Sportdeelname volwassenen 2012

Transcriptie

1 b In Eindhoven doet ongeveer twee derde deel van de bevolking (15-84 jaar) aan sport. De sportparticipatie ligt op 66%. In 2008 was de sportdeelname 67%. b Sporters voelen zich gezonder dan niet-sporters b De meest beoefende sporten zijn fitness, hardlopen, zwemmen, tennis en wandelen. b Ten opzichte van 2008 werd er minder aan recreatieve sporten gedaan; er werd minder gewandeld, gefietst en gezwommen. b 36% van de Eindhovenaren (15-84 jaar) is lid van een sportvereniging. b 70% van de Eindhovenaren haalt de norm gezond bewegen b 29% van de Eindhovenaren heeft last van een langdurige ziekte en b 83% beoordeelt de eigen gezondheid als goed tot uitstekend. Sportdeelname (rso) De streefwaarde voor sportdeelname (breedtesport) is in Eindhoven vastgesteld op 70%. Deze prestatienorm wordt met 66% dus net niet gehaald. Sportparticipatie, naar jaar Niet-westerse migranten sporten minder dan Nederlanders en westerse migranten. Wel is er duidelijk sprake van een inhaalslag; de sportdeelname onder de nietwesterse migranten is in de periode van 45% naar 58% gestegen. Vrouwen sporten minder dan mannen. 100% 75% 50% 25% 0% 62% 64% 67% 66% Hoger opgeleiden sporten meer dan lager opgeleiden, mensen met een hoog inkomen vaker dan mensen met een laag inkomen. Dat in navolgende grafiek de laagste inkomens meer dan gemiddeld sporten heeft te maken met leeftijd: jongeren (studenten) moeten het vaak doen met een laag inkomen maar sporten relatief veel. Sportparticipatie, naar inkomen en opleiding Met het toenemen van de leeftijd neemt grossomodo de sportparticipatie af (Tabel 1, pagina 4). Boven de 54 jaar ligt de sportdeelname onder het stedelijke gemiddelde, onder de 35 jaar wordt er meer dan gemiddeld gesport. De sportdeelname wordt al vanaf een jaar of 15 geleidelijk aan minder (zie ook factsheet sportdeelname kinderen en jongeren). Tijdens de middelbare schooltijd ontwikkelen jongeren vaak andere interesses en stoppen met sporten. De Eindhovense sportparticipatie komt overeen met het landelijk gemiddelde (66%; jaar) volgens een in opdracht van het W.J.H. Mulierinstituut en NOC*NSF in 2008 uitgevoerd onderzoek. Ook een in 2011 uitgevoerd landelijk onderzoek van OBiN (Ongevallen en Bewegen in Nederland) kwam tot vergelijkbare percentages. GEMEENTE EINDHOVEN CONTROL BIO, 1

2 In Tabel 3 (pagina 5) wordt de sportparticipatie per wijk weergegeven. Ook wordt hierin getoond in hoeverre in die wijken de norm gezond bewegen wordt gehaald (minstens een half uur per dag). Grafisch wordt sportparticipatie naar wijk weergegeven in onderstaande afbeeldingen. In de Eindhovense krachtwijken sport 56%. Sportparticipatie naar wijk Meest beoefende sport De meest beoefende sport is fitness (30%), gevolgd door hardlopen (17%), zwemmen (14%), tennis (10%) en wandelen (10%) (zie Tabel 4 en Tabel 6). Ten opzichte van 2008 werd er minder aan recreatieve sporten gedaan; er werd minder gewandeld, gefietst en gezwommen. Een opmerkelijk verschil (maar niet onverwacht) is dat vrouwen meer dan mannen aan aerobics/steps (groepslessen op muziek) doen. Het omgekeerde geldt voor voetbal en in iets mindere mate voor wielrennen. Voetbal (zelf doen) is overigens vooral populair onder jongeren. Niet westerse allochtonen fitnessen meer dan gemiddeld, maar kruipen daarentegen weer minder vaak op de (race-)fiets. Hoger opgeleiden gaan vaker op wintersport en doen meer dan gemiddeld aan golf en tennis. Gemiddeld sport de Eindhovense sporter zo n 90 keer per jaar, bijna twee keer per week dus. Die gemiddelde sportfrequentie loopt af van ca 110 keer per jaar bij de twintigers tot ca 70 keer per jaar bij de vijftigers. Daarna loopt de gemiddelde sportfrequentie weer iets op (let wel we hebben het hier over sportfrequentie van sporters, niet van alle Eindhovenaren). Lid van een sportvereniging 36% van de Eindhovenaren (15-84 jaar) is lid van een sportvereniging. Landelijk is dat 31% (13-80 jaar) 1. In het sportparticipatieonderzoek 2008 gaf circa 30% aan te sporten in verenigingsverband. De cijfers uit 2008 zijn niet helemaal te vergelijken met die van In 2012 was de vraag simpelweg bent u lid van een sportvereniging?. In 2008 is daarentegen voor een beperkt aantal sporttypen gevraagd of deze sport in verenigingsverband werd beoefend. 15% van de Eindhovenaren doet aan een teamsport (een sport beoefend in teamverband). Twintig procent beoefent een duosport (een sport waarvan de spelvorm ten minste één tegenstander vereist) en 56% beoefent een solosport (een sport die geen tegenstander vereist). Mannen doen meer aan teamsporten dan vrouwen en jongeren meer dan ouderen. Norm gezond bewegen In Nederland gaan we ervan uit dat een volwassene genoeg beweegt (Norm Gezond Bewegen) als hij of zij minstens 30 minuten per dag beweegt. 70% van de Eindhovenaren zegt van zichzelf die norm wel te halen 2. In tegenstelling tot sportparticipatie neemt het aandeel Eindhovenaren dat de norm gezond bewegen haalt, toe met de leeftijd. Ook is duidelijk te zien dat niet westerse allochtonen (en vooral de niet westers allochtone vrouwen) achterblijven bij het halen van de bewegingsnorm. Niet westerse allochtonen zijn minder dan gemiddeld lid van een vereniging (vooral de vrouwen; 25%) evenals laag opgeleiden en de mensen met een laag inkomen Voor een deel van de respondenten, nl. degenen die jonger zijn dan24, is de norm 60 minuten per dag. GEMEENTE EINDHOVEN CONTROL BIO, 2

