Wonen met meer-waarde

Transcriptie

1 Wonen met meer-waarde

2 voorstelling Roland Kums Samenhuizen vzw Hasselt, 21/02/2013

3 Samenhuizen vzw Meer dan 10 jaar actief (opgericht november 2000) als vrijwilligersvereniging Subsidie als sociaal-culturele beweging Missie: Samenhuizen wil een platform en een forum zijn voor gemeenschappelijk wonen in ons land en zo een bijdrage leveren aan de verscheidenheid aan woonopties voor de bevolking in het algemeen en de realisatie van meer projecten van gemeenschappelijk wonen in het bijzonder. Vanuit kennis van zaken wil de vereniging ook actief bijdragen aan nieuw beleid dat gemeenschappelijk wonen ondersteunt en stimuleert. Activiteiten: 1. Bekendmaking & sensibilisering 2. Beleidsbeïnvloeding 3. Informatie en kennis versterken 4. Stimuleren en ondersteunen van projecten

4 Activiteiten en publicaties - website en oproepjes - stimuleren onderzoek - bezoeken en studiedagen - Startgids voor Samenhuizers - knelpuntennota - onderzoek: «Samenhuizen in België» - Open Dag Samenhuizen 3de zaterdag van mei - adviescheques voor startgroepen en bestaande groepen - Campagne 2012 : samenhuizen in het lokaal beleid

5 Uitdagingen wonen & welzijn gezinsverdunning, groeiend aantal kleine huishoudens mismatch met het bestaand patrimonium woonmobiliteit Betaalbaarheid van woningen vereenzaming, verzuring verhogen lokale veerkracht duurzame ontwikkeling wijken compacter bouwen vrijwaren open ruimte vergrijzing vraag naar aangepaste woningen en zorg

6 Wat is samenhuizen? samenhuizen, woongemeenschap, gemeenschappelijk wonen, gemeenschapswonen, gemeenschapshuis, woongroep, friends-wonen, groepswonen, centraal wonen, cohousing, leefgemeenschap, ecovillage, woonerf, woonpark, gated community, compoundwonen, quattrowonen, gedeeld wonen, solidair wonen, commune, boerderijwonen woonwerkgemeenschap, begijnhof, serviceflat, begeleid wonen, woon- en zorghotel, pensionwonen, opvangwonen, kangoeroewonen, duplexwonen, intergenerationeel wonen, tandemwonen, aanleunwonen, Samenhuizen = koepelterm alle vormen GW

7 Algemene definitie Een woongemeenschap omvat personen, afkomstig uit verschillende gezinnen die vrijwillig in mindere of meerdere mate van betrokkenheid ruimtes delen en samen wonen in eigen beheer met de bedoeling een sociale meerwaarde te creëren

8 Types samenhuizen : twee basisvormen huisdelen traditioneel wonen cohousing en centraal wonen Samenhuizen

9 Types Gemeenschappelijk Wonen woongemeenschap, groepswonen (B, NL), samenhuizen (B), habitat collectif (B), intentional community, collaborative housing (US, UK) autonome privé-woonsten + gemeenschappelijke delen beperkte gem. delen: grote gem. delen : tuin, garages, wasplaats, en eventueel clubhuis, atelier, tuin, garages, washuis, ook : eetzaal, keuken, zithoek, hobby, speelkamer, atelier, logeerkamers, e.a. Centraal Cohousing wonen habitat groupé (B), selfdeveloped condo (US), twee woonsten : kangoeroewonen (B), duo-wonen (NL), homeshare (US), kleiner cohousing (B, US, UK) centraal wonen (NL), co-voisinage (FR), boffaelleskaeber (DK), cohabitat (CA), kollektivhus (S), privé kamers in een grote woonst huishouding ten dele samen huishouding volledig samen meestal 3 tot 8 units vaak samen eten meestal meer dan 8 units meestal samen eten Woong roep friends-wonen (B), co-location (B, F), share house (US), wohngruppe(d) Leefgemeenschap tijdelijk : commune (B, US), communauté (B, F), Gemeen- klooster, abdij, begijnhof,... spiritueel : schapshuis gemeenschappelijkheid (ruimtes, voorzieningen, activiteiten, ) groter

10 Woongroep Utopia Haaltert Aantal : 5 woonsten Type : woongroep Juridisch : tontine Groep : ouderen

11 Keimblatt (Oostenrijk) Peninsula (USA) Laken (B) Haniahof (NL)

12 woongroep Andromeda (Woluwe) 5 bewoners - huur - senioren K73 (St-Agatha-Berchem) 4 bewoners Samenhuren jongvolwassenen Samenhuizen

13 Centraal wonen De Haringrokerij Antwerpen Aantal : 11 woonsten Type : centraal wonen Juridisch : mede-eigendom Groep : gemengde leeftijden

