Biologie Samenvatting H11+12

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Biologie Samenvatting H11+12"

Transcriptie

1 Biologie Samenvatting H Puberteit Hoe noem je de verschillen tussen jongens en meisjes? Alle kenmerken waarin jongens en meisjes verschillen, heten geslachtskenmerken. Primaire geslachtskenmerken: zijn vanaf de geboorte zichtbaar: penis, balzak, schaamlippen. Puberteit: periode tussen 10 en 16 jaar dat de verschillen tussen jongens en meisjes veel groter worden. Secundaire geslachtskenmerken: de lichamelijke verschillen tussen jongens en meisjes die ontstaan tijdens de puberteit. Tertiaire geslachtskenmerken: verschillen in kleding, gedrag, denken en doen tussen jongens en meisjes. (zie bron 1 ) Hoe ontstaan de veranderingen in de puberteit? De veranderingen in de puberteit ontstaan onder invloed van regelstoffen of hormonen. worden gemaakt in hormoonklieren. belangrijkste hormoonklier : hypofyse. klein orgaantje onder hersenen. Hypofyse geeft aantal verschillende hormonen af aan het bloed Één van die hormonen zorgt aan het begin van de puberteit voor de productie van geslachtshormonen bij jongens zaadballen maken geslachtshormoon zorgen voor het ontstaan van secundaire geslachtskenmerken tijdstip dat de hypofyse geslachtshormonen afgeeft, is niet bij iedereen gelijk tertiaire geslachtskenmerken ontwikkelen zich opeens ook snel verschil in kleding, gedrag, denken en doen tussen jongens en meisjes wordt steeds groter. Wat verandert er in de puberteit? In de puberteit groeispurt (je groeit heel snel) je beweegt vaak slungeling omdat je botten eerder groeien dan je spieren. Door verstopte talgklieren jeugdpuistjes (acne) zweet gaat ook meer ruiken meisjes ongesteld jongens zaadlozingen jongens en meisjes kunnen vanaf dan samen kinderen krijgen Welke levensfasen zijn er?

2 Mensenleven kun je verdelen in een aantal levensfasen: baby, peuter, kleuter, kind, puber, volwassene en oudere. elke fase heeft ontwikkelingen Lichamelijke ontwikkeling: (zie bron 4) spieren zijn pas ontwikkeld als je volwassen bent als je ouder wordt neemt het weer af Geestelijke ontwikkeling: is de groei en ontwikkeling in wat je met je verstand kunt en doet. bijv. praten en lezen. maar bijv. ook zelfstandig worden en kunnen zorgen voor anderen.

3 12.1 Man en vrouw Wanneer is een jongen vruchtbaar? Begin puberteit hypofyse maakt meer hormonen komen via het bloed bij de zaadballen onder invloed van dat hormoon gebeuren er 2 dingen: 1. Zaadballen: beginnen met de productie van zaadcellen (bron 1) nadat zaadcellen ontstaan zijn, worden ze in de bijballen opgeslagen (zie bron 2) 2. Zaadballen beginnen geslachtshormoon testosteron te produceren. zorgt voor het ontstaan van de secundaire geslachtskenmerken. Soms krijgt een jongen een natte droom zaadlozing sperma uit de penis gekomen een jongen merkt dat hij vruchtbaar is als hij zijn eerste zaadlozing heeft. zaadcel kan een eicel van een meisje bevruchten. Wat is sperma? Als een jongen of man opgewonden raakt erectie penis wordt stijf omdat er extra bloed naar de zwellichamen gaat (zie bron 2) door de vele tastzintuigjes eikel is het gevoeligste deel van de penis. prikkelen van de eikel tijdens erectie kan zaadlozing veroorzaken jongen of man komt klaar Bij een zaadlozing zaadcellen uit de bijballen gaan door de zaadleiders naar de prostaat zaadcellen komen eerst nog langs de zaadblaasjes er wordt vocht zaadvocht toegevoegd aan de zaadcellen. bij de prostaat zaadblaasjes en zaadvocht komen in de urinebuis prostaat voegt ook zaadvocht toe mengsel van zaadvocht en zaadcellen is sperma via urinebuis gaat sperma uit de penis. tijdens zaadlozing prostaat zwelt op en knijpt de urinebuis af, zo kan er geen urine en sperma tegelijk uit de penis komen. (bekijk bron 2 goed) Wanneer is een meisje vruchtbaar? Bij geboorte meisje veel onrijpe eicellen (bron 3) onrijpe eicellen zitten in twee eierstokken (bron 4) elke eierstok heeft onrijpe eicellen Een meisje wordt in de puberteit vruchtbaar, als er eicellen rijp worden. signaal voor de eierstokken komt ook door hormonen uit de hypofyse. in de eierstokken geslachtshormoon oestrogeen geproduceerd zorgt voor het ontstaan van de secundaire geslachtskenmerken bij meisjes.

4 Hoe ontstaat een rijpe eicel? Iedere vier weken in een van de eierstokken een eicel rijp (bron 5) eicel ligt in een follikel als eicel rijpt, follikel neemt steeds meer vocht op eicel wordt ook groter door vocht en voedingsstoffen op te nemen. wordt zo groot als een speldenkop na 14 dagen follikel barst open Het vrijkomen van een eicel uit de eierstokken heet eisprong of ovulatie na ovulatie eicel komt in de eileider. eileider vervoert de eicel in de richting van de baarmoeder via vagina en baarmoeder kunnen zaadcellen bij de eicel komen bevruchting vind plaats in eileider. meestal zijn er geen zaadcellen, dus geen bevruchting meisje wordt ongesteld Een meisje merkt aan haar eerste ongesteldheid of menstruatie dat ze vruchtbaar is.

