1-STEP filter rwzi Horstermeer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1-STEP filter rwzi Horstermeer"

Transcriptie

1 1-STEP filter rwzi Horstermeer Eén jaar ervaring Manon Bechger Waternet 21 November 2013 Openingssymposium 1-STEP Een nieuwe generatie effluent

2 Inhoud Aanleiding bouw 1-STEP op Horstermeer Wat is 1-STEP? Full scale 1-STEP installatie Resultaten Fosfaat verwijdering Nitraat verwijdering Microverontreinigingen Samenvatting

3 Aanleiding Lozingsvergunning Horstermeer Kader Richtlijn Water Goede ecologische en chemische toestand van het oppervlaktewater in de EU RWZI bronnen van vervuiling => Restauratie Plan Vecht

4 Lozingseisen Parameter Eenheid Huidig Toekomst 1 jan 2015 CZV mg/l BZV mg/l N totaal mg/l 15 5 P totaal mg/l 1,0 0,5* Zwevende stof mg/l * Ptotaal = gem van 10 waarnemingen

5 Wat te doen? Om aan de nieuwe vergunningseisen te voldoen: Uitbreiding huidige rwzi Nabehandeling effluent met 1-STEP filters Subsidie Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water Ministerie Infrastructuur en Milieu Aannemerscombinatie; Pentair, GMB

6 Wat is 1-STEP? Geavanceerde Biologie Coagulatie + filtratie 1 - filter concept Adsorptie One Step Total Effluent Polishing Alle processen in één reactor! Filtermateriaal = granulair actief kool

7 Processen in 1-STEP filter Verwijdering van Zwevende stof Fosfaat Nitraat Prioritaire stoffen Zware metalen

8 RWZI Horstermeer

9 Rwzi Horstermeer i.e. (150 gr TZV) RWA = m 3 /h DWA = m 3 /h Actiefslib; ANT, DNT, FCT, NIT Effluent polishing; 1-STEP filter = m 3 /h NO 3, PO 4, zwevende stof

10 A D A A D D D 1-STEP 1-STEP

11 Ontwerp 1-STEP installatie Vast bed filters, 5x 28 m 2 Filterbed met kool 1,5 m 3,0 kg N-NO 3 /(m 3 bedvolume.dag) 11 m 3 /(m 2.h) (max 14 m/h bij spoelen) Vaste bovenwaterstand 2 m Flocculatiezone minimaal 11 min Looptijden ca. 12 uur Recirculatie als toevoer < 400 m 3 /h Nozzles, ca per filter

12

13

14 Een stap verder Fase : Effluent eisen: N=5 mg/l en P=0,5 mg/l Nabehandeling 5 filters m 3 /h = dwa Fase ?: Mogelijke effluent eisen: N=5 mg/l en P=0,25 mg/l Nabehandeling 7 filters m 3 /h Fase ?: Mogelijke effluent eisen: N=5 mg/l en P=0,15 mg/l Nabehandeling 14 filters m 3 /h = max

15 Resultaten Jan sept 2013

16 Stikstof Ntot afloopnbt = 8 mg/l - < 15 mg/l Ntot filtraat < 2,2 mg/l Ntot effluent < 5 mg/l C-bron dosering, methanol Regeling op NOx-N en O 2 in ANBT Regeling op NOx-N in filtraat Feed forward én feed back, laagste geldt

17 Parameter ANBT mg N/l Filtraat mg N/l Gem verwijdering % Ntotaal 8,3 2,7 67 KjN 3,0 2,3 24 NH 4 1,1 1,2 9 NO x 5,3 0,4 92 NO 3 5,2 0,3 93 Dosering Methanol 26 ml/m 3 3,9 4,5 g CZV /g NO x N ± 600 l/d

18 18 Ntotaal

19 ANBT average jan - sept 2013 Filtraat average jan - sept ,0 9,0 8,0 NO3 NO2 Organisch N NH4 10,0 9,0 8,0 NO3 NO2 Organisch N NH4 7,0 7,0 6,0 6,0 mg/l 5,0 mg/l 5,0 4,0 4,0 3,0 3,0 2,0 2,0 1,0 1,0 0,0 Average 0,0 Average

20 Fosfaat Ptot afloopnbt = 0,7 - < 1 mg/l Ptot filtraat < 0,15 mg/l Ptot effluent < 0,5 mg/l (gem 10 waarnemingen) Dosering Metaalzout - Al Regeling op PO 4 en NO x N in ANBT Regeling op PO 4 in filtraat Feed forward én feed back, laagste geldt

21 21 Ptotaal

22 22 Fosfaatverdeling

23 Parameter ANBT mg N/l Filtraat mg N/l Gem verwijdering % Ptotaal 0,73 0,21 71 PO 4 0,31 0,03 90 Opgelost organisch 0,06 0,04 28 Gebonden organisch 0,33 0,06 82 Metaal gebonden 0,03 0, Dosering Al 13 ml/m 3 (0 69 ml/m 3 ) ± 300 l/d Me/P 3,1 (max 4)

