Wat is een busverbinding?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat is een busverbinding?"

Transcriptie

1 Wat is een busverbinding? gemeenschappelijke verbinding tussen CPU, geheugen en I/O-schakelingen onderscheid tussen: databus/adresbus/controlbus intern/extern serieel/parallel unidirectioneel/bidirectioneel

2 Blokschema microprocessor buffers

3 Waarom een bus? beperking aantal verbindingen/aansluitingen (<->ster) makkelijk uit te breiden, modulair van opbouw nadeel: gemeenschappelijke verbinding: bottleneck afspraken nodig voor bustoewijzing (meerdere busmasters)

4 Synchronisatie Wanneer is data geldig op de bus? Hoelang moet data op de bus blijven staan?

5 Synchrone communicatie klokken van zender en ontvanger lopen gelijk: gemeenschappelijke klok via aparte draad (meestal bij parallel transport) aparte klokken lopen in de pas door synchronisatie-informatie in de data (meestal bij serieel transport) geen tijdsverlies door synchronisatie max. bussnelheid wordt bepaald door kloksnelheid

6 Asynchrone communicatie klokken van zender en ontvanger lopen niet gelijk, signalering van data-geldig: toevoegen start- en stopbits meezenden strobe-signaal handshaking tijdsverlies door synchronisatie Snelheid van de communicatie tussen twee devices wordt bepaald door de traagste van die twee

7 Verder vandaag Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller Architectuur Doelstellingen ARM7TDMI processor ARM7TDMI processor Architectuur Signalen Bus cycle types Adres timing

8 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller Bron :

9 Bron :

10 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller Architectuur: Memory controller Systeem controller External bus interface DMA controller Peripherals ARM7TDMI processor core

11 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller Memory controller Programmeerbare bus, behandelt aanvragen van: ARM7TDMI processor DMA controller Adres decoder Memory protection unit (PMU) Embedded Flash controller

12 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller Systeem controller Interrupt controller Verzorgt de interrupt lijnen naar de ARM processor (nirq en nfiq). 8 prioriteit niveaus Iedere interrupt source heeft een 32-bit vector register Reset controller Power on reset Status van de laatste reset (power-on, software reset, user-reset, watchdog, etc.) Regelt de interne reset en de nrst output pin. Power managment controller (PMC) Verzorgt, gebruik makend van de Clock generator uitgangen, de volgende klok signalen: Processor clock PCK Master clock MCK USB clock UDPCK Periferal clocks 3 programmeerbare clock uitgangen Watchdog timer Real-time timer PIO controller Poort A en B ieder 32 bits I/O, poort C 24 bits I/O

13 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller External bus interface Static memory controller 8 16 bits databus Tot 512Mbyte adresseerbaar Verschillende access-modes Wait-state managment SDRAM controller Verschillende configuraties van SDRAM chips mogelijk Error detectie Externe bus 16 of 32 bits data bus Maximaal 23 bits adres bus (max 8Mbyte te adresseren

14 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller DMA controller Verzorgt de data-transfer tussen periferals en geheugen 11 DMA kanalen

15 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller Peripherals USB V2.0 (full-speed compliant) SPI, Serial Peripheral Interface TWI, Two Wire Interface USART, 5..9 bit full-duplex synchroon of asynchroon communicatie poorten (2x) met programmeerbare baudrate generatoren. SSC, Serieel Synchronous Controller PWMC, 4 16 bits PWM kanalen Timer, bevat 3 16-bit counter kanalen. ADC, 8 Analoge naar Digitaal converters van 10 bit.

16 Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller ARM7TDMI processor core RISC processor gebaseerd op de von Neumann architectuur Max 55Mhz met 0,9MIPS/Mhz (bij een voeding spanning van 1,8V) 2 instructie sets: ARM high-performance 32-bit instruction set Thumb high code density 16-bit instruction set Three stage pipeline architectuur: (F) Instruction fetch (D) Instruction decode (E) Execute

17 Von Neumann Architectuur Bron : Wikipedia

18 Harvard Architectuur Bron : Wikipedia

19 Doelstellingen kennis maken met ARM7TDMI processor Signalen van een up leren kennen Tijddiagrammen begrijpen Samenhang van de communicatie signalen kennen up kunnen aansluiten op extern I/O Kunnen berekenen of aan alle timing eisen wordt voldaan

20 ARM7TDMI processor core Bron :

21 Bron :

22 ARM7TDMI processor core De signalen van de ARM7TDMI kunnen in 4 groepen worden verdeeld: Klok en klok controller signalen Adres signalen Geheugen request signalen Data signalen

23 ARM7TDMI processor core Klok en klok controller signalen MCLK, het hoofd klok signaal nwait, access verlengen met aantal cycles ECLK, uitgang van MCLK of DCLK nreset, resetten processor

24 ARM7TDMI processor core Adres signalen A[31:0], adres lijnen A0 t/m A31 nrw, Read/Write richting van data transfer MAS[1:0], grote van data transfer (byte, half word of word) nopc, info over transfer (opcode of data) ntrans, info over transfer (user, privileged) LOCK, geeft ondeelbare operatie aan ABE, voor aan/uitzetten adresbus drivers APE, Wel of geen adres pipeline gebruiken.

