Voortplanting en ontwikkeling

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voortplanting en ontwikkeling"

Transcriptie

1 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ivis Cambungo 11 June 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet. Wikiwijs Maken is een onderdeel van Wikiwijsleermiddelenplein, hét onderwijsplatform waar je leermiddelen zoekt, vergelijkt, maakt en deelt.

2 Inhoudsopgave Voortplanting en Ontwikkeling Over dit lesmateriaal Pagina 1

3 Voortplanting en Ontwikkeling Verdiepingsstof: Het Voortplantingsstelsel van een man en een vrouw Vruchtbaar In de puberteit vinden er in je lichaam veel veranderingen plaats zowel lichamelijk als emotioneel. In deze periode word je vruchtbaar. Bij jongens gaan de teelballen zaadcellen maken (afb. 2). Meisjes worden ongesteld. Afbeelding 1: De hypofyse Jongens Vruchtbaar worden begint door afgifte van hormonen uit de hypofyse (afb. 1), namelijk het follikelstimulerend hormoon (FSH). Bij jongens stimuleert FSH de productie van zaadcellen. De gemaakte zaadcellen gaan van de teelballen (testis) naar de bijballen (afb. 2). In de bijballen worden de zaadcellen opgeslagen. Het tweede effect van FSH is dat de teelballen het geslachtshormoon testosteron gaan produceren. Testosteron zorgt voor het ontstaan van secundaire geslachtskenmerken. Naast haargroei o.a. in de oksels en rondom geslachtsdelen, krijgen jongens hun eerste zaadlozing. Pagina 2

4 Afbeelding 2: Het voortplantingsstelsel van de man Een zaadlozing Bij aanraking van gevoelige plekken in het lichaam van de man kan een man opgewonden raken. De penis wordt stijf doordat er extra bloed naar de zwellichamen wordt afgevoerd. De man krijgt dus een erectie. Tijdens geslachtsgemeenschap brengt een man zijn penis in de vagina van een vrouw. Door de beweging van man en vrouw wordt de penis in de vagina op en neer bewogen. De eikel wordt daardoor voortdurend geprikkeld. De man kan daardoor zaadlozing krijgen. Zaadlozing houdt in dat er sperma met schokken uit de penis komt. Het sperma komt dan in de vagina van de vrouw. Zaadlozing geeft een lekker gevoel bij de man. Dit wordt klaarkomen of het krijgen van orgasme genoemd. Sperma bestaat uit vocht uit de prostaat en uit de zaadblaasjes met zaadcellen uit de bijballen. Het sperma wordt via de urinebuis naar buiten gestoten doordat de spieren in de wand van de zaadleiders zich krachtig samentrekken. De urinebuis heeft dus twee functies, namelijk het vervoeren van urine en van sperma. Tijdens zaadlozing kom er geen urine in de urinebuis terecht doordat de prostaat opzwelt en de urinebuis ten hoogte van de urineblaas afknijpt. Meisjes Pagina 3

5 Een meisje is vruchtbaar als er eicellen rijp worden. Een meisje wordt hierdoor voor het eerst ongesteld. Zoals je eerder in de basisstof van het thema Voortplanting & Ontwikkeling hebt geleerd, heeft een meisje bij haar geboorte ongeveer onrijpe eicellen. Deze eicellen zitten in een blaasje, de zogenaamd follikels. De follikels bevinden zich in de eierstokken. Vanaf de puberteit tot aan de menopauze of overgang (ongeveer 50 jarige leeftijd) kunnen in eierstokken follikels rijpen. Onder invloed van hypofysehormonen, namelijk follikels stimulerend hormoon (FSH) en luteïniserend hormoon (LH) gaan de follikels in de eierstokken het geslachtshormoon oestrogeen produceren. Oestrogenen zorgen voor het ontstaan van de secundaire geslachtskenmerken bij meisjes. Abeelding 3: Het voortplantingsstelsel van de vrouw Menstruatiecyclus In een rijpe follikel ontstaat een holte met vocht. Deze vocht word door het follikel opgenomen. Op een gegeven moment barst het follikel open en de eicel wordt uitgestoten. Dit wordt ovulatie of eisprong genoemd. In beide eierstokken vindt er ovulatie plaats, maar gemiddeld een keer in de vier weken komt maar één eierstok aan de beurt. Tijdens het rijpen van de follikel wordt het baarmoederslijmvlies aan de binnenkant van de baarmoeder dikker en er groeien meer bloedvaten in. Zo wordt de baarmoeder klaargemaakt voor de ontwikkeling van een baby. De cellen van het lege follikelblaasje groeit uit tot het gele lichaam. De uitgestoten eicel (bij de ovulatie) wordt vervolgens door het trechtervormige uiteinde van de eileider opgevangen. Een eicel wordt vervoerd door de eileiders in de richting van de baarmoeder (uterus), want uit zichzelf kan een eicel zich niet voortbewegen. De rijpe eicel blijft na de eisprong nog 12 tot 24 uur leven. Pagina 4