5 12.2 Bevruchting Wanneer wordt een vrouw ongesteld? Kijk naar bron 1 1. Eicel rijpt in een van de eierstokken 2. Het baarmoederslijmvlies wordt dikker en er groeien meer bloedvaten in. Daardoor wordt de baarmoeder geschikt om een baby te laten groeien. 3. Na ongeveer twee weken is de eisprong. Na de eisprong blijft de eicel nog 12 tot 24 uur leven. Wordt de eicel niet bevrucht dat gaat zij dood. 4. Het verdikte baarmoederslijmvlies is niet meer nodig en laat na nog twee weken los. Stukjes van dit slijmvlies druppelen samen met wat bloed uit de vagina. Dat heet menstruatie of ongesteld zijn. Na menstruatie alles begint weer opnieuw Wat er van de ene menstruatie tot de volgende gebeurt, heet de menstruatiecyclus. Menstruatie wordt geregeld door hormonen begin menstruatie er groeit onder invloed van hormoon uit hypofyse een follikel groeien. eicel in follikel rijpt tijdens groeien produceert de follikel steeds meer het hormoon oestrogeen (bron 1) 3 gevolgen 1. Er gaan geen andere eicellen rijpen. 2. Het baarmoederslijmvlies wordt dikker 3. Zit er veel oestrogeen in het bloed dat geeft de hypofyse een seintje voor de ovulatie. Na ovulatie follikel gaat behalve oestrogeen ook het hormoon progesteron produceren. stimuleert de groei en doorbloeding van het baarmoederslijmvlies. als de eicel niet bevrucht is productie van progesteron en oestrogeen neemt af de cyclus begint opnieuw. Hoe ontstaat een baby? Tijdens geslachtsgemeenschap sperma in de vagina, vlak bij de baarmoedermond (bron 2) bij een zaadlozing 3 ml sperma vrij ( 20 tot 300 miljoen zaadcellen) op weg naar rijpe eicel zwemmen door baarmoeder en eileiders er komt uiteindelijk maar een klein deel van de zaadcellen bij de rijpe eicel terecht (als die er is) Één zaadcel nodig om eicel te bevruchten kop dringt zaadcel binnen (bron 3) kern van zaadcel versmelt met de kern van eicel tot één nieuwe kern: bevruchting na het binnendringen wordt de buitenste laag van de eicel ondoordringbaar voor

6 andere zaadcellen (bron 4) eicel gaat zich delen tijdens groei zijn er voedingsstoffen opgenomen energie uit voedingsstoffen gebruikt de eicel om te delen. Kleine bolletje cellen ontstaat terwijl de eicel door de eileider naar de baarmoeder gaat. gaat vastzitten in baarmoederslijmvlies dat heet innesteling bolletje groeit uit tot baby. Hoe voorkom je een zwangerschap? Voorbehoedmiddel: is om te voorkomen dat de vrouw zwanger wordt. voldoet aan 3 eisen: 1. Het voorkomt zwangerschap 2. Het is makkelijk in het gebruik 3. Het is niet schadelijk voor je gezondheid (zie bron 5) Condoom voldoet aan de 3 eisen beschermt tegen soa s je hebt ook een vrouwencondoom zakje dat in de vagina wordt geschoven wordt minder gebruikt het is duurder en lastiger De pil bevat de hormonen progesteron en oestrogeen er rijpt geen eicel in de eierstok wordt 21 dagen ingenomen daarna pauze dan wordt de vrouw ongesteld. de pil krijgt je op doktersrecept. Spiraaltje wordt in de baarmoeder geplaatst. bevruchte eicel kan niet innestelen en uitgroeien tot een baby. Pil en spiraaltje beschermen niet tegen soa s. Wat kun je doen bij een noodgeval? Je kan onbedoeld toch zwanger worden. morningafterpil: deze pil moet je binnen 72 uur na de seks innemen. toch zwanger overtijdbehandeling: je mag niet langer dan 16 dagen over tijd zijn. Langer dan 16 dagen: abortus: moet uitgevoerd worden in een kliniek je mag niet langer dan 20 weken over tijd zijn. Wat is sterilisatie? Sterilisatie: als je geen kinderen meer wil kies je voor deze definitieve oplossing. bij een man zaadleiders worden doorgesneden en afgebonden. bij een vrouw eileiders worden doorgeknipt gebeurt meestal bij mannen bij vrouwen is het ingrijpender.

7 Er verandert niks aan de seks man kan gewoon erectie en zaadlozing krijgen Zwanger Hoe weet je dat je zwanger bent? Na bevruchting bevruchte eicel gaat zich delen bolletje cellen nestelt zich in. heet nu een embryo embryo (placenta) produceert zwangerschapshormoon. zwangerschapstest toont dat hormoon aan in de urine. door het hormoon baarmoederslijmvlies blijft dik en er rijpen geen nieuwe eicellen in eierstokken. aan het uitblijven van menstruatie kun je ook zien of je zwanger bent (zie bron 1) voor meer aanwijzingen voor zwangerschap Hoe leeft het embryo in de baarmoeder? In de eerste 12 weken organen van embryo ontstaan (bron 2) hierna alleen nog groei en je noemt het kindje nu een foetus. plaats waar embryo is ingenesteld groeit de placenta of moederkoek. via navelstreng is dit verbonden met het embryo vruchtwater met vruchtvliezen beschermen de embryo tegen stoten. Navelstreng bestaat uit twee navelstrengslagaders en één navelstrengader (bron 3) in placenta lopen bloedvaten van embryo dicht langs bloedvaten van de moeder Van bloed van moeder voedingsstoffen en zuurstof via de navelstrengader naar bloed van embryo. Van bloed embryo koolstofdioxide en andere afvalstoffen via twee navelstrengslagaders naar bloed van de moeder. via de placenta ook andere stoffen bij het embryo komen placenta houdt veel schadelijke stoffen en ziekteverwekkers tegen geen nicotine, alcohol, medicijnen en drugs en rodehondvirus kunnen in de embryonale fase afwijkingen veroorzaken bij 1 op de 10 zwangerschappen eerste 12 weken iets fout embryo wordt afgestoten meestal vrouw krijgt een miskraam Hoe gaat de bevalling? Een zwangerschap duurt gemiddeld 280 dagen. baby wordt geboren eerst beginnen weeën wee: samentrekking van spieren in de baarmoederwand. door weeën baby komt met hoofdje in baarmoedermond. indalingsweeën starten soms al ruim voor geboorte. bevalling verloopt in 3 fasen: 1. Geboorte begint weeën komen met regelmatige tussenpozen. baarmoeder mond gaat open ontsluiting vruchtvliezen breken en vruchtwater loopt, via de vagina, naar buiten.