25 ARM7TDMI processor core Geheugen request signalen nmreq, processor doet een geheugen aanvraag voor volgende cycle SEQ, geeft aan dat het adres van de volgende geheugen cycle gerelateerd is aan het huidige adres (hetzelfde of opeenvolgend).

26 ARM7TDMI processor core Data signalen D[31:0], 32-bits bidirectionele databus DIN[31:0], 32-bits unidirectionele input databus DOUT[31:0], 32-bits unidirectionele output databus ABORT, data transfer mislukt BL[3:0], welk databyte moet worden gebruikt: D[31:24], D[23:16], D[15:8] of D[7:0]

27 De ARM7TDMI processor bus interface 4 soorten bus cycles: Nonsequential cycles, er wordt een transfer van of naar een adres aangevraagd die geen relatie heeft met het adres van de vorige transfer. Sequential cycles, er wordt een transfer van of naar een adres aangevraagd die wel een relatie heeft met het adres van de vorige transfer, bijvoorbeeld; hetzelfde adres of een adres dat een half of een heel word verder ligt. Internal cycles, bevat geen transfer omdat er een interne functie wordt uitgevoerd en er geen zinvolle prefetch kan worden uitgevoerd op dezelfde tijd. Coprocessor transfer cycles, gebruikt dezelfde bus om te communiceren met een coprocessor, maar heeft geen transfers naar het geheugen.

28 De ARM7TDMI processor bus interface De bus cycles types zijn te onderscheiden m.b.v. de signalen nmreq en SEQ: bron :

29 De ARM7TDMI processor bus interface Nonsequential cycles: bron :

30 De ARM7TDMI processor bus interface Sequential cycles: De sequential cycles worden gebruikt voor burst data transfers op de bus. Het adres kan hetzelfde zijn of automatische worden verhoogd t.o.v. de vorige cycle. bron :

31 De ARM7TDMI processor bus interface Sequential cycles: Een Burst cycle start altijd met een N-Cycle (Nonsequential cycle) welke dan wordt vervolgt met S- Cycles (Sequential cycles). De volgende burst type zijn mogelijk: bron :

32 De ARM7TDMI processor bus interface Internal cycles: Tijdens een interne cycle heeft de ARM7TDMI processor geen geheugen access nodig als hij een interne functie aan het uitvoeren is. Wanneer mogelijk zal de processor wel het adres voor de volgende access op de adresbus zetten zodat het decoderen alvast kan starten. bron :

33 De ARM7TDMI processor bus interface Coprocessor transfer cycles: Tijdens een coprocessor register transfer cycle gebruikt de ARM7TDMI processor de data bus voor de transfer van data van en naar de coprocessor. bron :

34 De ARM7TDMI processor bus interface Overzicht van alle bus cycles bron :

35 Adres Timing ARM7TDMI processor adresbus heeft 2 configuraties: Pipelined Depipelined APE (Address Pipeline Enable) beïnvloed de timing van de adresbus A[31:0], nrw, MAS[1:0], LOCK, nopc en ntrans. (ALE heeft zelfde functie als APE maar is nog aanwezig vanwege backwards comptabiliteit)

36 Adres Timing (pipelined) Meeste systemen, en in het bijzonder systemen met DRAM, is het wenselijk dat het adres zo snel mogelijk bekent wordt gemaakt door de processor. Wanneer APE hoog is wordt het adres van de processor valid na een opgaande flank van MCLK

37 Adres Timing (pipelined) Voorbeeld Pipelined addressing bron :

38 Adres Timing (depipelined) SRAM en ROM eisen dat het adres stabiel wordt gehouden gedurende de gehele geheugen cycle. In een systeem met alleen maar SRAM en/of ROM kan APE signaal permanent laag worden gehouden. Adres valid na neergaande flank van MCLK

39 Adres Timing (depipelined) Voorbeeld Depipelined addressing bron :

40 Adres Timing Veel systemen hebben echter een combinatie van DRAM, SRAM en ROM. Om aan de verschillende timing requirements te voldoen, kan APE signaal worden aangepast tijdens de laag fase van de MCLK. Tijdens een burst of sequential access naar een bepaald geheugen type wordt APE signaal op 1 niveau gehouden.

41 Adres Timing De processor gebruikt de uitgangsignalen MAS[1:0] om de size (word, half-word of byte) van een transfer weer te geven. Bij een word transfer worden A[1,0] genegeerd. Bij een half word transfer wordt A[0] genegeerd.

Interfacetechnieken Interne Interfaces (Met de Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller)

Interfacetechnieken Interne Interfaces (Met de Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller) Interne Interfaces (Met de Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller) Versie 1.1 (4 Februari 2013) Inhoud 1 Opbouw van de AT91SAM7SExxx... 7 1.1... Beschrijving... 7 1.2... Blokschema... 8 1.3... Architectuur...

