HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL"

Transcriptie

1 HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL Begrippen: Relaxed/ neutraal Algehele ontspanning (fysiek/ psychisch) Zelfvertrouwen / zeker Beleving een situatie i/d hand te hebben/zonder probleem aan te kunnen. Terughoudend/verlegen Niet op willen vallen ( let maar niet op mij ) Dominant Hoge(re) lichaamshouding tijdens interactie met andere honden. Deemoedig Lage(re) lichaamshouding tijdens interactie. Actieve dominantie Rechtstreeks aankijken + imponeren door een hoge lichaamshouding (superieure positie innemen) Passieve dominantie Wegkijken, negeren van de ondergeschikte soortgenoot. Actieve onderwerping Contact maken met een lage lichaamshouding en likbewegingen in de richting van de mond(hoek) van een andere hond. Passieve onderwerping bij sterke dreiging nek aanbieden of op de rug gaan liggen (hals en buik aanbieden) en hierdoor agressie van een superieure soortgenoot af te remmen of te voorkomen. Honden zijn meesters in het bewaren van de lieve vrede (conflict vermijdend) Hiervoor gebruiken ze kalmerende signalen voor zichzelf en/of de soorgenoot. Honden zijn roedeldieren. Het belang van de groep waarborgt het belang van het individu. Grote verscheidenheid tussen honden van tegenwoordig kan de communicatie tussen elkaar verstoren. Sociale status tussen honden kan per omstandigheid verschillen. Volgende eigenschappen zijn van belang voor de sociale status. Rustig, stabiel en zelfverzekerd Natuurlijke dominantie Communicatie Alles wat plaats vindt aan lichaamstaal tussen honden wanneer zij zich bewust zijn van de andere hond en wat het gedrag van die andere hond beïnvloed. Angst Intern gevoel van onbehagen Aanmaak van adrenaline + HF omhoog Agressie Doelgerichte energie om te verjagen/ te doden Beschermen van noodzakelijke levensbronnen (eten, territorium, voortplanting) In roedel vervangen door begroetingsmanieren, vrede bewarend gedrag en status Ambivalent Uiterlijk dat duidt op een innerlijk conflict. Gelijktijdige lichaamshoudingen en/of gezichtsuitdrukkingen (mimiek) met een tegengestelde betekenis. Agonistisch gedrag Dreighoudingen met zowel vlucht als aanvalshandelingen. Vooral bij geweldadige ontmoetingen. 1

2 Regelneven/teven Onduidelijke rangorde in de roedel. Te onzeker/ instabiel karakter (niet geschikt als leider) Bemoeien zich overal mee. Zorgen voor onrust in de roedel. Dictator gedrag NB: Hond met natuurlijke dominantie wordt vaak door de roedel zelf in deze positie geplaatst. Hoe sociaalvaardiger een hond is, hoe gemakkelijker hij bij andere honden kan functioneren. De sociaalvaardige hond herkent de zwakke punten bij de andere hond en probeert daarop zijn eigen gedrag aan te passen (geen misbruik van maken) Deze honden hebben een sterke bijtrem bij conflicten. Verwondingen of juist niet ontstaan bewust door interne remmingen. Naast aanleg speelt socialisatie een grote rol bij het sociaalvaardig zijn van de hond. Onvoldoende socialisatie Bang, wantrouwend Onhandig reageren op een situatie. Honden komen sneller in de problemen Beheersen hun eigen hondentaal niet!! Kan leiden tot grote problemen tussen honden Bijv. vechthonden!! Angst Hond zal contact vermijden, houding/ gedrag roept vaak irritatie/ agressie op. Reactie op ander hond/ stadia van gedrag. 1: Actieve onderwerping 2: Passieve onderwerping Lukt dit niet dan verstijven/vluchten of angstagressie (ambivalent) Agressie Ambivalent Mimiek, hoge stand van oren en open/ronde ogen en rimpelen van hoofdhuid (fronzen) Hoge lichaamshouding. Borstel in de nek/ vacht/ staart. Komt voor bij zowel dominante als deemoedige honden (noodweer, angstagressie, zelfverdediging) Gelijktijdige, elkaar tegensprekende houdingen t.a.v. stemming/ bedoeling van de hond (angst Agressie/ deemoedig dominant) Hond is in conflict met zich zelf. Onzeker gedrag. 2