8 2. Ontsluiting volledig uitdrijving baby wordt met sterke persweeën naar buiten geduwd. 3. Nageboorte placenta komt samen met vruchtvliezen en stuk van de navelstreng naar buiten Na geboorte baby ademt. verloskundige maakt mondje schoon. navelstreng wordt dichtgeknepen met twee klemmen. wordt doorgeknipt Baby ligt niet altijd op de juiste manier in de baarmoeder. (bron 6) stuitligging en dwarsligging bij dwarsligging baby komt niet via de vagina arts besluit keizersnede. (bron 7) operatie, chirurg maakt snee onder in de buik. ook keizersnede als placenta voor de baarmoedermond ligt of als bekken te nauw zijn. Hoe ontstaat een tweeling? Soms groeien er twee baby s in de baarmoeder: een tweeling. eeneiige tweeling of twee-eiige tweeling naam zegt iets over aantal cellen waaruit de tweeling is ontstaan. Eeneiige tweeling: één eicel en één zaadcel. (bron 9) tijdens de eerste delingen van bevruchte eicel splitst het bolletje zich in tweeën. groeien elk uit tot een tweeling. hebben altijd hetzelfde geslacht en lijken heel erg op elkaar. Twee-eiige tweeling: twee eicellen tegelijk vrijgekomen in beide eierstokken een eicel gerijpt als allebei de eicellen worden bevrucht ontstaan er twee baby s. Bij twee-eiige tweeling twee placenta s en ieder embryo heeft eigen vruchtvliezen bij een eeneiige tweeling de splitsing voor de innesteling ieder embryo eigen placenta en vruchtvliezen als het na de innesteling splitst delen de embryo s de placenta en de vruchtvliezen. (zie bron 10) Waarom laten zwangere vrouwen een echo maken? Verloskundige onderzoekt zwangere vrouw en vraagt naar ziektes of aandoeningen binnen de families. verloskundige rekent datum geboorte uit. is het niet duidelijk wanneer de laatste menstruatie was wordt soms een echo gebruikt aan de grootte van het embryo kun je zien hoe oud hij is. meestal komt de baby eerder of later dan de uitgerekende datum Na eerste bezoek vrouwen gaan om de 3 of 4 weken verloskundige luistert naar het hartje en of de baby groeit. geeft de vrouw advies over voeding en leefwijze 20 ste week echo gemaakt kijkt of er afwijkingen aan de foetus te zien zijn. kijkt ook of het een jongen of een meisje is. ouders beslissen zelf of ze dat willen weten

9 Apparaat van de echo stuurt geluiden door de buik van de moeder. geluid wordt voor een deel teruggekaatst en weer opgevangen door het apparaat. geluid maakt baby zichtbaar op het scherm.

VOORTPLANTING BIJ DE MENS

VOORTPLANTING BIJ DE MENS VOORTPLANTING BIJ DE MENS 1 Vruchtbaarheid Alle levende wezens planten zich voort om niet uit te sterven. Mensen ook. Dat is één van de redenen waarom we voortplantingsorganen en seksuele gevoelens hebben.

Nadere informatie

Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel.

Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel. Samenvatting Voortplanting en ontwikkeling Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel. Geslachtscellen

Nadere informatie

Voortplanting en ontwikkeling

Voortplanting en ontwikkeling Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ivis Cambungo 11 June 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61033 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Primaire geslachtskenmerken

Primaire geslachtskenmerken Puberteit Primaire geslachtskenmerken -Secundaire geslachtskenmerken -Puberteit -Hormonen -Hypofyse -Groeispurt Wat is het?: Geslachtskenmerken die je vanaf je geboorte hebt. Voorbeelden: Vagina en Penis

Nadere informatie

Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat een bevruchte eicel : nieuw individu

Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat een bevruchte eicel : nieuw individu Thema 3. Voortplanting en ontwikkeling 1. Voorplanting en bevruchting Voorplanting begint bij de bevruchting Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat

Nadere informatie

Samenvatting Biologie voor Jou VMBO 3 Thema 3 Voortplanting

Samenvatting Biologie voor Jou VMBO 3 Thema 3 Voortplanting Samenvatting Biologie voor Jou VMBO 3 Thema 3 Voortplanting 3.1 Bevruchting = kernen van twee geslachtscellen smelten samen Mitose = gewone celdeling beide dochtercellen evenveel chromosomen als moedercel

Nadere informatie

DEEL 3 THEMA 1 RELATIES EN SEKSUALITEIT BASISSTOF 1

DEEL 3 THEMA 1 RELATIES EN SEKSUALITEIT BASISSTOF 1 BASISSTOF 1 Puberteit: periode van ongeveer 12 tot 18 jaar waarin kinderen snel veranderen. In de puberteit verander je lichamelijk, geestelijk en sociaal. Pubers: kinderen in de puberteit. Geestelijke

Nadere informatie

thema 3 Voortplanting en ontwikkeling basisstof basisstof 1 Het voortplantingsstelsel van een man

thema 3 Voortplanting en ontwikkeling basisstof basisstof 1 Het voortplantingsstelsel van een man basisstof 1 Het voortplantingsstelsel van een man De voortplantingsorganen bij een man liggen in de balzak, de onderbuik en de penis. Balzak: hierin liggen twee teelballen en twee bijballen. Teelballen:

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT

Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT 3.1, zwanger en bevallen 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Naam Functie 1 Eileider Hierin vindt de bevruchting plaats. Brengt de bevruchte eicel naar de baarmoeder.