6 Afbeelding 4: Menstruatiecyclus en de concentratie van hormonen in bloed. Hormonen Oestrogeen en Progestoron In afbeelding 4 zie je dat het rijpen van de eicel, het veranderen van de eicel en het veranderen van het baarmoeder slijmvlies ongeveer twee weken duurt. Als de eicel niet bevrucht wordt gaat de eicel dood. Het baarmoederslijmvlies is dan niet meer nodig en gaat te grond. Ongeveer twee weken na de ovulatie wordt baarmoederslijmvlies hierdoor los gemaakt. Door he samentrekken van de spieren in de baarmoederwand komt het afgestoten baarmoederslijmvlies en bloed via de vagina naar buiten. Dit heet menstruatie of ongesteld zijn. De menstruatie vindt gemiddeld 14 dagen na de ovulatie plaats. Bij sommige meisjes kan de menstruatie een tot drie dagen duren, maar bij anderen kan de menstruatie tot een week duren. De samentrekking van spieren in de baarmoederwand tijdens de menstruatie kan pijn veroorzaken, zogenaamd menstruatiepijn. De menstruatiecyclus duurt van de ene menstruatie tot de volgende menstruatie. De menstractiecyclus duurt 28 dagen. Hierna begint alles weer opnieuw. De menstruatiecyclus wordt geregeld door hormonen (afb. 4). Bevruchting Bij geslachtsgemeenschap kan sperma in de vagina komen. De zaadcellen zullen zich dormiddel van zweepstaart voortbewegen in de richting van de baarmoeder en de eileiders. Er is maar één zaadcel nodig om de eicel te bevruchten. Alleen de kop met daarin de kern dringt de eicel binnen. De kern van de eicel en de kern van de zaadcel versmelten tot één kern. Dit wordt bevruchting genoemd (afb.5). Als er bevruchting plaatst heeft gevonden, is de wand van de eicel ondoordringbaar voor andere zaadcellen. De bevruchte eicel gaat zich meteen een aantal keer delen. Er ontstaat hierdoor een klopje cellen. Tijdens het delen gaat de bevruchte eicel door de eileider op weg naar de baarmoeder. Na ongeveer zes dagen gaat het klompje cel in de baarmoederwand vastzitten. Dat heet innesteling (afb. 5). Vanaf dat moment heet het klompje cel een embryo. Na de innesteling geeft de placenta hormonen af, het zwangerschapshormoon humaan choriongonadotrofine (HCG). Hierdoor vindt er geen eisprong meer plaats, de vrouw is zwanger. Bij een zwangerschapstest is het hormoon HCG dat aantoont dat een vrouw zwanger is. Pagina 5

7 Aangezien de bevruchting meestal twee weken na de eerste dag van de laatste menstruatie plaatsvindt, telt men voor het gemak deze twee weken ook mee. De zwagerschap begint daarom op de eerste dag van de laatste menstruatie, hoewel er in de praktijk nog geen sprake is van een zwangerschap. Na de bevruchting duurt het nog maar 38 weken totdat de baby volgroeid is en geboren wordt. Afbeelding 5: Bevruchting Zwangerschap Drie weken na de bevruchting heeft het embryo al een hart en bloedvaten. Op de plaats waar het embryo ingenesteld zit, groeit de placenta of moederkoek (afb.6). Door de navelstreng lopen de bloedvaten van het embryo naar de placenta. In de navelsteng liggen bloedvaten van het embryo dicht tegen de bloedvaten van de moeder. Van het bloed van de moeder gaan voedingstoffen en zuurstof via de placenta door de navelstrengslagader naar het embryo. Koolstofdioxide en ander afvalstoffen gaan van het embryo door twee navelstrengslagaders naar het bloed van de moeder. In de eerste 12 weken van het embryo ontstaan alle onderdelen van het lichaam. In deze fase spreek je van foetus in plaats van embryo. De foetus zal vooral nog groeien. Een vrouw kan ook zwanger zijn van een tweeling. Daarbij onderscheiden we een ééneiige tweeling (identiek) en een twee-eiige tweeling. De naam ééneiig of twee twee-eiig geeft aan hoe de tweeling is ontstaan. Een ééneiige tweeling ontstaat uit één bevruchte eicel daarom lijkt deze tweeling sprekend op elkaar. Deze tweeling zijn ook altijd van hetzelfde geslacht. Pagina 6

8 Afbeelding 6: Placenta en embryo. Het voortplantingsstelsel van een man kn.nu/dg7mj Jongens Vruchtbaar worden begint door afgifte van hormonen uit de hypofyse, namelijk het follikelstimulerend hormoon (FSH). Bij jongens stimuleert FSH de productie van zaadcellen. De gemaakte zaadcellen gaan van de teelballen (testis) uit naar de bijballen (afb. 2). In de bijballen worden de zaadcellen opgeslagen. Het tweede effect van FSH is dat de teelballen het geslachtshormoon testosteron gaan produceren. Testosteron zorgt voor het ontstaan van secundaire kenmerken. Naast haargroei o.a. in de oksels en rondom geslachtsdelen, krijgen jongens zijn eerste zaadlozing. Pagina 7

