De sportmarkt SPORTFOCUS 20161

Transcriptie

1 De sportmarkt 1

2 Inhoudsopgave Structuuronderzoek Omvang sportmarkt p.3 Kengetallen voor de sportmarkt oppervlakte en personen p.4 Kengetallen voor de sportmarkt financieel p.5 INretail SportMonitor Inleiding p.6 Ontwikkeling per transactie p.7 Ontwikkeling van de marge p.8 Ontwikkelingen per tijdsdimensie p.9 Ontwikkelingen naar omzetklasse p.11 2

3 Omvang sportmarkt Sport Fitness cardio/kracht % 18% Hardlopen/joggen/trimmen % 16% Wandelen/wandelsport % 14% Voetbal % 8% Wintersport % 8% Tennis % 6% Zwemsport (excl. waterpolo) % 6% Aerobics/steps/spinning % 4% Hockey % 2% Atletiek % 2% Vechtsporten % 2% Danssport % 2% Klimsport/bergwandelen % 2% Badminton % 1% Schietsport % 1% Yoga/pilates % 1% Volleybal % 1% Basketbal % 1% Korfbal % 1% Schaatsen % 1% Overige sporten % 5% Totaal functionele sporten % 100% Aandeel functionele sporten 72% 77% Aandeel casual % 23% Totale sportmarkt % 100% Bron: inschatting Q&A 2016 op basis van consumentenonderzoek GfK (2016) en INretail SportMonitor (2015) Voor het in kaart brengen van de omvang van de sportmarkt is primair gekeken naar winkels die de verkoop van sportartikelen, -mode en schoenen als primaire hoofdactiviteit hebben. Omdat sportartikelen ook steeds vaker bij andere winkels verkrijgbaar zijn zoals ANWB, Lidl, Primark of H&M, wordt ook naar winkels gekeken die met hun assortiment bewust inspelen op de sportende consument. De totale consumptieve bestedingen binnen de sportmarkt zijn toegenomen tot afgerond 1,7 miljard. Deze toename is volledig veroorzaakt door een stijging van de functionele omzet met ruim 200 miljoen euro. De casual omzet van de winkels die aan bovengenoemde uitgangspunten voldoen is licht gedaald. Hierdoor is het aandeel van de functionele omzet toegenomen van 72% naar 77%. De sporten die grotendeels verantwoordelijk zijn voor de groei van de consumptieve bestedingen zijn fitness, hardlopen en wandelsport. Samen vertegenwoordigen deze sporten inmiddels 48% van de functionele sportmarkt. 3

4 Kengetallen voor de sportmarkt oppervlakte en personen Formule Samenwerkingsverband Zelfstandig Verkoopvloeroppervlakte in m² Aantal FTE 6,0 5,6 5,7 2,2 2,1 2,2 2,0 2,3 2,2 Aantal werkzame personen 9,7 8,6 8,6 4,0 4,5 4,9 4,0 4,5 4,4 Bron: structuuronderzoek Q&A 2016 Bovenstaande kengetallen zijn gebaseerd op de gegevens van de organisaties en winkels die meegewerkt hebben aan het structuuronderzoek. Alleen de groepen waarover representatieve uitspraken gedaan kunnen worden zijn opgenomen in de rapportage. Over het grootwinkelbedrijf kunnen derhalve geen uitspraken gedaan worden. De organisaties en winkels die deelgenomen hebben aan het structuuronderzoek verschillen op basis van 2010 en 2013, daarom kunnen de getoonde cijfers niet één op één met elkaar vergeleken worden maar het geeft wel een aardig beeld van de ontwikkeling. De algemene trend is een toename van de gemiddelde verkoopvloeroppervlakte. Een gemiddelde winkel van een formule is en blijft duidelijk groter vergeleken met zelfstandig (samenwerkende) ondernemers. Met betrekking tot het aantal FTE geldt dat dit bij leden van formules en ondernemers die zijn aangesloten bij een samenwerkingsverband licht is toegenomen. Bij zelfstandig ondernemer is dit juist licht afgenomen. 4

