Energie Prestatie Vergoeding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energie Prestatie Vergoeding"

Transcriptie

1 Energie Prestatie Vergoeding handleiding Status Concept Auteur Ewald Hafkenscheid, Zelziuz BV - Werkgroep Prestatiegarantie Revisie historie 0.2a eerste concept met voorbeelden uitbreiding tabel EPV en opm. Niels Sijpheer verwerkt opm. Ivo Opstelten op v0.2a verwerkt opm. Ivo Opstelten op v0.6 verwerkt opm. Jan Willem van de Groep op v0.6 deels verwerkt besluiten en aanvullingen EPV-overleg 20/2 verwerkt EPV en energiebundel gescheiden opm. Jan Willem van de Groep en Ivo Opstelten op v0.9 verwerkt Pagina 1

2 1. Inleiding In onderliggend document wordt de Energie Prestatie Vergoeding (EPV) beschreven. De EPV is een additionele vergoeding die naast huur en servicekosten in rekening mag worden gebracht als de woning extreem zuinig wordt uitgevoerd en daarnaast voldoende energie opwekt voor een gemiddeld verbruik. De EPV is van toepassing op de gehele woningvoorraad die is bestemd voor verhuur onder de liberalisatiegrens. De EPV is ook van toepassing op het jongere woningbestand, gebouwd vanaf 1995, met dien verstande dat dan een korting geldt op de maximale EPV afhankelijk van bouwjaar en EPC. De exacte uitwerking hiervan is nu nog niet bekend. De Rijksoverheid heeft voor de EPV een systematiek bedacht waarbij de energiewinst en de daaraan gekoppelde financiële besparingen van de huurder, buiten de huur om, maandelijks in rekening worden gebracht. Uitgangspunt is dat woning bij standaard gebruik en bewoning vrijwel energieneutraal tot mogelijk zelfs energieleverend is. Ter bepaling van de warmtebehoefte van de woning na renovatie wordt de EPG (Energie Prestatie van Gebouwen, NEN 7120) methodiek, of gelijkwaardig, gehanteerd zoals die ook bij nieuwbouw wordt gebruikt. Om gebruik te mogen maken van de EPV moet de woning na verbouw of renovatie ondermeer een EPC hebben die lager is dan -0,2. Deze handleiding is bestemd voor bouwers en woningcorporaties en dient als hulpmiddel bij het hanteren van de EPV. De EPV is niet bedoeld als engineeringstool of minimale norm. Het is de minimale eis op basis waarvan de corporatie het recht heeft om een EPV in rekening te brengen. Afspraken tussen bouwer, corporatie en huurder kunnen op een hele andere grondslag berusten. Bij voorkeur wordt daarbij het niet-meer-dan-nu principe gehanteerd. De handleiding is niet bedoeld als instructie voor de techniek achter het energetisch renoveren als zodanig. De keuze van het stelsel van maatregelen, zowel in de bouwkundige schil van de woning, als qua technische installaties en energieopwekkingssystemen, is aan de bouwer om te beslissen en te garanderen op grond van: eisen t.a.v. energieprestaties, eisen t.a.v. binnenmilieu eisen t.a.v. comfort en gezondheid investerings- en exploitatiebudget, zoals bepaald door de woningcorporatie. De woningcorporatie maakt op inzichtelijke wijze de vertaling naar de huurder, in termen van de huur, servicekosten en EPV. Doelstelling binnen de Stroomversnelling is dat de huurder zowel in kwalitatieve (comfort) als financiële zin (besparing op woonlasten) beter af is met een energetisch gerenoveerde woning. Hiertoe krijgen bestaande huurders de garantie (niet-meer-dan-nu) dat de integrale energielasten van de woning na renovatie niet hoger uitvallen dan voor de renovatie. Uitgangspunt hierbij is de energie jaarafrekening van de huurder over de afgelopen drie jaar. Doelstelling van de nieuwe wet op de EnergiePrestatieVergoeding is dat de vergoeding ten minste in redelijke verhouding staat tot de vermeden energiekosten van de huurder en dat er bovendien een stimulans vanuit gaat tot verregaande vraagreductie. Aangezien het contract tussen huurder en verhuurder tot stand komt middels een wilsbeschikking tussen twee partijen dan wel via een collectieve acceptatie door 70% van de huurder binnen een complex, heeft de wetgever bedacht dat technische eisen voldoende zijn voor regulatie. Pagina 2

3 In dit document wordt de systematiek van de EPV toegelicht. Aan de hand van een voorbeeld wordt besproken hoe de EPV wordt berekend. 2. Energie Prestatie Vergoeding 2.1 Energie prestatie normen Onderstaand is schematisch de maximale energieprestatievergoeding (EPV) weergegeven gekoppeld aan de energieprestaties van de woning. Onderscheid wordt gemaakt tussen woningen met een individueel verwarmingssysteem en woningen met een collectief warmtesysteem, vallend onder de warmtewet, zoals stadsverwarming. Voor woningen die zijn gebouwd na 1995 geld een afslag op de EPV conform Tabel 3. De warmtevraag wordt berekend met de EPG-methodiek. In tegenstelling tot de reguliere EPC berekeningen, wordt de warmtevraag uitgedrukt in kwh_th in plaats van MJ (mega Joules). Hierbij geldt: 1 kwh_th = 3,6 MJ. Voor gebruik van de EPV dient de woning een EPC te hebben die lager is dan -0,2. De eisen en vergoedingen zijn weergegeven per oppervlakte-eenheid van de woning. Als definitie wordt hiervoor het gebruiksoppervlak A g oftewel GO woonfunctie aangehouden conform NEN 2580:2007. In de EPV tabellen zoals die met het Rijk zijn afgestemd, wordt de warmte voor verwarming aangeduid met Q v. Voor de leesbaarheid van de handleiding houden we Q verw aan voor verwarming, Q tap voor warm tapwater, Q tot voor de totale warmteopwek, E fin voor finale energie, E hulp voor additionele hulpenergie en E huis voor energie voor huishoudelijk verbruik. Netto warmtevraag voor ruimteverwarming Q verw [kwh_th/m 2 ] Minimale hernieuwbare warmteopwek Q tot voor verwarming en warm tapwater [kwh_th/m 2 ] * Minimale productie saldeerbare, hernieuwbare opgewekte finale energie E fin voor hulpenergie en huishoudelijk verbruik [kwh/m 2 ] ** Maximale EPV [ /m 2 /maand] 0 < Q verw 30 Q verw + 15 E hulp ,4 30 < Q verw 40 Q verw + 15 E hulp ,2 40 < Q verw 50 Q verw + 15 E hulp ,0 * Geproduceerd in, aan, op of nabij de woning, waarbij nabij een straal van 10 km rondom de woning betreft. ** Geproduceerd in, aan, op of nabij de woning, waarbij nabij een straal van 10 km rondom de woning betreft. De minimale productie voor huishoudelijk verbruik (incl. verlichting en koken) hoeft niet groter te zijn dan kwh_e per woning en mag niet kleiner zijn dan kwh_e per woning. De hier bedoelde productie van finale energie is additioneel aan de minimale hernieuwbare warmteopwek uit de vorige kolom. Tabel 1 Maximale energieprestatievergoeding bij een woning verwarmd met hernieuwbare warmte, niet vallend onder de warmtewet en verrekend tegen nultarief. Pagina 3