9 Afbeelding 2: Het voortplantingsstelsel van een man Een zaadlozing Een zaadlozing krijgt een jongen/man als hij zich opgewonden raakt. Dit komt voornamelijk voor tijdens geslachtsgemeenschap. Een man brengt zijn penis in de vagina van een vrouw. Door de beweging van man en vrouw wordt de penis in de vagina op en neer bewogen. De eikel wordt daardoor voortdurend geprikkeld. De penis wordt stijf (erectie) doordat er extra bloed daar de zwellichamen wordt afgevoerd. De man kan daardoor zaadlozing krijgen. Zaadlozing houdt in dat er sperma met schokken uit de penis komt. Het sperma komt dan in de vagina van de vrouw. Zaadlozing geeft een lekker gevoel bij de man. Dit wordt klaarkomen of het krijgen van orgasme genoemd. Sperma bestaat uit vocht uit de prostaat en uit de zaadblaasjes met zaadcellen uit de bijballen. Het sperma wordt via de urinebuis naar buiten gestoten doodat de spieren in de wand van de zaadleiders zich krachtig samentrekken. De urinebuis heeft dus twee functies, namelijk het vervoeren van urine en van sperma. Tijdens zaadlozing kom er geen urine in de urinebuis doordat de prostaat opzwelt en de urinebuis ten hoogte van de urineblaas afknijpt. Man: vraag 1: zaadlozing Wat houdt zaadlozing in? Wanneer een man raakt kan hij een krijgen. Hierbij komt met schokken uit de. Man: Vraag 4: Teelballen Wat is de functie van testis? Pagina 8

10 a. Zaadcellen naar de urineleiders vervoeren. b. Zaadcellen produceren. Deze zaadcellen worden vervolgens in de bijballen opgeslagen. c. Onder invloed van testosteron zaadcellen en vocht produceren. Man: Vraag 8: Het voortplantingsstelsel van een man Het voortplantingsstelsel van een man Schrijf de juiste namen bij de onderdelen. Vul vervolgens de ontbrekende woorden in, in de rest van de zin. 1. vervoert. 2. Het voegt toe waardoor de zaadcellen beter gaan bewegen. 3. De voegt toe met voedingsstoffen voor de zaadcellen. 4. De vervoert en. 5. Het brengt de penis in. 6. In de worden de tijdelijk. 7. De produceert onder invloed van het hormoon zaadcellen en het hormoon. 8. De is een huidplooi waarin en liggen. 9. De is een huidplooi om de. 10. De vangt prikkels op die kunnen leiden tot een. Man: Vraag 6: Erectie Pagina 9

11 Wat is het verschil tussen een zaadlozing en een erectie? a. Bij een zaadlozing wordt de penis stijf doordat hij opgewonden voelt. Bij een erectie komt er sperma met schokken uit de penis. b. Bij een zaadlozing krijgt een man een orgasme en bij erectie krijgt een man een lekker gevoel. c. Bij een zaadlozing komt er sperma met schokken uit de penis. Er wordt op dat moment extra bloed naar de zwellichamen afgevoerd. Bij een erectie komt een man klaar. d. Bij een zaadlozing komt er sperma met schokken uit de penis. Dit wordt klaarkomen genoemd. Dat geeft een lekker gevoel bij de man. Bij een erectie wordt de penis stijf doordat er extra bloed naar de zwellichamen wordt afgevoerd. Man: Vraag 7: Urinebuis Wanneer een man opgewonden voelt en zaadlozing krijgt, komt er sperma via de urinebuis uit de penis. Kan er tijdens zaadlozing urine in de urinebuis komen? Leg uit. a. Ja, want de urinebuis dient als afvoerbuis zowel voor urine als voor sperma. b. Ja, want als een man klaarkomt en tegelijkertijd heel nodig moet plassen kan hij zijn plas niet ophouden. c. Nee, want een man is sterk genoeg om zijn plas op te houden. d. Nee, want tijdens de zaadlozing zwelt de prostaat op en de urinebuis wordt daardoor afgeknepen. Man: Vraag 3: Hypofysehormoon Welke twee effecten heeft het hypofysehormoon FSH bij jongens? a. Het groeiproces bij jongens b. De ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken en de productie van zaadcellen. c. Het afknijpen van de prostaat. d. Rijping van de follikels in de eierstokken en spermaproductie. Man: Vraag 2: Vruchtbaarheid Een jongen is vruchtbaar. Wat betekent dat? 1. De hypofyse maakt aan. FSH stimuleert bij de productie van zaadcellen 2. Door afgifte van samen met zaadcellen uit de bijballen krijgt een jongen zijn eerste zaadlozing Man: vraag 5: Hormoon Welk hormoon wordt in de testis geproduceerd onder invloed van het hypofysehormoon FSH? Pagina 10

12 a. Het follikelstimulerend hormoon b. Testosteron en FSH c. Alleen testosteron d. Teelballen en het follikelstimulerend hormoon Het voortplantingsstelsel van een vrouw kn.nu/6ex1t In dit arrangement vind je de vragen uit de theorie van het voortplantingsstelsel van een vrouw. Lees eerst de theorie en maak vervolgens de vragen. Succes!!! Vraag 1:Vruchtbaar Waaraan merkt een vrouw dat ze vruchtbaar is? Een meisje is vruchtbaar als er rijp worden. Ze wordt voor het eerst. Vraag 4: De processen Onder invloed van hypofysehormonen komen processen in geslachtsorganen op gang. Zet de processen die in de geslachtsorganen van de vrouw plaats vindt in de juiste volgorde. a. De onbevruchte eicel wordt door de eileiders naar de baarmoeder geleid. b. De onbevruchte eicel gaat te gronde. c. Het baarmoederslijmvlies wordt dikker. d. De hypofyse maakt LH aan. e. Er treedt menstruatie op. Een deel van het baarmoederslijmvlies wordt afgestoten. f. Het gele lichaam produceert oestrogeen. g. De follikel is rijp en barst open. h. Er vindt ovulatie plaats. i. Het gele lichaam sterft af. j. De menstruatiecyclus begint opnieuw. k. De follikel wordt groter. l. De follikel neemt vocht op en ontstaat er een holte in. Pagina 11