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (4)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (4) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek () E. Gernaat (ISBN 978-90-7930--6) De Atmel ATmega38/P microcontroller. Uitvoering De ATmega38 is een microprocessor van de Amerikaanse firma ATMEL

Nadere informatie

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC Inhoud vandaag Interrupts Algemeen ARM7 AIC Interrupts Wat is een interrupt? Een interrupt is een onderbreking van de huidige bezigheden ten gevolge van een externe gebeurtenis, zodanig dat de bezigheden

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Computerarchitectuur

Hoofdstuk 7. Computerarchitectuur Hoofdstuk 7 Computerarchitectuur 1 controlebus CPU MEMORY I/O databus adresbus Figuur 71 Schematische opbouw van een computersysteem 8 Figuur 72 Een busverbinding Buslijn Out E A In Out E B In Out E C

Nadere informatie

18 Embedded systemen 1

18 Embedded systemen 1 18 Embedded systemen 1 r0 r1 r2 r3 r4 r5 r6 r7 r8 r9 r10 r11 r12 r13 r14 r15(pc) NZCV CPSR Figuur 18.1 ARM-programmeermodel Byte 0 Byte 1 Byte 2 Byte 3 Byte 3 Byte 2 Byte 1 Byte 0 Figuur 18.2 Endian conversie

Nadere informatie

Interfacetechnieken Studiehandleiding

Interfacetechnieken Studiehandleiding Interfacetechnieken Groep : ES2, ES3D Peter Bijl 1 September 2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1... Voorkennis... 3 1.2... Doelstellingen... 3 2 Beschrijving en beoordeling... 4 2.1... Hoofdfase voltijd...

Nadere informatie

Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Computersysteem Een systeem dat rekenkundige operaties, data manipulaties en beslissingen kan uitvoeren, aan de hand

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Embedded systemen

Hoofdstuk 19. Embedded systemen Hoofdstuk 19 Embedded systemen 1 r0 r1 r2 r3 r4 r5 r6 r7 r8 r9 r10 r11 r12 r13 r14 r15(pc) NZCV CPSR Figuur 19.1: ARM-programmeermodel. Byte 0 Byte 1 Byte 2 Byte 3 Byte 3 Byte 2 Byte 1 Byte 0 Figuur 19.2:

Nadere informatie

Hoofdstuk 18. Embedded systemen

Hoofdstuk 18. Embedded systemen Hoofdstuk 18 Embedded systemen 1 r0 r1 r2 r3 r4 r5 r6 r7 r8 r9 r10 r11 r12 r13 r14 r15(pc) NZCV CPSR Figuur 18.1 ARM-programmeermodel Byte 0 Byte 1 Byte 2 Byte 3 Byte 3 Byte 2 Byte 1 Byte 0 Figuur 18.2

Nadere informatie

RAM geheugens. Jan Genoe KHLim. Situering RAM-geheugens. Geheugens. Halfgeleider Geheugens. Willekeurig toegankelijk geheugen

RAM geheugens. Jan Genoe KHLim. Situering RAM-geheugens. Geheugens. Halfgeleider Geheugens. Willekeurig toegankelijk geheugen Jan Genoe KHLim Situering RAM-geheugens Geheugens Halfgeleider Geheugens Serieel toegankelijk geheugen Willekeurig toegankelijk geheugen Read Only Memory ROM Random Access Memory RAM Statische RAM SRAM

Nadere informatie

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (4)

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (4) De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (4) Timloto o.s. / E. Gernaat / ISBN 978-90-79302-06-2 Op dit werk is de Creative Commens Licentie van toepassing. Uitgave: september 2012

Nadere informatie

informatica. hardware. overzicht. moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo)

informatica. hardware. overzicht. moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo) informatica hardware overzicht moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo) 1 moederbord basis van de computer componenten & aansluitingen chipset Northbridge (snel) Southbridge ("traag") bussen FSB/HTB moederbord

Nadere informatie

Digitale en analoge technieken

Digitale en analoge technieken Digitale en analoge technieken Peter Slaets February 14, 2006 Peter Slaets () Digitale en analoge technieken February 14, 2006 1 / 33 Computerarchitectuur 1 Processors 2 Primair geheugen 3 Secundair geheugen

Nadere informatie

Digitale technieken Microprocessoren

Digitale technieken Microprocessoren Digitale technieken Microprocessoren ir. Patrick Colleman Inhoudstafel Inhoudstafel. Afkortingen. Inleiding - voorwoord 1 Hoofdstuk 1 : Voorstelling van getallen en karakters. 2 1.1 Voorstelling van binaire

Nadere informatie

Inleiding microcontrollers. Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw (met dank aan Ben Kuiper) INLMIC/

Inleiding microcontrollers. Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw (met dank aan Ben Kuiper) INLMIC/ Inleiding microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw (met dank aan Ben Kuiper) INLMIC/2018-2019 Microcontroller Uit Wikipedia: A microcontroller (sometimes abbreviated µc or

Nadere informatie

7,3. Samenvatting door een scholier 1961 woorden 16 januari keer beoordeeld. Informatica Informatica actief

7,3. Samenvatting door een scholier 1961 woorden 16 januari keer beoordeeld. Informatica Informatica actief Samenvatting door een scholier 1961 woorden 16 januari 2009 7,3 126 keer beoordeeld Vak Methode Informatica Informatica actief Hoofdstuk 3 Gespecialiseerde computers: kun je alleen voor een bepaalde functie

Nadere informatie

Voorblad tentamen

Voorblad tentamen oorblad tentamen - Naam student: Studentnr:. Klas:. Cijfer.. Dit voorblad en indien aangegeven overige opgavenbladen, moeten voorzien zijn van naam, studentnummer en klas. Controleer dit tentamen alvorens