Nadere informatie

Biologie Voortplanting en ontwikkeling Havo

Biologie Voortplanting en ontwikkeling Havo Biologie Voortplanting en ontwikkeling Havo D O C E N T : A. S E W S A H A I H E N R Y N. H A S S A N K H A N S C H O L E N G E M E E N S C H A P L E L Y D O R P ( HHS- S G L ) Boek: 4H Doelstellingen

Nadere informatie

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL 3.1 Zwanger 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Vruchtbaar zijn: de. van een jongen kunnen een.. van een meisje bevruchten. Jongens zodra ze. vormen. Meisjes zodra

Nadere informatie

Mannelijk voortplantingsorgaan:

Mannelijk voortplantingsorgaan: Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL 3.1 Zwanger 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Vruchtbaar zijn: de zaadcellen. van een jongen kunnen een eicellen.. van een meisje bevruchten. Jongens zodra ze sperma.

Nadere informatie

Voortplanting. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage.

Voortplanting. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL Voortplanting biologie CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 36 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat

Nadere informatie

Tussen de trofoblast en de kiemschijf wordt de navelstreng gevormd.

Tussen de trofoblast en de kiemschijf wordt de navelstreng gevormd. Biologie SE4 Hoofdstuk 6 Paragraaf 1 Tijdens de ovulatie komt een eicel vrij uit een van de beide ovaria. Deze eicel komt terecht in een eileider. Een van de zaadcellen die de tocht van de vagina naar

Nadere informatie

Voortplanting bij dieren

Voortplanting bij dieren Voortplanting bij dieren Opdracht 1 Geef aan of de beweringen juist of onjuist zijn: 1. De primaire geslachtskenmerken heb je vanaf je puberteit 2. Geslachtshormonen zorgen voor veranderingen in de puberteit

Nadere informatie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie 00 Normale cyclus Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Andere folders en brochures op het gebied

Nadere informatie

Doelstelling 3 Je moet primaire en secundaire geslachtskenmerken kunnen noemen bij jongens en bij meisjes.

Doelstelling 3 Je moet primaire en secundaire geslachtskenmerken kunnen noemen bij jongens en bij meisjes. Biologie Thema 2 Samenvatting Doelstelling 1 Je moet van de delen van het voortplantingsstelsel van een man de functies en kenmerken kunnen noemen. Teelballen (testes): produceren zaadcellen (spermacellen)

Nadere informatie

Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit)

Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit) Patientenvoorlichting Voortplantingsgeneeskunde (fertiliteit) Zwanger worden en zijn Elke zwangerschap begint met het binnendringen van een zaadcel in een eicel: de bevruchting. Bij de bevruchting spelen

Nadere informatie

Kinderen groeien op tot volwassenen in verschillende fasen. Iedereen groeit. Maar ons lichaam maakt heel ons leven kleine of grote veranderingen mee.

Kinderen groeien op tot volwassenen in verschillende fasen. Iedereen groeit. Maar ons lichaam maakt heel ons leven kleine of grote veranderingen mee. Groei en ontwikkeling Kinderen groeien op tot volwassenen in verschillende fasen. Iedereen groeit tot maximaal tot hij of zij 18 jaar is. Maar ons lichaam maakt heel ons leven kleine of grote veranderingen

Nadere informatie

Normale cyclus. Gynaecologie

Normale cyclus. Gynaecologie Normale cyclus Gynaecologie Inhoudsopgave In het kort 4 Wat is een normale cyclus? 4 Wat gebeurt er in een cyclus? 5 De rol van hormonen 5 De fasen van een cyclus 6 De rijping van de eiblaas (folliculaire

Nadere informatie

Voortplantingshormonen

Voortplantingshormonen Voortplantingshormonen De menstruatiecyclus bij de mens is een gebeurtenis waarbij verschillende processen tegelijkertijd en in onderlinge afhankelijkheid plaats vinden. De aanvang, het voortduren en het

Nadere informatie

primaire geslachtkenmerken Geslachtskenmerken die al bij de geboorte aanwezig zijn

primaire geslachtkenmerken Geslachtskenmerken die al bij de geboorte aanwezig zijn Vragen bij paragraaf 2.2 en 2.3 Puberteit Periode waarin hormonale veranderingen zorgen voor ontwikkeling van kind tot volwassene hormonale stelsel Orgaanstelsel dat hormonen aanmaakt hormonen Signaalstofffen

Nadere informatie

zwanger worden en zijn

zwanger worden en zijn zwanger worden en zijn Inhoud 1 Het begin: de bevruchting 3 1.1 De eierstokken (ovaria) 3 1.2 De eisprong en de eicel 4 1.3 Het slijm van de baarmoederhals 4 1.4 De eileider 4 1.5 De bevruchting 5 1.6

Nadere informatie

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens Informatiefolder en kinderwens Inhoudsopgave Algemeen 3 Kinderwens 3 Foliumzuur s- en ovulatietesten 5 Geneesmiddelen 6 Bostvoeding Medicatiebegeleiding Algemeen De vrouw maakt tijdens haar leven een aantal

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS Versie 1.3 Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording NVOG In het kort Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase

Nadere informatie

werkboek Bij deze lessen kan je ook Het Grote Voortplantingsspel gebruiken. ISBN

werkboek Bij deze lessen kan je ook Het Grote Voortplantingsspel gebruiken. ISBN go G ed el ge ez ke en ur en d do or werkboek Bij deze lessen kan je ook Het Grote Voortplantingsspel gebruiken. ISBN 978-90-301-2711-6 9 789030 127116 Puberteit 1 Duid met een boogje de periode aan en

Nadere informatie

normale cyclus patiënteninformatie Inleiding Wat is een normale cyclus

normale cyclus patiënteninformatie Inleiding Wat is een normale cyclus patiënteninformatie normale cyclus Inleiding Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase rijpt er elke maand in de eierstok een eiblaas waarin een eicel groeit. Als de eiblaas rijp is en openbarst komt de