24 24 Zwevende stof

25 Totale rwzi Gemiddelde jan-sept 2013 Influent mg/l ANBT mg/l Filtraat mg/l Effluent mg/l CZV BZV 279 3,5 DS ,6 6,6 8,4 Ptotaal 8.8 0,73 0, PO 4 P 0,31 0,03 0,1 Ntotaal 62,8 8,3 2,7 3,6 KjN 3,0 2,3 2,5 NH 4 1,1 1,2 1,0 No x 5,3 0,4 1,2 NO 3 5,2 0,3 1,1

26 Microverontreinigingen Monitoring microverontreinigingen Juli 2012 sept 2013 Geneesmiddelen, hormonen bestrijdingsmiddelen zware metalen PAK s, PCB s, antibiotica, toxiciteit Kleur STOWA, BC en Witteveen+Bos EU - TAPES project - Waternet

27 Partners

28 Geneesmiddelen Goede verwijdering Matige verwijdering Slechte verwijdering 65% tot 90% 30% tot 64% 0 29% Propranolol, trimethoprim, hydrochloorthiazide, metroprolol, atenolol, sotalol, lidocaine, bisoprolol, carbamazepine Cyclofosfamide, diclofenac, fenazon (antipyrine), furosemide, lincomycine, oxazepam, primidon, temazepam Atorvastatine, bezafibraat, diazepam, enalapril, fenofibrinezuur, gemfibrozil, ketoprofen, losartan, metformine, naproxen, paroxetine, sulfamethoxazol, sulfaquinoxaline, tiamuline, valium Categorie goede verwijdering tot bed volumina goede verwijdering

29 Geneesmiddel - Trimethoprim

30 Bestrijdingsmiddel -Imidachloprid

31 Zware metalen - Koper

32 Samenvatting N verwijdering gaat goed P verwijdering nog niet volgens ontwerp Zwevende stof verwijdering moet beter Micro s veel metingen < detectie grens Groep geneesmiddelen tot bed volumina goed verwijderd Bestrijdingsmiddelen < detectiegrens Hormoonstoffen < detectiegrens Bioassay, PAK s, PCB s, Toxiciteit = geen

Onderzoek O3GAC. Symposium medicijnresten in afvalwater. Manon Bechger Waternet 19 januari 2018

Onderzoek O3GAC. Symposium medicijnresten in afvalwater. Manon Bechger Waternet 19 januari 2018 Onderzoek O3GAC Symposium medicijnresten in afvalwater Manon Bechger Waternet 19 januari 2018 Inhoud O3GAC Aanleiding O3GAC onderzoek Het O3-STEP filter Waarom een O3-STEP filter? Inhoud project O3GAC

Nadere informatie

Geneesmiddelen in de afvalwaterketen

Geneesmiddelen in de afvalwaterketen Geneesmiddelen in de afvalwaterketen Barry Pieters Grontmij B.V., Team Ecologie, Amsterdam [email protected] 1 Geneesmiddelen in milieu: veel aandacht 2 Geneesmiddelen in Nederland Grote diversiteit:

Nadere informatie

! Afvalwaterproject.Drielanden!!!!!Januari!2016!!!!!!

! Afvalwaterproject.Drielanden!!!!!Januari!2016!!!!!! Afvalwaterproject.Drielanden Januari2016. Inopdrachtvan 2 44 Inhoud 1. Inleiding 5 2. Decontextvanhetproject 5 2.1. HetbeleidvandegemeenteGroningen 6 2.1.1 Internationalesamenwerking 7 2.2. LandelijkeontwikkelingenrondNieuweSanitatie

Nadere informatie

Geneesmiddelen. Kwantificering emissies naar water. Bijeenkomst 25 november 2013, Erembodegem. Barry Pieters

Geneesmiddelen. Kwantificering emissies naar water. Bijeenkomst 25 november 2013, Erembodegem. Barry Pieters Geneesmiddelen Kwantificering emissies naar water Bijeenkomst 25 november 2013, Erembodegem Grontmij: Lideke Vergouwen Barry Pieters Inhoud Vergelijking Nederland en Vlaanderen Vergelijking Vlaamse meetgegevens

Nadere informatie

Resultaten van de analyses van medicijnen in afvalwater

Resultaten van de analyses van medicijnen in afvalwater Resultaten van de analyses van medicijnen in afvalwater Jurgen Meirlaen, Afdeling rapportering water Studiedag geneesmiddelen in water 25 november 2013 VMM, Aalst Overzicht Inleiding Opzet van het onderzoek

Nadere informatie

Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group

Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group Inhoud : MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) p. 1 1. Wat houdt

Nadere informatie

Hotspotanalyse; de bijsluiter

Hotspotanalyse; de bijsluiter Hotspotanalyse; de bijsluiter INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Bert Palsma 19-01-2018 STOWA Gevallen van Hotspot gemeld Hotspot is niet gevaarlijk voor de volksgezondheid. Symptoom; verlies van focus en doelgerichtheid.