4 Netto warmtevraag voor ruimteverwarming Q verw [kwh_th/m 2 ] Minimale productie saldeerbare, hernieuwbare opgewekte finale energie E fin voor hulpenergie en huishoudelijk verbruik [kwh/m 2 ] *** Maximale EPV [ /m 2 /maand] 0 < Q verw 15 E hulp ,9 15 < Q verw 30 E hulp ,8 30 < Q verw 40 E hulp ,5 40 < Q verw 50 E hulp ,2 *** Geproduceerd in, aan, op of nabij de woning, waarbij nabij een straal van 10 km rondom de woning betreft. De minimale productie voor huishoudelijk verbruik (incl. verlichting en koken) hoeft niet groter te zijn dan kwh_e per woning en mag niet kleiner zijn dan kwh_e per woning. De hier bedoelde productie van finale energie is additioneel aan de productie van hernieuwbare warmte voor de wooneenheid, vallend onder de warmtewet en verrekend volgens de warmtewet. Tabel 2 Maximale energieprestatievergoeding bij een woning verwarmd met hernieuwbare warmte, vallende onder de warmtewet en verrekend volgens de warmtewet. Bouwjaar woning voor 1995 EPC-eis Korting op maximale EPV [ /m 2 /maand] basisbedrag van ,4-0,07 van ,2-0,13 van ,0-0,20 van ,8-0,27 van ,6-0,33 van ,4-0,40 vanaf ,0-0,55 Tabel 3 Korting op maximale energieprestatievergoeding voor woningen gebouwd vanaf Pagina 4

5 2.2 Toelichting op EPV Onderscheid dient te worden gemaakt tussen de energieprestatievergoeding (EPV) en de energiebundel. De energieprestatievergoeding is de maximale vergoeding die de verhuurder buiten huur en de servicekosten in rekening mag brengen voor de (verbeterde) energieprestaties van de woning. De beschikbare energiebundel is specifiek gekoppeld aan de energieprestatie-afspraak die de verhuurder maakt met de huurder. De hoogte van EPV is gekoppeld aan de energieprestaties van de woning. Om de maximaal toegestane EPV te bepalen, dienen de energieprestaties van de woning bekend te zijn. In het kader van de EPV zijn de traditionele begrippen gebouwgebonden en gebruiksgebonden energie losgelaten. Onderstaande EPV eisen hebben betrekking op woningen met individuele warmteopwekking, niet vallend onder de warmtewet: I. EPC < -0,2 II. Warmtevraag voor ruimteverwarming op basis van EPG: Q verw 50 kwh_th/m 2 III. Minimale hernieuwbare warmteopwek Q tot voor verwarming en warm tapwater in kwh_th/m 2 : Q tot = Q verw + 15 IV. Minimale productie saldeerbare, hernieuwbare opgewekte finale energie E fin in kwh/m 2 : E fin = E hulp + 25 Indien aan alle eisen is voldaan mag door de verhuurder een EPV in rekening worden gebracht bij de huurder. De hoogte van de maximale vergoeding wordt bepaald door warmtevraag voor ruimteverwarming conform Tabel 1. Onderstaand worden de verschillende eisen nader toegelicht. I. EPC < -0,2 Ten einde een EPV in rekening te mogen brengen dient de woning een EPC te hebben lager dan -0,2. Deze eis dient als poortwachter voor de overige prestatie-eisen. Woningen die hieraan niet voldoen vallen per definitie af. Omgekeerd geldt dat woningen die aan de overige eisen voldoen, per definitie een EPC hebben die lager is dan -0,2. II. Warmtevraag voor ruimteverwarming Bepaal met de wettelijk gehanteerd methode (NEN 7120/EPG) de jaarlijkse netto warmtevraag Q verw in kwh_th/m 2 voor ruimteverwarming. Het betreft de grootheid: Q H,nd,an in NEN 7120 (uitgedrukt in MJ) en reken dit om naar kwh_th/m 2 : Q verw = Q H,nd,an / (3,6 * A g ) De warmtevraag voor ruimteverwarming Q verw is dus afhankelijk van de gekozen isolatiemaatregelen en het gebruiksoppervlak van de woning. De uitkomst van deze stap bepaalt de maximale hoogte van de EPV. Pagina 5

6 III. Minimale hernieuwbate warmteopwek voor verwarming en warm tapwater Bepaal de minimale hernieuwbare warmteopwek Q tot voor verwarming Q verw en warm tapwater Q tap in kwh_th/m 2 : Q tot = Q verw + Q tap Q tot = Q verw + 15 De minimaal benodigde totale warmteopwek is gelijk aan de berekende (EPG) warmtevraag voor ruimteverwarming plus een minimale, forfaitaire waarde van 15 kwh_th/m 2 voor warm tapwater. De lage forfaitaire waarde voor warm tapwater houdt rekening met vraagreductie van de warm tapwatervraag door voorzieningen zoals een douche WTW. De benodigde warmteopwek heeft betrekking op de minimale netto warmteproductie geleverd door de voorziening(en) die de warmte produceren voor ruimteverwarming en warm tapwater bereiding (en dus niet de energievraag voor de bereiding hiervan zelf); waarin dus de effecten van vraagreductie van warm tapwater en de benodigde hulpenergie en rendementen van bijvoorbeeld een warmtepomp en/of zonneboiler zijn verdisconteerd. Met hernieuwbare warmte wordt warmte bedoeld die direct of indirect wordt opgewekt met hernieuwbare energiebronnen, zoals zon, wind, getijdewerking, aardwarmte, (warme) buitenlucht en (warm) oppervlakte water, die onafhankelijk van de bron, kosteloos ter beschikking staat voor de gebruiker. Let dus op bij gebruik van biomassa! Hernieuwbare warmte kan worden geproduceerd met bijvoorbeeld een warmtepomp of zonneboiler in combinatie met zonnepanelen. Voorwaarde is dat de opwekking in, aan, op of nabij de woning plaatsvindt, waarbij nabij een straal van 10 km rondom de woning betreft. IV. Minimale productie saldeerbare, hernieuwbare opgewekte finale energie Naast energie voor ruimteverwarming en warm tapwater is er elektrische energie nodig voor huishoudelijk verbruik (incl. verlichting en koken) E huis en additionele hulpenergie i E hulp voor ventilatie, (comfort)koeling, monitoring, etc. Deze energie noemen we finale energie. De finale energie E fin wordt uitgedrukt in kwh/m 2. Het betreft hier elektrisch energie (kwh) op de meter, geen thermische energie (kwh_th). Voor de opwekking van saldeerbare, hernieuwbare finale energie geldt een minimum opwek eis van: E fin = E hulp + E huis E fin = E hulp + 25 i Let wel, deze hulpenergie is exclusief de hulpenergie nodig voor ruimteverwarming en warm tapwater! Pagina 6