13 Vraag 2: Het voortplantingsstelsel van een vrouw Maak de zinnen compleet door de juiste namen van de onderdelen in te vullen. Afbeelding 1: Het voortplantingsstelsel van een vrouw. 1., Hierin vindt de ontwikkeling van een plaats. 2., vervoert eicellen. 3., Produceert eicellen en vrouwelijke geslachtshormonen. 4., eicellen opvangen die vrijkomen uit de. 5., tijdelijk opslagplaats van urine. 6., vervoert urine. 7., toegang tot de baarmoeder. 8., liggen om de kleine schaamlippen heen. 9., binnenwand van de baarmoeder bekleed met bloed en bloedvaten. 10., gespierde laag van de. Vraag 3: Hormonen Sleep de woorden Vanaf de puberteit tot aan de kunnen in de eierstokken follikels rijpen. Onder invloed van hypofysehormonen, namelijk en gaan de follikels in de het geslachtshormoon aanmaken. zorgen voor het ontstaan van de secundaire geslachtskenmerken bij meisjes. Pagina 12

14 Beschikbare keuzes: eierstokken, FSH, Oestrogenen, LH, oestrogeen, menopauze Pagina 13

15 Antwoorden Antwoorden: Het voortplantingsstelsel van een vrouw Vraag 1:Vruchtbaar Waaraan merkt een vrouw dat ze vruchtbaar is? Een meisje is vruchtbaar als er rijp worden. Ze wordt voor het eerst. Juist antwoord: Waaraan merkt een vrouw dat ze vruchtbaar is? Een meisje is vruchtbaar als er eicellen (alternatieven: eicel) rijp worden. Ze wordt voor het eerst ongesteld. Aantal punten juist antwoord: 1 Vraag 4: De processen Onder invloed van hypofysehormonen komen processen in geslachtsorganen op gang. Zet de processen die in de geslachtsorganen van de vrouw plaats vindt in de juiste volgorde. 1. d: De hypofyse maakt LH aan. 2. l: De follikel neemt vocht op en ontstaat er een holte in. 3. k: De follikel wordt groter. 4. g: De follikel is rijp en barst open. 5. h: Er vindt ovulatie plaats. 6. f: Het gele lichaam produceert oestrogeen. 7. a: De onbevruchte eicel wordt door de eileiders naar de baarmoeder geleid. 8. c: Het baarmoederslijmvlies wordt dikker. 9. b: De onbevruchte eicel gaat te gronde. 10. i: Het gele lichaam sterft af. 11. e: Er treedt menstruatie op. Een deel van het baarmoederslijmvlies wordt afgestoten. 12. j: De menstruatiecyclus begint opnieuw. Aantal punten juist antwoord: 1 Vraag 2: Het voortplantingsstelsel van een vrouw Maak de zinnen compleet door de juiste namen van de onderdelen in te vullen. Pagina 14

16 Afbeelding 1: Het voortplantingsstelsel van een vrouw. 1., Hierin vindt de ontwikkeling van een plaats. 2., vervoert eicellen. 3., Produceert eicellen en vrouwelijke geslachtshormonen. 4., eicellen opvangen die vrijkomen uit de. 5., tijdelijk opslagplaats van urine. 6., vervoert urine. 7., toegang tot de baarmoeder. 8., liggen om de kleine schaamlippen heen. 9., binnenwand van de baarmoeder bekleed met bloed en bloedvaten. 10., gespierde laag van de. Juist antwoord: Pagina 15

17 Maak de zinnen compleet door de juiste namen van de onderdelen in te vullen. Afbeelding 1: Het voortplantingsstelsel van een vrouw. 1.Baarmoeder (alternatieven: uterus), Hierin vindt de ontwikkeling van een embryo plaats. 2. Eileider, vervoert eicellen. 3. Eierstok (alternatieven: ovarium), Produceert eicellen en vrouwelijke geslachtshormonen. 4. Trechter, eicellen opvangen die vrijkomen uit de eierstokken (alternatieven: ovaria, ovarium). 5. Urineblaas, tijdelijk opslagplaats van urine. 6. Urinebuis, vervoert urine. 7. Vagina, toegang tot de baarmoeder. 8. Grote schaamlippen, liggen om de kleine schaamlippen heen. 9.Baarmoederslijmvlies, binnenwand van de baarmoeder bekleed met bloed en bloedvaten. 10. Spierlaag, gespierde laag van de baarmoederwand. Aantal punten juist antwoord: 10 Vraag 3: Hormonen Sleep de woorden Vanaf de puberteit tot aan de menopauze kunnen in de eierstokken follikels rijpen. Onder invloed van hypofysehormonen, namelijk FSH en LH gaan de follikels in de eierstokken het geslachtshormoon oestrogeen aanmaken. Pagina 16