3 Gezond bewegen naar geslacht en etniciteit Verbanden Mensen die sporten voelen zich gezonder dan mensen die dat niet doen. Uiteraard spelen hierbij ook dwarsverbanden als leeftijd, opleiding en inkomen een rol. Zo sporten jongeren meer dan gemiddeld. Jongeren voelen zich ook gezonder dan ouderen. Logisch dus dat sporters zich gezonder voelen dan niet sporters, alleen al door het leeftijdseffect. Last van langdurige ziekte en beoordeling van de eigen gezondheid 83% van de Eindhovenaren (15 84 jaar) beoordeelt de eigen gezondheid als goed tot uitstekend. 29% van de Eindhovenaren heeft last van een langdurige ziekte. Bij 10% van de Eindhovenaren neemt dat dermate vervelende vormen aan dat het hen belemmert in de vrijetijdsbesteding, bij het sporten of reizen. Bij zowel de beoordeling van de eigen gezondheid als het last hebben van een langdurige ziekte zien we dezelfde verbanden met leeftijd, opleiding, inkomen en etniciteit als bij sporten en gezond bewegen. Ouderen beoordelen hun gezondheid als minder goed en hebben vaker last van langdurige ziekte. Hetzelfde geldt voor mensen met een lage opleiding en een laag inkomen (uitzondering jongeren met een laag inkomen). Oordeel eigen gezondheid Maar als we corrigeren voor de leeftijds-, inkomens- en opleidingseffecten blijven de verbanden tussen sporten en gezondheid bestaan. Van degenen die sporten beoordeelt 88% zijn of haar gezondheid als goed tot uitstekend, van degenen die niet sporten is dat 73%. Deze verschillen zijn significant. We zien dat terug in alle leeftijdscategorieën. Bij de 55-plussers beoordeelt van de sporters 84% zijn of haar gezondheid als goed tot uitstekend, van de nietsportende 55-plussers is dat 70%. De statistische verbanden tussen enerzijds sporten en gezond bewegen en anderzijds de beoordeling van de eigen gezondheid en het last hebben van langdurige ziektes zijn sterk: sporters voelen zich gezonder dan niet sporters. Definitie: Bij de onderzoeken is gebruik gemaakt van het model Richtlijnen Sportdeelname Onderzoek (RSO). Onder sporten wordt hier bedoeld meer dan 11 keer per jaar aan sport doen. Sportparticipatie volgens de rso-definitie wordt vastgesteld met behulp van een landelijk vastgestelde methode waarbij respondenten een lange lijst met sporten krijgen voorgelegd. Vanaf 2012 zal de sportparticipatie volgens deze norm jaarlijks worden gemeten. Bron: Monitor sportparticipatie uit de inwonersenquête Eindhoven. De inwonersenquête is een grootschalig onderzoek dat jaarlijks onder een representatieve groep Eindhovense inwoners van 15 tot en met 84 jaar wordt gehouden GEMEENTE EINDHOVEN CONTROL BIO, 3

4 Tabel 1: sportparticipatie, naar leeftijd, geslacht, etniciteit en jaar Totaal 62% 64% 67% 66% leeftijd (10-jaarsgroepen) % 80% 75% 75% % 68% 74% 75% % 65% 71% 65% % 65% 70% 65% % 60% 61% 61% % 54% 56% 61% % 46% 40% 34% leeftijd (3 groepen) < 35 74% 72% 74% 75% % 65% 70% 63% > 54 47% 55% 54% 56% geslacht man 64% 68% 70% 70% vrouw 60% 61% 63% 60% etniciteit nederlanders. 68% 70% 66% westerse migranten. 62% 61% 65% niet westerse migranten. 45% 53% 58% Tabel 2: belangrijkste kengetallen Kent Sportformule? lid van een of meerdere sportverenigingen? Heeft last van een langdurige ziekte beoordeelt eigen gezondheid goed tot uitstekend sport volgens rso Haalt bewegingsnorm Totaal [15-84] 14% 36% 65% 70% 29% 83% Leeftijd < 35 8% 46% 75% 65% 13% 88% % 33% 63% 67% 29% 83% > 54 10% 30% 56% 77% 46% 78% Geslacht Man 11% 38% 70% 72% 27% 84% Vrouw 17% 35% 61% 68% 31% 81% Etniciteit Ned. / westers migrant 14% 38% 66% 72% 30% 84% Niet westers migrant 14% 28% 58% 55% 23% 78% Opleiding Geen/laag 12% 26% 54% 75% 43% 79% Midden 13% 32% 61% 67% 30% 79% Hoog 15% 45% 76% 69% 21% 88% Inkomen minder dan % 39% 70% 63% 26% 77% tot pm 15% 26% 51% 71% 39% 81% tot pm 12% 32% 63% 72% 32% 80% tot pm 15% 36% 63% 68% 30% 86% en meer pm 15% 48% 75% 74% 22% 92% Bestuurlijk aangewezen gebied Ja 14% 27% 61% 65% 31% 77% Nee 14% 42% 68% 73% 28% 86% Geslacht en etniciteit Man Ned./west migrant 10% 39% 70% 74% 27% 85% Man niet west migrant 13% 30% 69% 60% 28% 80% Vrouw Ned./west migrant 17% 37% 63% 71% 34% 82% Vrouw niet west migrant 14% 25% 49% 50% 18% 76% GEMEENTE EINDHOVEN CONTROL BIO, 4

5 Tabel 3: Sportparticipatie en gezond bewegen naar wijk % dat sport % dat norm gezond bewegen haalt Centrum 63% 67% Oud-Stratum 62% 65% Kortonjo 73% 75% Putten 59% 61% De Laak 76% 79% Doornakkers 80% 62% Oud-Tongelre 54% 68% Oud-Woensel 80% 71% Erp 49% 57% Begijnenbroek 57% 73% Ontginning 63% 73% Achtse Molen 71% 74% Aanschot 55% 69% Dommelbeemd 69% 70% Oud-Strijp 70% 70% Halve Maan 80% 65% Meerhoven 87% 71% Rozenknopje 74% 75% Oud-Gestel 58% 75% Gestelse Ontginning 62% 71% Eindhoven 66% 70% Tabel 4: Meest beoefende sporten, naar jaar Fitness 19% 27% 32% 30% Hardlopen/joggen/trimmen 15% 12% 18% 17% Zwemsport (excl. Waterpolo) 19% 19% 20% 14% Tennis 12% 12% 11% 10% Wandelsport 12% 13% 16% 10% Voetbal 7% 6% 8% 9% Wielrennen/toerfietsen 14% 13% 15% 9% Aerobics/steps/spinning 8% 8% 5% 8% Skiën/langlaufen/snowboarden 10% 8% 9% 8% Bowling 10% 8% 8% 7% Tabel 5: Sporten en gezondheid, naar leeftijd. Beoordeling eigen gezondheid Uitstekend Zeer goed Goed Matig Slecht Totaal Leeftijd Sport < 35 nee 7% 22% 43% 22% 5% 100% ja 15% 33% 44% 8% 1% 100% nee 2% 21% 54% 17% 5% 100% ja 5% 25% 56% 12% 2% 100% > 54 nee 4% 5% 61% 21% 10% 100% ja 4% 20% 60% 15% 1% 100% Total nee 4% 14% 55% 20% 7% 100% ja 9% 27% 52% 11% 1% 100% GEMEENTE EINDHOVEN CONTROL BIO, 5

6 Tabel 6: beoefende sporten (%) Sport % Solosport 56% Fitness 30% Hardlopen/joggen/trimmen 17% Zwemsport (excl waterpolo) 14% Wandelsport 10% Wielrennen/toerfietsen 9% Aerobics/steps/spinning (groepslessen op muziek) 8% Skiën/langlaufen/snowboarden 8% Bowling 7% Schaatsen 6% Danssport 5% Golf 5% Zeilen /surfen 4% Darts 3% Midgetgolf 3% Skeeleren/skaten 3% Duiksport 2% Gymnastiek/turnen 2% Kano 2% (Berg)Klimsport 2% Atletiek 1% Motorsport 1% Paardensport 1% Roeien 1% Schietsport 1% Duosport 20% Tennis 10% Biljart/poolbiljart/snooker 5% Tafeltennis 4% Badminton 3% Jeu de boules 2% Squash 2% Vecht- en verdedegingssporten (excl. judo) 2% Judo 1% Teamsport 15% Voetbal 9% Volleybal 4% Basketbal 2% Hockey 2% Handbal 1% Honkbal/softbal 1% Korfbal 0,4% Waterpolo 0,4% Overig 9% Bridge 3% Schaken 2% Dammen 1% Andere sport 8% GEMEENTE EINDHOVEN CONTROL BIO, 6