7 De minimaal benodigde opwek voor hulpenergie E hulp is, vergelijkbaar met de warmtevraag voor ruimteverwarming, gelijk aan de (berekende) hulpenergievraag en zodoende afhankelijk van het gekozen installatieconcept. Alle benodigde hulpenergie E hulp moet per definitie hernieuwbaar worden opgewerkt. Voor de minimaal benodigde opwek voor huishoudelijk verbruik E huis geldt een forfaitaire waarde van 25 kwh/m 2. Voor het aandeel in de totale productie finale energie bestemd voor huishoudelijk verbruik geldt een minimale opwek tussen de en kwh/jaar, afhankelijk van het gebruiksoppervlak van de woning. Het minimum van kwh/jaar geldt voor woningen met een gebruiksoppervlak A g kleiner 60 m 2. Bij woningen met een gebruiksoppervlak A g > 100 m 2 hoeft ten behoeve van huishoudelijk verbruik niet meer dan kwh/jaar opgewekt te worden om nog van de EPV gebruik te mogen maken, maar dit mag uiteraard wel. Ook de finale energie moet hernieuwbaar worden opgewekt, met bijvoorbeeld zonnepanelen of windturbines, in, aan, op of nabij de woning plaatsvindt, waarbij nabij een straal van 10 km rondom de woning betreft. De momentane elektrische behoefte van de woning en de bewoners en de elektrische opwekking met zonnepanelen of windturbines zijn in praktijk vrijwel nooit in balans. In afwachting van kostenefficiënte lokale opslag van elektriciteit, zijn er momentane overschotten en tekorten aan elektriciteit. Saldeerbaar wil zeggen dat het netto overschot aan hernieuwbaar geproduceerde elektriciteit (tijdelijk) kan worden teruggeleverd via het openbare elektriciteitsnet aan de energieleverancier tegen hetzelfde elektriciteitslevertarief (inclusief energiebelasting en BTW) als geldt bij afname van elektriciteit. Op jaarbasis worden teruglevering en verbruik door de energieleverancier gesaldeerd.. Pagina 7

8 3. Voorbeeld Energie Prestatie Vergoeding In dit hoofdstuk wordt de toepassing van de EPV stapsgewijs uitgelegd aan de hand van een typische Nederlandse voorbeeld corporatiewoning: de grondgebonden rijwoning. De beschreven technische installaties zijn niet bedoeld als receptuur voor een NOM-woning, maar als leidraad voor de EPV bepaling. De beschreven voorbeeldwoning is gebaseerd op een van de voorbeeldwoningen die zijn beschreven in het rapport van VROM/SenterNovem over voorbeeldwoningen bestaande bouw ii. Voor het elektriciteitsverbruik zijn we uitgegaan van een typisch NOM-huishouden met een huishoudelijk elektriciteitsverbruik (incl. verlichting, excl. koken) van 2500 kwh per jaar. 3.1 Energie prestaties vóór renovatie type woning: rijwoning, bouwperiode (tussenwoning) gebruiksoppervlakte (A g ): 95,8 m 2 bewoners: 3 energielabel: E energieverbruik: gasverbruik m 3 /jaar elektriciteitsverbruik kwh/jaar - hulpenergie 220 kwh/jaar - huishoudelijk verbruik kwh/jaar energiekosten inclusief BTW per jaar iii : Gas levering 1.127,76 vastrecht 45,00 netwerk 160, ,48 Elektriciteit levering 614,72 vastrecht 39,00 netwerk 240,13 heffingskorting -377, ,52 + Energiekosten (aan energieleverancier) 1.850,- ii Voorbeeldwoningen bestaande bouw 2007 SenterNovem in opdracht van VROM Kompas - maart publicatienummer 2 KP WB 0618 iii Energie levertarieven incl. energiebelasting en BTW: gas: 0,635/m 3, elektriciteit: 0,226/kWh, excl. vastrecht en netwerkkosten Pagina 8

9 3.2 Energie prestaties na renovatie Voor de duidelijkheid hebben we dit voorbeeld niet beperkt tot de berekening van de EPV sec, maar uitgebreid met een analyse van de totale energiebehoefte, het technisch installatieconcept en de totale energiekosten van de huurder. I. Bepaal de EPC Voorwaarde is dat de woning na renovatie voldoet aan de minimale eis van EPC < -/- 0,2. II. Bepaal de warmtevraag van de woning De woning heeft een gebruiksoppervlak A g van 95,8 m 2. Met behulp van de EPG methode wordt berekend dat de woning door isolatiemaatregelen een jaarlijkse netto warmtevraag voor ruimteverwarming heeft van 2395 kwh_th, omgerekend: Q verw = 2395 / 95,8 = 25,0 kwh_th/m 2 De behoefte aan warm tapwater wordt voor deze berekening bepaald op 3 GJ, oftewel 833 kwh_th per persoon per jaar. Op basis van de 3 personen in deze woning betekent dit een totale jaarlijkse warm tapwater behoefte: 3 * 833 = 2499 kwh_th Q tap = 2499 / 95,8 = 26,1 kwh_th/m 2 Dit is de bruto warmtevraag voor warm tapwater, niet gecorrigeerd voor vraagreductie met bijvoorbeeld een douche WTW. III. Bepaal de benodigde finale energie Op basis van het huishoudelijk elektriciteitsverbruik voor renovatie in combinatie met de extra elektrische energie voor koken (200 kwh) en hulpenergie voor ventilatie, (comfort)koeling en monitoring na renovatie, komen we tot een (geschat) totaal elektriciteitsverbruik van kwh voor huishoudelijk verbruik en 500 kwh voor additionele hulpenergie voor ventilatie, (comfort)koeling en monitoring. Dit levert: E huis = 2700 / 95,8 = 28,2 kwh/m 2 E hulp = 500 / 95,8 = 5,2 kwh/m 2 E fin = 28,2 + 5,2 = 33,4 kwh/m 2 Pagina 9

