Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Food Valley

Transcriptie

1 Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Food Valley

2 Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, maar niet in collectieve sector De economie in Food Valley herstelt en dat leidt ook tot meer banen. Het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd) in 2015 en 2016 groeit iets sterker dan landelijk. Zakelijke diensten Zorg en welzijn Detailhandel Industrie Onderwijs Groothandel Openbaar bestuur Horeca Bouwnijverheid Vervoer en opslag Overige diensten Informatie en communicatie Financiele dienstverlening Landbouw banen x In Food Valley groeit het aantal banen van werknemers in 2015 en 2016 tot eind Landelijk is de groei in beide jaren iets sterker. De werkgelegenheid groeit in de marktsector en krimpt in de collectieve sector (vooral in zorg & welzijn en openbaar bestuur). Binnen de marktsector zijn de landbouw, de industrie en de financiële diensten de uitzonderingen die nog een afname laten zien. Grote sectoren zijn zakelijke diensten, zorg & welzijn, industrie en detailhandel. De groei in de zakelijke diensten zit vooral bij de uitzendbedrijven (terwijl uitzendkrachten feitelijk vooral in andere sectoren werken). Trends in de ontwikkeling van werkgelegenheid Structurele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt hebben tijdens de voorbije crisisjaren niet stilgestaan. Een aantal trends speelt een rol op de arbeidsmarkt zoals flexibilisering, toename van het aantal zelfstandigen, vergrijzing en veranderingen in kwalificaties van functies Door de voortzetting van de flexibiliseringstrend neemt het aantal banen van zelfstandigen sneller toe dan het aantal werknemers. Van de zelfstandigen is ongeveer de helft zelfstandige zonder personeel (zzp). Sectoren met een groot aandeel zelfstandigen zijn de bouw, landbouw en veel zakelijke diensten. Herstel van de arbeidsmarkt betekent niet dat verloren banen in dezelfde omvang en vorm terugkomen. Openbaar bestuur Onderwijs Vervoer en opslag Zorg en welzijn Financiële diensten Bouwnijverheid Industrie Groothandel Zakelijke diensten Landbouw Detailhandel Uitzendbedrijven Horeca Totaal 7% 12% 21% 22% 6% 23% 21% 15% 20% 48% 51% 48% 48% 66% 51% 54% 60% 59% 45% 36% 31% 29% 29% 26% 26% 25% 22% 41% 43% 16% 54% 45% 64% 33% 43% 27% 13% 13% 10% 25% 49% 26% tot 27 jaar 27 tot 50 jaar 50-plus Voor de arbeidsmarkt is de leeftijdsopbouw van het werknemersbestand een relevant gegeven. Een hoog aandeel 50-plussers betekent dat er mogelijk meer vervangingsvraag komt voor personeel dat de komende jaren met pensioen gaat. In Food Valley zijn openbaar bestuur en onderwijs de sterkst vergrijsde sectoren. Horeca, detailhandel en uitzendbedrijven zijn het minst vergrijsd. De sector zorg & welzijn heeft de meeste (6.900) werknemers van 50 jaar en ouder. Aantal vacatures neemt toe Economisch herstel en flexibilisering van de arbeidsmarkt leiden tot meer vacatures. De stijging uit 2014 zet door in In vrijwel alle sectoren ontstaan meer vacatures. De meeste vacatures ontstaan in detailhandel, zakelijke diensten en ondanks een krimpende werkgelegenheid in zorg & welzijn. Voor laagopgeleiden ontstaan de meeste vacatures in detailhandel, zakelijke diensten en horeca Voor middelbaar opgeleiden zijn er veel vacatures in zorg & welzijn, detailhandel, groothandel en zakelijke diensten. Voor hoogopgeleiden zijn er veel vacatures in onderwijs en in toenemende mate ook in zakelijke diensten en zorg & welzijn. Het aandeel vacatures voor laag- en middelbaar opgeleiden daalt; het aandeel vacatures voor hoogopgeleiden neemt toe. Door veranderingen (upgrading) in kwalificaties van bestaande en nieuwe functies ontstaat er meer vraag naar hoger gekwalificeerd personeel. Vaste banen vormen nog de meerderheid, maar het aandeel flexibele contracten groeit structureel. Regio in Beeld 2015 Highlights Food Valley 1

3 II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II In 2011 en 2012 daalt het aantal ontstane vacatures. In 2013 is er een stabilisatie en ontstaan er ieder kwartaal ongeveer vacatures. In 2014 neemt het aantal vacatures toe en in het eerste kwartaal van 2015 wordt zelfs het hoogste aantal sinds 2011 bereikt. UWV verwacht dat in 2015 en 2016 het aantal vacatures verder toeneemt. Het aantal vacatures is een onderschatting van de nieuwe vraag naar arbeid. Er worden ook banen ingevuld zonder dat er een formele vacature is geplaatst. Aantal WW-uitkeringen daalt Het aantal WW-uitkeringen is afgelopen jaar afgenomen. Eind juni telt Food Valley uitkeringen. Het jaar ervoor steeg het aantal WW-uitkeringen nog sterk. UWV verwacht dat het aantal WW-uitkeringen komende jaren verder daalt en eind 2016 uitkomt op uitkeringen. Barneveld Barneveld Sc herpenzeel Renswoude Ede Sc herpenzeel Renswoude Ede Veenendaal Veenendaal Rhenen Wageningen Renkum Rhenen Wageningen Renkum Juni 2013 juni 2014 Juni 2014 juni 2015 Naast werkloosheidsduur is leeftijd het meest bepalend voor de kans op werk. Daarna volgen opleidingsniveau en beroep. Voor langdurig werklozen, ouderen en laagopgeleiden blijft het vooralsnog moeilijker om aan het werk te komen. Het aantal 50-plussers met een WW-uitkering is het afgelopen jaar nog toegenomen. In de andere leeftijdscategorieën is wel een afname te zien. Daarnaast zijn er minder WW ers die kortdurend (0-6 maanden) werkloos zijn en is het aandeel toegenomen van WW-uitkeringen met een verstreken duur van 1 jaar of langer. In de eerste zes maanden van 2015 zijn in Food Valley WW-uitkeringen beëindigd, waarvan door werkhervatting (49%). Het aandeel WW-beëindigingen door werkhervatting is voor mannen groter dan voor vrouwen. In verschillende sectoren die het nu economisch beter doen, en die bovendien sterk aanwezig zijn in Food Valley, werken relatief veel mannen. Van de WW ers heeft een derde geen startkwalificatie. Werkzoekenden zonder startkwalificatie hebben meer moeite om aan het werk te komen. Voor 50-plussers en voor jongeren is het aandeel werkhervattingen vanuit de WW relatief laag. Bij jongeren komt dit doordat zij meestal maar korte tijd WW-rechten hebben opgebouwd. Het WW-percentage lag eind juni 2015 op 4% in Food Valley. Dat is lager dan landelijk (4,6%). Afstand tot de arbeidsmarkt voor WWB ers en Wajongers is groter dan voor WW ers De afstand tot de arbeidsmarkt van WWB ers en Wajongers is over het algemeen groter dan voor WW ers. Vaak is het voor hen moeilijker om aan het werk te komen en te blijven. Eind 2014 waren er in Food Valley WWB-uitkeringen. In 2014 groeide het aantal WWB ers in Food Valley even sterk als gemiddeld in Nederland. Daardoor bleef het WWB-percentage onder de 3% en dus ook ruim onder het landelijk gemiddelde van 4,2%. Eind 2014 telde Food Valley personen met een Wajong-uitkering. Het Wajong-percentage bedraagt op dat moment 2,4%, vrijwel evenveel als landelijk. Regio in Beeld 2015 Highlights Food Valley 2

4 Ruime arbeidsmarkt in Food Valley; spanning op onderdelen De arbeidsmarkt in Food Valley wordt minder ruim door een toename van openstaande vacatures en een afnemend aantal kortdurend werkzoekenden. Toch blijft de typering halverwege 2015 ruim. Totaal Informatica Medisch en paramedisch Pedagogisch Economisch-administratief Verzorgend en dienstverlenend Technisch en industrie Openbare orde en veiligheid Transport Sociaal-cultureel Agrarisch 0,000 zeer ruim 0,500ruim 1,000 gemiddeld 1,500krap 2,000 zeer krap 2,500 Food Valley Nederland De arbeidsmarkt in Food Valley is ruimer dan landelijk. De arbeidsmarkt is krap voor diverse informaticaberoepen (zoals systeemanalisten en ontwerpers, programmeurs) en sommige medische beroepen (verpleegkundigen, artsen). Spanningen zijn er vooral voor functies op hoger niveau, minder op middelbaar niveau en niet of nauwelijks op laag niveau. Ook op middellange termijn wordt krapte in deze beroepsgroep verwacht. Voor een grote groep werkzoekenden liggen kansrijke beroepen niet binnen handbereik. Zij staan ingeschreven voor beroepen als productiemedewerker, verzorgende, administratief medewerker of receptionist. Alternatieven voor hen zijn: Beroep van inschrijving productiemedewerker receptionist verzorgende administratief medewerker sociaal-cultureel werker Alternatieve beroepen assemblagemedewerker, logistiek medewerker, mechanisch operator callcentermedewerker, medewerker klantenservice verzorgende individuele gezondheidszorg, schoonmaker, winkelhulp commercieel medewerker, medewerker klantenservice consulent WMO, woonbegeleider Uitzendbedrijven en zakelijke diensten van belang voor werkhervatting In 2014 werd in Food Valley van mensen de WW-uitkering beëindigd. Twee derde van hen vond werk tijdens of binnen een maand na beëindiging van de WW. Dat is gelijk aan het landelijk gemiddelde. Sector voor WW: Totaal Landbouw Uitzendbedrijven Industrie Vervoer en opslag Bouwnijverheid Horeca Zakelijke diensten Groothandel Zorg en welzijn Detailhandel Onderwijs Financiële diensten Overige diensten Openbaar bestuur 0% 20% 40% 60% 80% 100% Werk Geen werk Sectoren met veel seizoenswerk zijn belangrijk bij werkhervatting. Bijvoorbeeld het aandeel werkhervattingen vanuit landbouw en uitzendbedrijven is veel groter dan voor openbaar bestuur. Van degenen die werk vinden gaat een derde opnieuw werken in de sector waar ze werkten voordat ze werkloos werden. Een meerderheid vindt dus werk in een andere sector. 40% van degenen die weer aan de slag gaan vindt werk bij een uitzendbureau of in de zakelijke diensten. Er zijn veel werkhervattingen in de uitzendsector vanuit bouw, industrie, landbouw, groothandel en vervoer & opslag. Enkele uitdagingen voor de toekomst Nu de economie herstelt ontstaan in Food Valley meer banen en vacatures. De vraag op de arbeidsmarkt ziet er wel anders uit dan voor de crisis en het aanbod van werkzoekenden sluit daar niet altijd voldoende op aan. De arbeidsmarkt in Food Valley is nog altijd ruim. Dat betekent dat de concurrentie tussen werkzoekenden groot is. In die situatie komen veel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt niet zonder hulp aan het werk, ondanks de aantrekkende economie. Automatisering en digitalisering zorgen ervoor dat efficiënter en met minder mensen gewerkt kan worden. Vooral voor administratief personeel zijn de kansen op het vinden van werk afgenomen. In veel sectoren bestaan tegelijkertijd overschotten en tekorten aan personeel. In beide gevallen sluiten vraag en aanbod niet goed op elkaar aan. Het verkleinen van die verschillen vraagt samenwerking en inzet van ondernemers, onderwijs, overheid en werkzoekenden. Ook over de regiogrenzen heen met de omliggende arbeidsmarktregio s. De beroepsbevolking vergrijst. 50-plussers komen in Food Valley moeilijker aan het werk dan jongere leeftijdsgroepen. Maatregelen om 50-plussers aan het werk te houden of te krijgen blijven belangrijk. De arbeidsmarkt is flexibeler geworden. Veel ouderen, laagopgeleiden en arbeidsgehandicapten hebben moeite om zich staande te houden in deze veranderende arbeidsmarkt. Regio in Beeld 2015 Highlights Food Valley 3

5 Colofon Highlights Regio in Beeld Highlights Regio in Beeld is een uitgave van UWV Auteur Roland Keiren Inlichtingen Redactieadres UWV Afdeling Arbeidsmarktinformatie en -advies Postbus HG Amsterdam Eindredactie Suzanne IJzerman Roelof van der Velde Regio samenstelling De arbeidsmarktregio Food Valley is het werkgebied van het Werkplein Ede. De gemeenten Barneveld, Ede, Renkum, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen maken deel uit van deze arbeidsmarktregio. Disclaimer Meer informatie is te vinden op Alles uit deze uitgave mag worden overgenomen, echter uitsluitend met bronvermelding. Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend. UWV 2015 Regio in Beeld 2015 Highlights Food Valley 4

6 Einde rapport Regio in Beeld 2015 Highlights Food Valley 5