3 Agonistisch Alle vormen van agressief of vredestichtend gedrag. Wisselende stemmingen/bedoelingen tijdens (pseudo) gevecht. Wisseling in motivatie goed te zien in lichaamstaal/ mimiek van de hond. Stress Stresssignalen Signalen Toestand waarin de hond op een inwendige of uitwendige (over) belasting reageert en daarbij krachten concentreert om de situatie onder controle te krijgen. Verhoogde cortisol spiegel Leidt tot een optimale prestatieverhouding. Chronisch vermindering van het weerstandsvermogen Maag/darm klachten Hoge bloeddruk Hartproblemen Nervositeit Rusteloosheid Chronische diaree Hyperseksualiteit Overdreven lichamelijk verzorging (met zelfverwonding tot gevolg) Vernielen Voortdurend blaffen, janken en piepen Van de straat eten Slechte adem Onaangename lichaamsgeur Gespannen spieren Vacht problemen Waarneembare gedragsuitingen om spanning weg te laten vloeien om op een adequate manier te kunnen omgaan met de situatie. Duidelijke indicatie van het welbevinden van de hond. Helpen hond om emoties onder controle te houden. Helpen om andere honden gerust te stellen door aangeven van eigen goede bedoelingen. Helpen om verontrustend contact met ander hond te vermijden. Vaak heeft stress gerelateerd gedrag een element van lichaam verzorging in zich (intern/extern) wat niet passend is bij de situatie op dat moment = overspronggedrag. Gapen Uitschudden Hijgen Tong uitsteken Poot optillen Plasje doen Snuffelen In/over grond krabben Zichzelf krabben 3

4 Niezen Kwijlen Trillen Afdrukken van zweetvoetjes Borstelen Bibberen Verharen Niet meer bewegen Wanneer is stress ernstig??? Vaak stress signalen laten zien. Of 3 verschillende tegelijk laten zien. Constante stress Chronisch hond heeft langdurig geen controle over eigen leven. Probleem gedrag Zelfverminking Te weinig/ te veel eten Dwangmatige bewegingen Hyperactiviteit of passiviteit Nervositeit, rusteloosheid Overbelasting door te hoge prestatieverwachtingen, maar ook verveling kunnen leiden tot chronische stress! Kalmeringssignalen Signalen Signalen ter voorkomen van conflicten en/of stress. Kalmeren van omgeving, hond zelf of beide. Wegkijken/ voorkomen van oogcontact. Ogen zacht maken/smaller maken Rug toekeren. Lijf afdraaien/ zijkant toedraaien/in een bocht aankomen lopen. Langzaam bewegen (hond heeft zichzelf onder controle) Niet meer bewegen. Tong naar buiten steken, neus aflikken (vaak in combinatie met iets toesluiten van de ogen/ knipperen met de ogen) Poot optillen (verzoenend gebaar) Gapen. Snuffelen. Gaan zitten. Gaan liggen. Opsplitsen van ruziemakers door roedelleider (tussen beide komen / dominant gedrag) Kwispelen (lage kwispel duid op spanning t.o.v. andere hond) Speelhouding (spelbuiging in combinatie met wegkijken) 4

5 Belangrijk om persoonlijke zone van de hond te respecteren. Agressie Schuin benaderen. Hoofd wegdraaien + ogen. Zachte/ smalle ogen. Oren wat naar achteren. Uit verdediging van iets waardevols (persoonlijke/ roedelbelangen) Uit angst Frustratie Onduidelijke situatie in rangverhoudingen Overmoedigheid van ondergeschikte Uit pijn Als kalmerings/ deemoedgebaren niet helpen. Vast aan de lijn veroorzaakt vaker agressief gedrag dan loslopen. Opwinding en spanning is dan groter. Communicatie tussen honden onderling wordt hierdoor moeilijker frustratie/ spanning Lijn los houden beter dan strakke lijn Hond is met begeleider bezig i.p.v. met omgeving Bij stress lijn losmaken + laten communiceren Probleem tegenwoordig dat hondensoorten erg divers zijn (lastig voor communicatie) en dat honden niet meer opgevoed worden door soortgenoten of juist niet of verkeerd worden opgevoed. Meestal gaat het gelukkig nog goed. Sociaalvaardige honden zijn beleefde honden!!!!! Vormen van agressie Spelagressie Schijngevecht Spel agressie Angst agressie Territorium agressie Prooi agressie Bek wijd open/kiezen zichtbaar. Oren in de nek. Felheid door deemoed gebaren indammen. Beetje verwilderde uitdrukking. Alleen mogelijk bij sociaal vaardige honden. Honden die gespannen zijn bij een kennismaking kunnen het beste alleen omgaan met zelfverzekerde, stabiele honden. voelen zich niet zo snel uitgedaagd + reageren met meer begrip op het onhandige gedrag van de geremde hond = goed voor socialisatie Tijdens een stoeispelletje ( pak me dan ) wordt er regelmatig een rustpauze genomen en wordt er in de rol van jager gewisseld (superieure hond geeft wisseling aan) Spelen gaat om krachtsverhoudingen en niet om macht!!! Indien dit niet gebeurt gaat het spel vaak om macht en kan het spel uit de hand lopen. Dominantie als honden tijdens het spelen over elkaar heen hangen. 5