10 IV. Bepaal de technisch installaties van de woning Voor de warmtevoorziening gaan we uit van een combinatie van een lucht-water warmtepomp (LWP) met een zonneboiler en een douche WTW. De warmtepomp wordt gekoppeld aan een systeem van lage temperatuur ruimteverwarming (vloerverwarming). Onderstaande berekening is indicatief. De installaties zullen per woning zeer zorgvuldig moeten worden ontworpen en op elkaar afgestemd om te komen tot optimale energieopwekking. Voor de zonneboiler gaan we uit van een jaarlijkse warmteopwekking iv van 330 kwh_th/m 2. Bij een collectoroppervlak van 2,4 m 2 betekent dit een jaaropbrengst: 330 * 2,4 = 792 kwh_th Hier staat echter een elektrisch verbruik van 100 kwh tegenover voor de pomp en de regeling. De SPF v voor deze zonneboiler ligt hiermee rond de 8. De douche WTW zorgt voor een besparing op de warmtevraag voor warm tapwater van zo n 30% vi, oftewel 750 kwh_th per jaar. Hiermee komt de jaarlijkse netto warm tapwatervraag op: = kwh_th of, omgerekend: Q tap = 18,3 kwh_th/m 2 De LWP heeft een SPF verw van 4,0 en SPF tap van 2,0. Als we er vanuit gaan dat de opgewekte warmte van de zonneboiler volledig ten goede komt aan de opwekking van warm tapwater, resteert voor de warmtepomp voor respectievelijk verwarming: 2395 / 4,0 = 599 kwh (elektrisch) én warm tapwater: = 957 kwh_th 957 / 2,0 = 479 kwh (elektrisch) iv In praktijk is de energieopwekking door een zonneboiler afhankelijk van het oppervlak en rendement van de collector, de grootte van het boilervat en het verbruik en verbruikspatroon van de bewoner. v De Seasonal Performance Factor (SPF) is het reële rendement van een verwarmings- of tapwatertoestel, oftewel de werkelijke verhouding tussen geleverde warmte-energie en afgenomen elektrische energie. De SPF houdt rekening met seizoensinvloeden, elektriciteitsgebruik voor de regeling, effectiviteit van het afgiftesysteem (bijv. vloerverwarming), etc. De SPF is de waarde is die de aanbieder denkt te halen in de praktijk, dus niet de COP (Coëfficiënt of Performance) uit de folder van de warmtepomp leverancier! Zo ligt de SPF van een warmtepomp in praktijk 0,4 tot 0,7 punten lager dan de theoretische COP. vi De behaalde besparing met een douche WTW varieert sterk in de praktijk. Dit wordt mede veroorzaakt door de traagheid in het systeem, waardoor meestal pas na anderhalve minuut douchen besparing optreedt op het warmteverbruik. Pagina 10

11 De totale jaarlijkse elektrische behoefte voor verwarming en warm tapwater komt hiermee op: = kwh Dit resulteert samen met de benodigde finale energie in de totale gemiddelde jaarlijkse elektriciteitsvraag: = kwh Om de EPV te mogen toepassen moet deze energie hernieuwbaar worden opgewekt in, op, aan of nabij (binnen straal van 10 km) de woning. In praktijk zal dit in de meestal met zonnepanelen gebeuren. Uitgaande van een ideale situatie en een standaard formaat zonnepaneel van 1,66 m 2 met een vermogen van 260 Wp en een gemiddelde jaarlijkse opbrengst van 1 kwh/wp vii zijn hier 17 zonnepanelen voor nodig met een totaal oppervlak van 28,2 m 2. Rekening houdend met degeneratie viii zouden 1 of 2 panelen extra geplaatst moeten worden. V. Bepaal maximale EPV Voorwaarde voor gebruik van de EPV is dat de woning een EPC heeft lager dan -0,2. Op basis van de een netto warmtevraag voor ruimteverwarming van 25 kwh_th/m 2 bedraagt de maximale EPV conform Tabel 1 1,40/m 2 /maand. De woning is voor 1995 gebouwd zodat de EPV niet hoeft te worden verlaagd conform Tabel 3. Met een opwek van 18,3 kwh_th/m 2 aan warm tapwater en totaal 33,4 kwh/m 2 aan finale energie, waarvan 28,2 kwh/m 2 voor huishoudelijk verbruik (incl. verlichting en koken), wordt voldaan aan de overige EPV voorwaarden. Op jaarbasis betekent dit een maximale EPV: 1,40 * 12 * 95,8 = 1.609,44 Gesteld dat van de duurzaam opgewekte elektriciteit met zonnepanelen 40% (1.751 kwh) direct wordt gebruikt en 60% (2.627 kwh) wordt teruggeleverd als saldeerbare elektriciteit (en later weer wordt afgenomen), dan bedragen de totale energiekosten: vii Het elektrisch vermogen van zonnepanelen wordt gespecificeerd als Watt-piek (Wp). Onder ideale omstandigheden geldt in Nederland een gemiddelde jaaropbrengst van 1 kwh per Wp (=100%). Dit varieert echter afhankelijk van de dakoriëntatie (windrichting), dakhelling en locatie (hoger aan kust, lager in het binnenland). viii De degeneratie van een zonnepaneel is de gemiddelde jaarlijkse afname van het Watt-piek vermogen door veroudering van de zonnecellen. Afhankelijk van de kwaliteit van de zonnepanelen kan dit variëren tussen de 0,4% en 0,8% per jaar. In het laatste geval heeft een zonnepaneel na 25 jaar nog 80% van het oorspronkelijke vermogen. Pagina 11

12 energiekosten inclusief BTW per jaar ix Gas levering - vastrecht - netwerk - + Elektriciteit levering (2.627 kwh) 593,70 teruglevering (2.627 kwh) -593,70 vastrecht 39,00 netwerk 240,13 heffingskorting -377, ,20 + Energiekosten (aan energieleverancier) -98,20 Energie Prestatie Vergoeding 1.609,44 + Totale energiekosten 1.511,24 Tegenover een EPV van 1.609,44 per jaar staat een besparing op de energiekosten van totaal: 1.850,- minus -98,20 = 1.948,20 per jaar. Op basis van het niet-meer-dan-nu principe kan de corporatie besluiten om het verschil te compenseren met een kleine huurverhoging. Voor nieuwe huurders geldt altijd de nieuwe EPV plus de nieuwe streefhuur waarin vanuit het energielabel maximaal 34 punten toegerekend kunnen worden. ix Energie levertarieven incl. energiebelasting en BTW: gas: 0,635/m 3, elektriciteit: 0,226/kWh, excl. vastrecht en netwerkkosten. Voor saldeerbare elektriciteit geldt hetzelfde (teruglever)tarief als het levertarief. Pagina 12