14 Centraal wonen Meerhem (Gent) Aantal : 8 woonsten Juridisch : mede-eigendom Opm : verbouwde school

15 centraal wonen De 3 Torekens (Antwerpen) 8 woonsten mede-eigendom gemengde leeftijden Samenhuizen

16 centraal wonen Huiself (Lebbeke) 5 woonsten centraal wonen Samenhuizen

17 centraal wonen Biplan, Haren/Brussel 6 woonsten centraal wonen mede-eigendom Samenhuizen Samenhuizen

18 centraal wonen CotéKanaL (Brussel) 17 woonsten centraal wonen mede-eigendom gemengde leeftijden Samenhuizen

19 Cohousing Trudeslund Cohousing (Denemarken) Aantal : 33 woonsten Type : cohousing Juridisch : medeeigendom Groep : gemengde leeftijden

20 Cohousing Vinderhoute

21 Retrofit cohousing N-Street

22 Retrofit cohousing N-Street

23 Retrofit cohousing N-Street

24 Abbeyfield senioren Entre Voisins (Etterbeek, B) Martin-Pêcheur (Watermaal-Bosvoorde, B) 8 woonsten 8 woonsten

25 Meerwaarde van samenhuizen praktisch ecologisch sociaal maatschappelijk

26 Praktische meerwaarde voor de bewoners delen van ruimte en middelen (wasmachine, grasmaaier, atelier, ) tijdswinst (onderhoud, maaltijden, ) opvang kinderen (bijzonder voor één-oudergezinnen) leren van elkaar (rolmodellen, kennis en vaardigheden delen) Samenhuizen

27 Maatschappelijke meerwaarde samenhang van het buurtleven, integratie in de wijk, uitstraling verhoging van levenskwaliteit en gezondheid (Roseto effect) integratie en ondersteuning senioren en zorgbehoevenden zelfontwikkeling, leren sociaal functioneren bewust burgerschap, democratie van onderaf reconversie van bestaande gebouwen Samenhuizen

28 Ecologische meerwaarde ecologisch verantwoord gebruik van de ruimte, compact bouwen Klassieke verkaveling vs. cohousing beide 34 woonsten (Cohousing Windsong, CA) ruimtegebruik verharding rioleringen Samenhuizen

29 De afgelegde weg in Vlaanderen De ontdekkingsreizigers centraal wonen, woongroep verkenning van de mogelijkheden van gemeenschappelijk wonen Kasteel Hoogveld (1985) - La Placette (1985) - De Haringrokerij (1988) de Grensstraat (1990) - De molen van Rotselaar (1991) - De pioniers CôtéKaNaL ( 2000) - De drie torekens (2002) - Meerhem (2003) La Grande Cense (2010) - Vinderhoute (2012) Cohousing Mechelen (20xx) - Gent (20xx) - Kortrijk (20xx) - Asse, Wolvertem, Brugge - Hasselt - enz... De kolonisten mainstream Samenhuizen

30 Potentieel Peiling Universiteit Roskilde (DK): interesse bij 32% van de alleenstaande ouders voor cohousing Peiling Harris Interactive voor Gecina (F): interesse bij 32% van de bevolking (bij18-24jaar is dit 44%) Peiling OIVO-CRIOC (B): interesse bij 23,6% van de bevolking voor huisdelen Peiling Metlife voor AARP Health Care (USA): interesse bij 34% van de 50-65jarigen om te leven in een cohousing-like setting Stel slechts 5% van de Vlaamse bevolking dit is bewoners in ca projecten interesse gegarandeerd voor 25 projecten per gemeente (van elk gemiddeld 40 personen)

31 conducted by who about Communication by Jan Gudman-Hoyer N=? (open?) cohousing - Interested in living in cohousing if there was enough offer: >30% 2 Denmark 2010 Familie & Gender N=? research, Univ. of Roskilde single parents cohousing - Considered living in cohousing? Yes: 32% (lived in 3% ; living in 2%; consider often 27%) Yes, but less interested now : 17% No: 48% Don t know: 4% 3 Italy 2006 Innosense Consulting SRL N=3.474 (social innovation) & Dipartimento INDACO del Politecnico di Milano habitat groupé or cohousing - Interested in living in cohousing: 20,5% - Interested but depends (group site costs): 38,9% - Interested but want to know more about it: 30,2% 4 Belgium 2010 Samenhuizen vzw and 'Habitat & Participation' all types - Interested in living in communal housing: 63% SURVEYS with REPRESENTATIVE SAMPLING 5 United States 2004 'Mature Market Institute N=? (MetLife) & AARP's Health age Care cohousinglike setting - Priorities: * choosing oneself where to live: 51% * defining own rules of life: 42% - Interested living in cohousing-like setting : 34% 6 Italy 2011 Scuola Polytecnica Milano N=? & Cohousing Italia cohousing (results not known) 7 Belgium 2010 OIVO-CRIOC (Research Center of the Consumer Organizations) N=625 share house - those with positive experience with shared house, interested : 8,6% of population - no experience, interested in share house: 15,0% of population (for the 18-29y: 51%) - sum: 23,6% of the population 8 France 2011 Harris Interactive for Gecina (leading real estate company) N=2.000 habitat groupé or cohousing - Interested in living in this setting: 32% of the French (for the 18-24y: 44%) 9 United Kingdom 2011 UK Cohousing Network & NESTA s Age Unlimited programme Age +50 N=? cohousing (results not known) N=241 results Potentieel country year OPEN SURVEYS 1 Denmark 2009 Samenhuizen