18 Oestrogenen zorgen voor het ontstaan van de secundaire geslachtskenmerken bij meisjes. Aantal punten juist antwoord: 3 Pagina 17

19 Over dit lesmateriaal Colofon Auteur Ivis Cambungo Laatst gewijzigd 11 June 2015 om 13:49 Licentie Dit lesmateriaal is gepubliceerd onder de Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederlands licentie. Dit houdt in dat je onder de voorwaarde van naamsvermelding vrij bent om: het werk te delen - te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat het werk te bewerken - te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden. Meer informatie over de CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Aanvullende informatie over dit lesmateriaal Van dit lesmateriaal is de volgende aanvullende informatie beschikbaar: Leerniveau VMBO theoretische leerweg, 2; VMBO theoretische leerweg, 3; Leerinhoud en Biologische eenheid; Groei en ontwikkeling; Biologie; Instandhouding en doelen ontwikkeling; Opbouw van leven; Eindgebruiker leerling/student Moeilijkheidsgraad gemiddeld Trefwoorden voortplanting en ontwikkeling Gebruikte Wikiwijs Arrangementen LleG, Kennisnet. (z.d.). herstel voortplanting man. Pagina 18

Biologie Samenvatting H11+12

Biologie Samenvatting H11+12 Biologie Samenvatting H11+12 11.1 Puberteit Hoe noem je de verschillen tussen jongens en meisjes? Alle kenmerken waarin jongens en meisjes verschillen, heten geslachtskenmerken. Primaire geslachtskenmerken:

Nadere informatie

VOORTPLANTING BIJ DE MENS

VOORTPLANTING BIJ DE MENS VOORTPLANTING BIJ DE MENS 1 Vruchtbaarheid Alle levende wezens planten zich voort om niet uit te sterven. Mensen ook. Dat is één van de redenen waarom we voortplantingsorganen en seksuele gevoelens hebben.

Nadere informatie

Menstruatiecyclus vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Menstruatiecyclus vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73618 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Man en vrouw vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Man en vrouw vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63362 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Bevruchting bij mensen vmbo-b34

Bevruchting bij mensen vmbo-b34 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 12 juli 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/73619 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Man en vrouw vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Man en vrouw vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73616 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Menstruatie vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Menstruatie vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62493 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat een bevruchte eicel : nieuw individu

Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat een bevruchte eicel : nieuw individu Thema 3. Voortplanting en ontwikkeling 1. Voorplanting en bevruchting Voorplanting begint bij de bevruchting Bevruchting : het versmelten van de kern van een eicel + zaadcel - door bevruchting ontstaat

Nadere informatie

Jongetje of meisje? vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Jongetje of meisje? vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 15 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62461 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Samenvatting Biologie voor Jou VMBO 3 Thema 3 Voortplanting

Samenvatting Biologie voor Jou VMBO 3 Thema 3 Voortplanting Samenvatting Biologie voor Jou VMBO 3 Thema 3 Voortplanting 3.1 Bevruchting = kernen van twee geslachtscellen smelten samen Mitose = gewone celdeling beide dochtercellen evenveel chromosomen als moedercel

Nadere informatie

Voortplantingshormonen

Voortplantingshormonen Voortplantingshormonen De menstruatiecyclus bij de mens is een gebeurtenis waarbij verschillende processen tegelijkertijd en in onderlinge afhankelijkheid plaats vinden. De aanvang, het voortduren en het

Nadere informatie

Paragraaf 6.1 Primaire en secundaire geslachtskenmerken

Paragraaf 6.1 Primaire en secundaire geslachtskenmerken H6 Voortplanting Vragen en antwoorden Paragraaf 6.1 Primaire en secundaire geslachtskenmerken 1. Wat zijn geslachtskenmerken? Kenmerken waaraan we kunnen zien of iemand een man of een vrouw is. 2. Wat

Nadere informatie

Jongetje of meisje? hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Jongetje of meisje? hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 24 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62534 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Biologie Voortplanting en ontwikkeling Havo

Biologie Voortplanting en ontwikkeling Havo Biologie Voortplanting en ontwikkeling Havo D O C E N T : A. S E W S A H A I H E N R Y N. H A S S A N K H A N S C H O L E N G E M E E N S C H A P L E L Y D O R P ( HHS- S G L ) Boek: 4H Doelstellingen

Nadere informatie

DEEL 3 THEMA 1 RELATIES EN SEKSUALITEIT BASISSTOF 1

DEEL 3 THEMA 1 RELATIES EN SEKSUALITEIT BASISSTOF 1 BASISSTOF 1 Puberteit: periode van ongeveer 12 tot 18 jaar waarin kinderen snel veranderen. In de puberteit verander je lichamelijk, geestelijk en sociaal. Pubers: kinderen in de puberteit. Geestelijke

Nadere informatie

Liefde is hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Liefde is hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 25 October 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62562 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

samenvatting doelstelling 1. doelstelling 3. doelstelling 2. doelstelling 4.

samenvatting doelstelling 1. doelstelling 3. doelstelling 2. doelstelling 4. Samenvatting doelstelling 1. Je moet primaire en secundaire geslachtskenmerken kunnen noemen bij jongens en bij meisjes. Geslachtskenmerken: kenmerken waaraan we het geslacht (man of vrouw) herkennen.

