Workshop slikproblemen opsporen en interventies

Transcriptie

1 GOUD symposium Workshop slikproblemen opsporen en interventies Welkom

2 Inleiding Voorstellen workshopleiders Doel en opzet workshop Inventarisatie aanwezige disciplines

3 Resultaten GOUD Hoe vaak komen slikstoornissen voor? Met welke factoren hangen slikstoornissen samen? Hoe vaak worden slikstoornissen herkend?

4 Resultaten GOUD - methoden Dysphagia Disorder Survey Deel 1: gerelateerde factoren Deel 2: maaltijdobservatie 3 consistenties geobserveerd op 8 items

5 Resultaten GOUD - indeling Geen dysfagie: score 0 Lichte dysfagie: score 1 of hoger, geen score op items van de faryngeale fase Matige dysfagie: score 1 of hoger, wel score op items van de faryngeale fase Ernstige dysfagie: sondevoeding

6 Resultaten GOUD - deelnemers 931 cliënten geobserveerd 473 mannen (50,8%) Gemiddelde leeftijd 61,6 jaar (range 50-93) Mate VB Licht Matig Ernstig Onbekend

7 Resultaten GOUD - prevalentie

8 Resultaten GOUD - associaties Hogere leeftijd Down syndroom Rolstoelafhankelijkheid Afhankelijk van anderen bij het eten Gebruik van benzodiazepines NB: geen onafhankelijke associatie met mate VB.

9 Resultaten GOUD - herkenning Dossiers beschikbaar van 824 cliënten Slechts 68 van hen hadden een diagnose slikstoornis Van cliënten met een slikstoornis volgens DDS stond in 89,5% dit niet vermeld in dossier

10 Resultaten GOUD Prevalentie van slikstoornissen bij ouderen met een VB vergelijkbaar met verpleeghuispopulatie Slikstoornissen niet alleen een probleem van de EMB-clienten Herkenning onder de maat Zorgverbeteringsproject

11 Zorgverbeteringsproject

12 Doelen ZVP De ontwikkeling en geëvalueerde implementatie van een protocol voor proactieve opsporing en interventie van slikproblemen. Betere bewustwording van eventuele aanwezigheid van slikproblemen bij woonbegeleiders.

13 Fasen ZVP Voorbereidingsfase Uitvoeringsfase Evaluatiefase Implementatiefase

14 Voorbereidingsfase Opstellen protocol voor diagnosticeren slikstoornissen Ontwikkelen scholing woonbegeleiders Inventariseren van (multidisciplinaire) interventiemogelijkheden Vaststellen uitkomstmaten

15 Uitvoeringsfase 30 cliënten met slikproblemen includeren Nulmeting Interventie gedurende 3 maanden Effectmeting

16 Evaluatiefase Vergelijken uitkomstmaten nulmeting en effectmeting Vervolgens breed implementeren (indien het werkt)

17 stellingen Doel: mening uiten JA-plek NEE-plek Geen mening= blijven zitten LET OP: het gaat om MENINGEN dus het is altijd goed wat je doet

18 Instrumenten opsporen slikproblemen DDS (inleiding): slikstoornis Signaleringslijst verslikken (> 50 jaar): slikstoornis én risico op verslikken Choling Risk Assessment(CRA): risico op verslikken

19 Signaleringslijst Verslikken

20 CRA CRA bekijken 10 items Voorspellende waarde voor incident met adembelemmering binnen 5 jaar Weging van items: arts en logo samen voor beslissing wel of geen actie Overige onderzoekslijsten

21 Slikken is Spierspanning Genoeg kracht Coördinatie Goede samenwerking Sensibiliteit Voelen wat er gebeurt

22 Onderzoeks methoden FEES: slangetje via neus in keel Slikvideo: wereldwijd gouden standaard 2 filmpjes DVD Dynamic Swallow

23 Fase 1: Orale fase Signalen van problemen: Moeite met afhappen Eten en drinken loopt uit de mond Voedsel verspreidt zich door de mond zonder een bolus te vormen Te weinig kauwbewegingen voor het type bolus Sabbelen in plaats van kauwen Hamsteren en proppen

24 Fase 2: Transport fase Signalen van problemen: meer dan één keer naslikken om het eten en drinken weg te krijgen resten achter op de tong, in de wangzak of in de keel NA het slikken

25 Fase 3: Faryngeale fase Signalen van problemen: Vieze neus en niezen mogelijke oorzaak: huig en achter-keelwand maken geen goede afsluiting Hoesten, kokhalzen en benauwdheid mogelijke oorzaak: - eten of drinken in luchtpijp of op stembanden - resten in keelholte

26 Fase 4: Oesofageale fase Signalen van problemen: Hoesten na het eten Teruggeven van eten: in de mond of naar middenoor Kloppen op de borst mogelijke oorzaak: verminderde peristaltiek of slecht/niet openen van de onderste slokdarm kringspier

27 Welke factoren beïnvloeden het slikken?

28 Hoesten of kuchen Benauwdheid Pijn Voedsel weigering Gewichtsafname Longontstekingen signalering LET OP: stille aspiratie

29 interventiemogelijkheden Houding Eet- en drinkmateriaal Consistentie (dikte én structuur) Risicovoedsel Hoeveelheid Begeleiding: Tempo, instructie, fysieke hulp, strategie Omgeving: plaats, rust Medisch: gebit, mondhygiëne, medicijnen (bijwerkingen en moment van inname)

30 Interventie bruikbaar? Niveau van de cliënt Zelfstandigheid Waaruit bestaat kwaliteit van leven Mening

31 Interventiemogelijkheden CRA Document tips voor aanpassing Indien tijd, kort bekijken

32 ouderen Verminderde heffing strottenhoofd Krachtverlies vermoeidheid

33 Dementie Reflexen Smaak handeling

34 Eet- & drinkteam: Ter beschikking? Welke disciplines? Doel bekend? Functioneert het goed? Zijn er tips ter verbetering / wat zijn de voorwaarden voor een goed werkend Eet- & drinkteam?

35 Document complexe eet- en Concept document drinkcasuïstiek Voorbeeld als uitgangspunt voor verbeterproject Gebruik het gerust: feedback is welkom! mail je reactie naar: of

36 Tot slot Bedankt voor je bijdrage Feedback voor het protocol van ZVP? Vul naam en mailadres in op lijst