Highlights Regio in Beeld Arbeidsmarktregio Friesland

Transcriptie

1 Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Friesland

2 Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Friesland groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd) in 2015 en 2016 met respectievelijk 0,1% en 0,3% tot ruim eind Structurele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt hebben tijdens de voorbije crisisjaren niet stilgestaan. Zorg en welzijn Zakelijke diensten Industrie Detailhandel Onderwijs Openbaar bestuur Horeca Groothandel Bouwnijverheid Vervoer en opslag Overige diensten Financiele dienstverlening Informatie en communicatie Landbouw banen x In Friesland groeit het aantal banen van werknemers in 2015 en 2016 met respectievelijk 0,1% en 0,3% tot ruim banen eind Landelijk is de groei in beide jaren sterker. De werkgelegenheid groeit in de marktsector en krimpt de collectieve sector (met name in zorg & welzijn en openbaar bestuur). Binnen de marktsector zijn de landbouw, de industrie en de financiële diensten de uitzonderingen die nog een afname laten zien. Grote sectoren zijn zorg & welzijn, zakelijke diensten, detailhandel en industrie. Trends in de ontwikkeling van werkgelegenheid Een aantal trends speelt een rol op de arbeidsmarkt zoals flexibilisering, toename van het aantal zelfstandigen, vergrijzing en veranderingen in kwalificaties van functies. Door de voortzetting van de flexibiliseringstrend neemt het aantal banen van zelfstandigen sneller toe dan het aantal werknemers. Van de zelfstandigen is ongeveer de helft zelfstandige zonder personeel (zzp). Sectoren met een groot aandeel zelfstandigen zijn de bouw, landbouw en veel vormen van zakelijke diensten. Herstel van de arbeidsmarkt betekent dan ook dat verloren banen niet in dezelfde omvang en vorm terugkomen. Openbaar bestuur Onderwijs Vervoer en opslag Zorg en welzijn Bouwnijverheid Financiële diensten Industrie Landbouw Groothandel Zakelijke diensten Uitzendbedrijven Detailhandel Horeca Totaal 6% 7% 14% 15% 9% 5% 14% 22% 14% 17% 38% 43% 43% 35% 34% 60% 31% 65% 31% 57% 30% 52% 25% 63% 23% 61% 23% 48% 15% 59% 36% 31% 12% 9% 20% 29% tot 27 jaar 27 tot 50 jaar 50-plus Voor de arbeidsmarkt is de leeftijdsopbouw van de werknemers een relevant gegeven. Een hoog aandeel 50-plussers betekent dat er mogelijk meer vervangingsvraag te verwachten is voor personeel dat de komende jaren met pensioen gaat. In Friesland zijn openbaar bestuur en onderwijs de sterkst vergrijsde sectoren. Horeca, detailhandel en uitzendbedrijven zijn het minst vergrijsd. In absolute aantallen heeft zorg & welzijn de meeste werknemers van 50 jaar en ouder. Aantal vacatures neemt toe In 2014 en 2015 neemt het aantal ontstane vacatures toe. De toename van vacatures vindt in alle sectoren plaats. De meeste vacatures ontstaan in detailhandel, zakelijke diensten en ondanks een krimpende werkgelegenheid in zorg & welzijn. Voor laagopgeleiden ontstaan de meeste vacatures in detailhandel, horeca en zakelijke diensten. Voor middelbaar opgeleiden zijn er veel vacatures in zorg & welzijn, zakelijke diensten en detailhandel. Hoogopgeleiden kunnen vacatures vinden in zorg & welzijn, zakelijke diensten & onderwijs. Het aandeel vacatures voor laagopgeleiden daalt; het aandeel vacatures voor hoogopgeleiden neemt toe. Dit komt vooral door veranderingen (upgrading) in kwalificaties van bestaande en nieuwe functies waardoor vraag ontstaat naar hoger gekwalificeerd personeel. De vraag naar werknemers met een flexibel contract neemt toe. Regio in Beeld 2015 Highlights Friesland 1

3 In 2011 en 2012 daalt het aantal ontstane vacatures. In 2013 is er een stabilisatie en ontstaan er ieder kwartaal ongeveer vacatures. In 2014 neemt het aantal vacatures weer toe en in 2015 wordt zelfs het hoogste aantal in de afgelopen vier jaar bereikt. UWV verwacht dat in 2015 en 2016 het aantal ontstane vacatures verder toenemen. 0 II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II Aantal WW-uitkeringen daalt Het aantal WW-uitkeringen is afgelopen jaar afgenomen. Eind juni 2015 telt Friesland uitkeringen. Het jaar ervoor steeg het aantal WW-uitkeringen nog. UWV verwacht dat het aantal WW-uitkeringen na een seizoenspiek in de winter, komend jaar verder daalt en eind 2016 uitkomt op uitkeringen. Ameland Schie rmonnikoog Ameland Schie rmonnikoog Vlie land Te rschelling Harlingen Fe rw erderadiel He t Bildt Franekeradeel Me nameradiel Leeuwarderadeel Dongeradeel Dantumadiel Kollumerland Ca Achtkarspelen Tytsjerkste radiel Leeuwarden Litte nseradiel Smallingerland Vlie land Te rschelling He t Bildt Franekeradeel Harlingen Dongeradeel Fe rw erderadiel Leeuwarderadeel Mename radiel Dantumadiel Kollumerland Ca Achtkarspelen Tytsjerkste radiel Leeuwarden Litte nseradiel Smallingerland Sudw e st Fryslan Heerenveen Opsterland Ooststellingwerf Sudw e st Fryslan Opsterland Heerenveen Ooststellingwerf De Fryske Marren W e ststellingwerf De Fryske Marren W e ststellingwerf Juni 2013 juni 2014 Juni 2014 juni 2015 Het aantal 50-plussers met een WW-uitkering is afgelopen jaar nog (licht) toegenomen. In de andere leeftijdscategorieën is wel een afname te zien. Daarnaast zijn er minder WW ers die kortdurend (0-6 maanden) werkloos zijn en is het aandeel WWuitkeringen van meer dan 2 jaar toegenomen. In de eerste zes maanden van 2015 zijn in Friesland WW-uitkeringen beëindigd, waarvan door werkhervatting (60%). Het aandeel WW-beëindigingen door werkhervatting is voor mannen groter dan voor vrouwen. Voor hoogopgeleiden is het aandeel werkhervatting, in tegenstelling tot de landelijke trend, kleiner dan voor laagopgeleiden. Voor 50-plussers is het aandeel relatief laag, evenals voor jongeren. Hoewel de kansen op de arbeidsmarkt voor veel werkzoekenden gunstiger worden, blijft het vinden van werk voor ouderen, laagopgeleiden, langdurig werkelozen en arbeidsgehandicapten moeilijk. Afstand tot de arbeidsmarkt voor WWB ers en Wajongers is groter dan voor WW ers Eind 2014 telde Friesland WWB-uitkeringen. Het WWB-percentage voor de regio bedraagt 5,0%. Dit is lager dan Nederland (4,2%) Eind 2014 telde Friesland personen met een Wajong-uitkering. Het Wajong-percentage bedraagt daarmee 2,8%. Dit is hoger dan landelijk (2,3%). De afstand tot de arbeidsmarkt van WWB ers en Wajongers is over het algemeen groter dan voor WW ers. Zeer ruime arbeidsmarkt in Friesland; krapte alleen op hoog opleidingsniveau In een ruime arbeidsmarkt zijn er veel werkzoekenden ten opzichte van weinig vacatures. Een krappe arbeidsmarkt betekent juist dat een werkgever moeite heeft met het vervullen van vacatures en is dus een gunstige situatie voor werkzoekenden. De arbeidsmarkt in Friesland wordt minder ruim door een toename van openstaande vacatures en een afnemend aantal kortdurend werkzoekenden. De arbeidsmarkt is nog altijd zeer ruim. Regio in Beeld 2015 Highlights Friesland 2

4 Totaal Medisch en paramedisch Informatica Pedagogisch Openbare orde en veiligheid Verzorgend en dienstverlenend Economisch-administratief Technisch en industrie Agrarisch Transport Sociaal-cultureel 0,000 zeer ruim 0,500ruim 1,000 gemiddeld 1,500krap 2,000 zeer krap 2,500 Friesland Nederland Arbeidsmarkt in Friesland is ruimer dan landelijk. Arbeidsmarkt is het minst ruim voor medische beroepen, informaticaberoepen en pedagogische beroepen. Deze beroepen zijn vooral voor hoogopgeleiden. Er is krapte op wetenschappelijk niveau in technische, economische en juridische beroepen. Daarnaast is er op hoog beroepsniveau krapte in het onderwijs en de zorg. Voor een grote groep werkzoekenden liggen kansrijke beroepen niet binnen handbereik. Zij staan ingeschreven voor beroepen als productiemedewerker, verzorgende, administratief medewerker of receptionist. Alternatieven voor hen zijn: Beroep van inschrijving productiemedewerker receptionist verzorgende administratief medewerker sociaal-cultureel werker Alternatieve beroepen assemblagemedewerker, logistiek medewerker, mechanisch operator callcentermedewerker, medewerker klantenservice verzorgende individuele gezondheidszorg, schoonmaker, winkelhulp commercieel medewerker, medewerker klantenservice consulent WMO, woonbegeleider Uitzendbedrijven van belang voor werkhervatting In 2014 werd van personen de WW-uitkering beëindigd. 73% van hen vond werk tijdens of binnen een maand na beëindiging van de WW. Dat is hoger dan gemiddeld in Nederland. Sector voor WW: Totaal Landbouw Uitzendbedrijven Bouwnijverheid Vervoer en opslag Horeca Onderwijs Industrie Zakelijke diensten Groothandel Zorg en welzijn Detailhandel Overige diensten Openbaar bestuur Financiële diensten 0% 20% 40% 60% 80% 100% Werk Geen werk Veel hangt af van de sector waar men werkte voor men werkloos werd. Het aandeel werkhervatting in de landbouw, uitzendsector en de bouw is veel groter dan voor financiële dienstverlening en openbaar bestuur. Van degenen die werk vinden gaat 45% opnieuw werken in de sector waar men werkte voordat men werkloos werd. 55% vindt werk in een andere sector. 39% van degenen die weer aan de slag gaan vindt werk via een uitzendbureau. De uitstroom naar de uitzendsector komt met name vanuit de bouw en industrie voor de WW. Uitdagingen voor de toekomst Nu de economie herstelt, trekt ook de arbeidsmarkt weer aan. De arbeidsmarkt van na de recessie is een andere dan die van voor de recessie. De vraag op de arbeidsmarkt is aan het veranderen. Hogere opleidingsniveaus, meer flexibele contracten, andere vaardigheden zoals sociale vaardigheden, communicatieve vaardigheden, kritisch denken en ICT kennis. Het monitoren en voorkomen van mismatch blijft een continue uitdaging. Het is zaak om werkzoekenden te scholen voor banen die binnen hun bereik liggen, ook al zijn ze er niet voor opgeleid. Een voorbeeld van een organisatie waarin dit wordt gefaciliteerd is F-TOP, het Fries Technisch Opleidingsforum, waarin de aansluiting tussen vraag en aanbod in de techniek verbeterd wordt. De arbeidsmarkt biedt voor bepaalde groepen meer uitdagingen dan voor anderen. Bepaalde regelingen bieden daar uitkomst op. Zo is er de premiekorting jongeren, waarmee de werkgever gestimuleerd wordt om een jongere in dienst te nemen. Werkgever- en werknemersorganisaties, overheden en onderwijs kunnen door goede samenwerking de beste resultaten bereiken. Het Friese werkbedrijf Fryslân Werkt! is hier een voorbeeld van. Regio in Beeld 2015 Highlights Friesland 3

5 Colofon Highlights Regio in Beeld Highlights Regio in Beeld is een uitgave van UWV Auteur Marieke Schramm Inlichtingen Redactieadres UWV Afdeling Arbeidsmarktinformatie en -advies Postbus HG Amsterdam Eindredactie Suzanne IJzerman Roelof van der Velde Regio samenstelling De arbeidsmarktregio Friesland is het werkgebied van het Werkplein Leeuwarden. De gemeenten Achtkarspelen, Ameland, Dantumadiel, De Fryske Marren, Dongeradeel, Ferwerderadiel, Franekeradeel, Harlingen, Heerenveen, Het Bildt, Kollumerland Ca, Leeuwarden, Leeuwarderadeel, Littenseradiel, Menameradiel, Ooststellingwerf, Opsterland, Schiermonnikoog, Smallingerland, Súdwest Fryslân, Terschelling, Tytsjerksteradiel, Vlieland, Weststellingwerf maken deel uit van deze arbeidsmarktregio. Disclaimer Meer informatie is te vinden op Alles uit deze uitgave mag worden overgenomen, echter uitsluitend met bronvermelding. Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend. UWV 2015 Regio in Beeld 2015 Highlights Friesland 4

6 Einde rapport Regio in Beeld 2015 Highlights Friesland 5