5 Kengetallen voor de sportmarkt financieel Formule Samenwerkingsverband Zelfstandig Omzet exclusief btw Omzet per m Omzet per FTE Omloopsnelheid 2,70 2,24 2,22 2,80 2,01 2,11 2,40 1,98 2,10 Brutowinstmarge 42,0% 40,3% 40,2% 43,0% 39,6% 39,4% 42,5% 39,5% 39,2% Personeelskosten 14% 13% 14% 11% 10% 13% 12% 12% 12% Huisvestingkosten 7% 10% 10% 9% 9% 8% 9% 11% 11% Verkoopkosten 5% 5% 4% 2% 4% 4% 3% 4% 4% Bron: structuuronderzoek Q&A 2016 Bovenstaande kengetallen zijn gebaseerd op de gegevens van de organisaties en winkels die meegewerkt hebben aan het structuuronderzoek. Alleen de groepen waarover representatieve uitspraken gedaan kunnen worden zijn opgenomen in de rapportage. Over het grootwinkelbedrijf kunnen derhalve geen uitspraken gedaan worden. De organisaties en winkels die deelgenomen hebben aan het structuuronderzoek verschillen op basis van 2010 en 2013, daarom kunnen de getoonde cijfers niet één op één met elkaar vergeleken worden maar het geeft wel een aardig beeld van de ontwikkeling. De gemiddelde omzet van leden van formules ligt duidelijk boven die van de overige sportwinkels. Wat duidelijk zichtbaar is in de resultaten is dat de omzet per winkel voor alle groepen duidelijk is afgenomen. Hierdoor staat de omzet per vierkante meter duidelijk onder druk. De omzet per FTE is bij leden van formules en zelfstandig, samenwerkende ondernemers iets gedaald. Bij zelfstandig ondernemers is deze iets gestegen. Dit kan goed verklaard worden door stijging en daling van het gemiddeld aantal FTE. De omloopsnelheden zijn redelijk stabiel gebleven en bij zelfstandig (samenwerkende) ondernemers zelfs iets toegenomen. Bij leden van formules zijn deze iets afgenomen. Aangezien de omzet niet toeneemt moet de verklaring hier vooral gezocht worden in een daling van de gemiddelde inkoopvolumes. Voor iedereen geldt dat de gemiddelde brutowinstmarge iets is teruggelopen. Deze afname is het grootst bij zelfstandig ondernemers. Opruiming en afprijzing hebben hier naar alle waarschijnlijkheid een negatieve invloed op gehad en het lijkt erop dat zelfstandig ondernemers vooral dit mechanisme gehanteerd hebben om van hun voorraden af te komen. Aangezien niet alle organisaties en winkels deelgenomen hebben aan het structuuronderzoek dienen bovenstaande gegevens ter indicatie, en deze cijfers moeten ook als zodanig gelezen worden. Met betrekking tot de kosten geldt dat de personeelskosten, met uitzondering van zelfstandig ondernemers, iets zijn gestegen. Op het gebied van huisvesting zijn de kosten redelijk stabiel gebleven. De verkoopkosten zijn bij zelfstandig (samenwerkende) ondernemers stabiel gebleven. Formulewinkels lijken minder geïnvesteerd te hebben in de stimulering van de verkoop. 5

6 INretail SportMonitor Meten is weten. In het Sportfocus onderzoek van 2013 waren dit ook de eerste woorden. En in dit vervolgonderzoek plakken we daar graag het woord verbeteren aan vast. Want met meer inzicht in de eigen ontwikkeling en die van de sportbranche ben je in staat om te veranderen en de slag om de consument te winnen! Het aantal vestigingen dat momenteel meedoet aan de INretail SportMonitor is sinds het Sportfocus onderzoek van 2013 ruimschoots verdubbeld. De INretail SportMonitor is dan ook een waardevolle bron die de individuele retailer en evt. de aangesloten inkooporganisatie kan gebruiken om bij te sturen. Inmiddels zijn er koppelingen gelegd met veertien automatiseringspartners en is deelname tegen een bijzonder geringe (eenmalig en evt. maandelijkse) bijdrage al mogelijk. Voor leveranciers in de sportbranche is het eveneens mogelijk om deel te nemen aan de INretail SportMonitor door op topline niveau inzicht te krijgen in de ontwikkelingen van de markt t.o.v. de ontwikkeling van hun eigen merk. Alleen met uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de retailer (eigenaar van de data) kan men besluiten om data onderling uit te wisselen, waarbij alleen de data van het desbetreffende merk wordt ontsloten. In een veranderende markt is het tegenwoordig part off the deal dat er data wordt uitgewisseld. Nu gebeurt dat vaak nog in Excel en/of hardcopy, maar in de huidige, digitale wereld is dat verleden tijd. Zo kunnen leveranciers en retailers samenwerken om beide te streven naar een structureel rendement. Door cijfers te delen wordt de basis gelegd voor nieuwe retailmodellen. Deze retailmodellen (geïnitieerd door INretail) geven de retailer inzicht om keuze te maken om te veranderen. En juist door te veranderen kun je winnen. Door af te stappen van een traditionele denk,- en werkwijze en door je open te stellen voor nieuwe methoden en technieken kan iedereen een winnaar zijn! 6