Nadere informatie

normale cyclus patiënteninformatie

normale cyclus patiënteninformatie patiënteninformatie normale cyclus Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase rijpt er elke maand in de eierstok een eiblaas waarin een eicel groeit. Als de eiblaas rijp is en openbarst komt de eicel vrij

Nadere informatie

Zwanger worden en zijn

Zwanger worden en zijn Zwanger worden en zijn Patiënteninformatie Zwanger worden en zijn Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Het begin: de bevruchting 2.1 De eierstokken (ovaria) 2.2 De eisprong en de eicel 2.3 Het slijm van de baarmoederhals

Nadere informatie

zwanger worden en zijn

zwanger worden en zijn zwanger worden en zijn 2 Inhoud Inleiding 4 1 Het begin: de bevruchting 4 1.1 De eierstokken (ovaria) 4 1.2 De eisprong en de eicel 4 1.3 Het slijm van de baarmoederhals 5 1.4 De eileider 5 1.5 De bevruchting

Nadere informatie

Normale cyclus. Patiënteninformatie Normale cyclus

Normale cyclus. Patiënteninformatie Normale cyclus Normale cyclus Patiënteninformatie Normale cyclus Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is een normale cyclus 3 De cyclus zelf 4 Wat gebeurt er in een cyclus 5 De rol van hormonen 6 De rijping van de eiblaas

Nadere informatie

kleuter 4 6 jaar Veters strikken. Zijn vaak al zindelijk. (Maar er kunnen ook andere dingen genoemd worden)

kleuter 4 6 jaar Veters strikken. Zijn vaak al zindelijk. (Maar er kunnen ook andere dingen genoemd worden) NAKIJKBLAD Opdracht 1 Iedere levensfase heeft bepaalde kenmerken. Zet bij elke levensfase van wanneer tot wanneer hij ongeveer duurt. Zet er ook bij wat er in die levensfase gebeurt (kies steeds 2 dingen.)

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6: VOORTPLANTING. 1: Embryonale ontwikkeling

HOOFDSTUK 6: VOORTPLANTING. 1: Embryonale ontwikkeling HOOFDSTUK 6: VOORTPLANTING 1: Embryonale ontwikkeling Bevruchting: - Tijdens de ovulatie komt een eicel vrij uit een van beide ovaria: de eicel omringd met cellen uit het ovarium komt in een eileider.

Nadere informatie

Huiswerkopdrachten. over seks, SOA en anticonceptie. love-control.nl. Opdracht 1

Huiswerkopdrachten. over seks, SOA en anticonceptie. love-control.nl. Opdracht 1 Huiswerkopdrachten Opdracht 1 In de afbeelding worden onder andere enkele delen van het voortplantingsstelsel van de man weergegeven. Enkele organen zijn in de afbeelding aangegeven met letters. Deze organen

Nadere informatie

De geslachtsontwikkeling, zoals het meestal gaat 1

De geslachtsontwikkeling, zoals het meestal gaat 1 De geslachtsontwikkeling, zoals het meestal gaat Je bent zo mooi anders dan ik, natuurlijk niet meer of minder maar zo mooi anders, ik zou je nooit Deze infobrochure heeft als doel om de ontwikkeling uit

Nadere informatie

Werkvormen k Zag 2 beren over lichamelijkheid

Werkvormen k Zag 2 beren over lichamelijkheid Werkvormen k Zag 2 beren over lichamelijkheid Werkbladen over lichamelijke verandering (4.4) Onderbroekenspel Werkbladen over lichamelijke verschillen (4.3) Max en Maxima Werkbladen over man-vrouw verschillen

Nadere informatie

Zwanger worden en zijn

Zwanger worden en zijn Zwanger worden en zijn Elke zwangerschap begint met het binnendringen van een zaadcel in een eicel: de bevruchting. Bij de bevruchting spelen de eierstok, de eisprong, de eileider en het slijm van de baarmoederhals

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie voortplanting 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie voortplanting 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie voortplanting 6/29/2013 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) en studenten van forum http://www.toelatingsexamen-geneeskunde.be

Nadere informatie

Morning-afterpil. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Morning-afterpil. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Morning-afterpil Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud De morning-afterpil 3 De menstruatiecyclus 8 Anticonceptie 12 Begrippenlijst 18 Morning-afterpil

Nadere informatie

De leraar legt dit eerst uit, daarna maken de leerlingen deze vragen

De leraar legt dit eerst uit, daarna maken de leerlingen deze vragen ANTWOORDEN SEKSUALITEIT A3 Opdracht Anticonceptiepil 1,3,5 Test jezelf tijdens de les! De leraar legt dit eerst uit, daarna maken de leerlingen deze vragen OPDRACHTEN 1 tijdens de les 4 B 2 D 3 C 5 C 6

Nadere informatie

ZWANGER WORDEN EN ZIJN

ZWANGER WORDEN EN ZIJN Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie VERLOSKUNDE ZWANGER WORDEN EN ZIJN Versie 1.4 Datum Goedkeuring Verantwoording 12 11 2006 NVOG Inhoudsopgave In het kort...1 Het begin: de bevruchting...2

Nadere informatie

auteurs ARTEUNIS BOS MARIANNE GOMMERS ONNO KALVERDA RUUD PASSIER THEO DE ROUW GERARD SMITS BEN WAAS RENÉ WESTRA

auteurs ARTEUNIS BOS MARIANNE GOMMERS ONNO KALVERDA RUUD PASSIER THEO DE ROUW GERARD SMITS BEN WAAS RENÉ WESTRA 4 HAVO biologie voor jou uitwerkingenboek BIOLOGIE VOOR DE BOVENBOUW havo auteurs ARTEUNIS BOS MARIANNE GOMMERS ONNO KALVERDA RUUD PASSIER THEO DE ROUW GERARD SMITS BEN WAAS RENÉ WESTRA VIJFDE DRUK MALMBERG

Nadere informatie

Liefde? Naam: Datum: Seksuele opvoeding. Van wie kan je allemaal houden? Wat doe jij voor iemand die je graag ziet?