Nadere informatie

Kwaliteit van afstromend regenwater

Kwaliteit van afstromend regenwater Kwaliteit van afstromend regenwater Wat hebben we geleerd van Arnhem, Schoonhoven, Krimpen a/d IJssel, Haastrecht, Eindhoven en Almere? Welke parameters? Lokaal (vijver, singel) Zuurstof (BZV) Algen +

Nadere informatie

Source. Dinsdag 24 mei Stowa Afvalwaterketen Symposium Marlies Kampschreur

Source. Dinsdag 24 mei Stowa Afvalwaterketen Symposium Marlies Kampschreur Source 1 Dinsdag 24 mei Stowa Afvalwaterketen Symposium Marlies Kampschreur Wat is SOURCE? 2 Simultaneous Removal of Human and Veterinary Pharmaceuticals and Nutrients ( ) Met medewerking van: Wat is SOURCE?

Nadere informatie

Afvalwater: een bron van mogelijkheden. 12 april 2016 Sigrid Scherrenberg

Afvalwater: een bron van mogelijkheden. 12 april 2016 Sigrid Scherrenberg Afvalwater: een bron van mogelijkheden 12 april 2016 Sigrid Scherrenberg 1 Jouw poep is goud waard! 2 Rotterdam Innovative Nutrients, Energy & Watermanagement (RINEW) Doel: Het realiseren van een innovatieve

Nadere informatie

Cellulose Assisted Dewatering of SLudge:

Cellulose Assisted Dewatering of SLudge: 14 september 2017 1 Cellulose Assisted Dewatering of SLudge: Gericht op ontwatering van slib door hergebruik van cellulosevezel! 4 jarig onderzoeksproject (eind 10 september 2017) Uitgevoerd door 6 partijen

Nadere informatie

Overzicht preferente geneesmiddelen Achmea en Agis 2010

Overzicht preferente geneesmiddelen Achmea en Agis 2010 Overzicht preferente geneesmiddelen Achmea en Agis 2010 In deze lijst vindt u de door de zorgverzekeraars van Achmea (Zilveren Kruis Achmea, Groene Land Achmea, DVZ Zorgverzekeringen, OZF Achmea, Interpolis,

Nadere informatie

Helofytenfilters voor N+P verwijdering en andere toepassingen. Studiedag Rietveldfilters in de Praktijk Johan Blom 4 november 2012

Helofytenfilters voor N+P verwijdering en andere toepassingen. Studiedag Rietveldfilters in de Praktijk Johan Blom 4 november 2012 Helofytenfilters voor N+P verwijdering en andere toepassingen Studiedag Rietveldfilters in de Praktijk Johan Blom 4 november 2012 Waar hebben we het over? Inventarisatie van Ecofyt: >800 helofytenfilters

Nadere informatie

Full scale de-ammonificatie in de waterlijn

Full scale de-ammonificatie in de waterlijn Full scale de-ammonificatie in de waterlijn 1 Met DEMON en EssDe Harm Baten Hoogheemraadschap van Rijnland Annette Buunen - Grontmij Nederland B.V. (part of Sweco) Full scale de-ammonificiatie in de waterlijn

Nadere informatie

LEIDENS ONTZET: resultaten van nageschakelde zuiveringstechnieken in beeld!

LEIDENS ONTZET: resultaten van nageschakelde zuiveringstechnieken in beeld! LEIDENS ONTZET: resultaten van nageschakelde zuiveringstechnieken in beeld! vrijdag 3 oktober Hotel De Gouden Leeuw, Veurseweg 180, 2252 AG Voorschoten met excursie naar de AWZI Leiden Zuid-West Georganiseerd

Nadere informatie

Zeeuwse situatie emissie geneesmiddelen

Zeeuwse situatie emissie geneesmiddelen Samenwerking in de afvalwaterketen Themagroep medicijnresten en hormoonverstorende stoffen Zeeuwse situatie emissie geneesmiddelen Een inschatting van de milieurisico s voor het oppervlaktewater Datum

Nadere informatie

Afwegingen bij Afvalwaterzuivering

Afwegingen bij Afvalwaterzuivering Afwegingen bij Afvalwaterzuivering Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu De uitgangspunten voor de bescherming van het milieu tegen verontreiniging door de lozing van afvalwater zijn

Nadere informatie

GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering. Heleen Pinkse

GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering. Heleen Pinkse GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering Heleen Pinkse Aanleiding Energiefabriek: Door toepassen van chemicaliën kan energiegebruik van de zuivering verminderen, maar..

Nadere informatie

Vergaande biologische afbraak van toxische stoffen: te mooi om waar te zijn?

Vergaande biologische afbraak van toxische stoffen: te mooi om waar te zijn? PARTNERS CONSULTING & ENGINEERING Vergaande biologische afbraak van toxische stoffen: te mooi om waar te zijn? ir. Michiel Schöller, 06-27052687 Trion PuriTec Consulting & Engineering Amersfoort Nationale

Nadere informatie

1996-2011: Monitoring 1-STEP filter

1996-2011: Monitoring 1-STEP filter 1996-2011: van Final effluent l rereport tot bruikbaar oppervlaktewater Monitoring 1-STEP filter Horstermeer rapport 2013 35 Monitoring 1-STEP filter Horstermeer rapport 2013 35 ISBN 978.90.5773.615.5

Nadere informatie

onderzoeken Peka Kroef 2011/2012

onderzoeken Peka Kroef 2011/2012 onderzoeken Peka Kroef 2011/2012 1 Verwerking van > 200.000 ton aardappelen per jaar Productie van gekookte aardappel producten Verbruikt hierbij ca. 600.000 m 3 water. Produceert hierbij ca. 500.000 m