6 Spelbuiging Angst agressie Uitnodigen tot spelen Kalmeringsignaal Onderwerpinggebaren en/ of kalmeringssignalen werken niet Geen vluchtweg mogelijk. Territorium agressie Prooi agressie Verdedigen van eigen huis en grond Socialisatie en ras ook bepalend Reuen vaak feller Blaffen schrikt af en werkt daardoor vaak succesbelevend voor de hond Waaksheid en hond totaal negeren werkt kalmerend Normaal gedrag (wie eten heeft mag het houden) Stijve houding, ogen open, gefixeerd Oren naar achteren Staart kwispelt laag en druk Huid op kop staat strak Is geen dominant agressief gedrag Agressie lokt agressie uit Agressieve honden dus niet straffen Professionele hulp inschakelen Observatie van interactie tussen honden. Hoe is de lichaamshouding? Hoe is de mimiek? Hoe benaderen de honden elkaar? Respect voor elkaars persoonlijke zone? Maken ze ontwijkende bewegingen? Zijn er deemoed gebaren of dominante gebaren? Zijn er kalmeringssignalen? Is er angst? Is er dreiging? Is er stress? Is er oversprong gedrag (element van lichaamsverzorging, niet passend bij situatie)? Is er uitnodigend spelgedrag? 6

7 Vervolg? Een bedriegende of ontspannen situatie? Een spelsituatie? Komt er een confrontatie? Zal er gespeeld gaan worden? Gaan honden gewoon hun eigen weg? 7

HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL. Martin Gaus. HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL Martin Gaus. Begrijp precies wat uw hond zegt

HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL. Martin Gaus. HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL Martin Gaus. Begrijp precies wat uw hond zegt HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL Martin Gaus Honden praten met hun lichaam. Kleine veranderingen in mimiek en lichaamshouding kunnen voor de goede verstaander duidelijke taal zijn. De vele heldere foto s en

Nadere informatie

Kalmeringssignalen. De rechter hond laat het wegkijken mooi zien. De collie wendt zijn kop af omdat de andere hond hem aanstaart.

Kalmeringssignalen. De rechter hond laat het wegkijken mooi zien. De collie wendt zijn kop af omdat de andere hond hem aanstaart. Kalmeringssignalen. Om conflicten met soortgenoten (of wat daarvoor wordt aangezien) vóór te zijn gebruikt de hond kalmeringssignalen. Dit zorgt ervoor dat ontmoetingen onderling zonder al te veel stress

Nadere informatie

HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL. Martin Gaus. HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL Martin Gaus. Een zeer bruikbaar en leerzaam boek voor alle hondenbezitters.

HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL. Martin Gaus. HONDENTAAL IS LICHAAMSTAAL Martin Gaus. Een zeer bruikbaar en leerzaam boek voor alle hondenbezitters. RUG 15mm ingen in mimiek en houding kunnen voor de goede verstaander duidelijke taal zijn. In dit boek laat Martin Gaus met vele foto s en heldere uitleg zien wat honden in de omgang met soortgenoten of

Nadere informatie

LES IN LICHAAMSTAAL MIJN PERFECTE PUPPY

LES IN LICHAAMSTAAL MIJN PERFECTE PUPPY LES IN LICHAAMSTAAL MIJN PERFECTE PUPPY DOOR MONIQUE APPELS PAGINA 2 VAN 19 Monique Appels 1e druk: oktober 2012 Dit document behoort bij de online training Mijn perfecte puppy. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDENTAAL. JE KUNT ER

Nadere informatie

De manieren waarop een hond leert. Wat is gedrag?

De manieren waarop een hond leert. Wat is gedrag? De manieren waarop een hond leert Wat is gedrag? Echt alles wat een hond doet wordt gedrag genoemd. Honden gedragen zich zoals honden zich horen te gedragen. Ze doen volkomen natuurlijke en normale hondendingen

Nadere informatie

Aandacht voor gedrag Beloon gewenst gedrag Controle over gedrag DOGSIDE

Aandacht voor gedrag Beloon gewenst gedrag Controle over gedrag DOGSIDE Aandacht voor gedrag Beloon gewenst gedrag Controle over gedrag DOGSIDE Aandacht verlies. De hersenen hebben moeite om informatie te verwerken als er stress is. Door even rust te nemen krijgen de hersenen

Nadere informatie

Hoe praat uw hond? Een hond die wilt spelen, heeft zijn ogen wijd open, zijn oren naar voren gericht of plat en hij kan hijgen of kwijlen.

Hoe praat uw hond? Een hond die wilt spelen, heeft zijn ogen wijd open, zijn oren naar voren gericht of plat en hij kan hijgen of kwijlen. Hoe praat uw hond? 1. Gezichtsuitdrukkingen Na een tijdje kan je zien, aan de gezichtsuitdrukking van de hond, hoe hij zich voelt. Deze informatie kan je tevens combineren met andere signalen van zijn

Nadere informatie

Wat wordt er besproken?

Wat wordt er besproken? Op maandag avond 24-11-14 is er in de praktijk een geweldig leuke lezing geweest over vuurwerk angst! Het was een groot succes met veel gezellige en vooral geïnteresseerde deelnemers, we willen deze dan

Nadere informatie

Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep. Stress en gezondheid

Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep. Stress en gezondheid Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep Stress en gezondheid Acute stress Het stressmechanisme is een overlevingsmechanisme Stressor Het stressmechanisme: Een fysiologisch systeem dat functioneert

Nadere informatie

LET OP!!! Om een oordeel te geven over gedrag moet het hele plaatje meegenomen worden (lichaamstaal, omgeving, wat gebeurde ervoor en erna, enz.

LET OP!!! Om een oordeel te geven over gedrag moet het hele plaatje meegenomen worden (lichaamstaal, omgeving, wat gebeurde ervoor en erna, enz. Kynologisch Instructeur Module A Hoofdstuk 3: Gedrag van Honden Kynocademy 1 LET OP!!! Om een oordeel te geven over gedrag moet het hele plaatje meegenomen worden (lichaamstaal, omgeving, wat gebeurde

Nadere informatie

Werkbladen Hondengedrag: Kalmerende signalen

Werkbladen Hondengedrag: Kalmerende signalen Werkbladen Hondengedrag: Kalmerende signalen Figuur 1: Artikel NRC Blaffende honden De wetenschappers in het bovenstaande artikel denken dat honden hard hun best doen om met ons te communiceren op de manier

Nadere informatie

Hondentaal. Wat wil jouw hond je duidelijk maken?

Hondentaal. Wat wil jouw hond je duidelijk maken? Hondentaal Wat wil jouw hond je duidelijk maken? Honden proberen met hun houding duidelijk te maken wat ze bedoelen. Hun oren, staart, lichaam en gezicht kunnen heel veel duidelijk maken, evenals hun blaf

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Anneke Augustinus Alpha Hondengedragstherapeute

Anneke Augustinus Alpha Hondengedragstherapeute Het socialiseren van onze pup Anneke Augustinus Alpha Hondengedragstherapeute Indeling van de lezing: Praktijkvoorbeeld angst De socialisatie van de pup praktijkvoorbeeld dominante agressie De rangbevestiging

Nadere informatie

Werkblad: Gedrag van honden

Werkblad: Gedrag van honden Werkblad: Gedrag van honden Wat ga je doen? Je gaat het gedrag van honden bekijken als ze buiten lopen, op straat of in een park. Wat is het doel? Deel I. Onderzoeken hoe honden zich gedragen. Vragen hierbij

Nadere informatie

Bijtincidenten voorkomen. middels een protocol

Bijtincidenten voorkomen. middels een protocol Bijtincidenten voorkomen middels een protocol Bijtincidenten voorkomen middels een protocol Inleiding Het risico op een ongeval of vervelende ervaring tijdens (vrijwilligers)werk in het asiel moet zo klein

Nadere informatie

Vuurwerkangst bij honden

Vuurwerkangst bij honden Vuurwerkangst bij honden Wat wordt bedoeld met angst? Angst is een normale reactie op gevaar of dreiging. Zonder angst zouden we niet kunnen overleven. Dit geldt voor elk levend wezen, dus ook voor de

Nadere informatie

Lichaamstaal, natuurlijk gedrag en kalmerende signalen

Lichaamstaal, natuurlijk gedrag en kalmerende signalen Lichaamstaal, natuurlijk gedrag en kalmerende signalen Wat zegt mijn hond nu eigenlijk echt? Communicatie Honden maken van hun hele lichaam gebruik om te communiceren. Ze proberen ons continu duidelijk

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie Afdeling revalidatie Psychosomatische fysiotherapie Gespannen??? Pijn??? Vermoeid???? UIT BALANS. IN BALANS In deze folder krijgt u informatie over psychosomatiek, over wat psychosomatische klachten zijn

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Therapieën VECHTENDE HONDEN. Martin Gaus

Therapieën VECHTENDE HONDEN. Martin Gaus Honden Therapieën VECHTENDE HONDEN Voorwoord Dit is een boekje met maar een bedoeling: U te helpen een betere relatie met uw hond op te bouwen. Natuurlijk bent u dol op uw hond en waarschijnlijk ziet u

Nadere informatie

Hoe kalmerend zijn kalmerende signalen?

Hoe kalmerend zijn kalmerende signalen? TEKST EN FOTO S: CHARLOTTE PHEBE POST Hoe kalmerend zijn kalmerende signalen? De Noorse hondentrainer Turid Rugaas is bij de meeste mensen bekend van haar werk op het gebied van kalmerende signalen bij

Nadere informatie

Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening

Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening 1. Wat is stress? 2. Een aandoening als oorzaak voor stress en psychosociale problematiek 3. Problematiek

Nadere informatie

Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten.

Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten. Maak kennis met A.L.A. in 3 stappen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen; Wat het lichaam verwerkt heeft kan het hoofd loslaten. Om je zeker en krachtig te voelen zijn geen ingewikkelde technieken nodig.

Nadere informatie

Agressie = er wordt steeds een norm overschreden, (door jezelf bepaald) en steeds als negatief ervaren. lichte vormen horen tot het werkveld?