Nadere informatie

Microcontrollers. Robert Langenhuysen, PA0RYL

Microcontrollers. Robert Langenhuysen, PA0RYL Microcontrollers Robert Langenhuysen, PA0RYL 1 RF Seminar B&D 2013 Eisen Niet al te ingewikkeld Kits, geschikt voor experimenteren, rapid prototyping, etc. I/O mogelijkheden HDMI, VGA, SD, analoog, digital,

Nadere informatie

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (8)

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (8) De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (8) Timloto o.s. / E. Gernaat / ISBN 978-90-79302-06-2 Op dit werk is de Creative Commens Licentie van toepassing. Uitgave: september 2012

Nadere informatie

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT Geschreven door: Tom Vocke Datum: 28-09-2010 Inleiding: Dit document bevat alle hardware informatie betreffende de AVR-Doper mini. Het eerste deel zal zich

Nadere informatie

INHOUD SPI : SERIAL PERIPHERAL INTERFACE ALGEMEEN. Videolessen Deel 3 DATACOMMUNICATIE SPI

INHOUD SPI : SERIAL PERIPHERAL INTERFACE ALGEMEEN. Videolessen Deel 3 DATACOMMUNICATIE SPI INHOUD SPI : Serial Peripheral Interface... 1 Algemeen... 1 SPI protocol... 2 Klokpolariteit... 3 CASE 1. MAX5385 DAC... 4 CASE 2: FM25640 FRAM Memory... 5 SPI Praktisch... 7 Uitdagingen:... 7 Datacom-fiche...

Nadere informatie

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 4: Lcd Interface & Files

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 4: Lcd Interface & Files Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 4: Lcd Interface & Files 1 Introductie In deze oefening zal je je LCD display leren aansturen. Je controleert deze display door er instructies naar te

Nadere informatie

von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014

von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014 von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014 Herhaling: Booleaanse algebra (B = {0,1},., +, ) Elke Booleaanse functie f: B n B m kan met., +, geschreven worden Met Gates (electronische

Nadere informatie

De CB channel controller TMS1022NL/NLL en TMS1023NL/NLL. ( Dit is een maskrom-programmed version van de Texas Instruments TMS1000 family)

De CB channel controller TMS1022NL/NLL en TMS1023NL/NLL. ( Dit is een maskrom-programmed version van de Texas Instruments TMS1000 family) De CB channel controller TMS1022NL/NLL en TMS1023NL/NLL ( Dit is een maskrom-programmed version van de Texas Instruments TMS1000 family) Ik begin even met een korte inleiding over de TMS1000. ( Wil je

Nadere informatie

Datacommunicatie ov. Seriële bussystemen SERIËLE VERBINDINGEN

Datacommunicatie ov. Seriële bussystemen SERIËLE VERBINDINGEN Datacommunicatie ov THEORIE SERIËLE VERBINDINGEN Seriële bussystemen Prof. Dr. Bernd vom Berg en Dipl.-Ing. Peter Groppe Synchrone seriële datacommunicatie tussen microcontroller en periferie is de laatste

Nadere informatie

EmSE presentatie. Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010

EmSE presentatie. Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010 EmSE presentatie Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010 Het probleem Ik wil een LED controller maken Voor zelfgemaakte RGB power-led lampjes Om aan mijn thuisnetwerk

Nadere informatie

De seriële poort Jan Genoe KHLIM

De seriële poort Jan Genoe KHLIM De seriële poort Jan Genoe KHLIM De seriële poort 1 De seriële poort Een PC bezit een aantal seriële poorten: COM1, COM2,... Er zijn 1 of 2 seriële poorten voorzien op het moederbord Plug-in kaarten laten

Nadere informatie

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (3)

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (3) De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (3) Timloto o.s. / E. Gernaat / ISBN 978-90-79302-06-2 Op dit werk is de Creative Commens Licentie van toepassing. Uitgave: september 2012

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-11-6) 1 In- en uitgangssignalen van microprocessoren 1.1 Overzicht signalen Informatie van en naar een microprocessor

Nadere informatie

Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven Computerarchitectuur

Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven Computerarchitectuur Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven - 1 - Computerarchitectuur Tentamen Computerarchitectuur (213005) 17 augustus 2000 2 bladzijden met 5 opgaven 3 antwoordbladen Het raadplegen van boeken, diktaten of aantekeningen

Nadere informatie

Sequentiële Logica. Processoren 24 november 2014

Sequentiële Logica. Processoren 24 november 2014 Sequentiële Logica Processoren 24 november 2014 Inhoud Eindige automaten Schakelingen met geheugen Realisatie van eindige automaten Registers, schuifregisters, tellers, etc. Geheugen Herinnering van week

Nadere informatie

FORTH op de 80C535 processor met het ATS535 board.