7 Ontwikkelingen per transactie Het gemiddelde aankoopbedrag is sinds 2013 met 1,9% gestegen van 60,94 in 2013 naar 62,12 in In de afgelopen twee jaar is het aantal unieke artikelen per basket met 1,7% gedaald. Er zijn per saldo dus minder unieke artikelen verkocht per transactie. De gemiddelde prijs per stuk is sinds 2013 met 3,7% gestegen naar 35,50. In onderstaande tabel is weergegeven welke FEDAS hoofdcategorieën hiervoor verantwoordelijk zijn geweest. Het aantal verkochte stuks in de categorie kleding is in 2014 gedaald van 1.76 naar 1.72, maar is in 2015 weer gestegen naar De categorie hardwaren (omzetaandeel van +/- 18%) is de snelste stijger voor wat betreft de gemiddelde prijs per verkocht artikel. Kengetallen INretail SportMonitor Index tov 2013 Gemiddeld aankoopbedrag Overall 56,82 58,70 60,94 61,41 62,12 101,94 Hardwaren 37,84 33,65 31,78 32,10 32,90 103,52 Kleding 55,80 56,33 54,73 54,29 54,91 100,33 Schoenen 72,00 71,15 69,77 70,35 70,89 101,61 Aantal artikelen per basket Overall 1,52 1,62 1,78 1,75 1,75 98,31 Hardwaren 1,43 1,42 1,44 1,40 1,40 97,22 Kleding 1,71 1,77 1,76 1,72 1,76 100,00 Schoenen 1,17 1,18 1,21 1,19 1,20 99,17 Gemiddelde prijs verkochte artikelen Overall 37,38 36,23 34,24 35,09 35,50 103,68 Hardwaren 26,46 23,70 22,07 22,93 23,50 106,48 Kleding 32,63 31,82 31,10 31,56 31,20 100,33 Schoenen 61,54 60,30 57,66 59,12 59,08 102,45 Tip: Voor sportretailers die actief willen sturen op cijfers vallen hier nog voordelen te behalen. Het aantal verkochte artikelen is vaak een onderbelicht kengetal en wordt voor waarheid aangenomen. De kunst is echter om actief te sturen op bijverkoop zodat onderliggende kengetallen (per FEDAS categorie) meer en meer gaan leven. Extra omzetplussen van 2-4% behoren zeker tot de mogelijkheden! 7

8 Ontwikkelingen van de marge De uiteindelijke kassamarge blijft een spannend kengetal voor veel sportretailers. Dit kengetal geeft weer wat er uiteindelijk aan marge (in %) is verdiend. Waar echter te weinig naar gekeken wordt binnen de sportretail is de daadwerkelijke marge in euro s dat in de kassa achterblijft. Door hier actief op te sturen is het mogelijk om binnen specifieke assortimenten een beter eindmarge over te houden. De gerealiseerde kassamarge is in de afgelopen vijf jaar redelijk stabiel en schommelt rond de 41,2 41,3%. In 2014 was er een uitzondering en was de gerealiseerde kassamarge 1% hoger dan het jaar daarvoor. Deze 1% is terug te zien binnen alle categorieën (schoenen, kleding en hardwaren). Daarnaast is het opvallend dat juist in het jaar 2014 de verleende korting in % van de omzet aanzienlijk lager is dan het jaar daarvoor. Een verklaring hiervoor kan zijn dat er minder agressief is afgeprijsd waardoor er uiteindelijk een betere eindmarge overblijft. Kengetallen INretail SportMonitor Gerealiseerde kassamarge Overall 41,3% 41,2% 41,3% 42,2% 41,2% Hardwaren 41,0% 38,5% 42,5% 43,4% 41,8% Kleding 42,5% 43,0% 41,5% 42,7% 41,7% Schoenen 40,3% 40,0% 40,6% 41,5% 40,5% Verleende korting in % van de omzet Overall 22,2% 24,2% 23,1% 18,6% 20,0% Hardwaren 26,2% 27,7% 23,2% 18,5% 30,2% Kleding 24,2% 25,0% 24,9% 21,0% 21,5% Schoenen 19,7% 20,8% 21,2% 16,5% 15,6% Tip: In de online variant van de INretail SportMonitor hebben retailers inzicht in de marges (% en ), maar ook in de verleende kortingen. Door hier actief op te sturen (o.a. door het verschil te zien van de theoretische insturingsmarge en de werkelijke brutowinst) is hier op individueel niveau zeker winst te behalen. Immers, kosten betaal je van centen en niet van procenten. 8

9 Ontwikkelingen per tijdsdimensie In de linker tabel is de omzetverhouding per maand weergegeven. De maand december 2015 valt behoorlijk uit de toon ten opzichte van de vergelijkende jaren 2012 t/m In de rechter tabel staat de omzetverhouding per dag. De zondag wint aan populariteit. Van alle dagen in de week stijgt de omzet van de zondag ten opzichte van het vorige jaar met 9,1%. Omzetverhouding per maand* Januari 8,87 9,89 8,66 9,66 Februari 10,56 8,21 7,77 8,23 Maart 7,62 8,16 7,74 7,62 April 6,02 7,17 7,39 7,69 Mei 8,56 7,50 8,17 7,90 Juni 7,39 7,65 7,73 7,89 Juli 7,55 8,30 8,55 9,03 Augustus 10,02 10,34 10,81 10,78 Omzetverhouding per dag* Zondag 6,76 6,56 7,25 7,67 Maandag 9,14 9,30 9,58 9,00 Dinsdag 10,95 10,72 11,29 10,94 Woensdag 14,46 13,71 13,84 13,79 Donderdag 13,40 13,23 13,31 13,38 Vrijdag 17,84 18,48 18,60 18,88 Zaterdag 27,45 27,99 26,14 26,34 *In percentages van de totale omzet. September 8,18 7,71 7,62 8,03 Oktober 7,70 7,33 7,96 8,36 November 7,98 8,60 8,38 7,76 December 9,56 9,13 9,23 7,06 *In percentages van de totale omzet. 9

10 Ontwikkelingen per tijdsdimensie Wanneer we de omzetverhouding van de totale week bekijken, valt op dat in de ochtenden minder omzet wordt gerealiseerd (tot uur in 2013 nog 24,57% en in ,68%). Ruim tweederde van de omzet wordt aangeslagen tussen uur en uur waarbij er een kleine stijging te zien is in het jaar 2015 (68,35% t.o.v. 67,61%). Omzetverhouding per uur (hele week) ,44 1,34 1,43 1, ,38 5,14 5,19 4, ,18 8,18 7,92 7, ,17 9,91 9,70 9, ,39 13,00 13,03 12, ,38 16,20 16,11 15, ,27 16,23 16,39 16, ,03 14,41 14,61 14, ,40 7,77 8,08 8, ,12 2,18 2,31 2, ,64 2,77 2,67 2, ,32 2,52 2,29 2, Verhouding donderdag/ vrijdag 40,99 41,46 38,15 36,84 Donderdag Koopavond ,41 22,56 23,61 24, ,66 37,39 38,36 36, ,81 35,67 34,32 34, ,11 4,37 3,71 4,31 Verhouding donderdag/ vrijdag 59,01 58,54 61,85 63,16 Vrijdag Koopavond ,17 24,82 26,82 27, ,79 37,06 37,06 37, ,73 34,03 32,4 31,99 De koopavond op donderdag moet behoorlijk aan populariteit inleveren. Zetten we beide koopavonden tegenover elkaar dan wordt nu 36,84% van de omzet op de donderdagavond verkocht t.o.v. 41,46% in De omzet op de donderdagavond daalt met ruim 9% bij 7,9% minder transacties. De vrijdagavond daalt eveneens, maar weet de schade nog beperkt te houden met een daling van 2,8% minder omzet bij 1,9% minder transacties. Tip: Sportretailers doen er verstandig aan om, binnen de eigen mogelijkheden, te kijken naar de bestaande koopavonden. Daar waar samengewerkt wordt met winkeliersverenigingen kan dat lastig zijn, maar het gezamenlijk optrekken met andere specialisten in de buurt kan de traffic vergroten. Bijvoorbeeld door het inzetten van specialisten en het geven van workshops. Daarnaast is het van belang om goed inzicht te hebben in de planning van medewerkers op de koopavonden i.c.m. de te verwachten omzet. Stel samen doelen vast! 10

11 Ontwikkelingen naar omzetklasse In onderstaande tabel is de verhouding per omzetklasse weergegeven. Per jaar is aangegeven wat het omzetaandeel in de totale INretail SportMonitor is. Hierbij zien we dat vestigingen met een omzet van meer dan in 2015 een omzetaandeel van 44,8% hebben. De omzet bij deze vestigingen t.o.v. dezelfde periode vorig jaar is gestegen met 2,7%. In het jaar 2014 is de omzet bij de kleinere en de grootste vestigingen gestegen. Bij de vestigingen tussen de en is de omzet in die periode gedaald. We zien dat vestigingen tot omzet een lagere verhouding hebben in het totaal en dat de omzetten daar onder druk staan. Omzetverhouding per klasse verhouding * 2013 ** verhouding 2014 verhouding A ,30 89,40 4,90 104,80 3,60 B ,70 93,10 9,70 107,40 9,10 C ,30 96,30 15,60 101,90 15,70 D ,50 95,30 10,30 94,90 10,50 E ,30 103,70 17,10 97,90 16,50 F > 44,90 105,10 42,40 101,50 44,80 * Verhouding - Omzetaandeel van het totaal ** Index t.o.v. het vorige jaar 11