Late termijn effecten van bacteriële meningitis

Transcriptie

1 Late termijn effecten van bacteriële meningitis RAAK 22 april 2008 Rogier de Jonge VUmc, afdeling Algemene Kindergeneeskunde en Infectieziekten

2 Bacteriële meningitis op de kinderleeftijd Bacteriële meningitis (BM) is een ernstige infectieziekte 5% van de kinderen overlijdt aan de gevolgen van bacteriële meningitis Ernstige sequelae, (gehoorverlies, motorische beperkingen, epilepsie en mentale retardatie) komen voor in ca 10-15% van kinderen die BM overleven

3 Bacteriële meningitis op de kinderleeftijd In neonaten 10-20% mortaliteit, 15-20% ernstige handicaps op de leeftijd van 1 jaar Meer subtiele late termijn effecten, zoals beperkingen in cognitief functioneren/leer- en gedragproblemen, komen voor bij meer dan 20% van de kinderen die overleven (Koomen et al, 2004: 32%)

4 Incidentie en verwekkers Tot de start van het vaccinatie programma tegen H. Influenzae B ca 1000 gevallen van BM op de kinderleeftijd per jaar Sinds de introductie van het HiB-vaccin wordt in Nederland 75% van de bacteriële meningitiden veroorzaakt door N. meningitidis en S. pneumoniae

5 Incidentie en verwekkers Nieuwe afname in incidentie BM sinds het vaccinatie programma tegen N. meningitidis type C (2001): 15/ kinderen in 2000 (550 leeftijd 0-19 jaar) 9/ kinderen in 2003 (313 leeftijd 0-19 jaar) 5/ kinderen in 2006 (193 leeftijd 0-19 jaar) Invloed van het 7-valente vaccin tegen S. Pneumoniae (sinds april 2006) nog niet duidelijk, maar waarschijnlijk afname. (9,2/ in 2003 vs 7,4/ in 2006, significant?)

6 Incidentie en verwekkers Nederlands Referentie Laboratorium voor Bacteriële Meningitis AMC, 2003 vs 2006 (alle leeftijden)

7 Incidentie en verwekkers Isolates from CSF grouped according to patients age Isolates from CSF grouped according to patients age ,3% ,8 Nederlands Referentie Laboratorium voor Bacteriële Meningitis AMC, 2003 vs 2006

8 Incidentie en verwekkers Age specific incidence of BM per inhibitants 2003 Age specific incidence of BM per inhibitants 2006 Nederlands Referentie Laboratorium voor Bacteriële Meningitis AMC, 2003 vs 2006

9 Late termijn effecten Bedford 2001, 5 jaar follow up in UK, cohort 85-87

10 Late termijn effecten Bedford 2001, 5 jaar follow up in UK, cohort 85-87

11 Late termijn effecten: motorisch Bedford 2001, 5 jaar follow up in UK, cohort 85-87

12 Late termijn effecten: IQ en gedragsproblemen Grimwood et al 2000, 12 jaar follow up, cohort 83-86

13 Late termijn effecten: gehoorverlies 7-10% slechthorendheid en 5% bilaterale ernstige slechthorendheid tot totale doofheid (Koomen et al, 2003, Baraff et al, 1993) Meerder studies tonen een sterke associatie tussen gehoorverlies en S. Pneumoniae als verwekker (Koomen et al, 2003; Wellman et al, 2003) Beschermend effect corticosteroïden (Cochrane Review, van de Beek 2007)

14 Previous studies In 1999 Koomen et al studied a cohort of 674 school-age survivors of non-hib bacterial meningitis ( ) Parents filled in questionnaires on educational, behavioral and general health problems Medical files were reviewed for potential risk factors for academic and/or behavioral limitations and for hearing loss

15 Previous studies 304 school-age siblings and peers served as a reference group 182 children from the post-meningitis group were selected randomly for assessment of academic achievement, behavior and neuropsychological functioning

16 Previous studies

17 Previous studies 32% of the children appeared to develop academic and/or behavioral limitations after bacterial meningitis 7% developed hearing loss Koomen et al developed to prediction rules: 1. A rule early identification of children at risk for academic and behavioral limitations after bacterial meningitis 2. A rule for early identification of children at risk for hearing loss after bacterial meningitis

18 Prediction rule for academic and behavioral limitations

19 Prediction rule hearing loss

20 Aims of new research 1. External validation of a prediction rule for early identification of children at risk for academic and behavioral limitations after bacterial meningitis 2. External validation of a prediction rule for early identification of children at risk for hearing loss after bacterial meningitis 3. A prospective study for the follow-up of stability of hearing loss

21 Prediction rule for academic and behavioral limitations The goal of the prediction rule is to design a national protocol on followup of post-meningitis children Early identification of children at risk for problems is essential for good treatment and guidance External validation of this rule is necessary for implementation in the protocol

22 Validation In 2005 a new cohort of 360 school-age survivors of non-hib bacterial meningitis ( ) is studied Again parents filled in questionnaires on educational, behavioral and general health problems Educational problems: The School Achievement Rating Scale (SAR) Behavioural problems: The Functional Status II General health status: The Health Utilities Index mark 2 (HUI-2)