FORTH op de 80C535 processor met het ATS535 board. FORTH op de 80C535 processor met het ATS535 board. ATS535 Het ATS535 board met 8052- ANS-Forth, is een product van de HCC Forth GG en Atelec Hoorn. Het board met de ingebouwde software is een uitstekend

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-11-6) 1 Procescomputer 1.1 Microprocessoren algemeen De informatie-verwerking zoals is behandeld, is vrijwel geheel

Nadere informatie

Arduino CURSUS. door Willy - 09-juni-2017

Arduino CURSUS. door Willy - 09-juni-2017 Arduino CURSUS door Willy - [email protected], 09-juni-2017 OVERZICHT (1) OVERZICHT (2) Historiek Microcontroller (1) Microcontroller (2) Specificaties - Arduino UNO bord Specificaties - ATmega328P chip LET

Nadere informatie

Betaalbaar Home Control. Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven

Betaalbaar Home Control. Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven EmSE presentatie Betaalbaar Home Control Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven Ad-hoc presentatie aan de hand van een project waar ik nog mee bezig ben... Nog niet alles is perfect

Nadere informatie

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2)

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2) De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2) Timloto o.s. / E. Gernaat / ISBN 978-90-79302-06-2 Op dit werk is de Creative Commens Licentie van toepassing. Uitgave: september 2012

Nadere informatie

Tentamen Computersystemen

Tentamen Computersystemen Tentamen Computersystemen baicosy6 2e jaar bachelor AI, 2e semester 21 oktober 213, 9u-11u OMHP D.9 vraag 1 Van een Single Cycle Harvard machine hebben de componenten de volgende propagation delay time:

Nadere informatie

Microcontrollers Labo

Microcontrollers Labo Microcontrollers Labo 8051 based microcontroller ADuC832 from Analog Devices 06/2016 Roggemans M. (MGM) LES 0 Testen en verdelen van de hardware FTP site overlopen Installeren van software om thuis te

Nadere informatie

Stappenmotor Interface. Controller

Stappenmotor Interface. Controller Besturing In deze moderne tijd zal de besturing geheel elektrisch worden uitgevoerd. De bedoeling is dat er voor ieder afgaand spoor een wisseladres gebruikt worden. Dit betekend dan een reeks van 24 aansluitende

Nadere informatie

Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontroller Uit Wikipedia A microcontroller (sometimes abbreviated µc or uc) is a small computer on a single integrated circuit

Nadere informatie

4) De IPC@CHIP hardware.

4) De IPC@CHIP hardware. 4) De IPC@CHIP hardware. Hier geven we een beschrijving van de verschillende hardware-onderdelen van het RIOT bord en hun onderlinge samenhang. De belangrijkste componenten zijn: de IPC@CHIP SC12, een

Nadere informatie

Tinyserir-RC5. Datasheet. Tinyserir-RC5 Page: 1 of 8

Tinyserir-RC5. Datasheet. Tinyserir-RC5 Page: 1 of 8 9600 bps RS-232 interface voor uitlezing van Ontvangen RC5 codes Led aanduiding bij ontvangst van Infrarood pulsen Led aanduiding goede werking Interne firmware Inwendige oscillator Weinig externe componenten

Nadere informatie

computerarchitectuur antwoorden

computerarchitectuur antwoorden 2017 computerarchitectuur antwoorden F. Vonk versie 1 2-8-2017 inhoudsopgave hardware... - 3 - CPU... - 3 - bussen... - 4 - bridges... - 4 - RAM... - 4 - hardware architectuur... - 5 - Dit werk is gelicenseerd

Nadere informatie

Halfgeleider geheugens:

Halfgeleider geheugens: HALFGELEIDER-GEHEUGENS Halfgeleider geheugens: elektronische schakelingen kunnen binaire informatie opnemen, bewaren en weergeven vaak als geheugenblok in complex digitaal systeem voorbeeld: (micro)computersysteem

Nadere informatie

In- en uitgangssignalen van microprocessoren

In- en uitgangssignalen van microprocessoren In- en uitgangssignalen van microprocessoren E. Gernaat 1 Overzicht signalen Informatie van en naar een microprocessor kan parallel of seriëel gebeuren. Bij parallel-overdracht zal elke lijn (draad) een

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 5: Timers/counters & Interrupts Timers/counters Hardware timers/counters worden in microcontrollers gebruikt om onafhankelijk van de CPU te tellen. Hierdoor kunnen andere

Nadere informatie

Digitale technieken Deeltoets II

Digitale technieken Deeltoets II Digitale technieken Deeltoets II André Deutz 11 januari, 2008 De opgaven kunnen uiteraard in een willekeurige volgorde gemaakt worden geef heel duidelijk aan op welke opgave een antwoord gegegeven wordt.

Nadere informatie

Jan Genoe KHLim. PCI Signalen en timing

Jan Genoe KHLim. PCI Signalen en timing PCI Signalen en timing Jan Genoe KHLim 1 Doelstellingen PCI bus: 1. Laag vermogenverbruik 5 V en 3.3 V signaalomgeving Verschillende kaarten voor 3.3 V en 5 V Het doel is een evolutie naar 3.3 V bus en

Nadere informatie

Scan-pad technieken. Zet elk register om in een scan-pad register (twee opeenvolgende D-latches: master-slave):

Scan-pad technieken. Zet elk register om in een scan-pad register (twee opeenvolgende D-latches: master-slave): Zet elk register om in een scan-pad register (twee opeenvolgende D-latches: master-slave): D is de normale data ingang C is de normale fase 1 klok I is de data ingang van het shift-regiester A is de klok

Nadere informatie

Uitwerking oefententamen Computerarchitectuur December 2016

Uitwerking oefententamen Computerarchitectuur December 2016 Uitwerking oefententamen Computerarchitectuur December 2016 I.a. De overall CPI kan worden berekend met de formule n IC i CPI Instruction count CPI i voor de ratio vullen we telkens de geven frequentie

Nadere informatie

De computer als processor

De computer als processor De computer als processor DE FYSIEKE COMPUTER Componenten van de computerconfiguratie Toetsenbord Muis Scanner Microfoon (Extern geheugen) Invoerapparaten Uitvoerapparaten Monitor Printer Plotter Luidspreker

Nadere informatie

Computerarchitectuur. H&P Ch 2. Memory Hierarchy Design

Computerarchitectuur. H&P Ch 2. Memory Hierarchy Design Computerarchitectuur H&P Ch 2. Memory Hierarchy Design Kristian Rietveld http://ca.liacs.nl/ Motivatie Hoe dichter bij de CPU, hoe sneller het geheugen. - Maar ook: kleiner en duurder. Programmeurs willen

Nadere informatie

Computerarchitectuur. Terugblik / discussie / oefenopgaven

Computerarchitectuur. Terugblik / discussie / oefenopgaven Computerarchitectuur Terugblik / discussie / oefenopgaven Kristian Rietveld http://ca.liacs.nl/ Trends & Performance Voorkennis We bouwden een 4-bit microprocessor bij Digitale Technieken. Bij computerarchitectuur

Nadere informatie

De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012

De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012 De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012 Tanenbaum hoofdstuk 2 von Neumann - architectuur. Tanenbaum, Structured Computer Organiza4on, FiMh Edi4on, 2006 Pearson Educa4on,

Nadere informatie

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel)

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel) Intro tot Arduino Wat is Arduino? Volgens de website: Arduino is an open-source electronics prototyping platform based on flexible, easy-to-use hardware and software. It's intended for artists, designers,

Nadere informatie

Van Poort tot Pipeline. Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam

Van Poort tot Pipeline. Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam Van Poort tot Pipeline Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam Van Poort tot Pipeline Pipeline processor One cycle machine Calculator File of registers Assembly

Nadere informatie

Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven

Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven EmSE presentatie Home Control: waar ben ik Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven Ad-hoc presentatie aan de hand van een project waar ik nog mee bezig ben... Nog niet alles is

Nadere informatie

C-Tech TSFP 2010T PROFESSIONELE TERRESTRISCHE SIGNAALMETER

C-Tech TSFP 2010T PROFESSIONELE TERRESTRISCHE SIGNAALMETER C-Tech TSFP 2010T PROFESSIONELE TERRESTRISCHE SIGNAALMETER Gebruiksaanwijzing Content Productomschrijving 1.Handleiding 1 1.1 Voorzijde en toetsen 1 1.2 Power On/Off 3 1.3 Netvoeding & Batterij 3 2. Menu

Nadere informatie

Meet the Arduino FAMILY

Meet the Arduino FAMILY www.arduino.cc Arduino is HARDWARE Meet the Arduino FAMILY Mega Lilypad Ethernet Mini En meer... Gemeenschappelijke kenmerken Printkaartje met een ATMEL microcontroller Digitale en analoge in- en/of uitgangen

Nadere informatie

Arduino. HCC Vlaanderen - Mechelen 7 februari 2011. Luc De Cock

Arduino. HCC Vlaanderen - Mechelen 7 februari 2011. Luc De Cock Arduino HCC Vlaanderen - Mechelen 7 februari 2011 Luc De Cock Inhoud Wat is Arduino? Wat hebben we nodig? Arduino IDE Voorbeelden Extra tools Uitbreidingen Wat is Arduino? Open source electronica platform

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 3: Eenvoudige externe hardware & hardware programmeren in C Hardware programmeren in C Inmiddels ben je al aardig op gang gekomen met het programmeren van microcontrollers.

Nadere informatie

Inleiding Digitale Techniek. Week 7 Schuifregisters Jesse op den Brouw INLDIG/2013-2014

Inleiding Digitale Techniek. Week 7 Schuifregisters Jesse op den Brouw INLDIG/2013-2014 Inleiding Digitale Techniek Week 7 Schuifregisters Jesse op den Brouw INLDIG/213-214 Schuifregisters In de digitale techniek en met name in de digitale communicatie wordt veel gebruik gemaakt van seriële

Nadere informatie

Projectwerk microcontrollers:

Projectwerk microcontrollers: Projectwerk microcontrollers: Doel van het labo Kenmerken van microcontrollers bestuderen Zelfstandig bestuderen van onbekende componenten aan de hand van technische documentatie (datasheets, schema s,

Nadere informatie

Microcontrollers Week 2 Opbouw ATmega32 controller, instructies Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Week 2 Opbouw ATmega32 controller, instructies Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Week 2 Opbouw ATmega32 controller, instructies Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Blokdiagram ATmega32 2 ATmega32 Features 131 instructies 32 KB Flash ROM programmageheugen 2 KB Intern

Nadere informatie

MURRELEKTRONIK IO-LINK, EN NU? Roel Janssen

MURRELEKTRONIK IO-LINK, EN NU? Roel Janssen MURRELEKTRONIK IO-LINK, EN NU? Roel Janssen MURRELEKTRONIK Onze systemen en waar u deze kan tegenkomen. Elektronica in de schakelkast I/O-Systemen Automotive Interfaces Aansluittechniek Werktuigmachine

Nadere informatie

Geheugenbeheer. ICT Infrastructuren 2 december 2013

Geheugenbeheer. ICT Infrastructuren 2 december 2013 Geheugenbeheer ICT Infrastructuren 2 december 2013 Doelen van geheugenbeheer Reloca>e (flexibel gebruik van geheugen) Bescherming Gedeeld/gemeenschappelijk geheugen Logische indeling van procesonderdelen

Nadere informatie

Interface Technieken. Roggemans M. 2012

Interface Technieken. Roggemans M. 2012 Interface Technieken Roggemans M. 2012 Evaluatie Begrijpen leerstof Figuren kunnen verklaren/uitleggen Kritische kijk op technologie (info van het internet) Basiskennis analoge 1 Herbekijk leerstof en

Nadere informatie

programmeerbare set voor een eenvoudige I/O-communicatie via Ethernet Modbus/TCP in beschermingsgraad IP67 TI-BL67-PG-EN-S-2

programmeerbare set voor een eenvoudige I/O-communicatie via Ethernet Modbus/TCP in beschermingsgraad IP67 TI-BL67-PG-EN-S-2 Type Ident no. 1545098 Aantal kanalen 2 Afmetingen (B x L x D) 108 x 145 x 77.5 mm programmeerbaar volgens IEC 61131-3 met CoDeSys Tot 50m kabellengte tussen interface en schrijf-leeskop 10/100 MBit/s

Nadere informatie

Handleiding HCS VB5248

Handleiding HCS VB5248 Handleiding HCS VB5248 Analoge Uitgangsmodule met 8 uitgangen HCS Building Automation Kompasstraat 7a, 2901AM Capelle a/d IJssel Postbus 182, 2900AD Capelle a/d IJssel Tel. +31(0)10 458 00 00 Fax +31(0)10

Nadere informatie

Microcontrollers Week 5 Interrupts, Timer/Counter 0 Jesse op den Brouw INLMIC/

Microcontrollers Week 5 Interrupts, Timer/Counter 0 Jesse op den Brouw INLMIC/ Microcontrollers Week 5 Interrupts, Timer/Counter 0 Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Interrupts Stel dat een programma snel moet reageren op een event (gebeurtenis) van buitenaf. Dit kan worden opgelost

Nadere informatie

8. Bussystemen. 8.1 Wat is een bus?

8. Bussystemen. 8.1 Wat is een bus? 8. Bussystemen 8.1 Wat is een bus? In de electronica is een bus een verzamelpunt voor soortgelijke elektronische signalen. Deze centralisering heeft tot doel, het aantal verbindingen tussen diverse schakelingen

Nadere informatie

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 3: Tijd, licht en warmte

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 3: Tijd, licht en warmte Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 3: Tijd, licht en warmte Voor deze oefeningenles heb je de handleiding van de uitgedeelde ARM processor nodig. Je kan deze vinden op de website van het

Nadere informatie

32-BITS I/O-CARTRIDGE voor MSX-computers

32-BITS I/O-CARTRIDGE voor MSX-computers 32-BITS I/O-CARTRIDGE voor MSX-computers elektuur januari 1987 Scanned, ocr ed and converted to PDF by HansO, 2001 Hier is 'ie dan. Zoals beloofd. Een l/o-interface voor MSX-computers. Eindelijk kunnen

Nadere informatie

set voor een eenvoudige I/O-communicatie via Ethernet Modbus/TCP / EtherNet/IP / PROFINET in beschermingsgraad IP67 TI-BL67-EN-S-4

set voor een eenvoudige I/O-communicatie via Ethernet Modbus/TCP / EtherNet/IP / PROFINET in beschermingsgraad IP67 TI-BL67-EN-S-4 Voor de integratie in PLC-systemen is geen speciale software (functiemodule) vereist. Tot 50m kabellengte tussen interface en schrijf-leeskop 10/100 MBit/s LED's voor de weergave van de voedingsspanning,

Nadere informatie

Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek

Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek VTI St.- Laurentius Neem eerst de tekst in het boek door, doe dit enkele keren en probeer uiteraard te onthouden wat je leest. Los nadien de

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing AVR910 USB Programmer

Gebruiksaanwijzing AVR910 USB Programmer TECHNISCH INSTITUUT SINT-PAULUS Kruisven 25 2400 Mol Gebruiksaanwijzing Schooljaar 2007-2008 Studierichting EE Gebruiksaanwijzing AVR910 USB Programmer Geïntegreerd in AVR-DevL Board Jan Cools Projecten

Nadere informatie

Een intelligent DMX netwerk

Een intelligent DMX netwerk WORKSHOP STEPP Een intelligent DMX netwerk WORKSHOP STEPP Wat is DMX? Een intelligent DMX netwerk Demo opstelling Probleem oplossing Wat is DMX? Hoe is het DMX signaal ontstaan DMX in de praktijk Hoe

Nadere informatie

Deel 2 S7 Graph Ont4 - GA3

Deel 2 S7 Graph Ont4 - GA3 Deel 2 S7 Graph Ont4 - GA3 Deel 2 : Graph 09/05 1 Wanneer er in een installatie een sequentiële beweging geprogrammeerd moet worden is het interessant om gebruik te maken van S7 Graph. De progammastructuur

Nadere informatie

Vogelaar Electronics DRAFT DelphiStamp VE08201

Vogelaar Electronics DRAFT DelphiStamp VE08201 1 Vogelaar Electronics Dorpsstraat 90 3751 ES Bunschoten Netherlands Telefoon +31 (0)33 2980727 Fax +31 (0)847 115096 E-mail [email protected] DS_intro.doc 19-07-2005 DRAFT DelphiStamp VE08201

Nadere informatie

MODBUS remote I/O-unit type MODBUS4S110

MODBUS remote I/O-unit type MODBUS4S110 MODBUS remote I/O-unit type MODBUS4S110 Opvragen en aansturen van I/O via MODBUS RTU over RS232 of MODBUS IP of directe TCP/IP-socket. De MODBUS4S110 is een unit die als slave via MODBUS RTU (RS232) of

Nadere informatie

Inhoud. 1 De Microcontroller 1. 2 De taal C C in het kort Functies 31

Inhoud. 1 De Microcontroller 1. 2 De taal C C in het kort Functies 31 Inhoud 1 De Microcontroller 1 1.1 Embedded Systemen............................ 1 1.2 De architectuur van de microprocessor en de microcontroller. 4 1.3 Geheugens en geheugenstructuur...................

Nadere informatie

Computerarchitectuur. H&P App. C. Pipelining

Computerarchitectuur. H&P App. C. Pipelining Computerarchitectuur H&P App. C. Pipelining Kristian Rietveld http://ca.liacs.nl/ Motivatie Pipelining is een techniek die tegenwoordig in iedere CPU wordt gebruikt om de performance te verbeteren. Idee:

Nadere informatie

Peripheral Interface Controllers. BRAC clubavond 5-105 PE2WDO

Peripheral Interface Controllers. BRAC clubavond 5-105 PE2WDO Peripheral Interface Controllers -10 PE2WDO Programma Introductie Wat is een PIC Wat heb je nodig om te beginnen Praktijkopdrachten: Voorbeeld met uitleg Opdrachten pag. 2 Wat is een PIC Programmable Intelligent

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Datacommunicatie

Hoofdstuk 10. Datacommunicatie Hoofdstuk 10 Datacommunicatie 1 a A communicatiekanaal B simplex b A B halfduplex c A B fullduplex Figuur 10.1: Vormen van datacommunicatie. communicatie- kanalen bit bit communicatie- kanaal zender serieel

Nadere informatie

DDS chips. DDS = Direct Digital (frequency) Synthesis. Output = sinusvormig signaal. Maximum frequentie = ½ klokfrequentie

DDS chips. DDS = Direct Digital (frequency) Synthesis. Output = sinusvormig signaal. Maximum frequentie = ½ klokfrequentie www.arduino.cc Arduino en DDS DDS chips DDS = Direct Digital (frequency) Synthesis Output = sinusvormig signaal Maximum frequentie = ½ klokfrequentie Frequentie bepaald door tuning word Grootste fabrikant:

Nadere informatie

Computerarchitectuur. App. B. Review of Memory Hierarchy

Computerarchitectuur. App. B. Review of Memory Hierarchy Computerarchitectuur App. B. Review of Memory Hierarchy Kristian Rietveld http://ca.liacs.nl/ Caching De memory wall is een zeer groot probleem dat vraagt om oplossingen. De gebruikelijke oplossing is

Nadere informatie

Tweede workshop Arduino

Tweede workshop Arduino Tweede workshop Arduino In deze workshop zal veel gewerkt worden met voorbeelden die meegeleverd worden met de Arduino IDE. Deze zijn te vinden onder het menu File >Examples. Oefening 1 - Seriële communicatie

Nadere informatie

Servopneumatiek. mart

Servopneumatiek. mart Servopneumatiek mart Flexibel ositioning Intelligent ontrolling.0.005 De komponenten..0.005 Een aandrijving zuigerdiameter 5.. 80.0.005 Een positiemeetsysteem Lineaire-Potentiometer MLO-POT-...-TLF Slaglengte

Nadere informatie

EmSE presentatie. Raspberry Pi: Mijn eerste hapjes

EmSE presentatie. Raspberry Pi: Mijn eerste hapjes EmSE presentatie Raspberry Pi: Mijn eerste hapjes Augustus 2012 Raspberry Pi Kees Moerman, EmSE 2 Wat is de Raspberry Pi Een kleine maar vrij krachtige single-board computer Ontworpen voor educatieve doeleinden

Nadere informatie

A Quick Start Guide: AVR programmeren

A Quick Start Guide: AVR programmeren A Quick Start Guide: AVR programmeren In deze guide wordt uitgelegd hoe men kan beginnnen met het programeren van een ATMEL AVR microcontroller. Er zal een testprogramma uit de software library AVRlib

Nadere informatie

2 Algemene opbouw van een computersysteem

2 Algemene opbouw van een computersysteem Procescomputer E. Gernaat 1 Microprocessoren algemeen Informatie-verwerking zoals behandeld is momenteel vrijwel geheel overgenomen door microprocessoren. Wanneer we voortborduren op het idee van combinatorische

Nadere informatie

Technology, Innovation & Society Delft

Technology, Innovation & Society Delft Technology, Innovation & Society Delft VOORBLAD SCHRIFTELIJKE TOETSEN OPLEIDING TOETSCODE GROEP : ELEKTROTECHNIEK : MICPRG-sc1 : EQ1 TOETSDATUM : 25 JANUARI 2013 TIJD : 15.00 16.30 uur AANTAL PAGINA S

Nadere informatie