32 cohousing zones Vauban (Freiburg, D)

33 cohousing zones Trekroner (Roskilde DK) heden 10 projecten Samenhuizen

34 Groepstraject STAPPENPLAN SAMENHUIZEN PROJECT VISIE Visie Visie uitwerken uitwerken en/of en/ofbijschaven bijschaven VISIE VISIE aanzet aanzetvanuit vanuit initiatiefgroep initiatiefgroep GROEP vormen vormen uit uitbestaande bestaande of ofnieuwe nieuwegroep groep PLAATS GROEP GROEP beschikbare beschikbareof of nog nogtetezoeken zoeken Samenhuizen 2012 Groepsstructuur, Groepsstructuur, BeslissingsBeslissingsprocedures, procedures, Conflicthantering Conflicthantering Criteria Criteriaen enprocedure procedure voor vooraansluiting aansluiting nieuwe nieuweleden leden Site Sitezoeken zoeken en eneventueel eventueel optie optienemen nemen SITE SITE BOUW Architect Architect kiezen kiezen JURIDISCH Juridisch Juridischadviseur adviseur (notaris, (notaris,...)...)kiezen kiezen FINANC. Financieel Financieelexperts experts (adviseur, (adviseur,banken, banken, boekhouder, boekhouder,...)...) kiezen kiezen Nagaan Nagaanvan van financiële financiële middelen middelen van vande degroep groep Urbanisatie Urbanisatie en en reglementen reglementen Haalbaarheidsstudie Haalbaarheidsstudie architecturaal architecturaal (samen (samenmet metfinanc. financ. haalbaarheidsstudie) haalbaarheidsstudie) Juridische Juridischestructuur structuur Startfase Startfase (visietekst, (visietekst,charter, charter, initiële initiëleovereenkomst) overeenkomst) Financiële Financiële haalbaarheidsstudie haalbaarheidsstudie (budget (budgeten enraming) raming) en enfinanciëel financiëelbeleid beleid (kostenverdeling) (kostenverdeling) Interne Interne communicatie, communicatie, cohesie, cohesie,sociale sociale activiteiten, activiteiten,... Bekendmaking Bekendmaking en engroep groep vergroten vergroten Site Siteverwerven verwerven (huren, (huren,kopen, kopen, erfpacht, erfpacht,.).) Ruimtelijke Ruimtelijke ontwerp ontwerp (programma (programma van vaneisen) eisen) & &aanvraag aanvraag Kontakten Kontaktenmet met Lokale/Regionale Lokale/Regionale Overheid Overheid Aannemer(s) Aannemer(s) kiezen kiezenen en contracteren contracteren Financiering Financiering en enleningen leningen Plans Plansen en bouwaanvraag bouwaanvraag Zelfbouw Zelfbouw (hoeveel, (hoeveel,wat, wat, hoe, hoe,wanneer) wanneer) Juridische Juridischestructuur structuur Bouwfase Bouwfase (burgerlijke (burgerlijke maatschap, maatschap, ) ) Premies, Premies, subsidies subsidies en eneventuele eventuele sponsoring sponsoring Toekomstige Toekomstige buren burencontacteren contacteren (evt. (evt.info-avond) info-avond) Bewoonbaar Bewoonbaar maken maken(inrichten, (inrichten, verbouwen, verbouwen, bouwen ) bouwen ) Juridische Juridischestructuur structuur Bewoning Bewoning (huren, (huren,eigendom, eigendom, verdeling, verdeling,.).) Boekhouding Boekhouding (bijdragen (bijdragenvan van deelnemers, deelnemers, betalingen, betalingen,.).) Samenhuizen

35 Ontwikkeling en beheer door de bewoners AANLOOP KOPEN BOUWEN WONEN Samenhuizen BEHEER

36 Pilootproject Tolhuislaan Gent Samenhuizen

37 Traject van het Project Tolhuislaan Gent - voorbereiding verkoopdossier - lancering ; media ; infosessies ter kennismaking - begeleidingssessies (info, vorming en groepsvorming) - kandidaat stellen als groep a.d.h.v. groepssamenstelling, visienota en administratieve documenten - keuze bouw- en woongroep, verkoop, keuze architect en bouw onder begeleiding van Samenhuizen vzw - evaluatie, leerpunten (samenwerking tussen partners, opbouw traject, inhoud en vorm van begeleiding, ) Samenhuizen

38