Ziek van de Streptococcen?

Transcriptie

1 Aanleiding Klinisch probleem Ziek van de Streptococcen? en/of falende Het ontstaan van ziekte en onze invloed daarop Rudolf Raymakers, dierenarts Veterinair Centrum Someren Bas Swildens, dierenarts-docent-onderzoeker Faculteit Diergeneeskunde Aanleiding Hersenvliesontsteking Klinisch probleem Antibiotica gebruik ivm resistentie onwikkeling Convenant antibioticaresistentie 2008 Gezondheidsraad 2011 Poortwachter Etc. Technische resultaten Rapport Bennett en IJpelaar 2003 Departement Pathobiologie Faculteit Diergeneeskunde 2005 Streptococcen Streptococcen Veel verschillende serotypes. 1, 1/2, 2, 5, 7, 9 en 14. Uit allerlei organen. Meerdere serotypes uit één dier. Inmiddels 35 serotypes beschreven. Binnen één serotype: verschillende stammen/virulentie factoren Vele Streptococcen behoren tot de residente flora Belangrijke functie in bacteriële tegen pathogenen Binnen serotype 9 vinden we duidelijke verschillen Weinig kruisimmuniteit Mogelijk wel verdringing 1

2 Ontstaan van verschijnselen Verhoogde doorbloeding, Instroom witte bloedcellen, Toename hersenvloeistof, Ruimte gebrek, auw route Epitheel barrière Enzymatische en bacteriële Long Wondjes Tonsil Darm Boston University Histology Learning System Wel of geen ziekte? en kolonisatie is afhankelijk van: Stamverschillen Status big Bacteriële kweek (met gevoeligheidsbepaling) PCR 2

3 GEEN verminderde GEEN verminderde Verminderde GEEN GEEN verminderde GEEN verminderde Verminderde Verminderde EN GEEN Verminderde Verminderde EN GEEN Wel of geen ziekte? Wel of geen ziekte? Ziek??? Overleggen/mengen Handen, laarzen Huisvesting, Klimaat Voedering Ziek??? Gezond Gezond Gezond Gezond 3

4 Risicomomenten voor infectie Kraamperiode Moeder: Overdracht commensalen etc Pathogenen koloniseren slecht Risicomomenten voor infectie Kraamperiode Moeder-toom: Overdracht Streptococcus suis serotype 2 EF+ Big big Omgeving Onderzoek naar overdracht 14 Streptococcen dragerzeugen 7 vaccin en antibioticum 7 controle Werpen in isolatie boxen Onderzoek naar overdracht 14 Streptococcen dragerzeugen 7 vaccin en antibioticum 7 controle Werpen in isolatie boxen Dagelijks tonsil-swab en de hele tonsil na euthanasie (28d) Onderzoek naar overdracht Geen overdracht van behandelde zeugen naar hun toom Onderzoek naar overdracht Eén toom besmet in ONbehandelde controle groep AB + vaccin Controle toom 1 toom 2 toom 3 toom 4 toom 5 toom 6 toom 7 toom 8 toom 9 toom 10 toom 11 toom 12 toom 13 toom 14 AB + vaccin Controle toom 1 toom 2 toom 3 toom 4 toom 5 toom 6 toom 7 toom 8 toom 9 toom 10 toom 11 toom 12 toom 13 toom 14 4

5 Onderzoek naar overdracht Risicomomenten voor infectie Conclusie: Kolonisatie in de kraamstal komt zelden voor (van deze specifieke pathogene stam) AB + vaccin Controle toom 1 toom 2 toom 3 toom 4 toom 5 toom 6 toom 7 toom 8 toom 9 toom 10 toom 11 toom 12 toom 13 toom 14 : Verplaatsingsbeleid Mens en materialen Risicomomenten voor infectie Gespeende biggen Gespeende biggen 25 kg op één bedrijf. Big big Gevoelig us Immuun Gevoelig us Immuun 17 afdelingen bemonsterd: 7 negatief, 10 positief Concluderend De kans dat in het kraamhok Streptococcus suis serotype 2 een big koloniseert is klein Het mengen van gespeende biggen is een groot risico voor infectie èn kolonisatie 5

6 Risicopunten voor verminderde Geboorte Geen brandstof, geen antilichamen Geboortegewicht Omgevingstemperatuur Risicopunten voor verminderde Moeder Kolonisatie resistentie (antilichamen, IgG, IgA etc) Vroeggeborene hebben minder opnamecapaciteit darm Melkonthouding Fysieke scheiding Risicopunten voor verminderde Risicopunten voor verminderde Melkonthouding Enzymen, oppervlakte darmwand, ontstaan ontstekingsreacties Fysieke scheiding Aangeleerd gedrag Belly nosing, navelzuigen, (oorbijten??) Risicopunten voor verminderde Fatsoenlijke voeropname niet voor14 dagen leeftijd Mucosale immuniteit pas na 7 weken volwassen Dieptepunt immuunsysteem MAB s zijn op Cortisol hoog Co-infecties Een voorbeeld: Darmwand Intestinal translocation of Streptococcus suis type 2 EF+ in pigs. (2004) Veterinary Microbiology 103, Doorlaatbaarheid van de darm neemt toe na stress Verminderde doorbloeding Verlaagde/vertraagde reactie witte bloedcellen 6

7 Passage darmwand Doorlaatbaarheid Barrières: Een stabiele darm- microflora (bacteriën) Intacte top (epitheel) cellaag cellen in diepere darmwand (Lamina propria) cellen in lymfeknopen Opzet Groepen Strep.Suis+Transport 11 Transport 4 Strep.Suis 4 Doorlaatbaarheid Doorlaatbaarheid Temperatuur ( C*uur) Resumerend: 80 S.suis EF+ kan darmwand passeren Strep. suis Transport Transport Strep. suis Groep Doorlaatbaarheid Concluderend Resumerend: S.suis EF+ kan darmwand passeren Rond het spenen zijn omstandigheden gunstig Moedermelk en de lactogene bescherming is groot gemis voor gespeende big De gespeende big moet zijn gedrag enorm aanpassen De darm van de big is kwetsbaar rond het spenen 7

8 Ten slotte Streptokokkeninfecties Streptococcen komen veel voor, maar Leiden niet per definitie tot ziekte De van de big bepaalt of ziekte optreedt. De bedrijfsstrategie moet zich richten op de behoeften van biggen. Het preventief antibioticum gebruik kan omlaag 1. Falend management 2. Falende Streptokokkeninfecties De infectie Geen bacterie; geen infectie Als het management een grote rol speelt in het ontstaan van deze problemen dan zal het management ook een grote rol moeten spelen bij de oplossing hiervan. Veel verschillen tussen de diverse Streptokokken soorten (typen en subtypen) Gevoeligheid voor antibiotica is goed Eigen apparaat speelt hierin een belangrijke rol Vaccinatie is meestal teleurstellend (type 2 +; type 9 +/--) Management moet de oplossing brengen Hoe wordt de goed ontwikkeld Biestopname Modulering immuunapparaat (antibiotica gebruik bij jonge biggen) Streptokok en apparaat Antigene mimicry (ra ra waar ben ik?) Paard van Troje Behoeften van de big (voer, water, lucht en veiligheid) Vaardigheden van de big (pro-dromi kraamhok) 8

9 Verbinding en management Verstoorde balans Minder stress is betere Meer stress: meer adrenaline en cortisol productie Meer cortisol is lagere Management gericht op minder stress betekent betere Ziekte door een streptokokkeninfectie is een gevolg van een verstoorde balans Beïnvloeding van streptokokken infecties Rol van vaccinaties op het optreden van streptokokken infecties Wat is stress en hoe verminder je stress? De rol van biest en (auto)vaccins Stressoren voor de varkens Opsluiten van biggen Mengen van dieren Angst voor verzorgers Onvoldoende vreet en drinkplaatsen Klimaatomstandigheden Onvoldoende mogelijkheden tot natuurlijk gedrag (functiegebieden) Gezondheid en welzijnswet voor dieren/ nieuwe wet dieren Intrinsieke waarde van dieren Etc!!!!!!!!! 9

10 De 5 vrijheden van dieren! Een dier moet vrij zijn van: van dorst, honger en onjuiste voeding van fysiek en fysiologisch ongemak IN DE PRAKTIJK.. van pijn, verwondingen en ziektes van angst en chronische stress om het natuurlijk (soorteigen) gedrag te vertonen De aanpak voor spenen De aanpak voor spenen Biestopname: > 150 ml /dag Speenleeftijd: > 25 dagen Voeropname voor spenen: > 500 gr/dier/dag Voersoort; stimuleren enzymproductie; plantaardige eiwitten Wateropname voor spenen (nippel leren gebruiken!) Toomstructuur Sociale vaardigheden aanleren (2 tomen samen laten komen; ca 10 dagen na geboorte) Hygiëne Veiligheid Klimaat Pro dromi kraamhok De aanpak voor spenen in beeld Aanpak na spenen Wateropname direct na spenen: 10 % lichaamsgewicht Voeropname direct na spenen: > 150 gram /dier /dag Contactstructuur verbeteren Bezettingsgraad (0.4 m²) Invullen functiegebieden (pro dromi speenhok) 10

11 Aanpak na spenen Bedrijf P Aantal drink en voerplaatsen: min. 1 op 10 Vaardigheden van de big (verzorging) Klimaat (m³ per dier/ luchtkwaliteit/snelheid) Hygiëne Veiligheid (big moet zijn omgeving kennen; voer, water, speel en mest gebieden kunnen gebruiken) Hoe vul je het speenhok in? Dierdagdosering Bedrijfsprofiel Probleemstelling: Streptococcen 1450 zeugen 2500 vleesvarkens 28,3 gespeende biggen/zeug/ jr Succesfactoren Mentaliteit/opleiding personeel Biest voor alle biggen Overlegbeleid Multi-site Tomen bij elkaar Tomen mengen Kraamstal pas geboren Kraamstal 1 week oud Biggen na spenen (Ziekte uitbraak) Kraamstal pas geboren Kraamstal 1 week oud Biggen na spenen (Ziekte uitbraak) Vleesvarkens na opleg Vleesvarkens na opleg Bron: Praktijkcentrum Sterksel Universiteit Utrecht: L.A.M.G. van Leengoed Veterinair Centrum Someren: R.J.M.L Raymakers Bron: Praktijkcentrum Sterksel Universiteit Utrecht: L.A.M.G. van Leengoed Veterinair Centrum Someren: R.J.M.L Raymakers GEEN verminderde Verminderde GEEN Verminderde EN 11