13 4. Definities en begrippen Energieneutrale woning = Nul Op de Meter woning. Energie Prestatie Vergoeding (EPV) Krachtens algemene maatregel van bestuur vastgesteld bedrag dat de verhuurder maandelijks in rekening mag brengen bij de huurder, naast de huur en de servicekosten, voor het gebruik van een NOM woning met een door de verhuurder gegarandeerde maximale netto warmtevraag en minimale productie van hernieuwbaar opgewekte finale energie. Finale energie Hernieuwbaar opgewekte energie t.b.v. huishoudelijk verbruik (incl. verlichting en koken) en additionele hulpenergie voor ventilatie, (comfort)koeling en monitoring. Gebruiksoppervlak Het gebruiksoppervlak van de woning aangeduid met A g of GO, conform GO woonfunctie zoals vastgelegd in NEN 2580:2007. Hernieuwbare energie Energie die direct of indirect wordt opgewekt met hernieuwbare energiebronnen, zoals zon, wind, getijdewerking, aardwarmte, (warme) buitenlucht en (warm) oppervlakte water, die onafhankelijk van de bron, kosteloos ter beschikking staat voor de gebruiker. Let dus op bij gebruik van biomassa! NOM woning = Nul Op de Meter woning. Nul Op de Meter (NOM) woning Woning waarvan de in- en uitgaande energiestromen voor gebouwgebonden energie (ruimteverwarming, -koeling, warm tapwater gebruik) en het gebruik van huishoudelijke apparatuur (incl. verlichting en koken) op jaarbasis per saldo nul zijn, onder standaard klimaatcondities zoals die gelden in Nederland en bij standaard gebruik van de woning, zoals vastgelegd in de ontwerpuitgangspunten onderbouwd door Nederlands normen. Pagina 13

14 Referenties Voorbeeldwoningen bestaande bouw 2007 SenterNovem in opdracht van VROM Kompas - maart publicatienummer 2 KP WB 0618 Kernpublicatie WoON energie 2006 VROM Aanvulling op huurovereenkomst - De Stroomversnelling Bijlage bij Afnameovereenkomst - De Stroomversnelling Handleiding Energiebundel De Stroomversnelling (to be published) Pagina 14

Energie Prestatie Vergoeding

Energie Prestatie Vergoeding handleiding Versie 1.0 Status Definitief Auteur Ivo Opstelten, PIAF Wonen en Ewald Hafkenscheid, Zelziuz BV - Werkgroep Prestatiegarantie Pagina 1 Revisie historie 0.a 0.5 9-1- 015 0.6 13- - 015 0.7 17-

Nadere informatie

Energiebundel. handleiding. Energiebundel. Status. Auteur. Revisie historie. Ewald Hafkenscheid, Zelziuz BV - Werkgroep Prestatiegarantie.

Energiebundel. handleiding. Energiebundel. Status. Auteur. Revisie historie. Ewald Hafkenscheid, Zelziuz BV - Werkgroep Prestatiegarantie. Energiebundel handleiding Status Concept Auteur Ewald Hafkenscheid, Zelziuz BV - Werkgroep Prestatiegarantie Revisie historie 0.3 9-3-2015 eerste concept zonder rekenvoorbeeld 0.5c 31-3-2015 opmerkingen

Nadere informatie

Nul-op-de-Meter en EnergiePrestatieVergoeding

Nul-op-de-Meter en EnergiePrestatieVergoeding Nul-op-de-Meter en EnergiePrestatieVergoeding Een kansrijke balans Dr. Ivo J. Opstelten Lector Nieuwe Energie in de Stad Expert PIAF Wonen Hogeschool Utrecht Stroomversnelling Woningcorporaties balanceren

Nadere informatie

Nul-op-de-Meter. Waardevolle ontwikkeling voor ontwikkelaars. Stroomversnelling

Nul-op-de-Meter. Waardevolle ontwikkeling voor ontwikkelaars. Stroomversnelling Nul-op-de-Meter Waardevolle ontwikkeling voor ontwikkelaars Dr. Ivo J. Opstelten Lector Nieuwe Energie in de Stad Expert PIAF Wonen Hogeschool Utrecht Stroomversnelling Wat betekend COP21/Parijs voor Energieambities

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd EERST NOM PROJECT 2013 RIJSWIJK Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch

Nadere informatie

Bijlage bij uw huurovereenkomst (project EGW Arnhem Presikhaaf) versie 1.3 03-11-2015 tussenwoning

Bijlage bij uw huurovereenkomst (project EGW Arnhem Presikhaaf) versie 1.3 03-11-2015 tussenwoning Bijlage bij uw huurovereenkomst (project EGW Arnhem Presikhaaf) versie 1.3 03-11-2015 tussenwoning Naam huurder: Adres: Huurcontractnummer: Ingangsdatum huur: U heeft een overeenkomst met Portaal voor

Nadere informatie

Energiezuinig bouwen; Wat is wat?

Energiezuinig bouwen; Wat is wat? Inhoud 1. Prestaties... 2 Nul-op-de-meter (NOM)... 2 Nul-op-de-rekening... 2 BENG (Bijna energieneutraal gebouw)... 2 Energieleverend... 2 All-electric... 3 Energieneutraal... 3 Energieprestatievergoeding

Nadere informatie

Sprekers Ivo Opstelten Jose van der Loop Sjoerd Klijn-Velderman

Sprekers Ivo Opstelten Jose van der Loop Sjoerd Klijn-Velderman Sprekers Ivo Opstelten Jose van der Loop Sjoerd Klijn-Velderman Masterclass Energie Prestatie Vergoeding (EPV) Waarom is er een EPV? Hoe werkt de EPV? Wat is de invloed op de business case? Waar moet je

Nadere informatie

Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2

Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2 Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2 Bij een nul-op-de-meter woning zijn alle in- en uitgaande energiestromen op jaarbasis in balans. Dat wil zeggen dat de woning op jaarbasis voldoende energie

Nadere informatie

Toelichting. 1. Inleiding

Toelichting. 1. Inleiding Toelichting 1. Inleiding Met deze wijziging van de Regeling energieprestatievergoeding huur (hierna: de regeling) wordt uitvoering gegeven aan artikel 3 van het Besluit energieprestatievergoeding huur

Nadere informatie

KLIMAATGARANT. Bewonershandleiding. Woningen met EnergiePrestatieVergoeding

KLIMAATGARANT. Bewonershandleiding. Woningen met EnergiePrestatieVergoeding KLIMAATGARANT Bewonershandleiding Woningen met EnergiePrestatieVergoeding 2018 Bewonershandleiding Woningen met EnergiePrestatieVergoeding Inhoud Introductie 3 Wat is de EPV? 4 Wat is de Energiebundel?

Nadere informatie

Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars. tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken.

Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars. tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken. Eteck gaat voor 0. Want de 0 is zo dicht bij, dat het verboden zou moeten zijn om er niet voor te gaan Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars en woningcorporaties om nieuwbouwwoningen

Nadere informatie

Themablad Jaarlijkse EPV Toets NOM Keur

Themablad Jaarlijkse EPV Toets NOM Keur Themablad Jaarlijkse EPV Toets NOM Keur Onderwerp Themablad Jaarlijkse EPV Toets NOM Keur Datum 19 december 2016 Versie versie 1.01 Auteurs J. W. Brinkman & D. Hughes Auteursrechten Copyright 2016 door

Nadere informatie

ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen

ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen Ir. Harm Valk Nieman Groep Platform ZEN 10 december 2015 Routekaart BENG 9-12-2015 2 BENG wat gaat er veranderen Bijna EnergieNeutrale Gebouwen

Nadere informatie

EPV FAQ versie BOUWERS

EPV FAQ versie BOUWERS EPV FAQ versie BOUWERS 2016-08-23 * Bron (tenzij anders vermeld): Wet van 18 mei 2016 tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte in verband met de mogelijkheid