Nadere informatie

GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING

GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING Medicatie via sonde GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING acenocoumarol acetylcysteïne bruistablet. bruistablet acetazolamide aciclovir overleg met apotheker; eventueel suspensie 40 mg/ml verkrijgbaar

Nadere informatie

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Organische vracht continue on-line bewaken Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Waardeketen Organische stoffen TOC/CZV correlatie Inhoud Afvalwater karakteristiek zuivel-industrie Redenen om

Nadere informatie

Geneesmiddelen en waterkwaliteit. Caroline Moermond Els Smit Robin van Leerdam Monique van der Aa Mark Montforts

Geneesmiddelen en waterkwaliteit. Caroline Moermond Els Smit Robin van Leerdam Monique van der Aa Mark Montforts Geneesmiddelen en waterkwaliteit Caroline Moermond Els Smit Robin van Leerdam Monique van der Aa Mark Montforts Geneesmiddelen zijn waardevol voor de volksgezondheid maar de resten van geneesmiddelen kunnen

Nadere informatie

Riegman & Starink. Consultancy

Riegman & Starink. Consultancy Riegman & Starink Consultancy Huidige vegetatie Knelpunt analyse Fysisch Chemisch Milieu Fysisch Chemisch Milieu Gewenste vegetatie -Voor alle KRW typen -Voor eigen gekozen plantengemeenschap Chemie 1

Nadere informatie

KRW symposium 9 mei Epe. Anammox in de hoofdstroom: een quantum leap in stikstofverwijdering!

KRW symposium 9 mei Epe. Anammox in de hoofdstroom: een quantum leap in stikstofverwijdering! 1 KRW symposium 9 mei Epe Anammox in de hoofdstroom: een quantum leap in stikstofverwijdering! rwzi Dokhaven locatie pilotinstallatie 2 3 RWZI Dokhaven Grootste RWZI WSHD 560.000 v.e. 150 Capaciteit ca.

Nadere informatie

Nieuwe stoffen in de waterketen. Jelle Roorda (MWH)

Nieuwe stoffen in de waterketen. Jelle Roorda (MWH) Nieuwe stoffen in de waterketen Jelle Roorda (MWH) Nieuwe stoffen, nieuwe routes! Jelle Roorda (MWH) Nieuwe stoffen Enge stoffen Vergeten stoffen (organische) microverontreinigingen Prioritaire stoffen

Nadere informatie

Verkenning Zuiverende Kassen

Verkenning Zuiverende Kassen Verkenning Zuiverende Kassen Door Adrie Otte (Bioniers), Doy Schellekens (Waterschap De Dommel) In een verkennende studie in opdracht van STOWA is de werking van zuiverende kassen verduidelijkt en zijn

Nadere informatie

Onderzoek zandfiltratie RWZI Steenwijk

Onderzoek zandfiltratie RWZI Steenwijk Onderzoek zandfiltratie RWZI Steenwijk Onderzoek aan de verwijdering van metalen, geneesmiddelen en hormoonverstorende activiteit door zandfiltratie Definitief Grontmij AquaSense Amsterdam, 6 september

Nadere informatie

Multi-residu analyse van geneesmiddelen in afvalwater

Multi-residu analyse van geneesmiddelen in afvalwater Multi-residu analyse van geneesmiddelen in afvalwater Leendert Vergeynst, Herman Van Langenhove, Kristof Demeestere EnVOC ENVIRONMENTAL ORGANIC CHEMISTRY & TECHNOLOGY RESEARCH GROUP ENVOC Vakgroep duurzame

Nadere informatie

FrieslandCampina Nederland Holding B.V. Postbus 1551 3818 LE AMERSFOORT. Leeuwarden, 12 juli 2013 Verzonden,

FrieslandCampina Nederland Holding B.V. Postbus 1551 3818 LE AMERSFOORT. Leeuwarden, 12 juli 2013 Verzonden, FrieslandCampina Nederland Holding B.V. Postbus 1551 3818 LE AMERSFOORT Leeuwarden, 12 juli 2013 Verzonden, Ons kenmerk : 01066552 Afdeling : Omgevingsvergunningen en Toezicht Behandeld door : Uw kenmerk

Nadere informatie

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 9 Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495 In D&H: 16-07-2013 Steller: Tonny Oosterhoff In Cie: BMZ 03-09-2013 Telefoonnummer: (030) 6345726

Nadere informatie

Sneek Noorderhoek. Innovatief concept geëvalueerd. Gemeente Sudwest Fryslan De Wieren Desah bv SNN Provincie Friesland Wetterskip Fryslan

Sneek Noorderhoek. Innovatief concept geëvalueerd. Gemeente Sudwest Fryslan De Wieren Desah bv SNN Provincie Friesland Wetterskip Fryslan Sneek Noorderhoek Innovatief concept geëvalueerd Gemeente Sudwest Fryslan De Wieren Desah bv SNN Provincie Friesland Wetterskip Fryslan.. Inhoud Noorderhoek het concept Noorderhoek onderzoek en evaluatie

