De waarde van participatie

Transcriptie

1 De waarde van participatie Omgevingswet Kirsten Veldhuijzen, Rob Kristel Lammers, VNG 24 september 2016 Raad op Zaterdag, Zwolle

2 Invalshoeken De Omgevingswet Bredere context Omgevingswet Ontwikkeling samenleving Rollen raadslid Gesprek over participatie bij de Omgevingswet

3 De Omgevingswet Waarom ook al weer? Wens van Kabinetten Rutte 1 en 2: één Omgevingswet die alle wetten en regels op het gebied van de leefomgeving bundelt en vereenvoudigt Wat valt er allemaal onder het omgevingsrecht? Wetgeving op het gebied van ruimtelijke ordening, water, milieu, lucht, geluid, bodem, erfgoed, verkeer en natuur

4 Aanleiding Omgevingswet Eenvoudiger wetgeving in 4 stappen:

5 Inzichtelijkheid, voorspelbaarheid en gebruiksgemak Verbeterdoelen Omgevingswet Samenhangende benadering beleid, besluitvorming en regelgeving Versnellen en verbeteren besluitvorming Bestuurlijke afwegingsruimte

6 Kerninstrumenten Omgevingswet

7 Meer integraliteit

8 Meer flexibiliteit

9 Meer samenwerking

10 Participatie in de wet Er staat niet zoveel over participatie in de wet Artikel 2.1: rekening houden met de rechtstreeks betrokken belangen Hoofdstuk 16 Procedures: regels stellen voor participatie van en overleg met derden

11 Bedoeling van de wet m.b.t. participatie In de Memorie van Toelichting staat: Paradigmawisseling: ruimte voor initiatieven Vertrouwen: van overheid in de burger en vice versa Participatie en actieve betrokkenheid van burgers bij projecten, bij voorkeur in een vroegtijdig stadium Hoe & wanneer = maatwerk

12 Bedoeling van de wet m.b.t. participatie In de Memorie van Toelichting staat niets over: Omgaan met botsende belangen en concurrende waarden Spanning proces van participatie en herkenbaarheid van eindresultaat Spanning tussen participatie en representatie, wie bepaalt spelregels? Interactie moeheid burgers, overload aan betrokkenheid (mantelzorg,..) Gevaar informatie-tweedeling

13 Wat betekent participatie voor raadsleden? Volksvertegenwoordigende rol Kaderstellende rol Controlerende rol Waar ligt jouw focus? Wat vraagt jouw omgeving van jou? Wat betekent de vraag om meer participatie volgens jou?

14 Roep om meer participatie in brede zin Naast Omgevingswet ook sociaal domein, energie en rondom vernieuwing lokale democratie Diverse rapporten verschenen Op weg naar meervoudige democratie (VNG) Maak verschil (BZK) Maatwerkdemocratie (VNG) 15,9 (ROB) Tussen bepalen en betalen (Rfv) Inzoomen op dit laatste

15 Filmpje %2C9+uur

16 Adviezen Rob en Rfv Rob: de verbindende rol van het raadslid in een vitale democratie: 15,9 uur 2C9+uur Rfv: principes bij publieke bekostiging van maatschappelijk initiatief: Tussen betalen en bepalen n+betalen+en+bepalen

17 Advies Rob Andere rolinvulling: investeer in relatie met inwoners/kiezers, volksvertegenwoordiger Voorkom overmatige politisering Andere tijdsverdeling: meer naar buiten, taken verdelen in en tussen fracties Democratische kwaliteit besluitvorming Verbeter toerusting raadswerk

18 Advies Rfv Publiek geld verplicht Rolzuiverheid en distantie Publiek risico/maatschappelijke aanspreekbaarheid Primaat van de raad of van de straat? Debat! Publiek belang betekent nog geen publieke bekostiging Gemeenteraad als waarborg voor de nietinitiatiefrijke inwoner/wegen andere belangen

19 Wat kunt u (anders) doen met deze adviezen bij de Omgevingswet? Omgevingsvisie In dialoog ontwikkelen, breed maatschappelijk draagvlak, langer termijn visie Omgevingsplan Heldere kaders vanuit raad, ruimte voor college om binnen kaders te handelen Gesprekken met belanghebbenden alle invalshoeken Omgevingsvergunning Concreet initiatief, ruimte voor alle belanghebbenden, Permanente dialoog om signalen uit samenleving, externe effecten, afwenteling en nimby te horen

20 Wat kunt u (anders) doen met deze adviezen bij de Omgevingswet? Permanente dialoog Signalen uit samenleving Externe effecten Afwenteling en nimby Wat vraagt dan van raadsleden?

21 Vragen Hoe verhoudt participatie zich tot de representatieve rol van college en raad? Hoe verhoudt participatie zich tot de kaderstellende en besluitvormende rol van de gemeenteraad? Hoe en op welke momenten wil je als gemeenteraad betrokken zijn in het participatieproces? En wie bepaalt de spelregels, de representatieve democratie of de participatieve? Hoe houd je rekening met de verschillen tussen de participanten in het proces? Hoe ga je om met de spanning tussen de participatieve en representatieve democratie? Niet elk initiatief is ook een goed idee: hoe ga je om met welbegrepen eigenbelang? Besturen is belangenafweging, verdelen van schaarsten, toebrengen van leed. Hoe dan?

22 Nog even kijken? Link naar filmpje juridisch kader: Link naar filmpje betekenis Omgevingswet voor raadsleden:

23 Bedankt voor jullie komst!