Nadere informatie

Tussen de trofoblast en de kiemschijf wordt de navelstreng gevormd.

Tussen de trofoblast en de kiemschijf wordt de navelstreng gevormd. Biologie SE4 Hoofdstuk 6 Paragraaf 1 Tijdens de ovulatie komt een eicel vrij uit een van de beide ovaria. Deze eicel komt terecht in een eileider. Een van de zaadcellen die de tocht van de vagina naar

Nadere informatie

Voortplanting bij dieren

Voortplanting bij dieren Voortplanting bij dieren Opdracht 1 Geef aan of de beweringen juist of onjuist zijn: 1. De primaire geslachtskenmerken heb je vanaf je puberteit 2. Geslachtshormonen zorgen voor veranderingen in de puberteit

Nadere informatie

Primaire geslachtskenmerken

Primaire geslachtskenmerken Puberteit Primaire geslachtskenmerken -Secundaire geslachtskenmerken -Puberteit -Hormonen -Hypofyse -Groeispurt Wat is het?: Geslachtskenmerken die je vanaf je geboorte hebt. Voorbeelden: Vagina en Penis

Nadere informatie

thema 3 Voortplanting en ontwikkeling basisstof basisstof 1 Het voortplantingsstelsel van een man

thema 3 Voortplanting en ontwikkeling basisstof basisstof 1 Het voortplantingsstelsel van een man basisstof 1 Het voortplantingsstelsel van een man De voortplantingsorganen bij een man liggen in de balzak, de onderbuik en de penis. Balzak: hierin liggen twee teelballen en twee bijballen. Teelballen:

Nadere informatie

Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel.

Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel. Samenvatting Voortplanting en ontwikkeling Geslachtelijke voortplanting: de kernen van twee geslachtscellen (eicel en zaadcel) versmelten. Dat het bevruchting. Ze vormen samen een nieuwe cel. Geslachtscellen

Nadere informatie

Puberteit - HV 2. Saskia Tuenter. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Puberteit - HV 2. Saskia Tuenter. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Puberteit - HV 2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Saskia Tuenter 06 March 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/72986 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Kinderen groeien op tot volwassenen in verschillende fasen. Iedereen groeit. Maar ons lichaam maakt heel ons leven kleine of grote veranderingen mee.

Kinderen groeien op tot volwassenen in verschillende fasen. Iedereen groeit. Maar ons lichaam maakt heel ons leven kleine of grote veranderingen mee. Groei en ontwikkeling Kinderen groeien op tot volwassenen in verschillende fasen. Iedereen groeit tot maximaal tot hij of zij 18 jaar is. Maar ons lichaam maakt heel ons leven kleine of grote veranderingen

Nadere informatie

Uitscheiding vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Uitscheiding vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63343 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT

Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT 3.1, zwanger en bevallen 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Naam Functie 1 Eileider Hierin vindt de bevruchting plaats. Brengt de bevruchte eicel naar de baarmoeder.

Nadere informatie

1. Zwanger zijn. Mitose Fimbrae Follikels Eierstok. Gele lichaam. Eisprong. Eicel

1. Zwanger zijn. Mitose Fimbrae Follikels Eierstok. Gele lichaam. Eisprong. Eicel 1. Zwanger zijn Hypothalamus Ostium Innesteling in het baarmoederslijmvlies Hypofyse Mitose Fimbrae Follikels Eierstok oestrogeen oestrogeen progesteron Eileider Bevruchting door de zaadcel Gele lichaam

Nadere informatie

De geslachtsontwikkeling, zoals het meestal gaat 1

De geslachtsontwikkeling, zoals het meestal gaat 1 De geslachtsontwikkeling, zoals het meestal gaat Je bent zo mooi anders dan ik, natuurlijk niet meer of minder maar zo mooi anders, ik zou je nooit Deze infobrochure heeft als doel om de ontwikkeling uit

Nadere informatie

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 09 juni 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62357 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie 00 Normale cyclus Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Andere folders en brochures op het gebied

Nadere informatie

Eenheden lengtematen. Miranda de Haan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/77026

Eenheden lengtematen. Miranda de Haan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/77026 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Miranda de Haan 13 mei 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/77026 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie voortplanting 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie voortplanting 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie voortplanting 6/29/2013 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) en studenten van forum http://www.toelatingsexamen-geneeskunde.be

Nadere informatie

Uitscheiding vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Uitscheiding vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73599 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Voortplanting. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage.

Voortplanting. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL Voortplanting biologie CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 36 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat

Nadere informatie

Seksualiteit en voortplanting vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Seksualiteit en voortplanting vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 13 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73617 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Doelstelling 3 Je moet primaire en secundaire geslachtskenmerken kunnen noemen bij jongens en bij meisjes.

Doelstelling 3 Je moet primaire en secundaire geslachtskenmerken kunnen noemen bij jongens en bij meisjes. Biologie Thema 2 Samenvatting Doelstelling 1 Je moet van de delen van het voortplantingsstelsel van een man de functies en kenmerken kunnen noemen. Teelballen (testes): produceren zaadcellen (spermacellen)

Nadere informatie

Voortplanting bij dieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Voortplanting bij dieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 13 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73579 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

werkboek Bij deze lessen kan je ook Het Grote Voortplantingsspel gebruiken. ISBN

werkboek Bij deze lessen kan je ook Het Grote Voortplantingsspel gebruiken. ISBN go G ed el ge ez ke en ur en d do or werkboek Bij deze lessen kan je ook Het Grote Voortplantingsspel gebruiken. ISBN 978-90-301-2711-6 9 789030 127116 Puberteit 1 Duid met een boogje de periode aan en

Nadere informatie

Reis door Europa vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Reis door Europa vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 September 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63401 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 oktober 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62551 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS. Versie 1.3. Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ALGEMENE INFORMATIE NORMALE CYCLUS Versie 1.3 Datum Goedkeuring 07-01-2007 Verantwoording NVOG In het kort Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase

Nadere informatie

SO Biologie T3: De bloedsomloop

SO Biologie T3: De bloedsomloop Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ivis Cambungo 24 June 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/48743 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Normale cyclus. Gynaecologie

Normale cyclus. Gynaecologie Normale cyclus Gynaecologie Inhoudsopgave In het kort 4 Wat is een normale cyclus? 4 Wat gebeurt er in een cyclus? 5 De rol van hormonen 5 De fasen van een cyclus 6 De rijping van de eiblaas (folliculaire

Nadere informatie

Olympisch stadion vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Olympisch stadion vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 13 February 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63418 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Bloed en lymfe vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Bloed en lymfe vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73601 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Thema Seksualiteit - KGT 2

Thema Seksualiteit - KGT 2 Thema Seksualiteit - KGT 2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres mayella scholing 09 maart 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/70297 Dit lesmateriaal

Nadere informatie

Levensfasen vmbo-b34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73615

Levensfasen vmbo-b34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73615 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 12 juli 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/73615 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Liefde is vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Liefde is vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62491 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Hart en bloedsomloop vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Hart en bloedsomloop vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73602 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Fictie - Strips vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/74517

Fictie - Strips vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/74517 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 24 augustus 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/74517 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

normale cyclus patiënteninformatie

normale cyclus patiënteninformatie patiënteninformatie normale cyclus Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase rijpt er elke maand in de eierstok een eiblaas waarin een eicel groeit. Als de eiblaas rijp is en openbarst komt de eicel vrij

Nadere informatie

normale cyclus patiënteninformatie Inleiding Wat is een normale cyclus

normale cyclus patiënteninformatie Inleiding Wat is een normale cyclus patiënteninformatie normale cyclus Inleiding Bij vrouwen in de vruchtbare levensfase rijpt er elke maand in de eierstok een eiblaas waarin een eicel groeit. Als de eiblaas rijp is en openbarst komt de

Nadere informatie

Lijn, lijnstuk en punt vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Lijn, lijnstuk en punt vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 May 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/57058 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Zwangerschap vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63366

Zwangerschap vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63366 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 23 december 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/63366 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL 3.1 Zwanger 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Vruchtbaar zijn: de. van een jongen kunnen een.. van een meisje bevruchten. Jongens zodra ze. vormen. Meisjes zodra

Nadere informatie

Normale cyclus. Patiënteninformatie Normale cyclus

Normale cyclus. Patiënteninformatie Normale cyclus Normale cyclus Patiënteninformatie Normale cyclus Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is een normale cyclus 3 De cyclus zelf 4 Wat gebeurt er in een cyclus 5 De rol van hormonen 6 De rijping van de eiblaas

Nadere informatie

primaire geslachtkenmerken Geslachtskenmerken die al bij de geboorte aanwezig zijn

primaire geslachtkenmerken Geslachtskenmerken die al bij de geboorte aanwezig zijn Vragen bij paragraaf 2.2 en 2.3 Puberteit Periode waarin hormonale veranderingen zorgen voor ontwikkeling van kind tot volwassene hormonale stelsel Orgaanstelsel dat hormonen aanmaakt hormonen Signaalstofffen

Nadere informatie

Levensfasen vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Levensfasen vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73615 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Een logo voor de OS vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Een logo voor de OS vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 13 October 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63417 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Voorbereiding 6.2. Peter van de Minkelis. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Voorbereiding 6.2. Peter van de Minkelis. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Voorbereiding 6.2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Peter van de Minkelis 13 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/79168 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Opdracht Hoofdstuk 3 Energie in Brazilië

Opdracht Hoofdstuk 3 Energie in Brazilië Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Laura Carucci 14 June 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/57858 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6: VOORTPLANTING. 1: Embryonale ontwikkeling

HOOFDSTUK 6: VOORTPLANTING. 1: Embryonale ontwikkeling HOOFDSTUK 6: VOORTPLANTING 1: Embryonale ontwikkeling Bevruchting: - Tijdens de ovulatie komt een eicel vrij uit een van beide ovaria: de eicel omringd met cellen uit het ovarium komt in een eileider.

Nadere informatie

Bouw van zaadplanten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63323

Bouw van zaadplanten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63323 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 december 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/63323 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

Opgaven Beeld- en staafdiagram

Opgaven Beeld- en staafdiagram Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marieke Spijkstra 05 februari 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/68565 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Wonen er straks mensen op Mars?

Wonen er straks mensen op Mars? Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ida Schuurman 05 February 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/49143 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

De bouw en functie van Bloemen

De bouw en functie van Bloemen Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Tijn Meurkens 06 oktober 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/67071 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Afrika weer vrij. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Afrika weer vrij. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Hoor 10 June 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/45050 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Voetafdruk hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Voetafdruk hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 October 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62170 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Huiswerkopdrachten. over seks, SOA en anticonceptie. love-control.nl. Opdracht 1

Huiswerkopdrachten. over seks, SOA en anticonceptie. love-control.nl. Opdracht 1 Huiswerkopdrachten Opdracht 1 In de afbeelding worden onder andere enkele delen van het voortplantingsstelsel van de man weergegeven. Enkele organen zijn in de afbeelding aangegeven met letters. Deze organen

Nadere informatie

Les bij artikel Pro-krant: Meteorieten stenen uit de ruimte

Les bij artikel Pro-krant: Meteorieten stenen uit de ruimte Les bij artikel Pro-krant: Meteorieten stenen uit de ruimte Auteur Linders Laatst gewijzigd Licentie Webadres 30 September 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/43691

Nadere informatie

Eenheden lengtematen. Miranda de Haan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/77026

Eenheden lengtematen. Miranda de Haan. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/77026 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Miranda de Haan 13 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/77026 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

1 Bespreek de tekening tijdens de les 2 D 3 C 4 B 5C 6 A 7 C 8 B. Open vragen

1 Bespreek de tekening tijdens de les 2 D 3 C 4 B 5C 6 A 7 C 8 B. Open vragen ANTWOORDEN VOORTPLANTING EN SEKSUALITEIT Serie a Opdracht Anticonceptiepil 1,3,5 Schema samen doornemen! OPDRACHTEN 1 Bespreek de tekening tijdens de les 2 D 3 C 4 B 5C 6 A 7 C 8 B Open vragen 1 Bij sterilisatie

Nadere informatie

Voetafdruk vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62468

Voetafdruk vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62468 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 10 juli 2017 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/62468 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Determineren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Determineren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73575 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Olympische Spelen - Olympische sporter

Olympische Spelen - Olympische sporter Auteur VO-content StudioVO Laatst gewijzigd Licentie Webadres 14 July 2013 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/44990 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Olympisch stadion vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63418

Olympisch stadion vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63418 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 10 maart 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/63418 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Hart en vaatziekten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Hart en vaatziekten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63348 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens Informatiefolder en kinderwens Inhoudsopgave Algemeen 3 Kinderwens 3 Foliumzuur s- en ovulatietesten 5 Geneesmiddelen 6 Bostvoeding Medicatiebegeleiding Algemeen De vrouw maakt tijdens haar leven een aantal

Nadere informatie

Zoutarm en gewoon brood. Steunpunt Smaaklessen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Zoutarm en gewoon brood. Steunpunt Smaaklessen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Steunpunt Smaaklessen Laatst gewijzigd Licentie Webadres 14 February 2013 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/41855 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Hindoeïsme: kastenstelsel vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Hindoeïsme: kastenstelsel vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 05 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/77306 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Celdeling vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Celdeling vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 14 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62460 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Drinkwater - Mavo 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Drinkwater - Mavo 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Drinkwater - Mavo 2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ruben Eisses 20 March 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73903 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Mannelijk voortplantingsorgaan:

Mannelijk voortplantingsorgaan: Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL 3.1 Zwanger 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Vruchtbaar zijn: de zaadcellen. van een jongen kunnen een eicellen.. van een meisje bevruchten. Jongens zodra ze sperma.

Nadere informatie

Digitaal portfolio Davina Jonker

Digitaal portfolio Davina Jonker Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Davina Jonker 19 december 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/86996 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Voorplanting bij dieren vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63322

Voorplanting bij dieren vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63322 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 23 december 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/63322 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

Normen en waarden vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/77317

Normen en waarden vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/77317 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 juni 2017 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/77317 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Rebus maken. Marjolijn Feddema. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Rebus maken. Marjolijn Feddema. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marjolijn Feddema 02 November 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/67971 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Bouw van een cel vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63309

Bouw van een cel vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63309 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 23 december 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/63309 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Europa - Reis door Europa. VO-content StudioVO. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Europa - Reis door Europa. VO-content StudioVO. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content StudioVO Laatst gewijzigd Licentie Webadres 13 July 2013 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/45194 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Koopovereenkomst vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Koopovereenkomst vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73703 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Werkgelegenheid vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Werkgelegenheid vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 28 September 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73707 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Dagtoerisme vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Dagtoerisme vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 08 August 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63430 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Luisteren en kijken - Lichaamstaal vmbo-kgt34

Luisteren en kijken - Lichaamstaal vmbo-kgt34 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74616 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

De bouw en functie van Bloemen

De bouw en functie van Bloemen Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Tijn Meurkens 06 October 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/67071 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Technisch nederlands. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Technisch nederlands. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres laura haens 10 June 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/60424 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Jodendom vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Jodendom vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 05 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/77304 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Rekenen met procenten - VMBO TL 1

Rekenen met procenten - VMBO TL 1 Rekenen met procenten - VMBO TL 1 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Made Putra 22 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73203 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Reclame commercial. Jeltine Wilkens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/79984

Reclame commercial. Jeltine Wilkens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/79984 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Jeltine Wilkens 01 juli 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/79984 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie