GGZ behandeling op school en thuis

Transcriptie

1 GGZ behandeling op school en thuis Congres van wijk tot wetenschap 24 november 2016

2 Even voorstellen. Anne Marie Barnhoorn, orthopedagoog Diagnostiek en behandeling bij GGZ Rivierduinen Kristal (specialistische GGZ) Werkzaam vanuit de GGZ in Jeugd en Gezinsteam: basisdiagnostiek en behandeling (basis GGZ) 2

3 Rivierduinen Kristal (S-GGZ) specialistisch centrum binnen GGZ Rivierduinen diagnostiek en behandeling van kinderen/jongeren/volwassenen met verstandelijke beperking (IQ<85) en (vermoeden van) psychiatrische problematiek Ambulante behandeling bij gezinnen thuis en bij kinderen op school 3

4 Krachten van de specialistische GGZ Kijkend vanuit verschillende referentiekaders, en deze integreren; psychiatrie, pedagogiek, ontwikkelingspsychologie, systeemtheorie, geneeskunde, neuropsychologie, etc Systeemgericht : alle betrokken partijen (kind, ouders, school, etc) Outreachend, indien nodig Op maat voor de doelgroep Werkend in de keten : jeugdzorg, VG zorg, onderwijs, gezondheidszorg, enz Overzicht/richtinggevend: helikopterview -> wat betekent dit voor de praktijk? Samenwerkend als (deel)behandelaar Verbindend Consultatief 4

5 Jeugd - en Gezinsteams in regio Holland Rijnland 25 teams in regio Leiden, Duin-en Bollenstreek, Alphen ad Rijn, Gouda/Midden Holland. Medewerkers vanuit: maatschappelijk werk, Cardea jeugdzorg/gezinsbegeleiding, VG, GGZ, MEE. Generalist en specialist Integrale hulp aan kind en gezin Toeleiden naar specialistische hulp 5

6 GGZ in het wijkteam: wat is onze rol? Basis GGZ behandelingen / psychoeducatie Basisdiagnostiek Signaleren, screenen en toeleiden naar specialistische GGZ (niet te snel en niet te laat.) Flexibele samenwerking met S-GGZ: opschalen en afschalen, deel van diagnostiek/behandeling opnemen Consulteren van collega s op gebied van psychiatrie Deskundigheidsontwikkeling psychiatrie in het team 6

7 Krachten van GGZ als onderdeel van het wijkteam Toegankelijk en laagdrempelig (direct erop af ) Doen wat nodig is: niet meer en niet minder, zonder protocollen of vastgelegd aanbod Flexibel in locatie, tijd, frequentie, aanpak ; behandelen aan de keukentafel Bekend met de leefwereld van de cliënt, en ze kennen jou.. Integraal werken met collega s uit het team (afkomstig uit: jeugdzorg, maatschappelijk werk, VG) Dichtbij scholen, huisartsen, JGZ, leerplicht, welzijnswerk, sportclubs, enz. 7

8 Voorbeeld: Module behandeling op school (S-GGZ) Indicaties voor behandeling op school Als de problemen van een kind zich vooral afspelen op school Bij beperkte mogelijkheden van ouders/kind om voor behandeling naar het centrum te komen Kinderen die vanwege hun beperking (lagere intelligentie, stoornis) moeite hebben met de transfer van het geleerde naar de praktijk 8

9 Meerwaarde van behandeling op school De behandeling vindt plaats in de omgeving waar het geleerde ook door het kind moet worden toegepast Nauwe samenwerking met school door combinatie van competentievergroting leerkracht én kind Vergroot bij school motivatie voor en inzicht in hun begeleiding van kind en helpt school op gang: voordoensamendoen-zelf doen Als behandelaar heb je goed zicht op knelpunten binnen de schoolsetting, zowel ten aanzien van de behandeling als ten aanzien van de aanpak in de klas/groep Makkelijker samenwerking en afstemming in de triade ouders, school, kind 9

10 Welke behandelingen? Emotie-regulatie Versterking executieve functies Egoversterkende therapie (Ik-boek, emoties) Individuele sova-training (of in tweetal) Faalangst / sociale angst / schoolverzuim/uitval Psycho-educatie school/kind over stoornis/beperking (ADHD, autisme, angst, LVB, enz) Oplossingsgerichte therapie 10

11 Welke vorm heeft de behandeling? Individuele behandeling van de leerling én (directe) nabespreking met leerkracht/mentor en leerling: terugkoppeling van de behandeling bespreken van afgelopen week/weken Afspraken voor komende week/weken Wekelijks of wisselende frequentie mail/telefonisch contact met ouders over voortgang, of ouders sluiten aan bij nabespreking op school Tussentijdse evaluatiegesprekken met leerling, school en ouders 11

12 Doelen bepalen en evalueren Samen met leerling, leerkracht en ouders Oplossingsgericht, bijv cirkeltechniek 12

13 cirkeltechniek 13

14 voorbeeld: behandeling bij schoolverzuim / uitval Direct ingrijpen: zo snel mogelijk hulp inzetten (oplossingsgericht) en na behandeling stand-by blijven voor eventuele terugval Samen optrekken met kind, ouders, school, leerplicht, huisarts/jgz (bij psycho-somatische klachten); afstemmingsoverleg 14

15 Welke aspecten spelen een rol in het verzuim? - Angst om naar school te gaan (faalangst (bijv vanuit beperking/stoornis, sociale angst) - Angst om van huis weg te gaan (separatieangst, zorgen om ouders) - Gezinspatronen - Conflict ouders-school - Motivatie - Etc. 15

16 Aanpak inzetten op basis van achtergrond van problematiek Waarin aandacht voor kind (individuele behandeling) ouders (psychoeducatie/systeembegeleiding) school (psychoeducatie) Evaluatiegesprekken met kind, ouders, school; aanpak en afspraken op elkaar af stemmen 16

17 discussievragen: Wat zijn ervaringen in werken met de GGZ, vanuit jeugdzorgaanbieders, JGZ of huisartsen/poh? - wat loopt goed? - Wat kan beter? - Hoe zoeken jullie de samenwerking met GGZ? Wat zijn ervaringen met wijkteams waarin GGZ wel of niet aanwezig is? Is er verschil merkbaar? Hoe zou de GGZ proactiever, beter bereikbaar en interactiever kunnen werken? 17

18 Bruikbare materialen / (werk) boeken Angstproblematiek Emotieregulatie Executieve functies 18

19 angstproblematiek Behandeling gericht op inzicht in problematiek, coping en hulpmiddelen/afspraken met school/ouders 19

20 Stappenplan maken richting doel (bijv: weer naar school gaan) Met kind: leren begrijpen en beheersen van de angst Afspraken op school ; aanpassingen, veilige plek, vertrouwenspersoon, maatje, duidelijkheid over verwachtingen Afspraken met ouders Gesprekken en afspraken in triade leerling ouders - school 20

21 Emotieregulatie Emoties leren herkennen (bijv lekker in je vel spel) Emoties bij kind benoemen: je voelt, je denkt.. Waar voel je het in je lijf? - Lichaamstekening - Bodyscan, ontspanningsoefening 21

22 22

23 Boosheidsthermometer Triggers inventariseren Afspraken om rustig te worden: wat helpt? 23

24 Nabespreken van situaties (samen met leerkracht): - Wanneer lukte het vanuit fase boosheid of irritatie rustiger te worden? Hoe lukte dat? - Wat heb jij hiervoor nodig van de leerkracht? - Hoe kun jij/de leerkracht triggers vermijden? weghalen? 24

25 Situatie inzichtelijk maken ahv striptekening wat zijn de gevoelens/gedachten achter de boosheid? -> GGGG-model 25

26 Executieve functies In kaart brengen sterkere en zwakkere executieve functies Door leerling, leerkracht en ouder Uitkiezen van één executieve functie om mee aan de slag te gaan Plan van aanpak maken; van : ondersteuning door de leerkracht/ouder naar: zelfstandigheid van leerling 26

27 Vragenlijsten EF (EF bij kinderen en jeugdigen ; Dawson, Guare) 27

28 Voorbeeld 28

29 Voor scholen en ouders 29

30 Voor kinderen 30

31 <- signaleringsplan Thermometer dagboek 31