Nadere informatie

BROCHURE. Energieprestatie vergoeding

BROCHURE. Energieprestatie vergoeding BROCHURE Energieprestatie vergoeding Met deze brochure willen we u inzicht geven in de manier waarop u energie verbruikt en betaalt. En we geven uitleg over een voor u nieuw contract dat wij de energieprestatievergoeding

Nadere informatie

Ik ben de allergroenste

Ik ben de allergroenste Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars en woningcorporaties om nieuwbouwwoningen tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken. Ik ben de allergroenste 1 van 5 Bouwbesluit

Nadere informatie

De energieprestatievergoeding

De energieprestatievergoeding De energieprestatievergoeding Radewijkbrink 9-15, Enschede Striepebrink 10-16, Enschede Inhoudsopgave Inleiding 2 Waarom energie opwekkende woningen? 3 Wat is gebouw- en gebruik gebonden gebruik? 4 Wat

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

BENG, ZEN en/of NOM? Wie ben je?

BENG, ZEN en/of NOM? Wie ben je? BENG, ZEN en/of NOM? Wie ben je? Harm Valk Simon Verduijn Nieman Groep Stroomversnelling / Endule Samenwerkingsdag Stroomversnelling / ZEN-Platform 12 oktober 2017 BENG = Bijna EnergieNeutraal Gebouw Nieuw

Nadere informatie

Themablad Rekenmethodiek NOM Keur

Themablad Rekenmethodiek NOM Keur Themablad Rekenmethodiek NOM Keur Onderwerp Themablad Rekenmethodiek NOM Keur Datum 19 december 2016 Versie versie 1.01 Auteurs Desmond Hughes Auteursrechten Copyright 2016 door Vereniging De BredeStroomversnelling

Nadere informatie

NIEUWBOUW HUURWONINGEN TOLHUIZEN

NIEUWBOUW HUURWONINGEN TOLHUIZEN NIEUWBOUW HUURWONINGEN Elkien realiseert 14 gezinswoningen in Tolhuizen, Leeuwarden. Dit zijn comfortabele en energiezuinige woningen met een zeer lage energierekening. Graag leggen wij u uit wat de kenmerken

Nadere informatie

Met deze regeling wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2, derde lid, en 3 van het Besluit energieprestatievergoeding huur (hierna: het besluit).

Met deze regeling wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2, derde lid, en 3 van het Besluit energieprestatievergoeding huur (hierna: het besluit). Toelichting 1. Inleiding Met deze regeling wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2, derde lid, en 3 van het Besluit energieprestatievergoeding huur (hierna: het besluit). Op grond van artikel 2, derde

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

Fase 2. NOM Nul Op de Meter. type C, D

Fase 2. NOM Nul Op de Meter. type C, D Fase 2 NOM Nul Op de Meter type C, D 232 technische omschrijving Gefeliciteerd met de aankoop van uw woning! Uw woning is een nul-op-de-meter (NOM) woning. Dit houdt in dat BAM garandeert dat uw meterstand

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn ([email protected] / [email protected]) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG)

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) Op weg naar bijna energieneutraal bouwen in 2020 Jean Frantzen Adviseur duurzaam bouwen Kennisevent Routekaart richting energieneutraal bouwen R c 2,5 R c 3,5 R c

Nadere informatie

INNAX Gebouw & Omgeving

INNAX Gebouw & Omgeving INNAX Gebouw & Omgeving Gebouwverduurzamer van A tot Z Pieter Klep, 26 oktober 2017 Waarom energietransitie? Belangrijke ontwikkelingen Regeerakkoord (Rutte II) energieneutraal 2050 Klimaatakkoord Parijs

Nadere informatie

14 Nul op de Meter woningen Groenhove. te Stolwijk TE HUUR! Duurzaam, energiezuinig en comfortabel wonen in Stolwijk

14 Nul op de Meter woningen Groenhove. te Stolwijk TE HUUR! Duurzaam, energiezuinig en comfortabel wonen in Stolwijk 14 Nul op de Meter woningen Groenhove te Stolwijk TE HUUR! Duurzaam, energiezuinig en comfortabel wonen in Stolwijk Deze projectdocumentatie is met zorg samengesteld. De tekst en tekeningen in deze brochure

Nadere informatie

met lage temperatuur warmtebron Kennisgroep lage temperatuur warmtenetten

met lage temperatuur warmtebron Kennisgroep lage temperatuur warmtenetten Effectieve Kostenefficiënte of woonlasten of woonlastenefficiënte efficiënte aardgasvrije aardgasloze oplossingen wijken met lage temperatuur warmtebron Kennisgroep lage temperatuur warmtenetten Algemene

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Rapportage Energiebesparingsverkenner

Rapportage Energiebesparingsverkenner Rapportage Energiebesparingsverkenner Deze rapportage biedt u een overzicht van de door u geselecteerde pakketten aan energiebesparende maatregelen en de indicatieve resultaten hiervan. In de bijlage van

Nadere informatie

Nota van Toelichting. 1. Inleiding

Nota van Toelichting. 1. Inleiding Nota van Toelichting 1. Inleiding Het wetsvoorstel tot wijziging van de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte in verband met de mogelijkheid voor verhuurder en huurder een energieprestatievergoeding overeen

Nadere informatie

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen ZONNEPANELEN PROJECT RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen Waarom dit project? De ambitie van de gemeente Groningen is om in 2035 energieneutraal te zijn. De Gemeente Groningen ondersteund dit project met

Nadere informatie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie Ir. Harm Valk Nieman Groep 6 12 2016 BENG: op weg naar energieneutraliteit BENG => Bijna Energie Neutrale Gebouwen = nzeb => nearly Zero Energy

Nadere informatie

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis ZEN Platformbijeenkomst Bouw op onze kennis Even voorstellen Patrick Harting Projectmanager Werkzaam sinds: 2007 "De uitdaging van mijn werk is niet het stapelen van de stenen, maar het inzetten van ieders

Nadere informatie

Duurzaam Bouwloket. Voor onafhankelijke informatie en advies over:

Duurzaam Bouwloket. Voor onafhankelijke informatie en advies over: Duurzaam Bouwloket Voor onafhankelijke informatie en advies over: Duurzaam (ver)bouwen Energie besparen Zelf duurzame energie opwekken Duurzame financiering Subsidies ~45% Energielabel D of lager Een gemiddeld

Nadere informatie

Overeenkomst Energieprestatievergoeding (EPV) voor de woning.

Overeenkomst Energieprestatievergoeding (EPV) voor de woning. Bijlage bij huurovereenkomst d.d.. Overeenkomst Energieprestatievergoeding (EPV) voor de woning. De ondergetekenden: Stichting MeerWonen, statutair gevestigd en kantoorhoudende te Roelofarendsveen aan

Nadere informatie

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas.