23 Follow up Referentie laboratorium voor BM

24 Vergelijking cohorten Oude cohort ( 90-95) (n= 680) Nieuwe cohort ( 97-01) (n= 360) Leeftijd op moment onderzoek (jaren) Gemiddelde, SD 8,6 ± 2,3 8,9 ± 2,1 Leeftijd op moment meningitis Gemiddelde, SD 2,4 ± 2,0 2,2 ± 1,8 Tijdsduur meningitis en onderzoek (jaren) Geslacht(%) Jongen meisje Verwekkers(%) N. meningitidis S. pneumoniae E. coli S. agalactiae L.monocytogenes 6,2 6,6 387 (56,9) 293 (43,1) 522 (76,8) 113 (16,6) 12 (1,8) 23 (3,4) 3 (0,4) 200 (55,6) 160 (44,4) 257 (71,4) 78 (21,7) 7 (1,9) 12 (3,3) _

25 Vergelijking cohorten: parental perception Functionele beperkingen Oude cohort (n=680) Nieuwe cohort (n= 360) Odds ratio ( 95% CI) Gehoorsproblemen, n (%) 25 (7) 88 (13) 2,0 (1,3-3,0) Zintuigen, n (%) 166 (25) 108 (30) 1,3 (1,0-1,8) Mobiliteit, n (%) 6 (0.9) 3 (0.8) 0,9 (0,2-3,8) Cognitie, n (%) 182 (27) 111 (31) 1,2 (0,9-1,6) Zelfverzorging, n (%) 13 (1.9) 13 (3.6) 1,9 (0,9-4,2) Emotie, n (%) 179 (26) 112 (31) 1,3 (1,0-1,7) Pijn, n (%) 93 (14) 49 (14) 1,0 (0,7-1,4)

26 Vergelijking cohorten: parental perception Oude cohort ( 90-95) (n= 680) Nieuwe cohort ( 97-01) (n= 360) Aanwijzingen voor leer en/of gedragsproblemen 147 (21,6%) 130 (36,1%)* Geen aanwijzingen voor leer en/of gedragsproblemen 533 (78,4%) 230 (63,9%)* * p<0,0001 (Chi Kwadraat) Odds Ratio = 2,086, 95% CI = 1,57-2,77

27 External Validation 100 children from the post-meningitis group are selected randomly for assessment of academic achievement, behavior and neuropsychological functioning (ANT, CBCL, TRF, CHQ) Medical files are reviewed for potential risk factors for academic and/or behavioral limitations and for hearing loss

28 External Validation A new prediction rule will be derived from this new data A receiver operating characteristic (ROC) curve will be produced for both prediction rules The old prediction rule is validated if there appears to be no significant difference between the areas under both ROC-curves

29 Gehoorverlies 7-10% slechthorendheid en 5% bilaterale ernstige slechthorendheid tot totale doofheid Late onderkenning van gehoorverlies is verantwoordelijk voor een negatief effect op de ontwikkeling van taal/spraak en cognitieve ontwikkeling. Dit geldt met name voor hele jonge kinderen

30 Gehoorverlies Uit buitenlands (retrospectief) onderzoek en case-reports is gebleken dat het gehoorverlies tijdens de acute fase van de meningitis niet stabiel hoeft te blijven Bij ca. 20% van de patiënten het in de maanden tot jaren erna kan verbeteren, verslechteren of blijven fluctueren (Brookhouser et al, 1988, Woolley et al, 1999)

31 Gehoorverlies In 2007/2008 zal een nieuwe, prospectieve studie van start gaan Gedurende twee jaar zullen ca 500 kinderen worden getest door een audiologisch centrum directl na de acute fase van de meningitis Deze kinderen zullen een jaar na de meningitis een tweede audiologische controle ondergaan Statusonderzoek naar risicofactoren voor gehoorverlies zal plaatsvinden

32 Gehoorverlies Vragen die we willen beantwoorden met deze studie: 1. Wat is, prospectief gemeten, de incidentie van gehoorverlies in Nederland na bacteriële meningitis? 1. a wat zijn de invloeden van de introductie van het vaccin tegen S. pneumoniae? 2. Is gehoorverlies na bacteriële meningitis stabiel?

33 Voorspelregel voor gehoorverlies Vroege herkenning van kinderen at risk voor gehoorverlies is essentieel voor goede behandeling en begeleiding Het doel van de voorspelregel is ondersteuning voor een nationaal protocol voor de follow-up van post-meningitis kinderen Externe validatie is noodzakelijk voor implementatie

34 Voorspelregel voor gehoorverlies Recent in NTvG door kindergeneeskunde/kno/audiologie VUmc en de Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind voorstel gedaan voor een flowdiagram voor audiologische controle en verwijzing CI-team na BM. Aanvullingen door LUMC en UMC St. Radboud

35

36 K I D S Kinder Infectieziekten DiagnoStisch centrum Infectieziekten spreekuur Multi-disciplinair meningitis spreekuur Marceline van Furth, Kinderarts - infectioloog VUmc