Agressie = er wordt steeds een norm overschreden, (door jezelf bepaald) en steeds als negatief ervaren. lichte vormen horen tot het werkveld? Coenye Patrick Agressie = er wordt steeds een norm overschreden, (door jezelf bepaald) en steeds als negatief ervaren. lichte vormen horen tot het werkveld? = betekenisvol gedrag ( tussen bedoeling van

Nadere informatie

Oefening buikademhaling

Oefening buikademhaling Omgaan met stress Oefening buikademhaling Adem langzaam in gedurende drie tellen (door je neus) Adem langzaam uit gedurende vijf tellen (door je mond) Leg je hand op je buik om te voelen of je buik beweegt:

Nadere informatie

07-04-15. Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Na vanmiddag. bij ouderen met een verstandelijke beperking

07-04-15. Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Na vanmiddag. bij ouderen met een verstandelijke beperking Na vanmiddag Herkennen van en omgaan met Angst en Depressie bij ouderen met e Weet u hoe vaak angst en depressie voorkomen, Weet u wie er meer risico heeft om een angststoornis of depressie te ontwikkelen,

Nadere informatie

Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin

Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin Een scherpe blik op de stroeve relatie tussen Obama en Poetin De afgelopen maanden lijken de VS en Rusland af te stevenen op een flinke confrontatie. Aan de hand van beelden laten wij u zien, waarom deze

Nadere informatie

Klinische Ethologie Hond 1

Klinische Ethologie Hond 1 Klinische Ethologie Hond 1 Adres Plaats Telefoon (thuis) Telefoon (werk) Telefoon (mobiel) Ras Leeftijd Gewicht Tat.Nr. H / K M / V Dossiernummer Discipline Klinicus Datum Iatrotroop Probleem Aard: sinds:

Nadere informatie

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Inhoud Definitie gezond Biopsychosociaal model Psychische gezondheid Stress

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen Jos van Erp Geen belangenverstrengeling d.m.v. Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere vergoeding Aandeelhouder Of anders Disclosure belangen spreker Bewegen én berusten:

Nadere informatie

PRAKTISCH ALLEEN THUIS BLIJVEN

PRAKTISCH ALLEEN THUIS BLIJVEN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH ALLEEN THUIS BLIJVEN over houden van huisdieren Honden zijn groepsdieren en zijn van nature graag bij hun

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Gedrag

Samenvatting Biologie Gedrag Samenvatting Biologie Gedrag Samenvatting door Quintin 1754 woorden 2 april 2016 8,5 2 keer beoordeeld Vak Biologie Onderwerp Gedrag Inhoud Wat is gedrag? Hoe wordt gedrag veroorzaakt? Hoe wordt gedrag

Nadere informatie

Storm op komst. We vinden het belangrijk dat onze kinderen rekening leert te houden met

Storm op komst. We vinden het belangrijk dat onze kinderen rekening leert te houden met Storm op komst Vandaag liep ik met mijn hond voorbij een schoolplein waar de pauze in volle gang was. Overal spelende en blije kinderen, maar bij het hek stonden een beteuterde kleuter en zijn juffrouw.

Nadere informatie

Agressief gedrag. Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Agressief gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken.

Agressief gedrag. Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Agressief gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Agressief gedrag Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Agressief gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Wat is agressief gedrag? Dementie kan ervoor zorgen

Nadere informatie

Kalmerende Signalen - De Kunst van het Overleven

Kalmerende Signalen - De Kunst van het Overleven Kalmerende Signalen - De Kunst van het Overleven Auteur: Turid Rugaas Vertaling: Els Selbach Voor dieren die in een roedel leven is het belangrijk om te kunnen communiceren met de eigen soort. Ze moeten

Nadere informatie

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz is lid van: VBAG (Vereniging ter Bevordering van Alternatieve Geneeswijze) Shibumi (International

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Hondenclub Aardenburg

Hondenclub Aardenburg De theorie achter de praktijk 09 Oktober 2018 1 Doel van deze avond/ informatie uitwisselen Hond in huis wat nu?/ gedrag/opvoeding /aanschaf 8-15 jaar/ Dog is not for christmas but just for life. Wat is

Nadere informatie

Observatielijst Welbevinden Algemeen (WA)

Observatielijst Welbevinden Algemeen (WA) Observatielijst Welbevinden Algemeen (WA) Toelichting De Observatielijst Welbevinden Algemeen beslaat drie terreinen: A: het kind zelf B: het kind in relatie tot de leidster C: het kind in relatie tot

Nadere informatie

Training Omgaan met Agressie en Geweld

Training Omgaan met Agressie en Geweld Training Omgaan met Agressie en Geweld 2011 Inleiding In veel beroepen worden werknemers geconfronteerd met grensoverschrijdend gedrag, waaronder agressie. Agressie wordt door medewerkers over het algemeen

Nadere informatie

Affirmaties, welke passen bij mij?

Affirmaties, welke passen bij mij? Affirmaties, welke passen bij mij? Veel mensen maken gebruik van affirmaties, om hun gevoel, zelfbeeld en gedachten positief te beïnvloeden. Regelmatig hoor ik van cliënten, dat hoe vaak ze ook affirmeren,

Nadere informatie

Psychosomatische fysiotherapie

Psychosomatische fysiotherapie Psychosomatische fysiotherapie bij DE KERN boz Praktijk voor Natuurgeneeskunde De Snoostraat 13 4624 VJ Bergen op Zoom Telefoon 0164-210700 Email: [email protected] Website: www.dekernboz.nl Kamer van

Nadere informatie

Toolboxmeeting Agressie & Geweld

Toolboxmeeting Agressie & Geweld Agressie en geweld, seksuele intimidatie en pesten op het werk vormen een aanzienlijk probleem. Uit onderzoek blijkt dat het ziekteverzuim onder slachtoffers van seksuele intimidatie en agressie en geweld

Nadere informatie

KBC Starters-event 10 mei 2014

KBC Starters-event 10 mei 2014 KBC Starters-event 10 mei 2014 Ondernemerskwaliteiten Renske Harte GZ haptotherapeut Aquaphilia : Liefdegevoelens voor het water Kwaliteiten Waargaatje hart van open? Motortjes en Putjes Van wie of wat

Nadere informatie

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie Non-verbale communicatie Wie de taal van het lichaam wil leren begrijpen, moet eerst de verschillende signalen leren kennen, herkennen en goed inschatten. Meestal richten we (bewust) onze aandacht op het

Nadere informatie

Behavior Adjustment Training

Behavior Adjustment Training Behavior Adjustment Training BAT in het kort BAT wordt gebruikt om honden zelfverzekerder en socialer te maken. De eigenaar leert de hond te lezen en in te springen op de signalen die de hond afgeeft.

Nadere informatie

Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren. Bouwen aan zelfvertrouwen. Jeugd

Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren. Bouwen aan zelfvertrouwen. Jeugd Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren Bouwen aan zelfvertrouwen Jeugd 1. Weerbaarheidstrainingen voor kinderen Heeft uw kind moeite met voor zichzelf op te komen? Of is uw kind wellicht te weerbaar?

Nadere informatie

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Basis emoties 28-3-2012. Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Basis emoties 28-3-2012. Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties AGRESSIE en psychiatrische sen Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties Basis emoties Psychofysiologische reactie op een prikkel Stereotype patroon van motoriek,

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

7 Handvatten voor je dagelijks leven.

7 Handvatten voor je dagelijks leven. Via 3 Wegen naar Rust, Kracht en Zelfvertrouwen 7 Handvatten voor je dagelijks leven. Wieneke Timmermans www.jeoorsprong.nl Om je zeker, goed en krachtig te voelen zijn geen ingewikkelde technieken nodig.

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

Whitepaper Psychosomatiek. Sanien de Groot-Likkel. Algemeen fysiotherapeut & Psychosomatisch fysiotherapeut

Whitepaper Psychosomatiek. Sanien de Groot-Likkel. Algemeen fysiotherapeut & Psychosomatisch fysiotherapeut Whitepaper Psychosomatiek Sanien de Groot-Likkel Algemeen fysiotherapeut & Psychosomatisch fysiotherapeut Inhoud Wat zijn psychosomatische klachten? Hoe ontstaan psychosomatische klachten? Wat doet een

Nadere informatie

Kattenkwaad! Over agressie bij katten. gedrag

Kattenkwaad! Over agressie bij katten. gedrag gedrag Tekst: Nienke Bijvoets en Mona de Keizer Dierenarts Nienke Bijvoets en Mona de Keizer hebben beiden een eigen praktijk als gedragstherapeut voor katten. Ze zijn aangesloten bij diergedragspecialist

Nadere informatie

HANDIG HONDEN ONTMOETEN

HANDIG HONDEN ONTMOETEN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG HONDEN ONTMOETEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN ONTMOETEN. JE KUNT ER

Nadere informatie

Agressie en enige achterliggende oorzaken

Agressie en enige achterliggende oorzaken Agressie en enige achterliggende oorzaken Door Suzanne Clothier Vertaling door Jan Tholhuijsen Of we het wel of niet leuk vinden, we zullen moeten herkennen dat heel veel gedrag, dat we agressie noemen,

Nadere informatie

De Campbell-test. ofwel: Welk karakter heeft mijn puppy?

De Campbell-test. ofwel: Welk karakter heeft mijn puppy? e ampbell-test ofwel: Welk karakter heeft mijn puppy? Introductie In 1975 werd de ampbell-test ontwikkeld. Het is een test die als doel heeft het karakter van een puppy in beeld te brengen. e test bestaat

Nadere informatie

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014 Basis emoties AGRESSIE en psychiatrische stoornissen Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties Psychofysiologische reactie op een prikkel Stereotype patroon van motoriek,

Nadere informatie

SIPP persoonlijkheidsvragenlijst

SIPP persoonlijkheidsvragenlijst SIPP persoonlijkheidsvragenlijst Deze vragenlijst bestaat uit een aantal stellingen. Deze stellingen hebben betrekking op de laatste 3 maanden. Door per stelling aan te geven in hoeverre u het hier bent,

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten

Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten In deze folder vindt u informatie over de training Stressreductie en Stressregulatie, die verzorgd wordt door de afdeling Medische

Nadere informatie

Welkom aan Eddo onze therapie/sociale hond. Eén hond, aandachtspunten voor iedereen

Welkom aan Eddo onze therapie/sociale hond. Eén hond, aandachtspunten voor iedereen Welkom aan Eddo onze therapie/sociale hond. Eén hond, aandachtspunten voor iedereen Esther, Rosette, Christine en Veerle volgden een bijscholing, die gegeven werd door Dyadis. Zij kregen uitleg over: Lichaamstaal

Nadere informatie

Het voelt nu anders. Veranderde emoties na hersenletsel. Niels Farenhorst Klinisch psycholoog

Het voelt nu anders. Veranderde emoties na hersenletsel. Niels Farenhorst Klinisch psycholoog Het voelt nu anders Veranderde emoties na hersenletsel Niels Farenhorst Klinisch psycholoog Anderen zeiden: Ik ben nu eerder emotioneel Mijn stemmingen wisselen snel Ik erger mij overal aan Ik ben onzeker

Nadere informatie

Kalmerende signalen De kunst van het overleven. Author: Turid Rugaas,, Vertaling: Hanneke van der Woud

Kalmerende signalen De kunst van het overleven. Author: Turid Rugaas,, Vertaling: Hanneke van der Woud Kalmerende signalen De kunst van het overleven Author: Turid Rugaas,, 2013. Vertaling: Hanneke van der Woud Voor diersoorten die in roedels leven is het belangrijk om te kunnen communiceren met hun eigen

Nadere informatie

Hondenetiquette. Joggers en fietsers maar zelfs wandelaars vinden honden niet altijd even fijn.

Hondenetiquette. Joggers en fietsers maar zelfs wandelaars vinden honden niet altijd even fijn. Hondenetiquette Honden zijn leuk! Maar zijn alle honden even leuk? Joggers en fietsers maar zelfs wandelaars vinden honden niet altijd even fijn. En om heel eerlijk te zijn jij vindt toch ook niet elke

Nadere informatie

Aandacht voor jezelf. - Aanraken is een eerste levensbehoefte

Aandacht voor jezelf. - Aanraken is een eerste levensbehoefte Aandacht voor jezelf - Aanraken is een eerste levensbehoefte - Aanraking stimuleert de activiteit van de nervus vagus, de zenuwbaan die de afscheiding van de hormonen die een rol spelen bij de voedselopname,

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

Mijn kat is plots een duivel geworden!

Mijn kat is plots een duivel geworden! GEDRAG Kirsten Meijer is gedragstherapeut voor katten. Ze is aangesloten bij Tinley Gedragstherapie voor Dieren en schrijft regelmatig artikelen over kattengedrag op basis van wetenschappelijke inzichten

Nadere informatie

Beter omgaan met STRESS. E-book

Beter omgaan met STRESS. E-book Beter omgaan met STRESS E-book In het kort - - - - - X 1. Bij stress helpt het om op een rij te zetten wat bij u spanning geeft en wat u juist energie geeft. 2. Praat er met iemand over die u vertrouwt.

Nadere informatie

Nascholing hondengedrag

Nascholing hondengedrag Nascholing hondengedrag Lezing 21 januari 2017 Eline Teygeler Even voorstellen Psycholoog Gediplomeerd gedragstherapeut voor dieren Mede eigenaar Tinley Gedragstherapie voor Dieren BV Docent diergedrag

Nadere informatie

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2 Toetsopdracht Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra Studentnummer: 500646500 Klas: 2B2 Datum: 15 januari 2013 Reflectieverslag bijeenkomst 1,2 en 3 Zingevingsgesprekken Dit

Nadere informatie

Opleidingscyclus Winkelveiligheid 2014 Workshop 1 Diefstal door collega s: hoe stel je het vast en hoe ga je ermee om?

Opleidingscyclus Winkelveiligheid 2014 Workshop 1 Diefstal door collega s: hoe stel je het vast en hoe ga je ermee om? Opleidingscyclus Winkelveiligheid 2014 Workshop 1 Diefstal door collega s: hoe stel je het vast en hoe ga je ermee om? Hoe omgaan met moeilijke situaties? Hoe pak ik conflicten en agressie aan? David De

Nadere informatie

HEADS LARGER THAN HANDS

HEADS LARGER THAN HANDS HEADS LARGER THAN HANDS Op zoek naar meer balans Drs. Annemarije Struik Psycholoog HOE ZIT HET MET JOU?? Quotes uit de praktijk Ik vind het allemaal zo leuk Ik geef dingen niet graag uit handen Als ik

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant

Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant Inleiding - Stellingen. - Ontstaan psychiatrische aandoeningen. - Wat zien naastbetrokkenen. - Invloed van borderline op

Nadere informatie

EHBOnrust in. EHBOnrust in een (werk)relatie. EHBOnrust als leidinggevende. EHBOnrust in teams

EHBOnrust in. EHBOnrust in een (werk)relatie. EHBOnrust als leidinggevende. EHBOnrust in teams EHBOnrust in Er zijn nog 3 brieven die wellicht interessant voor je zijn of voor iemand die je kent: EHBOnrust in een (werk)relatie EHBOnrust als leidinggevende EHBOnrust in teams Briska Smit Briska ontspant

Nadere informatie

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Jezelf presenteren De medewerker moet zichzelf goed presenteren. Bijvoorbeeld door er schoon en verzorgd uit te zien. Zo laat hij/zij een goede indruk

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Is er vaker sprake van angst en depressie in de palliatieve fase?

Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Is er vaker sprake van angst en depressie in de palliatieve fase? Herkennen van en omgaan met Angst en Depressie bij (oudere) mensen met een verstandelijke beperking Is er vaker sprake van angst en depressie in de palliatieve fase? Kennis over angst en depressie Risicofactoren

Nadere informatie

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen?

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Familie of naaste zijn van iemand die zichzelf beschadigt kan erg moeilijk zijn. Iemand van wie je houdt doet zichzelf pijn en het lijkt alsof je niks kunt

Nadere informatie

HANDIG VERDEDIGEN VAN VOER EN SPEELTJES

HANDIG VERDEDIGEN VAN VOER EN SPEELTJES HANDIG VERDEDIGEN VAN VOER EN SPEELTJES l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE

Nadere informatie

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen De wijsheid om het verschil te zien De psychologie van pijn. Sint-Jozefkliniek Bornem - Willebroek Barbara

Nadere informatie

Zorg voor Jezelf Gids

Zorg voor Jezelf Gids Zorg voor Jezelf Gids Ontdek welke 3 gewoontes je tegenhouden om een relaxed leven te hebben Wat ga je ontdekken? W e l k e g e w o o n t e s j e i n z e t i n e e n p o g i n g e e n s t r e s s v r i

Nadere informatie

Beide methodes komen uitgebreid aan bod in de komende pagina s.

Beide methodes komen uitgebreid aan bod in de komende pagina s. Voorwoord Zindelijkheidstraining is erop gericht om uw hond zo snel mogelijk te leren om buiten het huis zijn behoefte doen, of eventueel in een geschikte plek binnenshuis. We bespreken twee methodes voor

Nadere informatie

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar?

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Workshop Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Liesbeth Niessen Psycholoog Arbeid en Gezondheid N.I.P. www.competencecoaching.nl

Nadere informatie

Overstrekken bij baby s

Overstrekken bij baby s Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor ouders Overstrekken bij baby s z 1 Als uw baby voortdurend de rugspieren aanspant en het hoofdje achterover drukt, overstrekt hij zich.

Nadere informatie

Heleen Schoots-Wilke

Heleen Schoots-Wilke Heleen Schoots-Wilke Principe 7 Principe 7 Leerlingen: Heb vertrouwen in je zelf Maak het jezelf niet te gemakkelijk Docenten: Geef vertrouwen Zorg voor voldoende uitdaging Stress. 100 biljoen neuronen

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting 10 Samenvatting Samenvatting Hoe snel word je boos als iemand je provoceert? Het traditionele antwoord op deze vraag is dat het afhangt van je individuele neiging om boos te worden. Als je

Nadere informatie

29/11/2016. De wereld van dementie. PERSOON met dementie. Expertisecentrum Dementie Paradox. Besef en beleving. Dementerenden.

29/11/2016. De wereld van dementie. PERSOON met dementie. Expertisecentrum Dementie Paradox. Besef en beleving. Dementerenden. De wereld van dementie Frederix Nelle Expertisecentrum Dementie Paradox We spreken niet meer over Dementen Dementerenden Maar : PERSOON met dementie Elke persoon met dementie is UNIEK! Besef en beleving

Nadere informatie

COMPLEX TRAUMA. Symposium 25 februari 2019 Hand-out Drs. A. Oud

COMPLEX TRAUMA. Symposium 25 februari 2019 Hand-out Drs. A. Oud COMPLEX TRAUMA Symposium 25 februari 2019 Hand-out Drs. A. Oud HAND-OUT BIJ PRESENTATIE VAN AD OUD OVER COMPLEX TRAUMA Definitie van CT van Judith Herman (1997): 1. Geschiedenis van onderworpen zijn aan

Nadere informatie

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport Sanne Gielen Inleiding Starten met een nieuwe sport is voor iedereen spannend; Hoe zal de training eruit zien? Zal de coach aardig zijn? Heb ik een klik met mijn teamgenoten? Kán ik het eigenlijk wel?

Nadere informatie

AGRESSIE; HOE GA IK ER MEE OM?

AGRESSIE; HOE GA IK ER MEE OM? AGRESSIE; HOE GA IK ER MEE OM? PETER RENDEN Universitair Centrum voor Gedrag en Bewegen AGENDA Stressvolle gebeurtenis Soorten agressie Jouw coping stijl 2 Universitair Centrum voor Gedrag en Bewegen JEUGD

Nadere informatie

De beste tijd voor yoga

De beste tijd voor yoga Yoga met je kind Kinderen hebben een natuurlijke behoefte aan bewegen, rust en regelmaat. Yoga met je kind is een ideale manier om tegemoet te komen aan deze behoefte. Yoga is de kunst van het ontspannen

Nadere informatie