Nadere informatie

De rol van modellen in het beheer van de waterkwaliteit case WEISS. Colloquium Duurzaam ruimtegebruik In Vlaanderen Antwerpen 23/03/2018

De rol van modellen in het beheer van de waterkwaliteit case WEISS. Colloquium Duurzaam ruimtegebruik In Vlaanderen Antwerpen 23/03/2018 De rol van modellen in het beheer van de waterkwaliteit case WEISS Colloquium Duurzaam ruimtegebruik In Vlaanderen Antwerpen 23/03/2018 Inhoud Proloog Waterkwaliteitsbeleid in Vlaanderen Rol van modellen

Nadere informatie

Stikstofeis noodzaakt rwzi Dokhaven tot innovatie Waterkwaliteit > Afvalwaterbehandeling > Beschrijving van r.w.z.i.

Stikstofeis noodzaakt rwzi Dokhaven tot innovatie Waterkwaliteit > Afvalwaterbehandeling > Beschrijving van r.w.z.i. Page 1 of 5 home actualiteiten evenementen bedrijvengids archief zoeken adverteren abonneren colofon Redactie R. van Dalen Kopij Neerslag zenden aan: NVA, t.a.v. redactie Neerslag Postbus 70, 2280 AB Rijswijk

Nadere informatie

IBA en andere toepassingen

IBA en andere toepassingen Studiedag helofytenfilters Frans Debets IBA en andere toepassingen www.debetsbv.nl www.oogstbaarlandschap.nl www.benutregenwater.nl www.ibahelpdesk.nl 1- 20 jaar IBA systemen Individuele Behandeling van

Nadere informatie

Interpolis ZorgActief Geneesmiddelen 2013

Interpolis ZorgActief Geneesmiddelen 2013 Interpolis ZorgActief Geneesmiddelen 2013 Lijst met aangewezen preferente geneesmiddelen Dit is de lijst met door Achmea aangewezen preferente geneesmiddelen vanaf 1 januari 2013. Ook staan hier de middelen

Nadere informatie

Ir. Anke Grefte. NOM in de waterzuivering. Introductie

Ir. Anke Grefte. NOM in de waterzuivering. Introductie Ir. Anke Grefte Introductie Drinkwaterbehandeling bestaat uit verschillende stappen, afhankelijk van de kwaliteit van het ruw water. De aanwezigheid van natuurlijk organisch materiaal (NOM) kan problemen

Nadere informatie

Bert Bellert, Waterdienst. 5 september 2011

Bert Bellert, Waterdienst. 5 september 2011 Ammonium in de Emissieregistratie?! Natuurlijke processen, antropogene bronnen en emissies in de ER Bert Bellert, Waterdienst Ammonium als stof ook in ER??: In kader welke prioritaire stoffen, probleemstoffen,

Nadere informatie

Basisscheikunde voor het hbo ISBN e druk Uitgeverij Syntax media

Basisscheikunde voor het hbo ISBN e druk Uitgeverij Syntax media Zie Basisscheikunde voor het hbo bij https://www.syntaxmedia.nl/basisscheikunde-voor-het-hbo Uitwerkingen van de opgaven uit: Hoofdstuk 15 Milieu en veiligheid bladzijde 1 Opgave 1 Welke schade veroorzaakt

Nadere informatie

Praktijk : Voorschrift bacterieel wateronderzoek

Praktijk : Voorschrift bacterieel wateronderzoek LTO42 Toets 5.1 Boek: Biologie voor het MLO. (zesde druk) H17, pag 347 t/m 350 H17, pag 354 t/m 357 H17, pag 362 t/m 373 (dit is hoofdstuk 16 van de vijfde druk, Blz 321-324, Blz 328-332, Blz 336-345)

Nadere informatie

Wat zit er in ons afvalwater? WATSON. geeft het antwoord!

Wat zit er in ons afvalwater? WATSON. geeft het antwoord! Wat zit er in ons afvalwater? WATSON geeft het antwoord! Wat zit er in ons afvalwater? WATSON geeft het antwoord! Inhoudsopgave. Inleiding 4. Weten begint met meten 5. Wat is de Watson database? 5. De

Nadere informatie

Effecten van lozingen op de Dommel door Eindhoven

Effecten van lozingen op de Dommel door Eindhoven Effecten van lozingen op de Dommel door Eindhoven Michel Moens ARCADIS N Kerkhoef Kosmoslaan Landgoed Soeterbeek Eindhoven RWZI Vd Heuvellaan Kleine Dommel spoorlijn Dommel Tongelreep riooloverstortput

Nadere informatie

Kationen voor slibontwatering

Kationen voor slibontwatering Kationen voor slibontwatering Symposium slibontwatering David Berkhof Aanleiding Stowa onderzoek (2012): trend van neergaande slibontwateringsresultaten: Toename PE-verbruik (ca 20%) Lager DS% ontwaterd

Nadere informatie

Totale verwerking van mest en/of digestaat

Totale verwerking van mest en/of digestaat Totale verwerking van mest en/of digestaat Verwerking van slib, mest en/of digestaat is geen eenvoudige zaak. Zeker niet wanneer het doel is deze te verwerken tot loosbaar water en fracties die een toegevoegde

Nadere informatie

Inhoud De oxidatiesloot: succesvolle Nederlandse ontwikkeling

Inhoud De oxidatiesloot: succesvolle Nederlandse ontwikkeling Biologische waterzuivering de oxydatiesloot, geschiedenis met een grote toekomst Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen WATER AND SANITATION FOR ALL 60e Vakantiecursus in Drinkwatervoorziening

Nadere informatie

Thomas ter Laak, Stefan Kools, Julian Starink , Amersfoort. Quickscan. Diergeneesmiddelen in de. waterketen

Thomas ter Laak, Stefan Kools, Julian Starink , Amersfoort. Quickscan. Diergeneesmiddelen in de. waterketen Thomas ter Laak, Stefan Kools, Julian Starink 6-4-2017, Amersfoort 1 Quickscan Diergeneesmiddelen in de waterketen Bridging science to practice 2 Diergeneesmiddelengebruik Veestapel: 4.000.000 koeien 12.000.000

Nadere informatie

Biologische beschikbaarheid van stikstof en fosfaat in effluent: Kunnen algen nog wel groeien op nagezuiverd effluent van rwzi Leiden Zuid-West?

Biologische beschikbaarheid van stikstof en fosfaat in effluent: Kunnen algen nog wel groeien op nagezuiverd effluent van rwzi Leiden Zuid-West? Biologische beschikbaarheid van stikstof en fosfaat in effluent: Kunnen algen nog wel groeien op nagezuiverd effluent van rwzi Leiden Zuid-West? Kees Bruning, Jaap Postma en Richard Jonker 1 Biologische

Nadere informatie

Chris Ruiken. 21 juni 2011

Chris Ruiken. 21 juni 2011 Influent zeven Chris Ruiken 21 juni 2011 Inhoud 1. Introductie 2. Demo installatie Blaricum 3. Massabalansen cellulose 4. Conclusie Afvalwater bevat van alles en nog wat. Toiletpapier is ongeveer 30% van

Nadere informatie

Toets 5.1 Waterzuivering (ppt + aanvullend lesmateriaal)

Toets 5.1 Waterzuivering (ppt + aanvullend lesmateriaal) LTO42 Toets 5.1 Waterzuivering (ppt + aanvullend lesmateriaal) Biologie voor het MLO. (zesde druk) H17, pag 347 t/m 350 H17, pag 354 t/m 357 H17, pag 362 t/m 373 (dit is hoofdstuk 16 van de vijfde druk,

Nadere informatie

2 Achtergrondinformatie van het EssDe -proces Het EssDe -proces is een alternatief voor de conventionele stikstofverwijderingsroute 1.

2 Achtergrondinformatie van het EssDe -proces Het EssDe -proces is een alternatief voor de conventionele stikstofverwijderingsroute 1. Notitie Referentienummer Datum Kenmerk Versie 5 12 juli 2015 334159 Betreft Beschrijving EssDe en energiebalans t.b.v. MER oplegnotitie 1 Inleiding Vanwege het feit dat de gekozen oplossing voor de renovatie

Nadere informatie

RWZI s-hertogenbosch - renovatie

RWZI s-hertogenbosch - renovatie Rapport datum: 17 juli 2015 RWZI s-hertogenbosch - renovatie MER oplegnotitie Gegund ontwerp & Groen gas project Aanvullingen Projectnummer 7341.09.08 Rapport titel : Project nummer : 7341.09.08 Rapport

Nadere informatie

Voorkomen van Biofouling op membraan systemen door nutriënten limitatie

Voorkomen van Biofouling op membraan systemen door nutriënten limitatie Voorkomen van Biofouling op membraan systemen door nutriënten limitatie AquaNL 215 : Seminar Afvalwater en Milieu Efficiënter watergebruik, energiebesparing en circulaire economie Auteur : Marcel Boorsma,

Nadere informatie

Hybride Nereda : anderhalf jaar ervaring met verrassend resultaat

Hybride Nereda : anderhalf jaar ervaring met verrassend resultaat Hybride Nereda : anderhalf jaar ervaring met verrassend resultaat Mathijs Oosterhuis, Meinard Eekhof (waterschap Vechtstromen), André van Bentem en Helle van der Roest (Royal HaskoningDHV) De rioolwaterzuiveringsinstalla

Nadere informatie

Anders omgaan met VGS. Rémy Schilperoort

Anders omgaan met VGS. Rémy Schilperoort Anders omgaan met VGS Rémy Schilperoort Wat is Verbeterd Gescheiden Stelsel? 14-12-2016 2 Wat is Verbeterd Gescheiden Stelsel? standaard: 4 mm berging + 0,3 mm/h poc 14-12-2016 3 Varianten 14-12-2016 4

Nadere informatie

Aantoonbare optimalisaties op rwzi s door toepassing van flotatietechniek

Aantoonbare optimalisaties op rwzi s door toepassing van flotatietechniek Aantoonbare optimalisaties op rwzi s door toepassing van flotatietechniek (DAF) Anna Veldhoen (Witteveen+Bos), Eddie Broeders (Nijhuis Water Technology), Tony Flameling (Waterschap De Dommel), Dennis Piron

Nadere informatie

Notitie. Inleiding. Belangrijke kostenposten. Groene weide

Notitie. Inleiding. Belangrijke kostenposten. Groene weide Notitie Aan : Dhr. Jan Lourens (Waterschap Rijn en IJssel) Van : Dr. ir. Wim Wiegant Datum : 23 augustus 2011 Kopie : Onze referentie : 9W3729.01/N00005/423160/Nijm Betreft : Nieuwe anti-afhaakregeling

Nadere informatie

Nieuwe stoffen in het milieu: probleem of niet?

