Medische Publieksacademie

Transcriptie

1 Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant 22 september 2015 #mclmpa 1

2 Beroerte of CVA: herkennen en snel handelen! Elly van der Kooi, neuroloog Wouter Schuiling, neuroloog Hans Snijder, hoofdredacteur Leeuwarder Courant, moderator? Elly van der Kooi, neuroloog 2

3 Beroerte of CVA Voor de pauze Wat is een beroerte Wat zijn de gevolgen Wat zijn de oorzaken Hoe vaak komt het voor Na de pauze Hoe herken je een beroerte Wat kan je zelf doen Wat doen we in het ziekenhuis Wat is een beroerte Beroerte = CVA CVA = Cerebro Vasculair Accident Accident = ongeluk Vasculair = bloedvaten Cerebro = hersenen CVA = ongeluk in de bloedvaten van de hersenen 3

4 Wat is een beroerte Soorten ongelukken in de bloedvaten van de hersenen - Onbloedig 80% hierover deze avond! - Bloedig 20% Wat is een beroerte Herseninfarct: Door afsluiting bloedvat krijgt het hersenweefsel daaráchter geen voeding en zuurstof en sterft dat deel af. TIA Lichte beroerte, een miniberoerte, waarbij een bloedstolsel (embolie) korte tijd een slagader in de hersenen afsluit, waardoor er korte tijd uitval ontstaat. 4

5 Publieksvraag 1 Stel. U kunt op zaterdagavond even niet uit de woorden komen en had ook even een scheve mond. Gelukkig was dit na een half uurtje weer over. Wat doet u. A. U belt direct met de dokterswacht B. U belt maandag of dinsdag met uw eigen huisarts Publieksvraag 1 Antwoord. A. U belt direct met de dokterswacht! Want. Een TIA moet je zien als een waarschuwing! 1 op de 3 personen die een TIA heeft gehad krijgt een beroerte! 5

6 Wat zijn de gevolgen Lichamelijke problemen met. Kracht = parese gelaat, arm, been Slikken = dysfagie Articuleren = dysartrie Coördinatie = disbalans of ataxie Dit zijn de problemen die je ziet Wat zijn de gevolgen Cognitieve en emotionele problemen met. Dit zijn de problemen die je vaak niet direct ziet 6

7 Publieksvraag 2 Hoe noemen we dit probleem? Publieksvraag 2 Afasie = taalstoornis A = niet Fasie = spreken 7

8 Publieksvraag 3 Hoe noemen we dit probleem? Publieksvraag 3 Apraxie = stoornis in doelgericht handelen A = niet Praxis = doen / handelen 8

9 Wat zijn de gevolgen Agnosie = stoornis in herkennen (zien, horen, voelen, ruiken, eigen lichaamsdeel, gezichten, etc.) A = niet Gnosis = kennen Wat zijn de gevolgen Neglect = geen of verminderde "aandacht" of waarneming voor de aangedane (meestal linker)kant: mensen "negeren" de aangedane zijde en de ruimte daaromheen. 9

10 Wat zijn de gevolgen Moeheid Aandacht- en concentratieproblemen Persoonlijkheidsveranderingen Sociaal gevolgen contacten werk autorijden Depressie En... weer naar huis?? Wat zijn de gevolgen *alleen mensen met CVA infarct of bloeding, TIA buiten beschouwing gelaten, gegevens van mensen die januari 2014 t/m juni 2015 een CVA kregen ** stand juli 2015, 2/3 van deze groep gaat uiteindelijk ook naar huis *** bijvoorbeeld toeristen die Friesland weer verlaten of mensen die al in instelling verblijven 10

11 Wat zijn de oorzaken hoge bloeddruk hartritmestoornissen doorgemaakt hartinfarct in het verleden suikerziekte (diabetes mellitus) hoog cholesterol Wat zijn de oorzaken roken overgewicht weinig lichamelijke activiteit overmatig alcoholgebruik (>2 glazen/dag) ongezonde voeding 11

12 Wat zijn de oorzaken ongezonde voeding overmatig zoutgebruik te weinig groenten te weinig fruit veel dierlijke vetten eten Wat zijn de oorzaken langdurige stress OSAS/ slaapapneus andere familieleden met hart-en vaatziekten zeldzame oorzaken 12

13 Wat zijn de oorzaken Proberen we in de opname uit te zoeken en aan te pakken! Hoe vaak komt het voor Aantal opnames ivm een beroerte in MCL / 6 maanden 13

14 Hoe vaak komt het voor 10e Teveel en... te laat!!! 14

15 Na de pauze... Wat we kunnen als we er snel bij zijn! Acute herkenning en behandeling Beroerte Wouter Schuiling, Neuroloog 15

16 Tijdverlies is hersenverlies!!! 16

17 Amerikaanse film Stroke Heroes Act Fast Waarom moet je er snel bij zijn? 1. Snelle diagnose - Is het geen andere aandoening: (migraine, epilepsie, lage bloedsuiker, ) - Zuurstoftekort (ischaemie) versus bloeding 2. Zoveel als mogelijk hersenweefsel redden: trombolyse 3. Voorkomen en behandelen van complicaties 4. Oorzaak opsporen en zo snel als mogelijk een nieuwe beroerte voorkomen 5. De functionele uitkomst maximaliseren (snel revalideren) 17

18 4. Oorzaak opsporen en zo snel als mogelijk een nieuwe beroerte voorkomen Een TIA moet je zien als een waarschuwing! 1 op de 3 personen die een TIA heeft gehad krijgt een beroerte! Het starten van de medicamenteuze behandeling na een TIA of lichte beroerte na 1 dag in plaats van na 20 dagen 2/3 18

19 Doel van Trombolyse 2. Zoveel als mogelijk hersenweefsel redden: trombolyse A B stolsel infarct sifon a.c.m. C Bloeding in gebied van herseninfarct ischemische zone 19

20 BIOCHEMISCHE PROCESSEN PENUMBRA INFARCT tijd 20

21 RePerfusion vol 5, 1998 time = brain Trombolyse? < 4.5 u BrainCare unit Ademhaling, Bewustzijn en Circulatie (bloeddruk en pols) in orde? In aanmerking voor thrombolyse? 21

22 Er gebeurt veel op de spoedeisende hulp 22

23 Ambulance met CT in Duitsland aanwezigheid bloed Zichtbaar zijn van stolsel vroege tekens van (hyperdens ACM teken) zuurstof tekort 23

24 2u na ontstaan symptomen L 5u na thrombolyse Verlamming rechts comateus Medicijn r-tpa 0.9 mg/kg (max 90 mg) 10 % als bolus rest als infuus over 1 u medicijn stolsel stolsel lost op 24

25 Trombolyse effect NNT (aantal patienten dat men moet behandelen om 1 te vrijwaren van afhankelijkheid of overlijden) < 90 minuten 4 < 180 minuten 7 < 270 minuten 14 Nieuwe ontwikkelingen 25

26 Betere patiëntenselectie voor trombolyse Moderne techniek: CT 2 hours DWI 2.5 hours CT 24 hours 26

27 Film nieuwe behandelmethode: Solitaire FR revascularization device for Acute Ischemic Stroke Animation Groot Nederlands onderzoek: MR CLEAN NNT

28 Groot Nederlands onderzoek: MR CLEAN NNT 3-4 (je moet drie mensen behandelen om 1 extra onafhankelijk te krijgen) 33% in plaats van 19% onafhankelijk (bij andere studies zelfs nog meer verschil) Ook duidelijk verschil in kwaliteit van leven Zelfs al verschil zichtbaar binnen 24 uur 75% van vaten weer open (tov 33%) Hoe vaak wordt thrombolyse toegepast? Jaarlijks mensen getroffen door beroerte 20% in aanmerking voor intraveneuze behandeling 8200 Hiervan weer 20-30% voor intra-arteriële behandeling

29 Hoe vaak en hoe snel wordt trombolyse gegeven (intraveneus) In Nederland bij 15% van de herseninfarcten In Nederland wordt 90% binnen het uur gegeven (deur tot naald) Gemiddelde deur tot naald tijd 38 minuten Gemiddelde start klachten tot deur tijd 80 minuten. 29

30 Film: Spaanstalige versie van FAST 30

31 Take home message Acute herkenning en behandeling Beroerte Einde; Vragen? 31

32 Dank voor uw aandacht! Vragen en forumdiscussie 32

33 #mclmpa Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant 33