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas. Project: woningen Maasbommel Datum: april 2014 Onderwerp: jaarrapportage nr. 4 Inleiding Eind februari 2013 zijn de drie woning in Maasbommel opgeleverd aan de huurders van Woonstichting De Kernen. Deze

Nadere informatie

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling

Notitie Betreft Power2Nijmegen Inleiding figuur 1: overzicht ecodorp Vraagstelling Notitie Aan : Ad Vlems, Bert Lagerweij Van : Arjan van Bon Datum : 28 augustus 2012 Kopie : Anne Pronk Onze referentie : 9X3809.A2/N00001/110412/Nijm2 HASKONING NEDERLAND B.V. BUILDINGS Betreft : Power2Nijmegen

Nadere informatie

Een nieuwe woning in RijswijkBuiten 66 woningen Buitenplaats Syon De energie van morgen vandaag in huis

Een nieuwe woning in RijswijkBuiten 66 woningen Buitenplaats Syon De energie van morgen vandaag in huis KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in RijswijkBuiten 66 woningen Buitenplaats Syon De energie van morgen vandaag in huis ENERGIE EXPLOITATIE RIJSWIJKBUITEN Een energieneutrale woning: het kan! De verkoop

Nadere informatie

Technieken en financiering van de aardgasvrijoplossingen

Technieken en financiering van de aardgasvrijoplossingen Nieuwbouw is relatief eenvoudig aardgasvrij te realiseren. Er zijn grofweg twee alternatieven: - Verzwaard elektriciteitsnet met een lucht- of bodemwarmtepomp in de woning (all electric) - collectieve

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015 1 SBRCURnet Bouwlokalen Samen Nul op de meter, bij woning renovatie Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1 Wat betekent Nul-op-de-meter? 4 Veel termen in gebruik Energieneutraal Energie-nota-nul EPC = 0 nzeb (nearly

Nadere informatie

Warmtepompen & aardgasvrije nieuwbouw

Warmtepompen & aardgasvrije nieuwbouw Warmtepompen & aardgasvrije nieuwbouw Door Willem Hooijkaas Voorzitter Nederlands Platform Warmtepompen Platform Warmtepompen Stuurgroep Stuurgroep Aandachtspunten presentatie: Duurzaam & Gasloos (bouwkundige)

Nadere informatie

Onno de Wal & Sander Zuidgeest In één keer om naar NOM - 7 december 2017

Onno de Wal & Sander Zuidgeest In één keer om naar NOM - 7 december 2017 Onno de Wal & Sander Zuidgeest In één keer om naar NOM - 7 december 2017 Even voorstellen Onno de Wal Mede eigenaar BIK bouw Jong en ambitieus Gestart 2015 Duidelijke koers Net even anders Betrouwbaar

Nadere informatie

BCRG. Het beoordelen van nieuwe- en innovatieve technieken voor de Energieprestaties van gebouwen. Kees Arkesteijn, secretaris CGE

BCRG. Het beoordelen van nieuwe- en innovatieve technieken voor de Energieprestaties van gebouwen. Kees Arkesteijn, secretaris CGE BCRG Het beoordelen van nieuwe- en innovatieve technieken voor de Energieprestaties van gebouwen Kees Arkesteijn, secretaris CGE Programma 1. Inleiding/Doelstelling BCRG 2. Werkwijze 3. Status Databank

Nadere informatie

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 ing. A.F. (André) Kruithof Oktober 2015 Programma Op weg naar 2050: doelstellingen bestaande bouw & nieuwbouw BENG-indicatoren Energiezuinigheid in de

Nadere informatie

Update Nieuw stelsel energieprestaties 2020

Update Nieuw stelsel energieprestaties 2020 Update Nieuw stelsel energieprestaties 2020 Ons kenmerk 18112(HM)notitie update Op 1 januari 2020 gaat een nieuw stelsel in rondom de energieprestatie van gebouwen. Deze notitie beschrijft: 1 1 Waarom

Nadere informatie

Nul op de Meter businesscase nieuwbouw

Nul op de Meter businesscase nieuwbouw Nul op de Meter businesscase nieuwbouw Kan het financieel uit? Jeffrey Mennen relatiemanager corporaties bij Stroomversnelling Sean Vos SlimRenoveren, expertpool Stroomversnelling maandag 16 oktober 2017

Nadere informatie

Echt nul op de meter. HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

Echt nul op de meter. HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Echt nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Zonthermie V1.0 -> V3.0 Zonthermie V3.0 / warmtepompen Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van zonthermische oplossingen

Nadere informatie

EPV... UHM, WAT IS DAT?

EPV... UHM, WAT IS DAT? EPV... UHM, WAT IS DAT? Energieprestatie vergoeding (EPV) De EPV is een bedrag dat u als huurder aan Wonen Limburg betaalt op het moment dat u een zeer energiezuinige woning van Wonen Limburg huurt. In

Nadere informatie

Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050

Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050 Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050 Datum mei 2017 1 Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050 Datum mei 2017 Samenvatting 1 2 3 Betreft Naar energieneutrale sociale woningvoorraad

Nadere informatie

Versterken naar nul-op-de-meter

Versterken naar nul-op-de-meter Versterken naar nul-op-de-meter Inhoudsopgave 1. Goed wonen voor iedereen... 2 2. Ons plan in tien stappen 3 3. Nul-op-de-meter: wat is dat? 4 4. Hoe doen we dat? 5 5. Wat kost dat? 6 2 1. Goed wonen voor

Nadere informatie

Samen aan de slag Opwekken en verwarmen

Samen aan de slag Opwekken en verwarmen Samen aan de slag Opwekken en verwarmen Opwekken en verwarmen Zonnepanelen (elektra) Zonnecollectoren (warm tapwater) Warmtepomp Zonnepanelen Zonnepanelen (elektra) Zonnecollectoren (warm tapwater) Warmtepomp

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Sliedrecht 43 woningen Baanhoek-West De energie van morgen vandaag in huis

Een nieuwe woning in Sliedrecht 43 woningen Baanhoek-West De energie van morgen vandaag in huis KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Sliedrecht 43 woningen Baanhoek-West De energie van morgen vandaag in huis 1e fase 23 woningen Een energieneutrale woning: het kan! De verkoop van de eerste fase met

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk

Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk Advies aan Minister Kamp Robbert van Rijswijk Merosch Inhoud 1. Voorstellen 2. RijswijkBuiten 3. Kwantitatieve bevindingen 4. Advies aan Minister Kamp

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Westergouwe 53 woningen Wijdeblik

Een nieuwe woning in Westergouwe 53 woningen Wijdeblik KLIMAATGARANT EPC0 Een nieuwe woning in Westergouwe 53 woningen Wijdeblik EERB van morgen vandaag in huis De energie ENERGIE EXPLOITATIE AMSTELVEEN ENERGIE EXPLOITATIE RIJSWIJKBUITEN Een energieneutrale

Nadere informatie

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO)

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO) Energieprestatie Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector Kees Arkesteijn (ISSO) Programma 1. Inleiding Energieprestatie gebouwen 2. Methoden bepaling Energieprestatie 3. Wet en

Nadere informatie

DUURZAME OPLOSSINGEN VOOR DE WARMTEVRAAG

DUURZAME OPLOSSINGEN VOOR DE WARMTEVRAAG DUURZAME OPLOSSINGEN VOOR DE WARMTEVRAAG Introductie Jon van Diepen Register Energie Adviseur (rea) Afgestudeerd in Business of Energy Systems (TopTech/TU Delft) Achtergrond: ICT / Financieel Analist Interessegebied:

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Den Haag 46 woningen Binck Plaats

Een nieuwe woning in Den Haag 46 woningen Binck Plaats KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Den Haag 46 woningen Binck Plaats De energie van morgen vandaag in huis Een energieneutrale woning: het kan! De verkoop van 46 woningen Binck Plaats in Den Haag is gestart.