Liefde? Naam: Datum: Seksuele opvoeding. Van wie kan je allemaal houden? Wat doe jij voor iemand die je graag ziet? Liefde? Van wie kan je allemaal houden? Wat doe jij voor iemand die je graag ziet? Vind jij verliefd zijn hetzelfde als liefde? Is vriendschap ook liefde? Ben jij al verliefd geweest? Kan je verliefd zijn

Nadere informatie

Menstruatiecyclus vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Menstruatiecyclus vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73618 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Van week tot week. Bevruchting

Van week tot week. Bevruchting Van week tot week Bevruchting In de eierstokken rijpen elke maand meerdere eicellen, per maand ontwikkelt 1 eicel zich verder en deze zal uiteindelijk vrijkomen: de eisprong vindt dan plaats. Dit is ongeveer

Nadere informatie

Man en vrouw vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Man en vrouw vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73616 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Anticonceptie, de verschillende methoden

Anticonceptie, de verschillende methoden Anticonceptie, de verschillende methoden Algemeen De keuze voor een bepaalde vorm van anticonceptie wordt gebaseerd op individuele omstandigheden en persoonlijke voorkeur. Iedere methode heeft namelijk

Nadere informatie

Tweelingen in de groei

Tweelingen in de groei Tweelingen in de groei Henriëtte A. Delemarre-van de Waal Zoals bekend ontstaat een twee-eiige tweeling wanneer tegelijkertijd twee eicellen worden bevrucht door twee zaadcellen. Beide embryo s hebben

Nadere informatie

1 Bespreek de tekening tijdens de les 2 D 3 C 4 B 5C 6 A 7 C 8 B. Open vragen

1 Bespreek de tekening tijdens de les 2 D 3 C 4 B 5C 6 A 7 C 8 B. Open vragen ANTWOORDEN VOORTPLANTING EN SEKSUALITEIT Serie a Opdracht Anticonceptiepil 1,3,5 Schema samen doornemen! OPDRACHTEN 1 Bespreek de tekening tijdens de les 2 D 3 C 4 B 5C 6 A 7 C 8 B Open vragen 1 Bij sterilisatie

Nadere informatie

Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie)

Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie) Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie) Ovulatie-inductie (opwekken van de eisprong) In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor vrouwen

Nadere informatie

Oriënterend fertiliteitsonderzoek

Oriënterend fertiliteitsonderzoek Oriënterend fertiliteitsonderzoek Informatie voor patiënten F0186-3415 september 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 2016-2017 NIVEAU BASIS VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 uten per week P periode

Nadere informatie

Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info

Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info Op Sense.info vind je allemaal informatie over seks, relaties en hulp bij problemen. Ga naar www.sense.info. In het menu zie je alle onderwerpen. -Klik op MEISJESLICHAAM

Nadere informatie

Ik wil anticonceptie gaan gebruiken. Poli Gynaecologie

Ik wil anticonceptie gaan gebruiken. Poli Gynaecologie 00 Ik wil anticonceptie gaan gebruiken Poli Gynaecologie Wat is anticonceptie? Een anticonceptiemiddel (of voorbehoedmiddel) voorkomt dat een zwangerschap ontstaat. Bijvoorbeeld door te voorkomen dat er

Nadere informatie

Voorbehoedsmiddelen. Wat voel je? Tampons of maandverband?

Voorbehoedsmiddelen. Wat voel je? Tampons of maandverband? Wat is het? Om te kunnen begrijpen wat ongesteld zijn precies is moet je eerst weten welke lichaamsdelen hierbij een rol spelen. Meisjes hebben 2 eierstokken, 2 eileiders, een baarmoeder en een vagina

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Anticonceptie

PATIËNTEN INFORMATIE. Anticonceptie PATIËNTEN INFORMATIE Anticonceptie In het kort Een anticonceptiemiddel (voorbehoedmiddel) beschermt u tegen zwangerschap als u seks heeft en niet zwanger wilt worden. Anticonceptiemiddelen verschillen

Nadere informatie

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 205-206 NIVEAU BASIS VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x uten per week P periode C code

Nadere informatie

Puberteit - HV 2. Saskia Tuenter. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Puberteit - HV 2. Saskia Tuenter. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Puberteit - HV 2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Saskia Tuenter 06 March 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/72986 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Informatie. Opwekken van de eisprong (ovulatieinductie)

Informatie. Opwekken van de eisprong (ovulatieinductie) Informatie Opwekken van de eisprong (ovulatieinductie) Ovulatie-inductie (opwekken van de eisprong) In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor

Nadere informatie

Antwoord op veelvoorkomende vragen

Antwoord op veelvoorkomende vragen Antwoord op veelvoorkomende vragen De vragen Hoe werkt de pil? Welke soorten zijn er? Hoe betrouwbaar is de pil? Hoe kom ik aan de pil? Wat moet ik weten als ik de pil voor het eerst slik? Is de pilcontrole

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen en zwangerschap Enige tientallen jaren geleden dacht men nog dat ongeboren kinderen in de baarmoeder goed beschermd waren tegen schadelijke

Nadere informatie

Anticonceptie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Anticonceptie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Anticonceptie Informatie voor patiënten F0713-3102 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Oriënterend vruchtbaarheidsonderzoek

Oriënterend vruchtbaarheidsonderzoek GYNAECOLOGIE Oriënterend vruchtbaarheidsonderzoek ONDERZOEK Inhoudsopgave Uitblijvende zwangerschap 1 Hoe komt een zwangerschap tot stand? 1 Hoe groot is de kans op een spontane zwangerschap? 3 Oorzaken

Nadere informatie

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Ovulatie-inductie BEHANDELING

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Ovulatie-inductie BEHANDELING ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM Ovulatie-inductie BEHANDELING Ovulatie-inductie In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor vrouwen die graag

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Patiënteninformatie Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Inhoudsopgave 1 Wat is echoscopie 2 Waarom een echo 2.1 Echoscopie

Nadere informatie

Man en vrouw vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Man en vrouw vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63362 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

gynaecologische echoscopie

gynaecologische echoscopie patiënteninformatie gynaecologische echoscopie Echoscopie is onderzoek van de inwendige organen door middel van geluidsgolven. Door terugkaatsing van uitgezonden geluidsgolven kunnen afbeeldingen worden

Nadere informatie

Het fertiliteitsonderzoek

Het fertiliteitsonderzoek GYNAECOLOGIE Het fertiliteitsonderzoek Vruchtbaarheidsonderzoek Binnenkort komt u op de polikliniek gynaecologie in verband met kinderwens. In deze folder zullen we in het kort de werkwijze in ons ziekenhuis

Nadere informatie

Van eicel en zaadcel: de natuurlijke bevruchting

Van eicel en zaadcel: de natuurlijke bevruchting Van eicel en zaadcel: de natuurlijke bevruchting Hoe vindt bij de mens de bevruchting plaats? In grote lijnen kent iedereen wel het antwoord op die vraag. Maar weet u ook iets over de biochemische en anatomische

Nadere informatie

Informatie. Opwekken van de eisprong. Ovulatie-inductie

Informatie. Opwekken van de eisprong. Ovulatie-inductie Informatie Opwekken van de eisprong Ovulatie-inductie Ovulatie-inductie (opwekken van de eisprong) Dit is een behandeling voor vrouwen die graag zwanger willen worden, maar die geen of een onregelmatige

Nadere informatie

Inhoud. Hormonale methoden. Anticonceptiepil. Anticonceptiering. Anticonceptiepleister. Minipil. Prikpil. Hormoonstaafje.

Inhoud. Hormonale methoden. Anticonceptiepil. Anticonceptiering. Anticonceptiepleister. Minipil. Prikpil. Hormoonstaafje. Anti conceptie 1 Inhoud Hormonale methoden Anticonceptiepil Anticonceptiering Anticonceptiepleister Minipil Prikpil Hormoonstaafje Hormoonspiraal Inter-uteriene methoden Koperspiraal Hormoonspiraal Natuurlijke

Nadere informatie

VAN DE MAN EN VAN DE VROUW

VAN DE MAN EN VAN DE VROUW VAN DE MAN EN VAN DE VROUW sterilisatie Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 Sterilisatie van de vrouw - Het principe van sterilisatie - De ingreep - Betrouwbaarheid - Is de ingreep gevaarlijk? - Mogelijke lichamelijke

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht II Voortplanting en gezinsvorming Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten hoe de bevruchting verloopt, hoe je zwanger kunt raken en hoe je je tegen een zwangerschap

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE ECHOSCOPIE. Versie 2.4. Datum Goedkeuring Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE ECHOSCOPIE. Versie 2.4. Datum Goedkeuring Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE ECHOSCOPIE Versie 2.4 Datum Goedkeuring 17-03-2007 Verantwoording NVOG Inhoudsopgave In het kort...1 Wat is echoscopie?...2 Waarom een

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE ECHOSCOPIE IN DE GYNAECOLOGIE EN BIJ VRUCHTBAARHEIDSPROBLEMEN

PATIËNTENINFORMATIE ECHOSCOPIE IN DE GYNAECOLOGIE EN BIJ VRUCHTBAARHEIDSPROBLEMEN PATIËNTENINFORMATIE ECHOSCOPIE IN DE GYNAECOLOGIE EN BIJ VRUCHTBAARHEIDSPROBLEMEN ECHOSCOPIE IN DE GYNAECOLOGIE EN BIJ VRUCHTBAARHEIDSPROBLEMEN Door middel van deze folder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 2015-2016 NIVEAU KADER

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 2015-2016 NIVEAU KADER PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 2015-2016 NIVEAU KADER VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- K Deel 1, 2, 3 en 4 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 4 x 50 uten per week P

Nadere informatie

Anticonceptiemiddelen met oestrogeen en progestageen

Anticonceptiemiddelen met oestrogeen en progestageen Ik wil anticonceptie gaan gebruiken Samenvatting Een anticonceptiemiddel (voorbehoedmiddel) beschermt u tegen zwangerschap. Anticonceptiemiddelen verschillen in werking, gebruik, betrouwbaarheid en bijwerkingen.

Nadere informatie

Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu?

Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu? Net bevallen, welke anticonceptie kies je nu? Al snel na je bevalling kun je weer zwanger worden als je seks hebt. Seks is iets om van te genieten. Binnen enkele weken na de bevalling beginnen de meeste

Nadere informatie

Module: Verloskundige praktijk - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Module: Verloskundige praktijk - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 26 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63274 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

negen maanden zwanger

negen maanden zwanger negen maanden zwanger In 40 weken van een bevrucht eitje tot een volwaardig mensje Een uitgave van Internet Publishers bvba 40 weken zwanger In 40 weken groeit een bevrucht eitje uit tot een volwaardig

Nadere informatie

Ontwikkelingsbiologie

Ontwikkelingsbiologie Ontwikkelingsbiologie In vitro fertilisatie Bij in vitro fertilisatie (IVF) worden eicellen buiten het lichaam bevrucht door spermacellen. Een bevruchte eicel ontwikkelt zich en wordt vervolgens meestal

Nadere informatie

Bevruchting bij mensen vmbo-b34

Bevruchting bij mensen vmbo-b34 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 12 juli 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/73619 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

H Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen

H Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen H.92043.0116 Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Inleiding Deze folder geeft algemene informatie over echoscopie zoals gebruikt in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsonderzoek.

