiding voorbereidende les bij Democracity. Basisonderwijs. Versie 22 mei Handleiding voorbereidende les bij Democracity
Basisonderwijs Versie 22 mei 2018 INHOUD Inleiding... 2 Tijdsverloop... 2 Quiz: Waar gaat de gemeente over?... 3 Filmpje Hoe werkt de gemeenteraad?... 6 Wie is de baas in de gemeente?... 7 Van probleem
Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek
Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek
Lesmateriaal voor het (V)MBO
Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt
VOORSTELLING DE KINDER- & JEUGDBURGEMEESTER DEN HAAG
VOORSTELLING DE KINDER- & JEUGDBURGEMEESTER DEN HAAG Kom op bezoek bij Kinder- & Jeugdburgemeester YoZyAsz en zijn gevolg en word even raadslid van Den Haag. Maak, met jouw partij, jullie eigen plan voor
WIE BESTUURT DE GEMEENTE?
WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij
Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!
Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad
Wie bestuurt de gemeente?
Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden
Wie bestuurt de gemeente?
Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden
VOORSTELLING DE KINDER- & JEUGDBURGEMEESTER DEN HAAG
VOORSTELLING DE KINDER- & JEUGDBURGEMEESTER DEN HAAG Als jullie het stadhuis binnenkomen staat één van de acteurs klaar om jullie te ontvangen. Jullie worden dan door het enorme witte gebouw meegenomen
Tekst lezen en vragen stellen
1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij
Handleiding voorbereidende les bij Provinciespel. basisonderwijs. Versie 26 april 2018
Handleiding voorbereidende les bij Provinciespel basisonderwijs Versie 26 april 2018 1 INHOUD Inleiding... 2 Tijdsverloop... 2 Quiz: Waar gaat de provincie over?... 3 Filmpje Hoe werkt de provincie?...
KNDRRD!! LAAT JE STEM HOREN! Welkom bij de Kinderraad! WERKBOEK KINDERRAADSVERGADERING
LAAT JE STEM HOREN! Welkom bij de Kinderraad! WERKBOEK KINDERRAADSVERGADERING WAT IS DE KINDERRAADSVERGADERING? Zit je in groep 7 of 8 en heb je een goed idee om je school of wijk te verbeteren? Doe dan
Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen
week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de
Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer
Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.
gemeente Tiel ontvangen op:
gemeente Tiel ontvangen op: 05-06-2018 **ID18.04370 ID18.04370 Van: Ans Borninkhof [mailto:[email protected]] Verzonden: dinsdag 5 juni 2018 20:36 Aan: Smb TL Gemeente
Derde Kamer Handboek Politiek 1
Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen
Een goede vangst! Een goede vangst 2014 - http://omwb.braintrigger.nl
Een goede vangst! Om fijn te leven maak je veel gebruik van energie. Bijvoorbeeld om eten te koken, of om te spelen met een spelcomputer. Maar ook om het huis te verwarmen of jezelf te vervoeren. Voor
VERKIEZINGS PROGRAMMA KAMPEN
VERKIEZINGS PROGRAMMA 2018-2022 KAMPEN Mijn naam is Nieke Jansen. Ik zit in de gemeenteraad voor GroenLinks. Dat is een politieke partij. In deze folder leg ik uit wat de gemeenteraad is. Ik vertel ook
Teken een architect. Lees het volgende verhaal:
Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede
Presenteren. Oriëntatie
Oriëntatie Dit ga je doen Je gaat een stand (marktkraam) inrichten om te laten zien wat je gedaan hebt tijdens dit project en wat je eindresultaat is. Je probeert jullie stand zo te maken dat het aantrekkelijk
Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?
Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers
Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente?
Wie bestuurt de gemeente? 1 Wie bestuurt de gemeente? 2 De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat
Docentenhandleiding Rollenspel Politiek
Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie
Chique woorden Weet jij wat deze woorden betekenen? Vraag om de beurt de betekenis van een chique woord aan elkaar.
LES 8: Spijsvertering (2) Chique woorden Weet jij wat deze woorden betekenen? Vraag om de beurt de betekenis van een chique woord aan elkaar. Defecatie - Poepen Borborygmus - Knorrende maag Monosodiumglutamaat
Team 6: Zonnepanelen. Onderzoek naar het gebruik van zonnepanelen
Zonnepanelen op school Team 6: Zonnepanelen Onderzoek naar het gebruik van zonnepanelen Jullie gaan onderzoeken welke producten er zijn op zonnecellen 1. SAMENWERKEN IN EEN TEAM Jullie gaan samenwerken
Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal
Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over
Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente?
Wie bestuurt de gemeente? 1 Wie bestuurt de gemeente? 2 De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat
Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening. Introductiefase
Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening "Welkom:... " Introductiefase 1. "In de afgelopen weken hebben we veel teksten gelezen. Deze teksten hebben we samengevat, we hebben vragen erbij gesteld, gekeken
Wie bestuurt de provincie?
Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten
IKHEBHOOP.NL LESBRIEF HET HOOP LIED! Handleiding leerkracht
LESBRIEF HET HOOP LIED! Handleiding leerkracht Dit jaar hebben we met de Week van de Hoop de start gemaakt met een positieve beweging in onze maatschappij. Samen met zo n 4.000 klassen hebben we nagedacht
LESBRIEF GROEP THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017
LESBRIEF GROEP 5 + 6 THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017 Zo gebruikt u Samsam in de klas Weinig tijd: bekijk de filmpjes bij opdracht 1. Verdieping: kopieer
Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie
Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten
Wie bestuurt de provincie?
Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten
2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot.
Fase.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. 1 1 Lees onderstaande tekst. Daarna ga je zelf een soortgelijke tekst schrijven.
Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie. Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk?
Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie Naam : Wat is de bedoeling? Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk? Er is een misdaad gepleegd! Een dief heeft de computer
Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen
week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de
Bijlage 1. Beste ouders/verzorgers van de leerlingen van groep 3/4,
Bijlage 1 Brief aan de ouders Beste ouders/verzorgers van de leerlingen van groep 3/4, De komende periode gaan wij aan de slag met het thema feesten. We bespreken allerlei feestelijke momenten in het jaar
1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed.
D S T R K C N T LS 1 Opdracht 1 Nodig: papier en lijm 1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. 2. Zoek nu een klasgenoot met een ander plaatje. 3. Zoek nu samen nog vier
What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht
What s up Zuiderzeeland? Aardrijkskunde praktische opdracht praktisch onderzoek in zuiderzeeland 4 HV Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat Waterschap
Onderzoek: Gemeenteraadsverkiezingen
Onderzoek: Gemeenteraadsverkiezingen Publicatiedatum: 7-3- 2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 7000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek,
Teken een architect. Lees het volgende verhaal:
Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede
Gefeliciteerd!! Wat gaan jullie doen?
UNESCO project 3A1A 2012 Gefeliciteerd!! Jullie zijn de trotse winnaars van de UNESCO scholengame 2012! Door het spel te spelen hebben jullie kennis verzameld over het werk en de doelen van UNESCO. Jullie
Banger voor spinnen dan voor terreur.
Opdracht 1 (tweetal): Voorspellen wat je gaat lezen 1. Lees de uitleg in het blokje hieronder. Uitleg Tijdens het lezen van een tekst zijn je hersenen hard aan het werk! Ze proberen de informatie uit de
Hoe werkt een gemeente?
Een korte uitleg 2 3 Wat doet een gemeente? De gemeente heeft veel verschillende taken, maar ze doet niet alles zelf. Neem het ophalen van huisvuil of het aanleggen van straten. De gemeente moet er voor
SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN
SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna
Docentenhandleiding Rollenspel Politiek
Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie
Bouw je eigen stad. Bronnen: Pictogrammen van
Bouw je eigen stad Korte omschrijving werkvorm: Wat is politiek? Het besturen van het land. Maar je kunt het ook kleiner maken: het besturen van een stad of een dorp. Waar moet je allemaal aan denken als
Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6
We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet
Grote klus Thema : Valkenswaard
Grote klus Thema : Valkenswaard Ga mee op speurtocht door Als je 5 opdrachten goed maakt, mag je meedoen aan de afsluitende speurtocht. Maak 5 opdrachten (in minimaal 3 verschillende werkplekken) héél
H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI
H.A.N.G. PLEKKEN Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI Binnenkort ga je met je klas op bezoek bij het Nederlands Architectuur instituut (NAi). Daar zal je het programma H.A.N.G. plekken volgen.
Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?
Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen
Vragenlijst: Wat vind jij van je
Deze vragenlijst is bedacht door leerlingen. Met deze vragenlijst kunnen leerlingen er zelf achter kunnen komen wat andere leerlingen van hun school vinden. De volgende onderwerpen komen langs: Sfeer op
Het onderzoek van de burgemeester 5/6
Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder
Module 7 Staatsinrichting en rechtsstaat
Module 7 Staatsinrichting en rechtsstaat 7.1 Onze democratie Tekst 1: Wie is de baas in Nederland? Nederland is een democratie. Dat betekent: de bevolking is de baas. Maar je kunt niet 16,7 miljoen bazen
Workshop Tweede Kamerverkiezingen
Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat
Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal
Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Plak hier je pasfoto Derde Kamerlid Dit Handboek Politiek is van: Naam Klas Leeftijd Fractie Fotografie & cartoons: - Hans Kouwenhoven - RVD: p. 17 -
werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen?
werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? Noteer ook 2 reservekeuzen: 1. 2. 1. Wat weet je al van dit beroep? Schrijf het
i Een minister is politiek verantwoordelijk voor een bepaald onderwerp in
Als ik minister ben, dan pak ik alles anders aan! De verkiezingen komen er weer aan en dat betekent dat er ook nieuwe ministers benoemd worden die het één en ander willen veranderen in Nederland. Wat zou
Workshop B Hoe kan ik stemmen?
Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B - Hoe kan ik stemmen? Korte omschrijving werkvorm In deze workshop doorlopen de deelnemers de stemprocedure van A tot Z in een zo reëel mogelijke setting. Dit
Spelend leren, leren spelen
Spelend leren, leren spelen een werkboek voor kinderen en ouders Rudy Reenders, Wil Spijker & Nathalie van der Vlugt Spelend leren, een werkboek voor kinderen en ouders leren spelen Rudy Reenders, Wil
Kinderraad 2014 Docentenhandleiding
Kinderraad 2014 Docentenhandleiding Docentenhandleiding 1 2 Kinderraad 2013 Docentenhandleiding Voorwoord Dit jaar organiseert de Gemeente Leeuwarden voor de tiende keer de KINDERRAAD. Dit naar aanleiding
Welkom. bij de. gemeenteraad
Welkom bij de gemeenteraad Welkom bij de gemeenteraad Aan het hoofd van de gemeente staat de gemeenteraad. De raad neemt beslissingen over allerlei belangrijke zaken in de gemeente. Of het nu gaat om toeristenbelasting
Excellent Rekenen Goede tot zeer goede rekenaars in het vmbo. Bijlage 2 Statistiekbrochure Materiaal. Naam:...
Excellent Rekenen Goede tot zeer goede rekenaars in het vmbo Bijlage 2 Statistiekbrochure Materiaal Naam:... Inleiding Als onderdeel van het onderzoek Excellent rekenen in het vmbo zijn er twee opdrachten
Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal
Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen met je
Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is.
HOE LOSSEN WE DIT OP? DE WERKVORM IN HET KORT Wat doe je als je een probleem of ruzie hebt? In het ergste geval moet je naar een rechter. Die bepaalt dan wie er gelijk heeft. Maar meestal kun je problemen
Sectorwerkstuk 2010-2011
Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------
Lesbrief: Woonwijk van de toekomst Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst
Lesbrief: Woonwijk van de toekomst Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding In de toekomst zal onze samenleving er anders
Pimp een Windmolen! Droommachine http://droommachine.braintrigger.nl
Pimp een Windmolen! Windmolens wekken schone energie op. Maar sommige mensen zijn tegen windmolens. Ze vinden dat ze niet goed in de omgeving passen, dat ze het landschap verontreinigen. En ze zijn bang
Wat weet je al? Je gaat bekijken wat je al over de overheid weet.
TAAK Wat heb je aan de overheid? In de taak van hoofdstuk 12 ga je ontdekken wat je aan de overheid hebt. Dat doe je in vier deeltaken: 1 Mijn sofi-nummer is 2 Moet de overheid voor werk zorgen? 3 Geen
Nieuwsbrief CliëntAanZet
Nummer 3 April 2014 Van de redactie Hallo, Hier weer een nieuwe nieuwsbrief CliëntAanZet. Heb je een leuk idee voor deze nieuwsbrief? Of wil je misschien zelf iets schrijven? Stuur een bericht naar: Cliëntzeggenschap,
CP3. Naar de basisschool
CP Naar de basisschool In Nederland gaan de meeste kinderen als ze vier jaar zijn, naar de basisschool. Vanaf hun vijfde jaar zijn kinderen leerplichtig. Dan moeten ze naar school. In deze cruciale praktijksituatie
Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,
Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze
Romp. Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel. Kop
Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel Tijd: 55 60 minuten Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Kop Introductie Wie ben jij online? Introduceer het onderwerp kort: Wie ben jij online? Bijna iedereen heeft een of meerdere
DE AARDE IS OOK. TOOLKIT: TIPS & IDEEëN VOOR VRIJWILLIGERS. Mueller/GP
DE AARDE IS OOK TOOLKIT: TIPS & IDEEëN VOOR VRIJWILLIGERS Mueller/GP Wilkins/GP Een wereld die draait op schone energie, met rijke bossen en oceanen vol leven. Dat is de wereld volgens Greenpeace. We doen
Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd
Werkstuk En natuurlijk ook spreekbeurt Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd (Op het voorblad komt de titel van je werkstuk, een foto of een plaatje van je onderwerp, je naam en je klas.) Inhoudsopgave
Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting
Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor
Werkboek Het is mijn leven
Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er
Vragenlijst Prettig Schoolgaan versie voor de basisschool
Vragenlijst Prettig Schoolgaan versie voor de basisschool Dit is een vragenlijst met 60 vragen. De vragen gaan over school. Sommige dingen op school vind je fijn. Sommige dingen op school vindt je vervelend
Lou en Lena: NEE tegen geweld!
Mijn prentenboek Prentenboek voor leerlingen 1 e en 2 e leerjaar Lou en Lena: NEE tegen geweld! Mijn naam:... Mijn klas:... Mondiale Vorming - Plan België Hallo, ik ben Lou. En dit is mijn zus Lena. We
4 Gedrag. 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? 4.1 Opdrachten 1-24. 4.2 Opdrachten 1-20. 4.
4 Gedrag DO-IT Datum 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? PARAGRAFEN Datum 4.1 Opdrachten 1-24 4.2 Opdrachten 1-20 4.3 Opdrachten 1-16 4.4 Opdrachten 1-16 Samenvatten Test
Project Alcohol 2014
Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier
Kinderen zonder papieren
VPM VPM Kinderen zonder papieren Je ziet het bijna elke dag op de tv of in de krant: beelden van landen in oorlog, mensen in armoede. Op zoek naar een betere plaats om te leven, slaan ze op de vlucht.
Wat staat er in dit boekje?
Wat staat er in dit boekje? Informatie voor ouders (scheur t maar uit voor ze!) 7 Even uitleggen 11 Ik & Zo! Dit ben ik! 15 Ik & Zo! Handig om te weten 17 Weekschema co-ouderschap 29 Planning weekenden,
Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013
Document leerlingenraad Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013 Inhoud: 1. wat verstaan we onder een leerlingenraad? 2. opzet en organisatie van een leerlingenraad a. samenstelling van
Prinsjesdag A Tradities
Prinsjesdag A Tradities Tradities De gouden koets, de Koningin, een grote troon, dames met prachtige hoeden op, de minister van Financiën met het koffertje. Het is weer Prinsjesdag. Op deze dag vertelt
Handleiding voor het maken van je eigen webpagina op de schoolsite
Waar gaat dit over? Handleiding voor het maken van je eigen webpagina op de schoolsite Hier leer je hoe je een eigen webpagina kunt maken op de site van de school. Op deze webpagina kun je vertellen wie
Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen
Informatieblad speciaal voor kinderen Datum; Aalsmeer, jaar 2011 Gemaakt door; Bianca Wegbrands daar, Wat leuk dat je dit informatieblad speciaal voor kinderen wilt lezen. Ik zal me eerst even aan jou
Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:
Werk graad 3 Lesvoorbereiding Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Zet het luisterverhaal klaar op het smartboard. Print de memory
Om hoeveel vluchtelingen gaat het? Het gaat om maximaal 200 vluchtelingen die in sporthal Molenbroek worden opgevangen.
Meest gestelde vragen crisisnoodopvang Donderdag 19 november 2015 13:28 uur Algemeen Wanneer komen de vluchtelingen naar sporthal Molenbroek? Vrijdag 20 november. Om hoeveel vluchtelingen gaat het? Het
Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.
VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn
Lesbrief. Introductie
Lesbrief Introductie Deze lesbrief hoort bij Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Sverre Fredriksen. Dit boek bestaat uit 20 brieven en antwoorden van filosoof Stine. Deze lesbrief bestaat uit