Nieuwe stoffen in het milieu: probleem of niet? Nieuwe stoffen in het milieu: probleem of niet? Workshop Geneesmiddelen en metabolieten in oppervlaktewater KWR, Nieuwegein, 7 december 2012 Anja Derksen (AD eco advies) " Input voor discussie Literatuurstudie

Nadere informatie

Verbeterde verwijdering van fosfaat en zwevend stof op rwzi Zeist

Verbeterde verwijdering van fosfaat en zwevend stof op rwzi Zeist Verbeterde verwijdering van fosfaat en zwevend stof op rwzi Zeist Marlies Verhoeven (hoogheemraadschap De S6chtse Rijnlanden) en Hans Wouters (Brightwork) Rioolwaterzuiveringsinstalla8e Zeist is sinds

Nadere informatie

ONTWERP VERGUNNING. Zaaknummer: Z

ONTWERP VERGUNNING. Zaaknummer: Z Wijziging van vergunning MVI Willems America BV te H orst a/d M aas 2 december 2016 Ja Wijziging van vergunning MVI Willems America BV te ARCHIEF *2016-004-220937* i.a.a. PaVH/PACA/2016-004-220937 Zaaknummer:

Nadere informatie

Speedisk-GCMS analyse van musken in oppervlaktewater

Speedisk-GCMS analyse van musken in oppervlaktewater nummer 2 maart 2009 In het voorjaar van 2006 is door de waterschappen het netwerk monitoring nieuwe stoffen opgericht. STOWA heeft de coördinatie van dit netwerk op zich genomen. Onder nieuwe stoffen wordt

Nadere informatie

Zandfiltratie op rwzi Harderwijk; een innovatief onderzoek

Zandfiltratie op rwzi Harderwijk; een innovatief onderzoek Zandfiltratie op rwzi Harderwijk; een innovatief onderzoek Trefwoord: zandfiltratie Auteur: Nico Wortel, Ruud van Dalen Bedrijfsnaam: Grontmij, Waterschap Veluwe Verdergaande fosfaatverwijdering in het

Nadere informatie

Waternet, sector Afvalwater. Maatwerkbesluit (ambtshalve) Lozen effluent rwzi Amstelveen. Datum 27 februari Objectcode W-17.

Waternet, sector Afvalwater. Maatwerkbesluit (ambtshalve) Lozen effluent rwzi Amstelveen. Datum 27 februari Objectcode W-17. Waternet, sector Afvalwater Datum 27 februari 2017 Objectcode W-17.00465 Kenmerk 17.061650 Maatwerkbesluit (ambtshalve) Lozen effluent rwzi Amstelveen Inhoud Samenvatting 4 1 Besluit 5 2 Overwegingen 6

Nadere informatie

Innovatieve zuiveringstechnologie voor duurzame en kosteneffectieve productie van maatwerkwater

Innovatieve zuiveringstechnologie voor duurzame en kosteneffectieve productie van maatwerkwater Innovatieve zuiveringstechnologie voor duurzame en kosteneffectieve productie van maatwerkwater Delft Blue Water SAMENVATTING Het innovatieproject Delft Blue Water is een demonstratieonderzoek naar hergebruik

Nadere informatie

Omgekeerde osmose installatie

Omgekeerde osmose installatie Omgekeerde osmose installatie Categorie: Waterwaarden en filtratie Voor veel aquarianen is osmosewater een begrip, waar mythische krachten aan worden verbonden. Voor een ander is het kweekwater met een

Nadere informatie

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Waterverontreiniging: aard en omvang 9 1.1 Oorzaken van de waterverontreiniging 9 1.2 Om welke stoffen gaat het? 10 1.3 Kengetallen van waterverontreiniging 12 1.4 Afsluiting

Nadere informatie

Lijst met aangewezen preferente geneesmiddelen vanaf 1 januari 2016

Lijst met aangewezen preferente geneesmiddelen vanaf 1 januari 2016 Lijst met aangewezen preferente geneesmiddelen vanaf 1 januari 2016 Dit is de lijst met door ons aangewezen preferente geneesmiddelen vanaf 1 januari 2016. De lijst met aangewezen preferente geneesmiddelen

Nadere informatie

Onderzoek naar vergaande zuiveringstechnieken

Onderzoek naar vergaande zuiveringstechnieken Hoogheemraadschap van Rijnland Archimedesweg 1 postbus 156 2300 AD Leiden telefoon (071) 30 63 063 fax (071) 51 23 916 [email protected] Meer weten Kijk op: www.rijnland.net/wet-project of www.stowa.nl

Nadere informatie

Forum relinen 2014. "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie.

