De teelt van zonnebloemen

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "De teelt van zonnebloemen"

Willem ter Linde
10 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 De teelt van zonnebloemen De zonnebloem heeft als wetenschappelijke naam: Helianthus annuus. Deze naam komt van de Griekse woorden voor zon (helios) en bloem (anthos). De plant behoort tot de grote familie van de Samengesteldbloemigen (composieten, Compositae). De bloem bestaat uit tientallen bloemen. De bloemen aan de rand hebben een lintvormige, gele bloemkroon en maken geen zaden. De bloemen binnen de lintbloemen zijn onopvallend, buisvormig en maken wel zaden. De lintbloemen en de buisbloemen staan samen op een dikke, stevige bloembodem. De zonnebloem die we gaan kweken is éénjarig. Daarnaast bestaan er diverse overblijvende, vaste zonebloemen. De meeste soorten komen van nature voor in Noord- en Zuid-Amerika. De plant werd in 1550 in cultuur gebracht in Europa. In het zuiden van Frankrijk en het Italiaanse Toscane kan men grote velden van de zonnebloemen vinden. De bloemen draaien met de stand van de zon mee en kijken dus naar de zon van s morgens tot s avonds. Uit de zaden van de zonnebloem wordt de zonnebloemolie geperst. De plant is één van de belangrijkste leveranciers van plantaardige olie en bevat veel gezonde, onverzadigde vetzuren. De zaden worden voor veel doeleinden gebruikt. Zo zitten ze in voer voor konijnen, vogels en kippen. Ook in het voedsel van mensen worden soms zonnepitten gebruikt. Groeiplaats Kies een stukje grond dat in de volle zon ligt en het liefst wat beschut. Omdat de plant zo hoog wordt dat hij opgebonden moet worden, is een plaats tegen een schutting, hek of muur op het zuiden ideaal. De plant groeit het beste in voedselrijke grond die rijk is aan organisch materiaal. Spit van te voren dus flink wat compost door de grond. De bodem moet vochtig zijn maar vooral niet nat.

De bloemen aan de rand hebben een lintvormige, gele bloemkroon en maken geen zaden. De bloemen binnen de lintbloemen zijn onopvallend, buisvormig en maken wel zaden.

2 Zaaien Zonnebloempitten kun je het beste zaaien in het voorjaar, dus in de maanden maart, april en mei. Je kunt ze van te voren zaaien in potjes of ter plekke in de volle grond als er geen nachtvorst meer te verwachten is. Om zeker te zijn van goede pitten, kun je ze eerst laten voorkiemen. Leg op een bord een stuk keukenpapier dat je vier keer hebt dubbelgevouwen en leg hierop de zonnebloemzaden. Maak het goed vochtig met de plantenspuit en leg hierop weer een stuk samengevouwen keukenpapier dat vochtig is. Houdt het papier vochtig maar niet kletsnat tot de zaden gaan kiemen. Leg de gekiemde zaden in een potje met grond of rechtstreeks in de volle grond. Dit gaat als volgt: 1. Maak het stukje grond onkruidvrij. 2. Graaf kuiltjes op een rijtje. Laat er ongeveer 30 centimeter tussen zitten. 3. Doe in ieder kuiltje twee of drie (gekiemde) zonnebloempitten. (Dan is de kans op resultaat groter.) 4. Vul alle kuiltjes weer op met grond en maak je er een glad geheel van. 5. Maak daarna de grond vochtig maar niet kletsnat. Bordjes Je kunt bordjes maken, zodat iedereen kan zien, dát er wat gezaaid is en wáár het gezaaid is. Hiervoor heb je karton, viltstiften, satéprikkers en plastic voor nodig. 1. Knip twee vierkanten uit het karton. Zorg ervoor dat ze even groot zijn. Eén vierkant maak je mooi, door er de naam Zonnebloem op te schrijven en er een tekening bij te maken of er een plaatje bij te plakken. 2. Plak vervolgens die twee kartonnen aan elkaar. Plastificeer het hele bordje, maar laat de onderkant open. Het bordje blijft nu ook leesbaar als het geregend heeft. 3. Doe wat lijm op de satéprikker en plak die onderaan tussen de kartonnen. 4. Zet het bordje vlakbij het stuk grond waar je gezaaid hebt, in ieder geval niet erop, want dat belemmert de groei. Groei Onder de grond gaat nu het zaadje groeien. Eerst groeit de wortel. Hiermee haalt de plant water er voedsel uit de grond. Hierdoor gaat de plant harder groeien. Al snel komt er een stengel met twee groene zaadlobben boven de grond. Daarna

Leg op een bord een stuk keukenpapier dat je vier keer hebt dubbelgevouwen en leg hierop de zonnebloemzaden.

3 volgen twee echte bladeren. Tijdens de groei wordt de stengel langer en dikker, komen er meer bladeren en na verloop van tijd vormt zich aan het uiteinde een bloemknop. Tijdens de groeifase heeft de plant veel water en mest nodig. Je krijgt een mooie robuuste plant als je regelmatig de vulling van je konijnenhok rond de stengel legt. Om voedsel te kunnen opnemen, heeft de plant een goed ontwikkeld wortelstelsel nodig. Dit krijgt hij door extra mest te geven die rijk is aan fosfor (P) (bijvoorbeeld ). Daarna, als de plant 20 cm hoog is, geef je elke tien dagen voedsel met gelijke hoeveelheden NPK (bijvoorbeeld ). Geef de stengel een stevige steun door hem om de dertig cm vast te binden aan een stevige paal of muur. Bloei Uit de bloemknop, komt de bloem. Deze keert zich in het begin altijd naar de zon en draait dus in de loop van de dag. Vandaar de Franse naam tournesol voor zonnebloem. Je kunt de bloem als een soort kompas gebruiken. In de ochtend staat de bloem naar het oosten, in de middag naar het zuiden en in de avond naar het westen. Door de draaibeweging, groeit de stengel nog in de lengte. Op de bloem komen veel bijen af om nectar te verzamelen. Hiervan maken ze zonnebloemhoning. De bijen zorgen ook voor de bestuiving. Op hun behaarde lichaam blijven de stuifmeelkorrels goed kleven en tijdens de zoektocht naar nectar komt dit stuifmeel op de stempels. Na de bestuiving volgt de bevruchting. Aan het eind van de zomer zit de bloembodem vol rijpe zaden, de zonnebloempitten. Geef tijdens de bloei niet te veel water, anders krijgen de bloemhoofden een rare vorm.

Om voedsel te kunnen opnemen, heeft de plant een goed ontwikkeld wortelstelsel nodig. Dit krijgt hij door extra mest te geven die rijk is aan fosfor (P) (bijvoorbeeld 10-50-10).

4 Werkblad 1 Naam: Kijk goed naar de zonnebloem en geef de onderdelen 1 t/m 6 de juiste naam. Je kan kiezen uit: hart steel lintbloem buisbloem schutblad bloembodem

Vergelijkbare documenten

Droge boon. Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden

Droge boon. Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden De boon Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden 1. Bekijk een droge en een geweekte boon. Vul het schema hieronder in. Droge boon Geweekte boon Welke