Nadere informatie

zwangerschap en spoedbevalling hoofdstuk 6

zwangerschap en spoedbevalling hoofdstuk 6 6 ZWANGERSCHAP EN SPOEDBEVALLING INHOUD PAGINA 6.1 Inleiding 6.3 6.1.1 Doelstelling 6.3 6.2 Algemene begrippen 6.4 6.2.1 De cyclus 6.4 6.2.2 De zwangerschap 6.5 6.2.3 De geboorte 6.6 6.3 De spoedbevalling

Nadere informatie

ZWANGERSCHAP PREVENTIE PROGRAMMA ISOTRETINOÏNE MYLAN 10 MG EN 20 MG. Handleiding voor de patiënt

ZWANGERSCHAP PREVENTIE PROGRAMMA ISOTRETINOÏNE MYLAN 10 MG EN 20 MG. Handleiding voor de patiënt ZPP - patiëntenhandleiding versie 05-2008 blz. 1 ZWANGERSCHAP PREVENTIE PROGRAMMA ISOTRETINOÏNE MYLAN 10 MG EN 20 MG Handleiding voor de patiënt Naam van de patiënt: Mylan B.V. Dieselweg 25 3752 LB Bunschoten

Nadere informatie

VITA Module 10 kgt. Diagnostische toets Antwoorden

VITA Module 10 kgt. Diagnostische toets Antwoorden VITA Module 10 kgt Diagnostische toets Antwoorden BASISSTOF 2 Wat is voortplanting? 1 Zet een kruisje in de juiste kolom. In tabel 1 staan acht woorden. Hebben deze woorden met seks, met voortplanting,

Nadere informatie

Vruchtbaarheidsstoornissen. Als zwanger worden niet vanzelf gaat

Vruchtbaarheidsstoornissen. Als zwanger worden niet vanzelf gaat Vruchtbaarheidsstoornissen Als zwanger worden niet vanzelf gaat 2 U heeft besloten een oriënterend vruchtbaarheids (fertiliteits) onderzoek te laten verrichten. In deze folder vindt u informatie over het

Nadere informatie

RELATIES EN SEKSUALITEIT

RELATIES EN SEKSUALITEIT RELATIES EN SEKSUALITEIT door: GGD Hart voor Brabant Relaties en seksualiteit De volgende pagina s in dit werkboek gaan over relaties en seksualiteit. We willen het hebben over zaken zoals; wat er verandert

Nadere informatie

Echoscopie. in Gynaecologie en verloskunde. Gynaecologie

Echoscopie. in Gynaecologie en verloskunde. Gynaecologie Echoscopie in Gynaecologie en verloskunde Gynaecologie Inhoudsopgave In het kort... 4 Wat is echoscopie?... 5 Waarom een echo?... 5 Echoscopie in de gynaecologie... 6 Echoscopie bij onderzoek naar vruchtbaarheid...

Nadere informatie

Oriënterend fertiliteitsonderzoek. Poli Gynaecologie

Oriënterend fertiliteitsonderzoek. Poli Gynaecologie 00 Oriënterend fertiliteitsonderzoek Poli Gynaecologie 1 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

1 H ET MENSELIJK LICHAAM 2 D E EERSTE MINUTEN 3 L EVENSBEDREIGENDE AANDOENINGEN 4 D E GEWONDE PATIËNT 5 D E ZIEKE PATIËNT

1 H ET MENSELIJK LICHAAM 2 D E EERSTE MINUTEN 3 L EVENSBEDREIGENDE AANDOENINGEN 4 D E GEWONDE PATIËNT 5 D E ZIEKE PATIËNT 1 H ET MENSELIJK LICHAAM 2 D E EERSTE MINUTEN 3 L EVENSBEDREIGENDE AANDOENINGEN 4 D E GEWONDE PATIËNT 5 D E ZIEKE PATIËNT 6 Z WANGERSCHAP EN SPOEDBEVALLING 7 H ULPVERLENING AAN KINDEREN 8 U RGENTIES DOOR

Nadere informatie

Theorieboek. Je hebt verschillende voorbehoedsmiddelen. De enne is betrouwbaarder dan de andere. Love

Theorieboek. Je hebt verschillende voorbehoedsmiddelen. De enne is betrouwbaarder dan de andere. Love 4f Voorbehoedsmiddelen Je hebt verschillende voorbehoedsmiddelen. De enne is betrouwbaarder dan de andere. Hier hebt je enkele voorbehoedsmiddelen: De condoom Het vrouwencondoom De pil De prikpil Het spiraaltje

Nadere informatie

Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen

Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Gynaecologie Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is echoscopie?... 3 Hoe wordt een echo gemaakt?... 3 Waarom wordt echoscopie verricht?...

Nadere informatie

Seks en relaties Woordenlijst

Seks en relaties Woordenlijst Seks en relaties Woordenlijst Inhoud Vriendschappen en relaties 3 Lichaamsdelen 4 Seksualiteit 6 Seks en masturbatie 8 Veilige seks en voorbehoedsmiddelen 10 Misbruik 12 2 Vriendschappen en relaties Vriendje

Nadere informatie

Menstruatie vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Menstruatie vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62493 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

ONVRUCHTBAARHEID BIJ MANNEN MET PRIMAIRE CILIAIRE DYSKINESIE Zijn er mogelijkheden?

ONVRUCHTBAARHEID BIJ MANNEN MET PRIMAIRE CILIAIRE DYSKINESIE Zijn er mogelijkheden? ONVRUCHTBAARHEID BIJ MANNEN MET PRIMAIRE CILIAIRE DYSKINESIE Zijn er mogelijkheden? Dr R.F.A. Weber, internist-endocrinoloog/androloog Andrologie Erasmus MC Rotterdam INLEIDING Onvruchtbaarheid kan een

Nadere informatie

Alles over de puberteit. puberteit

Alles over de puberteit. puberteit Alles over de puberteit seks puber Hormonen puberteit Sperma Experimenteren Zaadlozing verliefd seks puber Hormonen puberteit sperma Experimenteren Zaadlozing verliefd Wat gebeurt er met je tussen je 10

Nadere informatie

echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen

echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen patiënteninformatie echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Deze folder geeft algemene informatie over echoscopie zoals gebruikt in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsonderzoek.

Nadere informatie