Forum relinen 2014. Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie. Forum Relinen & Rioolbeheer 2014 Datum: 20 november 2014 in Hotel Vianen Organisatie: Stichting Kenniscentrum Rioolrenovaties "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Wat is doelmatigheid?

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Samenvatting, conclusies en aanbevelingen De laatste jaren worden in toenemende mate geneesmiddelen voor mens en dier a aangetroffen in het milieu. Van enkele van die middelen is bekend dat ze bij vissen,

Nadere informatie

Tabel 1 - Waterkwaliteit voor een aantal parameters (indien geen eenheid vermeld is de eenheid in mg/l). aeroob grondwater

Tabel 1 - Waterkwaliteit voor een aantal parameters (indien geen eenheid vermeld is de eenheid in mg/l). aeroob grondwater Oefenopgaven Zuivering Vraag 1 In de onderstaande tabel staan de analyses van het ruwe water van drie zuiveringsstations gegeven. Het betreft een aeroob grondwater, een oppervlaktewater (directe zuivering)

Nadere informatie

Emissies van (nieuwe) stoffen naar oppervlaktewater

Emissies van (nieuwe) stoffen naar oppervlaktewater Emissies van (nieuwe) stoffen naar oppervlaktewater Gevolgen voor de drinkwatervoorziening André Bannink @BanninkAndre 21 maart 2013 Emissiesymposium 1 Inhoud Referentiekader van RIWA Definitie nieuwe

Nadere informatie

Ecologische kwaliteit oppervlaktewater, 2009

Ecologische kwaliteit oppervlaktewater, 2009 Indicator 2 maart 2010 U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link [1] bekijken. De ecologische kwaliteit van het

Nadere informatie

CN-verwijdering uit afvalwater met Geavanceerde Oxidatie (AOP) met Lagedruk UVC-lampen en waterstofperoxide

CN-verwijdering uit afvalwater met Geavanceerde Oxidatie (AOP) met Lagedruk UVC-lampen en waterstofperoxide CN-verwijdering uit afvalwater met Geavanceerde Oxidatie (AOP) met Lagedruk UVC-lampen en waterstofperoxide Gegevens water Ammonium 50 mg/l Cyanide totaal 160 mg/l Indamp rest 41 g/l Chloride 3200 mg/l

Nadere informatie

Test Oxidatieve biologische behandeling met een MBR

Test Oxidatieve biologische behandeling met een MBR Test Oxidatieve biologische behandeling met een MBR Concept eindrapportage Document nr: Project nr: T843 Versie: 0 Client: Provincie Noord-Brabant Contact Triqua: Christel Kampman Triqua bv Vadaring 7

Nadere informatie

Dit document is van toepassing op de vergunningaanvraag lozing brijn en reststromen waarbij effluent AWZI Suiker Unie als grondstof wordt ingenomen.

Dit document is van toepassing op de vergunningaanvraag lozing brijn en reststromen waarbij effluent AWZI Suiker Unie als grondstof wordt ingenomen. Toelichting vergunningaanvraag Effluent lozing brijn en reststromen BEM1301457 gemeente Steenbergen Gietwaterfabriek TOM 1. Inleiding Tuinbouwontwikkelingsmaatschappij (TOM) ontwikkelt het glastuinbouwgebied

Nadere informatie

Overzicht preferente geneesmiddelen

Overzicht preferente geneesmiddelen Overzicht preferente geneesmiddelen 2014-2015 Avero Achmea Lijst met aangewezen preferente geneesmiddelen Achmea vanaf 1 januari 2014* * ook geldig in 2015 Dit is de lijst met door Achmea aangewezen preferente

Nadere informatie

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Onderzoek waterkwaliteit en Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Met behulp van kiezel, grof en fijn zand, actieve kool en wat watten werd het natuurlijk zuiveringssysteem van de bodem nagebootst.

Nadere informatie

Fosfor in en uit Afvalwater

Fosfor in en uit Afvalwater Fosfor in en uit Afvalwater Crystalactor Geestmerambacht. Foto: DHV Arnold Zilverentant Juni 2011 DHV 2011 All rights reserved Alleen voor intern gebruik DHV Groep Wereldwijd actief 5,500 medewerkers Verbonden

Nadere informatie

Producten en Diensten. Versie: 2016-2

Producten en Diensten. Versie: 2016-2 Producten en Diensten Versie: 2016-2 Inhoudsopgave 1 Toelichting 3 2 Oppervlaktewater 4 2.1 Monsterneming 4 2.2 Veldmetingen 4 2.3 Chemisch onderzoek 5 2.4 Continue metingen on-site 6 2.5 Bacteriologisch

Nadere informatie

Evaluatie van het project. Milieubewust medicijnen voorschrijven door huisartsen in Meppel

Evaluatie van het project. Milieubewust medicijnen voorschrijven door huisartsen in Meppel Evaluatie van het project Milieubewust medicijnen voorschrijven door huisartsen in Meppel Geschreven door Datum 25 april 2017 Revisidatum versie Definitief documentnaam Afdeling Strategie en Beleid bestemd

Nadere informatie

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen)

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Industriële en communale bronnen Emissieregistratie Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Versie mei 2015 RIJKSWATERSTAAT Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL) in samenwerking met CENTRAAL BUREAU VOOR DE

Nadere informatie