Nadere informatie

WONEN IN EEN ENERGIEZUINIGE WONING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS

WONEN IN EEN ENERGIEZUINIGE WONING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS WONEN IN EEN ENERGIEZUINIGE WONING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS Wonen Zuid vindt duurzaam en energiezuinig bouwen belangrijk. Dit is beter voor ons milieu en huurders kunnen hiermee besparen op hun energierekening.

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Praal Esse Zoom

Een nieuwe woning in Praal Esse Zoom ENERGIE EXPLOITATIE AMSTELVEEN KLIMAATGARANT EPC0 Een nieuwe woning in Praal Esse Zoom EERB van morgen vandaag in huis De energie ENERGIE EXPLOITATIE AMSTELVEEN ENERGIE EXPLOITATIE RIJSWIJKBUITEN Een energieneutrale

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Spijkenisse 25 woningen Eiland van Spijk Fase 1

Een nieuwe woning in Spijkenisse 25 woningen Eiland van Spijk Fase 1 KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Spijkenisse 25 woningen Eiland van Spijk Fase 1 De energie van morgen vandaag in huis Een energiezuinige woning: het kan! De verkoop van Fase 1 van Eiland van Spijk in

Nadere informatie

Productie van hernieuwbare energie in de woning/wijk

Productie van hernieuwbare energie in de woning/wijk Productie van hernieuwbare energie in de woning/wijk Energiebehoefte van woningen/woonwijken Huidige gemiddelde energievraag van een woning 1. Warmte aardgas 1400 m3 2. Licht & kracht elektriciteit 3000

Nadere informatie

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Het kan minder! ing. P. Hameetman Het kan minder! ing. P. Hameetman manager innovatie BAM Vastgoed bv Inleiding Afbakening: Presentatie is toegespitst op woningbouw Verdieping van technische mogelijkheden 2 Klimaatakkoord Gemeenten en

Nadere informatie

NOM KienhuisHoving. 5 april Esther Hovenier Advocaat

NOM KienhuisHoving. 5 april Esther Hovenier Advocaat NOM KienhuisHoving 5 april 2016 Esther Hovenier Advocaat 2 Energieakkoord voor duurzame groei 13 september 2013 (SER) 14% hernieuwbare opwekking in 2020 16% hernieuwbare opwekking in 2023 Vermindering

Nadere informatie

KLIMAATGARANT. Een nieuwe woning in Herwijnen 24 woningen Engelenweide De energie van morgen vandaag in huis

KLIMAATGARANT. Een nieuwe woning in Herwijnen 24 woningen Engelenweide De energie van morgen vandaag in huis KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Herwijnen 24 woningen Engelenweide De energie van morgen vandaag in huis Een energiezuinige woning: het kan! De verkoop van 24 woningen Engelenweide in Herwijnen is gestart.

Nadere informatie

Duurzaam Bouwloket. Voor onafhankelijke informatie en advies over:

Duurzaam Bouwloket. Voor onafhankelijke informatie en advies over: Duurzaam Bouwloket Voor onafhankelijke informatie en advies over: Duurzaam (ver)bouwen Energie besparen Zelf duurzame energie opwekken Subsidies en regelingen ~38% Energielabel D of lager Anticiperen op

Nadere informatie

Energiezuinig en optimaal comfort

Energiezuinig en optimaal comfort SUPER DUURZAAM WONEN OP HET ZEEBURGEREILAND AMSTERDAM Energiezuinig en optimaal comfort ZEEBURGEREILAND * AMSTERDAM APPARTEMENTEN MET EEN DUURZAAM KLIMAATSYSTEEM Duurzaam klimaat systeem in De BrouwerIJ

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Zoetermeer NEXUM

Een nieuwe woning in Zoetermeer NEXUM KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Zoetermeer NEXUM De energie van morgen vandaag in huis Een energieneutrale woning: het kan! De verkoop van 18 nul op de meter woningen in project NEXUM is gestart. Duurzame

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Energiebesparende voorzieningen zijn in meerdere opzichten interessant: Structurele besparing tot 30% op

Nadere informatie

Nieuw Kortenoord Tuinwijk Nul op de Meter Woning

Nieuw Kortenoord Tuinwijk Nul op de Meter Woning Nieuw Kortenoord Tuinwijk Nul op de Meter Woning INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 9 Nul Op de Meter woningen in detuinwijk... 4 Wat houdt monitoring in?... 6 Energiecoach als extra service... 7 Een duurzame

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 2/25 3/25 1. Praktijk van het verleden

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Rockanje 38 woningen De Lange Stallen

Een nieuwe woning in Rockanje 38 woningen De Lange Stallen KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Rockanje 38 woningen De Lange Stallen De energie van morgen vandaag in huis Een zeer energiezuinige woning: het kan! Binnenkort start de verkoop van 38 woningen in het

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017 Duurzaam verwarmen met Waterstage Programma Green Igloo Wet en regelgeving Subsidie en rente tarieven EnMosy voor prestatie garantie Green Igloo Care voor kwaliteitsborging Green Igloo Concept Totaalconcept

Nadere informatie

NUL-OP- DE-METER. FidesWonen maakt uw huis weer als nieuw Comfortabel & duurzaam

NUL-OP- DE-METER. FidesWonen maakt uw huis weer als nieuw Comfortabel & duurzaam NUL-OP- DE-METER FidesWonen maakt uw huis weer als nieuw Comfortabel & duurzaam IEDEREEN OP GOEREE-OVERFLAKKEE VERDIENT EEN VEILIG, COMFORTABEL, DUURZAAM EN BETAALBAAR HUIS. Dat geldt natuurlijk ook voor

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

Winst en comfort uit duurzaamheid. Bouw op onze kennis

Winst en comfort uit duurzaamheid. Bouw op onze kennis Winst en comfort uit duurzaamheid Bouw op onze kennis Even voorstellen "Het verschil tussen gewoon en uitzonderlijk is vaak dat kleine beetje extra, waarin samenwerking en krachtenbundeling mijn drijfveer

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie