Wat maakt een speelplek tot een succes?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat maakt een speelplek tot een succes?"

Transcriptie

1 Verslag symposium Wat maakt een speelplek tot een succes? Bewegen is belangrijk voor de gezondheid, zeker voor kinderen. Het stimuleren van bewegen heeft het meeste effect wanneer meer beweging bij kinderen onderdeel is van hun dagelijkse leven. Maar ruimte voor spel en sport in de directe woonomgeving is schaars. Des te belangrijker is het om de beschikbare speelruimte optimaal te benutten. Hoe ziet de ideale speelplek eruit? Wat maakt een speelplek tot een succes? TNO onderzocht met subsidie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de succesfactoren van zes bestaande succesvolle speelplekken in aandachtswijken. Tijdens het symposium Playground van de Toekomst is op 11 maart het rapport overhandigd aan Maarten Koornneef, coördinator gezondheid en dossierhouder van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen van de directie Sport van het ministerie. Daaraan vooraf ging een inspirerende bijeenkomst, waar verschillende prominente sprekers hun visie gaven op het onderwerp. Aanleiding bewegingsarmoede Meer dan tweehonderd geïnteresseerden, onder andere vanuit nationale en lokale overheden, woningbouwcorporaties, speeltoestellenbranche, onderwijs en onderzoek, woonden op dinsdag 11 maart het symposium Playground van de Toekomst bij. Het onderwerp leeft en dit symposium is een eerste stap richting implementatie van de resultaten, concludeerde dagvoorzitter Tinus Jongert van TNO dan ook verheugd. Aanleiding voor het onderzoek was, dat kinderen in steden in toenemende mate leiden aan bewegingsarmoede. De gevolgen daarvan voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid van kinderen zijn groot, evenals voor de integratie, de (kleine) criminaliteit en de sociale contacten in een wijk. KvL-L Nm Centrale onderzoeksvraag De centrale onderzoeksvraag was: wat maakt een speelplek tot een succes? Daarvoor ging TNO na in welke mate de playgrounds bijdragen aan het energieverbruik, de motorische ontwikkeling, de integratie, het beweegplezier, de bezettingsgraad en de aantrekkingskracht van de playground. Onderzocht zijn een Sprankelplek van Jantje Beton, een Cruyff Court, een Zoneparc-schoolplein, een Richard Krajicek Playground, een playground met elementen van KOMPAN en een playground met elementen van Nijha.

2 In de wijk en mét begeleiding Richard Krajicek leverde met een Krajicek Playground één van de onderzochte locaties aan. Hij lichtte toe hoe hij tot de aanleg van de inmiddels meer dan vijftig playgrounds gekomen is. Na mijn winst op Wimbledon wilde de gemeente Den Haag me eren. Dat gebeurde, op mijn verzoek, met een partijtje tennis tegen kinderen. Den Haag selecteerde een club in een achterstandswijk. Daar werd me duidelijk hoe moeilijk het voor kinderen kan zijn om te gaan sporten. Al was het maar omdat clubs soms zo ver weg liggen dat je een ouder-met-auto nodig hebt om je te brengen. Of omdat de sociale drempel van bepaalde clubs te hoog is. In de rijkere wijken van Den Haag is 80% van de kinderen lid van een vereniging, in armere wijken is dat maar 20%. Ik wilde graag meer kinderen in beweging krijgen. Samen met de gemeente Den Haag richtte Krajicek in 1998 zijn eerste playground in. Een playground moet het kloppende hart van de wijk zijn Richard Krajicek Gaandeweg groeide de stichting en kwamen er veldjes bij. Ook het inzicht in succesfactoren van playgrounds groeide. We weten nu dat begeleiding ongelofelijk belangrijk is, liefst door mensen uit de buurt zelf. Het houdt een playground levend en voorkomt dat scooterjeugd de zaak overneemt. Begeleiding kan ook meisjes betrekken bij het spelen, daar is zeker nog winst te boeken. De stichting verstrekt daarom beurzen waarmee talentvolle mensen uit de buurt opgeleid kunnen worden tot begeleider. Ook biedt de stichting stageplekken aan. Een ander inzicht waar Krajicek zich sterk voor maakt, is dat een playground in het hart van een wijk moet liggen. De afgelopen jaren is sport en spel verbannen naar de randen van de gemeenten. Dat is een hele slechte zaak, voor de kinderen én voor de wijken. Sportinclusief denken Erica Terpstra, voorzitter van NOC*NSF kon het daar alleen maar hartgrondig mee eens zijn. Het blijkt dat kinderen die buiten spelen en sporten zich niet alleen fysiek, maar ook sociaal en psychisch veel beter ontwikkelen. Ik ben dan ook dolgelukkig dat NOC*NSF onlangs een 72e bond mocht verwelkomen: de Nederlandse Buitenspeelbond. Het is een initiatief van Unilever, dat inmiddels omarmd wordt door kinderen. Zij krijgen onder andere wekelijks buitenspeelsuggesties aangereikt, bij voorkeur in hun eigen buurt. Onze samenleving moet zich schamen dat ze wel parkeerplekken aanlegt, maar geen spel- en sportlocaties in wijken, vindt Terpstra. We moeten sportinclusief gaan denken bij de inrichting van onze wijken. Gemeenten en woningcorporaties, maar ook planners, architecten en bouwers kunnen zich niet beter profileren dan door aandacht te hebben voor jeugd en beweging. Uitdagende speelplekken in de buurt, in combinatie met groen: daar moeten we naar toe, vond Terpstra. Ze pleitte ook voor meer aandacht bij scholen voor het onderwerp. Ze besloot: Ik ben

3 ontzettend blij met dit onderzoek. TNO heeft het wiel voor ons uitgevonden, het is aan ons om dat te laten draaien. Uitdagende speelplekken in de buurt, in combinatie met groen: daar moeten we naar toe Erica Terpstra Bewegingsarmoede in de wijk TNO voerde in 2005 al een onderzoek uit naar de relatie tussen lichamelijke (in)activiteit en overgewicht bij kinderen in tien aandachtswijken. De uitkomsten waren schrikbarend. In 25 jaar tijd is de gemiddelde prevalentie van overgewicht bij kinderen verdrievoudigd. In de aandachtswijken geldt dat één op de drie kinderen te dik is, vertelde TNO-onderzoekster Sanne de Vries. Meisjes en allochtone kinderen zijn het zwaarst. De Vries: De totale energie-inname is in die 25 jaar niet tot nauwelijks gestegen, al is de bron van energie-inname wel veranderd: minder ontbijt, meer frisdrank en energierijke tussendoortjes bijvoorbeeld. Wat wel is veranderd is de hoeveelheid lichaamsbeweging. Slechts 3% van de kinderen woonachtig in de aandachtswijken bleek voldoende te bewegen. Kinderen gaan bijvoorbeeld steeds minder vaak lopend of fietsend naar school. Sport- en spelfaciliteiten verdwijnen naar de randen van de stad. Wij hebben onderzocht welke factoren van invloed zijn op het beweeggedrag van kinderen. Wat blijkt? Kinderen gaan graag spelen in een groene omgeving, met laagbouw en sportvelden of op gegroepeerde parkeerplaatsen die overdag leeg zijn. Ook 30-kilometerzones zijn aantrekkelijk. Wat beslist níet helpt is hondenpoep, veel verkeer en leegstaande huizen. De kwaliteit van de omgeving is dus enorm belangrijk. Zo ook van de speelplekken. Slechts 3% van de kinderen woonachtig in de aandachtswijken bleek voldoende te bewegen Sanne de Vries Onderzoeksresultaten Met het onderzoek Playground van de Toekomst onderzocht TNO hoe de kwaliteit van speelplekken gewaarborgd kan worden. Projectleider Ingrid Bakker presenteerde de bevindingen. Voor wat betreft de omgevingsfactoren: in de aandachtswijken is relatief weinig groen en zijn er weinig sportaccommodaties. Het is slecht gesteld met de verlichting en met de hygiëne op straat. Groepen jongeren zorgen voor overlast en een onveilig gevoel. Hetzelfde geldt veelal ook voor de speelplekken. Het is dan ook belankrijk hier aandacht aan te besteden. TNO beoordeelde ook de effectiviteit van toestellen op de playgrounds:

4 multifunctionele spel- en sportelementen zijn voor de motorische ontwikkeling van de oudere basis-scholieren zeer geschikt. Op de onderzochte playgrounds verbruiken de kinderen gemiddeld ruim 200 kilocalorieën per uur. Ook bewegen de kinderen gemiddeld 35% van hun tijd op de playgrounds intensief genoeg om bij te kunnen dragen aan het behalen van de Nederlandse Norm Gezond Bewegen en dus aan hun gezondheid. Nederlandse Norm Gezond Bewegen Kinderen jonger dan 18 jaar dienen minimaal 60 minuten per dag ten minste matig intensief lichamelijk actief te zijn, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van de lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid, coördinatie). Ook leerden we, dat veel kinderen meerdere keren per week naar de playground komen, vooral als er iets georganiseerd wordt, vertelt Bakker. Driekwart van de kinderen woont binnen een straal van 400 meter van de playground en de meeste kinderen komen lopend. Verder stelde Bakker vast: Allochtone kinderen zijn oververtegenwoordigd ten opzichte van autochtone kinderen en jongens zijn op drie van de zes playgrounds oververtegenwoordigd. Voetbal- en basketbalveldjes zijn met name bij jongens populair. De aanwezigheid van klierkinderen en regen houdt veel kinderen tegen om te gaan spelen. En kinderen vinden het belangrijk dat de playground schoon en opgeruimd is. Als iets wordt georganiseerd komen veel kinderen vaker naar de playground Ingrid Bakker Aanbevelingen TNO stelde een programma van eisen op met betrekking tot wet- en regelgeving, veiligheid en effectiviteit. Ook deed TNO aanbevelingen voor een succesvolle playground. Stimuleer het organiseren van activiteiten op de speelplek, adviseerde Ingrid Bakker. Betrek hierbij ook de groepen jongeren uit de buurt om te voorkomen dat zij overlast veroorzaken. Bevorder het gebruik van de speelplek gedurende de hele dag. Andere aanbevelingen hebben betrekking op de aanleg en het onderhoud. Volg de advieswet Buitenspeelruimte op en richt ten minste drie procent van het grondgebied dat voor woondoeleinden bestemd is in als buitenspeelruimte, aldus Bakker. Betrek kinderen, ouders en omwonenden bij de inrichting en aanleg. Heb aandacht voor het onderhoud, de groenvoorzieningen en de verlichting. Denk ook aan het aanleggen van zones voor verschillende leeftijdsgroepen en een afrastering voor de veiligheid van de jongste kinderen.

5 Het creëren van een succesvolle speelplek vereist maatwerk en afstemming Ingrid Bakker De playground is een uitstekende locatie voor beweegstimulering. Het is belangrijk om de aantrekkelijkheid voor zowel autochtone als allochtone kinderen te vergroten, in het bijzonder voor meisjes. Bakker besloot: Minimaliseer de afstand van playgrounds tot woonhuizen en beperk het aantal barrières op de route er naar toe. Overgewicht en bewegen Vanuit zijn betrokkenheid bij het landelijk Convenant Overgewicht sprak Paul Rosenmöller over het belang van bewegen in de strijd tegen overgewicht. Het Convenant, waarin twintig partijen samenwerken, wil dit maatschappelijk vraagstuk te lijf gaan. Overgewicht leidt tot gezondheidsproblemen, tot slechtere leerprestaties en tot een verlaging van de arbeidsproductiviteit. Het Convenant richt zich op mensen in de lagere inkomensgroepen en op de jeugd. Want als we investeren in de jeugd, dan investeren we in een leven lang gezondheid. Het vraagstuk is enorm én complex, vindt Rosenmöller. Het gaat om voeding en om bewegen. De hele dag door maken mensen keuzes om iets wel of niet te eten en om wel of niet te bewegen. Het TNO-onderzoek helpt ons bij het nemen van maatregelen. Samen met de ministers Rouvoet en Vogelaar hebben we besloten de Richard Krajicek Playgrounds aantrekkelijker en gezonder te maken. Het convenant wil dat faciliteren én de effecten meten. Investeren in de jeugd is investeren in een leven lang gezondheid Paul Rosenmöller Playground van de (verre) toekomst Om een beeld te krijgen van de mogelijkheden van nieuwe technologieën voor innovatieve playgrounds, vroeg TNO een aantal studenten van de Universiteit Eindhoven een visie te ontwikkelen op hun ideale playground van de (verre) toekomst. TNO er Peter Joore presenteerde vijf van deze ideeën en lichtte bovendien een aantal ontwikkelingen toe. Computertechnologie wordt meer en meer geïntegreerd in sport en spel. Zo komt bijvoorbeeld lasersquash op. Ook vinden we computertechnologie terug in een door TNO ontwikkeld hockeyvestje dat kinderen helpt hun slag te verbeteren. Daarbij veranderen computerspelletjes van eenmansacties naar spelletjes die je samen kunt doen. Joore: Tenslotte komen we computertechnologie ook steeds vaker buiten tegen, terwijl het vroeger altijd binnen was. Hij besloot: Kun je met computertechnologie buiten spelen en sporten? Ja, het kan en het is leuk. Het is ook dichterbij dan je denkt. Ga maar eens kijken op de SmartUs -speelpleinen. Daar zie je al verschillende voorbeelden!

6 We komen computertechnologie steeds vaker buiten tegen, geïntegreerd in sport en spel Peter Joore Wat kan TNO doen? Tinus Jongert richtte de schijnwerpers op TNO. Onze missie is, om door het stimuleren van sport en beweging bij te dragen aan de volksgezondheid, zei hij. Onze belangrijkste doelgroepen daarbij zijn jongeren, chronisch zieken, ouderen en werknemers. Onze prioriteit ligt bij de minst actieven. TNO heeft drie programmalijnen gedefinieerd: monitoring, het ontwikkelen, implementeren en evalueren van beweeginterventies en het analyseren van de invloed van de omgeving op het beweeggedrag. De verzamelde kennis wordt onder andere ingezet ten behoeve van gemeenten, woningbouwcorporaties en de speeltoestellenbranche. We voeren bijvoorbeeld wijkscans uit en ontwikkelen simulatiemodellen waarmee we de effecten van een voorgenomen wijkinrichting op het energieverbruik van de inwoners kunnen voorspellen. Omdat spelen de belangrijkste beweegactiviteit voor kinderen is, kijken we ook naar de inrichting van speelplekken en de organisatie van activiteiten in die wijken, dicht bij huis. We geven adviezen over de effectiviteit van playgrounds en vertalen onze bevindingen naar specifieke playgrounds en toestellen. Ook ontwikkelen we een innovatief beweegaanbod, samen met het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen. En op het Field Lab Breedtesport in Eindhoven werken we samen met bedrijven, overheden, sporters en andere kennisinstellingen aan open innovatie. Kies bewust voor goede speelruimte in de wijk Tinus Jongert Innovatie heeft bestaansrecht Dat laatste bevestigde Mark van Rooijen, gebiedsmanager van een groot sportterrein in Eindhoven. Wij hebben middenin de wijk Woensel een gebied van m 2 groot, waar 1,5 miljoen sporters per jaar het meest veelzijdige sportaanbod van Nederland beoefenen. Ook in onze wijk is grond schaars en kostbaar. Hoewel de gemeente óók vindt dat sport ín de wijk hoort, moeten we ons bestaansrecht wel voortdurend bewijzen. Innovatie helpt ons daarbij. Tien procent van ons terrein is gereserveerd voor innovatie. In het Fieldlab Breedtesport ontwikkelen we samen met bedrijven, kennisinstellingen en sporters allerhande noviteiten. Een voorbeeld daarvan vormen vier nieuwe kunststof grasmatten, waarop verschillende combinaties van sporten uitgeoefend kunnen worden. Daardoor wordt een grasmat niet meer een enkel uurtje per dag benut voor voetbal, maar voortdurend bespeeld door allerlei sporters.

7 Ook komen op het terrein drie onderwijsinstellingen, een hartrevalidatiecentrum en een sportmedisch adviescentrum. Dat maakt ons tot een uniek centrum voor sport, gezondheid en onderwijs, besluit Van Rooijen. Aanstaande september is iedereen welkom voor een open dag. Bedrijven, kennisinstellingen en sporters moeten samen innoveren Mark van Rooijen Duimschroeven Na deze laatste spreker draaide Hans van Breukelen, directeur van de Stichting Sports & Technology, de aanwezigen de duimschroeven aan. U heeft van alles gehoord, maar wat neemt u mee naar huis? Wat gaat u concreet doen? Een ambtenaar van de gemeente Bergen op Zoom merkte op dat het werk pas begint als de speelplek is aangelegd; het gaat niet alleen om de hardware, maar zeker ook om de software. Activiteitenbegeleiding, onderhoud, en ga zo maar door. Een vertegenwoordiger van een woningcorporatie concludeerde dat playgrounds in het hart van een wijk moeten worden aangelegd en dat hiervoor wellicht woningen gesloopt moeten worden. En een medewerker van het ministerie van Jeugd en Gezin vond dat de departementen de krachten moeten bundelen. Speeltoestellenfabrikanten gaven aan druk bezig te zijn met een nog beter aanbod, maar het wel prettig te vinden als de overheid daaraan mee zou betalen. Zieke mensen kosten een stuk meer dan een goed speeltoestel. Een medewerker van de Krajicek Foundation wil de komende tijd nog meer ouders en begeleiders in de speeltuin krijgen en Jantje Beton wil vooral ruimtegaranties. Niet alleen voor toestellen, maar ook voor groen. Daarover zijn we in gesprek met de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Bovendien is er nu te weinig aandacht voor de buitenruimte nadat die eenmaal is aangelegd: gemeenten moeten een speelbeleid ontwikkelen. De Fontys Hogeschool vond dat leraren bewegingsonderwijs kinderen beter moeten leren spelen met gewone, altijd voorhanden dingen. En één aanwezige zei: Eigenlijk is er ruimte zat, maar de ouders moeten hun kinderen gewoon achter de tv vandaan halen en naar buiten sturen. Van Breukelen besloot dat iedereen pas weg mocht gaan als hij een concrete actie in gedachten had. We moeten nú samen de schouders eronder zetten en ons niet achter elkaar verschuilen. Ik wil bereiken dat jullie nú samen de schouders eronder zetten Hans van Breukelen

8 TNO Kwaliteit van Leven TNO Kwaliteit van Leven is een dienstverlenende organisatie voor bedrijfsleven, zorg en overheid. Wij brengen innovaties tot stand, gericht op verbetering van gezondheid en menselijk functioneren door multidisciplinair onderzoek en advies. Samen met onze klanten vertalen wij nieuwe kennis in praktische toepassingen. TNO Kwaliteit van Leven onderscheidt haar activiteiten op de volgende terreinen: Arbeid, Chemie, Innovation Policy, Preventie en Zorg, Pharma en Voeding. Inspirerend Aan het eind van de middag bood Ingrid Bakker het rapport officieel aan Maarten Koornneef, coördinator gezondheid en dossierhouder van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen van de directie Sport van het ministerie aan. Koornneef: Dit is een bijzonder inspirerend rapport, sprak hij. Als ministerie zijn we al druk bezig met het bevorderen van sport en bewegen, onder andere door het geven van voorlichting. In april sluiten we bijvoorbeeld een convenant met de gemeenten: zij krijgen extra middelen als ze het bewegingsaanbod verbeteren. Ook zijn we bezig om een beweegkuur op te nemen in het basispakket van de zorgverzekering. Uiteindelijk zijn het de gemeenten die de uitvoering ter hand moeten nemen, besloot hij. Dáár moet het werk gebeuren, dáár moet de omgeving optimaal worden (her)ingericht. Als ministerie onderstrepen we het belang daarvan. Preventie en Zorg werkt samen met publieke en private opdrachtgevers aan vernieuwingen en creatieve oplossingen om betaalbare en kwalitatief goede zorg bereikbaar te houden. Onze activiteiten richten zich dan ook op het monitoren van gezondheid en leefstijl, het bestuderen van determinanten van gezondheid, en het ontwikkelen, implementeren en evalueren van interventies. Preventie en Zorg Wassenaarseweg 56 Postbus CE Leiden Ingrid Bakker E tno.nl/playground TNO Kennis voor zaken

Bewegen en overgewicht onder Nederlandse werknemers

Bewegen en overgewicht onder Nederlandse werknemers Onderzoeksresultaten Maart 10 Bewegen en overgewicht onder Nederlandse werknemers 00-08 Te weinig lichaamsbeweging is een belangrijke risicofactor voor de gezondheid. Het hangt samen met vroegtijdige sterfte

Nadere informatie

24 september 2013. Buitenspelen loont. Gebrek aan speelruimte. Gevolgen Steeds meer kinderen te dik

24 september 2013. Buitenspelen loont. Gebrek aan speelruimte. Gevolgen Steeds meer kinderen te dik Gebrek aan speelruimte Buitenspelen loont Dr. Sanne de Vries Lectoraat Gezonde Leefstijl in een Stimulerende Omgeving 36% van de schoolpleinen is na schooltijd niet toegankelijk Bron: Qrius,. Online kwantitatief

Nadere informatie

Innovatieve beweegstimulering

Innovatieve beweegstimulering Innovatieve beweegstimulering Van wetenschap naar praktijk: professionaliseren in beweging Tinus Jongert lector Haagse Hogeschool directeur NPi 1 Doelen lectoraat (tbv HHS/NPI) Professionaliseren van beweegprofessionals

Nadere informatie

FACTSHEET VOORLOPIGE RESULTATEN LEFF

FACTSHEET VOORLOPIGE RESULTATEN LEFF FACTSHEET VOORLOPIGE RESULTATEN LEFF SANNE NIEMER & EMMA VAN DEN EYNDE FEBRUARI 2015 Introductie In het najaar van 2014 is in 8 steden, op 10 locaties de pilot LEFF uitgevoerd. In deze factsheet worden

Nadere informatie

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht Factsheet Sportparticipatie in Utrecht mei 2015 Overzicht Deze factsheet geeft op hoofdlijnen een beeld van sporten en bewegen in de stad en maakt deel uit van Utrecht Sport, de Utrechtse sportvisie op

Nadere informatie

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht akkoord stichting jongeren op gezond gewicht De stichting Jongeren Op Gezond Gewicht en haar partners verbinden zich met dit akkoord gezamenlijk, elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid, in de periode

Nadere informatie

FACTSHEET VOORLOPIGE RESULTATEN LEFF

FACTSHEET VOORLOPIGE RESULTATEN LEFF FACTSHEET VOORLOPIGE RESULTATEN LEFF SANNE NIEMER & EMMA VAN DEN EYNDE FEBRUARI 2015 Introductie In het najaar van 2014 is in 8 steden, op 10 locaties de pilot LEFF uitgevoerd. In deze factsheet worden

Nadere informatie

Beweegvriendelijke gemeenten

Beweegvriendelijke gemeenten Body @ work, 24 mei 2011 Beweegvriendelijke gemeenten Dayenne L abée, projectleider BVO Jan Willem Meerwaldt, senior adviseur Invloed van ruimte op bewegen foto Context Ruimte heeft invloed op bewegen

Nadere informatie

Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) en de inzet van Combinatiefuncties. Succesvolle inzet sport- en beweeginterventies

Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) en de inzet van Combinatiefuncties. Succesvolle inzet sport- en beweeginterventies Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) en de inzet van Combinatiefuncties Succesvolle inzet sport- en beweeginterventies Kor Leegstra: Atlas College Bram Buiting, Marc Zweekhorst: NISB NASB Het Nationaal

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Overgewicht bij de Nederlandse jeugd

Overgewicht bij de Nederlandse jeugd Overgewicht bij de Nederlandse jeugd Op 29 oktober jongstleden organiseerde de interessegroep Bewegen en Gezondheid van de Vereniging voor Bewegingswetenschappen Nederland (VvBN) een themabijeenkomst over

Nadere informatie

De Buurtsportcoach actief in de wijk. In samenwerking met

De Buurtsportcoach actief in de wijk. In samenwerking met De Buurtsportcoach actief in de wijk In samenwerking met Aanleiding VWS: Sport en bewegen in de buurt Sport en bewegen in de buurt mogelijk maken hoofdrol voor de buurtsportcoach: Maar hoe? Aanleiding

Nadere informatie

Intreerede Sanne de Vries

Intreerede Sanne de Vries Uitnodiging Intreerede Sanne de Vries Lector Gezonde Leefstijl in een Stimulerende Omgeving Luilekkerland? Van gezonde start tot vitaal ouder worden Woensdag 20 november 2013 Dr. Sanne de Vries is per

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Opleiding BuurtSportCoach Sociale Veiligheid en Netwerk

Opleiding BuurtSportCoach Sociale Veiligheid en Netwerk Opleiding BuurtSportCoach Sociale Veiligheid en Netwerk In samenwerking met Aanleiding VWS: Sport en bewegen in de buurt Sport en bewegen in de buurt mogelijk maken hoofdrol voor de buurtsportcoach: Maar

Nadere informatie

Beweeg Wijs laat ze buiten spelen! Pagina 3. 1. De Beweeg Wijs interventie / speelmethode Pagina 4. 2. Dagarrangementen na schooltijd Pagina 5

Beweeg Wijs laat ze buiten spelen! Pagina 3. 1. De Beweeg Wijs interventie / speelmethode Pagina 4. 2. Dagarrangementen na schooltijd Pagina 5 2 INHOUDSOPGAVE Beweeg Wijs laat ze buiten spelen! Pagina 3 Aanbod: 1. De Beweeg Wijs interventie / speelmethode Pagina 4 2. Dagarrangementen na schooltijd Pagina 5 3. Wijkprogramma s rondom de school

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Ede Gezond leven

Verkiezingsprogramma D66 Ede Gezond leven Gezond leven 1 > Kijk kritisch naar subsidies > Sport vaste prik op school > Richt de wijk sportief in! > Bewegen is besparen D66 heeft een warm hart voor sport in de ruimste zin van het woord. Sport en

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Zorgketen c.q. Netwerkaanpak actieve leefstijl. Anneke Hiemstra en Marloes Aalbers, NISB

Zorgketen c.q. Netwerkaanpak actieve leefstijl. Anneke Hiemstra en Marloes Aalbers, NISB Zorgketen c.q. Netwerkaanpak actieve leefstijl Anneke Hiemstra en Marloes Aalbers, NISB Ketenaanpak / netwerkaanpak actieve leefstijl De oplossing om meer mensen met een hoog gezondheidsrisico in beweging

Nadere informatie

Wijzigingen voorbehouden, alleen de uitgesproken tekst geldt!

Wijzigingen voorbehouden, alleen de uitgesproken tekst geldt! Directie Voorlichting en Communicatie van de minister voor Jeugd en Gezin, André Rouvoet, ter gelegenheid van de studiedag Jeugdzorg: succesvolle voorbeelden op 19 juni 2008, te Utrecht. Wijzigingen voorbehouden,

Nadere informatie

Voel je thuis op straat!

Voel je thuis op straat! Voel je thuis op straat! 0-meting onder kinderen, jongeren en volwassenen in Bergen op Zoom Centrum Ron van Wonderen Nanne Boonstra Utrecht, september 2007 Verwey- Jonker Instituut 1 Samenvatting en conclusies

Nadere informatie

WELKOM. Symposium Weert in Beweging maandag 24 februari 2014

WELKOM. Symposium Weert in Beweging maandag 24 februari 2014 WELKOM Symposium Weert in Beweging maandag 24 februari 2014 Agenda Bedrijven in Beweging Fact-sheet Medewerkers in Beweging Platform Weert in Beweging Werkgroep Bedrijven in Beweging Rol werkgever, ondernemer!

Nadere informatie

Verenigingen en welzijnswerk voor ouderen Organisatie: NOC*NSF Contactpersoon: Diederik Meijntjes Contactpersoon 2: Diederik Meijntjes Erkenningen:

Verenigingen en welzijnswerk voor ouderen Organisatie: NOC*NSF Contactpersoon: Diederik Meijntjes Contactpersoon 2: Diederik Meijntjes Erkenningen: Verenigingen en welzijnswerk voor ouderen Organisatie: NOC*NSF Contactpersoon: Diederik Meijntjes Contactpersoon 2: Diederik Meijntjes Erkenningen: Sport- en beweegaanbod Achtergrond Samenvatting Samenwerking

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Actieve leefstijl, Sport & Handicap Samenwerking!

Actieve leefstijl, Sport & Handicap Samenwerking! Actieve leefstijl, Sport & Handicap Samenwerking! Nationaal Kenniscentrum Gehandicaptensport Van ambitie: naar missie Visie: sport en bewegen maakt mensen met een handicap fit voor het leven. Missie: zoveel

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie.

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. RadarGroep Gemeenschapstuinen Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. Bureau voor sociale vraagstukken Wie zaait zal oogsten is een veelgehoord gezegde.

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Bewegen in en om het onderwijs. Workshop 2 en 6 Leonie de Regt en Dave Schoonen

Bewegen in en om het onderwijs. Workshop 2 en 6 Leonie de Regt en Dave Schoonen Bewegen in en om het onderwijs Workshop 2 en 6 Leonie de Regt en Dave Schoonen Wat is scoolsport? Een aanpak waarmee de school werkt aan een gezonde en actieve leefstijl voor de leerlingen. Dit betekent

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

Forum: 13.15 14.45 uur

Forum: 13.15 14.45 uur Forum: Peter de Vries, principal consultant CPS Hans Christiaanse, Projectleider ExpertisePunt Ouderbetrokkenheid Gerda Op het Veld, Jeugd, sport en onderwijs NOC*NSF Gerard van Uunen, Sylvia Visser en

Nadere informatie

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009 Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

FACTSHEET JOGG JULI 2012

FACTSHEET JOGG JULI 2012 FACTSHEET JOGG JULI 2012 Convenant Gezond Gewicht en deelconvenant JOGG Het Convenant Gezond Gewicht is een uniek samenwerkingsverband van in totaal 27 partijen afkomstig van (rijks- en lokale) overheden,

Nadere informatie

BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2010

BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2010 R E S U LTAT E N T N O - M O N I TO R B E W EG E N E N G E ZO N D H E I D BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2010 Sinds 2000 meet de TNO-Monitor Bewegen en Gezondheid trends in het beweeggedrag van de Nederlandse

Nadere informatie

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN

SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Tekst: Twan Epe SPECIAL SPORTGEBOUWEN 57 SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN SPORTGEBOUWEN Sportend Nederland krijgt het steeds drukker met als gevolg een toename van de tijdsflexibele en individuele

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Uitvoering NASB 2012. BW-nummer

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Uitvoering NASB 2012. BW-nummer Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Uitvoering NASB 2012 Programma / Programmanummer Sport / 1052 / Zorg & Welzijn / 1051 BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Op 1 april 2009 heeft de raad

Nadere informatie

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam De feiten en mythen van werkvermogen en duurzame inzetbaarheid Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam Het gaat uitstekend met ons.. 84 82 80 78 76 74 72 70 68 66 64

Nadere informatie

Een gemeentelijke aanpak om burgers aan te zetten tot een gezonde, actieve leefstijl

Een gemeentelijke aanpak om burgers aan te zetten tot een gezonde, actieve leefstijl Een gemeentelijke aanpak om burgers aan te zetten tot een gezonde, actieve leefstijl Lokaal Actief Samenbrengen van verschillende organisaties uit diverse werkvelden Zorg Sport en recreatie Onderwijs Sociaal

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld.

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld. 155 Sport- en spelactiviteiten bevorderen over het algemeen de gezondheid. Deze fysieke activiteiten kunnen echter ook leiden tot blessures. Het proefschrift beschrijft de ontwikkeling en evaluatie van

Nadere informatie

LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID

LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID Momenteel zijn er veel veranderingen op het gebied van zorg en gezondheid. Het is daardoor moeilijk te voorspellen hoe dit veld er

Nadere informatie

Dagelijks ontbijten en elke dag groente en fruit eten zijn gedragingen die bijdragen aan een gezonde leefstijl.

Dagelijks ontbijten en elke dag groente en fruit eten zijn gedragingen die bijdragen aan een gezonde leefstijl. De Vlieger 3 CHECKID ChecKid is een grootschalig leefstijlonderzoek onder basisschoolleerlingen in Zwolle. Het brengt (on)gezond gedrag, leefstijl en de leefomgeving van kinderen in Zwolle in kaart. ChecKid

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste

SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste bron: monitor SOS Vakmanschap 2012 V aklieden als hoefsmeden, hoedenmakers en glasblazers

Nadere informatie

Opleiden voor een gezonde start van de carrière?!

Opleiden voor een gezonde start van de carrière?! Opleiden voor een gezonde start van de carrière?! Hoeveel studenten in het mbo ontbijten niet? Hoeveel studenten in het mbo ontbijten niet? Maatschappelijke urgentie Maatschappelijke urgentie Overgewicht

Nadere informatie

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD)

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD) Verslag U bent aan de buurt Berkum 29 mei 2013 Aanvang Locatie Aanwezige functionarissen Aanwezig vanuit de politiek 20.00 uur Wijkcentrum De Weijenbelt Hans Kempenaar (voorzitter) Erik Dannenberg (wijkwethouder)

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Embedded Fitness. 98 procent van de jongens tussen de 8 en 12 jaar gamen gemiddeld 6,8 uur per week. Carla Scholten

Embedded Fitness. 98 procent van de jongens tussen de 8 en 12 jaar gamen gemiddeld 6,8 uur per week. Carla Scholten Embedded Fitness Carla Scholten Technologie heeft onze levensstijl drastisch veranderd. De jeugd groeit deels op in een virtuele omgeving waar internet, Facebook, msn en televisie niet meer weg te denken

Nadere informatie

Schoolplein. Buitenspelen onder de loep

Schoolplein. Buitenspelen onder de loep Schoolplein Buitenspelen onder de loep Deze presentatie gaat over: Onderzoeken Voorwaarde voor buitenspelen Verbeteren van kwaliteit/ concrete ideeën. Spelen en bewegen groep 1/2 Spelen en bewegen in vrije

Nadere informatie

Bewegen in Nederland 2000-2010

Bewegen in Nederland 2000-2010 R e s u ltaten tno - M on i tor B ewegen en G ezond h e i d Bewegen in Nederland 2000-2010 Sinds 2000 meet de TNO-Monitor Bewegen en Gezondheid trends in het beweeggedrag van de Nederlandse bevolking om

Nadere informatie

Buitenspelen 2013 Kwaliteit van de speelomgeving in de eigen buurt

Buitenspelen 2013 Kwaliteit van de speelomgeving in de eigen buurt Kwaliteit van de speelomgeving in de eigen buurt Inhoudsopgave 1 Opzet onderzoek 5 2 Buitenspelen 7 3 Favoriete speelplekken en spellen 13 4 Geschiktheid buurt voor buitenspelen 18 5 Wat maakt buitenspelen

Nadere informatie

Checklist fysieke wijkkenmerken van de gebouwde omgeving

Checklist fysieke wijkkenmerken van de gebouwde omgeving Checklist fysieke wijkkenmerken van de gebouwde omgeving Deze checklist is tot stand gekomen ten behoeve van het onderzoeksproject Wijk en Jeugd, waar gekeken wordt naar de fysieke (in)activiteit van kinderen

Nadere informatie

TOOLKIT GEMEENTE. Hoe ontwikkel je een succesvolle playground met betrokken bewoners?

TOOLKIT GEMEENTE. Hoe ontwikkel je een succesvolle playground met betrokken bewoners? TOOLKIT GEMEENTE Hoe ontwikkel je een succesvolle playground met betrokken bewoners? Inhoud Voorwoord 2 1. Inleiding 4 2. Wat is een RKF playground? 8 3. FAQ: Wat zijn de criteria voor een Krajicek playground?

Nadere informatie

Kansenkaart Biodiversiteit

Kansenkaart Biodiversiteit Kansenkaart Biodiversiteit Inhoud: Aanleiding, doel en werking Rob van Schijndel (Grontmij) Inhoudelijke informatie Maartje Bleeker (Ecologica) Communicatie en implementatie Bowine Wijffels (Cailin Partners)

Nadere informatie

Wij staan klaar voor iedereen

Wij staan klaar voor iedereen Wij staan klaar voor iedereen Openbaar Belang is er voor alle mensen die een geschikte huurwoning nodig hebben. Onze medewerkers helpen mensen graag. In elke individuele situatie is er serieuze aandacht

Nadere informatie

Wij bundelen onze kennis en krachten om mensen met een woonwens én locaties met elkaar te verbinden.

Wij bundelen onze kennis en krachten om mensen met een woonwens én locaties met elkaar te verbinden. Wij bundelen onze kennis en krachten om mensen met een woonwens én locaties met elkaar te verbinden. Ieder mens woont ergens en heeft verstand van wonen. En niet iedereen wil op dezelfde manier of plek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 30 234 Toekomstig sportbeleid 31 293 Primair Onderwijs Nr. 143 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Evaluatie van de implementatiefase van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen, setting sport Resultaten proces- en effectevaluatie

Evaluatie van de implementatiefase van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen, setting sport Resultaten proces- en effectevaluatie Evaluatie van de implementatiefase van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen, setting sport Resultaten proces- en effectevaluatie Drs. L. Ooms Dr. C. Veenhof Bijlage: KNBLO wandelsport organisatie Nederland

Nadere informatie

Onderzoek in de wat leren we er van Informatiesysteem

Onderzoek in de wat leren we er van Informatiesysteem Onderzoek in de wat leren we er van Informatiesysteem Liesbeth Preller (NISB), Dave van Dijk (Vital Health) Experimenteel onderzoek Vooronderzoek Behandeling Experiment Controle Verschil Implementatie

Nadere informatie

Deelconvenant consument en vrije tijd

Deelconvenant consument en vrije tijd CONVENANT GEZOND GEWICHT 2010-2014 Deelconvenant consument en vrije tijd PARTIJEN, - het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (hierna: CBL), te dezen vertegenwoordigd door zijn voorzitter de heer K.L.

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Bewegen en overgewicht in Purmerend

Bewegen en overgewicht in Purmerend Bewegen en overgewicht in Purmerend In opdracht van: Spurd, Marianne Hagenbeuk Uitgevoerd door: Monique van Diest Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Gemeente Purmerend mei 2009 Verkrijgbaar

Nadere informatie

01 CRUYFF COURTS. Cruyff Courts Geef kinderen hun speelruimte terug

01 CRUYFF COURTS. Cruyff Courts Geef kinderen hun speelruimte terug 01 CRUYFF COURTS Cruyff Courts Geef kinderen hun speelruimte terug De behoeftes van kinderen zijn niet veranderd, maar de wereld waarin ze opgroeien wel 02 CRUYFF COURTS We horen en lezen overal dat kinderen

Nadere informatie

12 Sportbeleidsstukken

12 Sportbeleidsstukken DC 12 Sportbeleidsstukken 1 Inleiding In dit thema bespreken we het overheidsbeleid ten aanzien van sport. We besteden aandacht aan de sportnota Tijd voor Sport. Het ministerie van VWS heeft in 2011 een

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

samen op een Olga Commandeur plein

samen op een Olga Commandeur plein Is een initiatief van: Ga voor meer informatie naar www.yalp.nl /oudereninbeweging " Wist u dat: 200.000 ouderen in Nederland slechts 1 maal per maand bezoek ontvangen van familie?" Olga commandeur Ouderen

Nadere informatie

Een voorstel voor de update van de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) Dr Claire Bernaards; Dr Vincent Hildebrandt

Een voorstel voor de update van de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) Dr Claire Bernaards; Dr Vincent Hildebrandt Een voorstel voor de update van de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) Dr Claire Bernaards; Dr Vincent Hildebrandt Aanleiding Huidige NNGB stamt uit 2000 (Kemper e.a. 2000) Internationaal zijn de beweegnormen

Nadere informatie

Laat de feiten voor zich spreken

Laat de feiten voor zich spreken 1 FAIRCARE 1 FairCare Sporten geeft een energiek en fit gevoel. Prettig en noodzakelijk voor iedereen. Mensen met een handicap hebben regelmatig sporten extra hard nodig. Zij ervaren meer ongemakken en

Nadere informatie

Integrale aanpak kinderen met overgewicht in Enschede en Almelo

Integrale aanpak kinderen met overgewicht in Enschede en Almelo Integrale aanpak kinderen met overgewicht in Enschede en Almelo Voorstellen Marlie Cerneus GGD Regio Twente Jeugdgezondheidszorg 0-19! Wie zijn jullie? Gemeente Enschede en Almelo Waar gaat deze presentatie

Nadere informatie

Beleidsuitgangspunten. Schoolsporttoernooien en Evenementen.

Beleidsuitgangspunten. Schoolsporttoernooien en Evenementen. Beleidsuitgangspunten Schoolsporttoernooien en Evenementen. Doel. Het doel van dit document is om de beleidsuitgangspunten voor schoolsportactiviteiten vast te leggen om zo de deelname van scholen en leerlingen

Nadere informatie

De Beweegvriendelijke Omgeving Scan (BVO Scan) Hoe beweegvriendelijk is uw buurt of wijk?

De Beweegvriendelijke Omgeving Scan (BVO Scan) Hoe beweegvriendelijk is uw buurt of wijk? De Beweegvriendelijke Omgeving Scan (BVO Scan) Hoe beweegvriendelijk is uw buurt of wijk? Inhoudsopgave 1 Gebruik van de BVO Scan 2 1.1 Wat is het? 2 1.2 Voor wie is de BVO Scan bedoeld? 2 1.3 Hoe is de

Nadere informatie

Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant. Aangenaam kennis te maken

Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant. Aangenaam kennis te maken Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant Aangenaam kennis te maken Via dit overzicht laten wij u graag nader kennis maken met de medewerkers en activiteiten van de Academische Werkplaats Publieke

Nadere informatie

KNVB CAMPUS KNVB.NL/CAMPUS VOOR DE TEAMS VAN MORGEN

KNVB CAMPUS KNVB.NL/CAMPUS VOOR DE TEAMS VAN MORGEN KNVB CAMPUS VOOR DE TEAMS VAN MORGEN KNVB.NL/CAMPUS CAMPUS KNVB CAMPUS VOOR DE TEAMS VAN MORGEN Het moderne voetbal vraagt om goed voorbereid samenspel én talent. Met spelers die sterker zijn dankzij hun

Nadere informatie

Themarapport. Voeding en bewegen

Themarapport. Voeding en bewegen Themarapport Voeding en bewegen Inleiding In het najaar van 2011 heeft de GGD Hollands Noorden de Kindermonitor 0-12 jaar uitgevoerd. Het doel van de Kindermonitor is om de gemeente, de GGD en andere belanghebbenden

Nadere informatie

Sportende jeugd, gezonde jeugd

Sportende jeugd, gezonde jeugd Sportende jeugd, gezonde jeugd Stadsgesprek sportnota 11 mei 2016 1 Situatieschets 24/05/2016 2 Situatieschets 24/05/2016 3 Situatieschets JMU 2007-2008 2009-2010 2011-2012 2013-2014 2015-2016 PB 2019

Nadere informatie

CREEER UW EIGEN FITPARK NU OOK IN UW GEMEENTE? Positieve uitwerking op uw wijk. Zeer populair bij de jeugd. Het nieuwe sporten voor jong en oud

CREEER UW EIGEN FITPARK NU OOK IN UW GEMEENTE? Positieve uitwerking op uw wijk. Zeer populair bij de jeugd. Het nieuwe sporten voor jong en oud CREEER UW EIGEN FITPARK NU OOK IN UW GEMEENTE? Positieve uitwerking op uw wijk hangjongeren worden doejongeren Zeer populair bij de jeugd 100% Het nieuwe sporten voor jong en oud BarManiapro, marktleider

Nadere informatie

Meten is weten: Inzicht krijgen in de opbrengsten van jouw inspanningen in de buurt

Meten is weten: Inzicht krijgen in de opbrengsten van jouw inspanningen in de buurt Meten is weten: Inzicht krijgen in de opbrengsten van jouw inspanningen in de buurt Vandaag Vandaag Reden voor Monitoring en Evaluatie: M&E Wat is M&E? Monitoren en evalueren: theorie en praktijk Tips

Nadere informatie

Informatieprospectus voor bedrijven. Fitkompas. Wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid

Informatieprospectus voor bedrijven. Fitkompas. Wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid Informatieprospectus voor bedrijven Fitkompas Wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid Fitkompas: wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid Fitkompas is een wetenschappelijk ontwikkeld onderzoeksinstrument waarmee

Nadere informatie

Kind onvriendelijke gemeenten

Kind onvriendelijke gemeenten Kind onvriendelijke gemeenten Een term die de laatste tiental jaren vaak wordt terug gezien in de media. Oorzaken zijn veelvuldig aan te wijzen zoals gemeenten die te weinig doen aan het opruimen van zwerfvuil,

Nadere informatie

Tips voor verenigingen

Tips voor verenigingen Tips voor verenigingen Tips voor sportverenigingen die meer leden willen: levensfase gepensioneerden (zo ongeveer vanaf 60 jaar en ouder) Ook als je als club al 60plus leden hebt! Er zijn nog zoveel 60plussers

Nadere informatie

BeweegKuur. Algemene informatie

BeweegKuur. Algemene informatie BeweegKuur Algemene informatie De BeweegKuur is met subsidie van het ministerie van VWS ontwikkeld door het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen, in samenwerking met veel partners in de gezondheidszorg.

Nadere informatie

Kinderen in Centrum gezond en wel?

Kinderen in Centrum gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Centrum gezond en wel? 1 Wat valt op in Centrum? Voor Centrum zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 30 234 Toekomstig sportbeleid Nr. 124 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in Zwolle

CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in Zwolle Onderzoekscentrum Preventie Overgewicht CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in ZWOLLE Een onderzoek naar het eet- en beweeggedrag van leerlingen van de 2 e klas

Nadere informatie

project t BOSS Van idee tot uitvoering

project t BOSS Van idee tot uitvoering project t BOSS Van idee tot uitvoering Waar gaan we op in 1. Wat is t BOSS? 2. Waarom dit idee en waarom bijzonder? 3. Hoe komt men van idee naar uitvoering? 4. Vragen, meer info? t BOSS is t BOSS staat

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Kinderen in Zuid gezond en wel?

Kinderen in Zuid gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Zuid gezond en wel? 1 Wat valt op in Zuid? Voor Zuid zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27565 Alcoholbeleid Nr. 133 Herdruk 1 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 6 mei 2015 Vanuit de Drank-

Nadere informatie

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK Gezonde mensen zijn gelukkiger en productiever, presteren beter en hebben minder zorg nodig. Investeren in gezondheid,

Nadere informatie

FACTSHEET. Gezondheid en natuur

FACTSHEET. Gezondheid en natuur FACTSHEET Gezondheid en natuur M. van Santvoort Oktober 2014 Inleiding Waarom deze factsheet over gezondheid en natuur? Veel mensen geven aan dat zij zich ontspannen voelen in de natuur. Dit is een beleving

Nadere informatie