Chronische nierinsufficiëntie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Chronische nierinsufficiëntie"

Transcriptie

1 nefrologie - endocrinologie informatiebrochure Chronische nierinsufficiëntie

2

3 Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Wat is chronische nierinsufficiëntie? 4 3. Wat zijn de functies van de nieren? 6 4. Wat is de oorzaak van chronische nierinsufficiëntie? 6 5. Wat zijn de gevolgen van chronische nierinsufficiëntie? 8 6. Hoe wordt chronische nierinsufficiëntie gediagnosticeerd? 8 7. Complicaties van nierinsufficiëntie 9 8. Opvolging van nierinsufficiëntie Behandeling van nierinsufficiëntie Leven met chronische nierinsufficiëntie Contactgegevens bij vragen Bronvermelding Persoonlijke notities 13 3

4 1. Inleiding Uw behandelende arts heeft u verteld dat u een verminderde nierfunctie hebt of lijdt aan chronische nierinsufficiëntie. Voldoende informatie krijgen over de betekenis van chronische nierinsufficiëntie, de oorzaken en de mogelijke gevolgen is belangrijk. Wij raden u dan ook ten zeerste aan deze folder grondig door te nemen. Heeft u nog bijkomende vragen, aarzel dan niet om uw behandelende arts aan te spreken of neem contact op met de desbetreffende dienst (zie contactgegevens verder in de folder). 2. Wat is chronische nierinsufficiëntie? Er is sprake van chronische nierinsufficiëntie wanneer door schade aan het nierweefsel de nierfunctie is verminderd en/of er eiwit is in de urine gedurende meer dan drie maanden. Dit kan ontstaan door (een combinatie van) verschillende oorzaken. Chronische nierinsufficiëntie wordt ingedeeld in verschillende stadia (figuur 1). Deze stadia weerspiegelen het risico op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten en op nierfalen (figuur 2). 4

5 (Figuur 1: de stadia van chronische nierinsufficiëntie) (Figuur 2: het risico op hartziekten. Bron: factsheets nierstichting, 03/2017) 5

6 3. Wat zijn de functies van de nieren? Zuiveren van het bloed door verwijderen van afvalstoffen. Regelen van de vocht- en zoutbalans en de bloeddruk. Produceren van hormonen zoals erythropoïetine, dat nodig is voor de aanmaak van rode bloedcellen en renine dat een rol speelt bij de bloeddruk. Helpen bij de opbouw en instandhouding van het bot via de productie van actief vitamine D en de regulatie van de fosfaatuitscheiding. 4. Wat is de oorzaak van chronische nierinsufficiëntie? Er kunnen meerdere oorzaken zijn. De meest voorkomende zijn diabetes en hoge bloeddruk. Ook bepaalde medicamenten, ouderdom of erfelijke nierziekten kunnen nierlijden veroorzaken evenals auto-immuunziekten, nierstenen en een hoge cholesterol. Belangrijke oorzaken van chronische nierinsufficiëntie Hoge bloeddruk (arteriële hypertensie) Dit wil zeggen een bloeddruk > 140/90 mmhg (in sommige patiëntengroepen > 130/80 mmhg). Van deze groep patiënten heeft ongeveer één op de vijf chronisch nierlijden. Diabetes mellitus Chronisch nierlijden bij patiënten met diabetes komt veel voor. Gelukkig is met de huidige behandeling van diabetes het risico op het ontstaan van chronisch nierlijden kleiner dan vroeger. Een vroeg teken van chronisch nierlijden bij diabetespatiënten is het verschijnen van albumine in de urine. 6

7 (Figuur 3: indeling chronische nierschade. Bron: factsheets nierstichting, 03/2017) 7

8 5. Wat zijn de gevolgen van chronische nierinsufficiëntie? In een vroeg stadium van chronische nierinsufficiëntie hebben patiënten meestal geen of slechts vage klachten. Er kan wel al een hoge bloeddruk optreden, vandaar dat bij alle patiënten met een hoge bloeddruk de nierfunctie regelmatig moet worden gecontroleerd. De eerste tekenen van chronische nierinsufficiëntie, zoals vermoeidheid of een verminderde eetlust zijn weinig specifiek en kunnen op verschillende ziekten wijzen. Hierdoor kan het ziekteproces soms onopgemerkt verlopen. Hoe ernstiger de schade, hoe meer klachten en medische problemen er ontstaan en hoe complexer de behandeling wordt. Patiënten met chronische nierinsufficiëntie hebben een groter risico op (overlijden ten gevolge van) hart- en vaatziekten zoals een hartinfarct, een herseninfarct of hartfalen en een groter risico op het ontstaan van nierfalen. De meeste patiënten ervaren pas problemen als de nieren nog maar 30 % of minder werken. Nierfunctie vervangende behandeling (nierdialyse of niertransplantatie) is meestal nodig als de nierfunctie minder dan 7 à 10 % bedraagt. 6. Hoe wordt chronische nierinsufficiëntie gediagnosticeerd? Bloedonderzoek In het bloed wordt het creatinine bepaald. Hieruit volgt via een formule (de MDRD- en/of de CKD-EPI-formule) een schatting van de glomerulaire filtratiesnelheid (de egfr), die een maat is voor de functie van de nieren. Als de egfr lager is dan 60 ml/min/1,73m² is er sprake van een verminderde nierfunctie. Dit cijfer wordt vaak als percentage herleid waarbij bij een egfr van bijvoorbeeld 60 ml/min/1,73m² de nieren nog voor ongeveer 60 % functioneren. 8

9 Urineonderzoek Urine-onderzoek laat toe om in combinatie met bloedonderzoek een nauwkeurigere berekening te maken van de glomerulaire filtratiesnelheid (egfr). Indien er eiwitten in de urine terecht komen (zoals albumine of immunoglobulines) is dit ook een teken van nierlijden. Afwijkende cellen in de urine die passen bij een auto-immune of kwaadaardige aandoening kunnen worden opgespoord. Bijkomende onderzoeken Beeldvormend onderzoek: echografie, CT-scan of MRI-scan van de nieren; Nucleair onderzoek; Nierbiopsie. 7. Complicaties van nierinsufficiëntie hoge bloeddruk; verhoogd risico op hart- en vaatziekten; vermoeidheid; spierkrampen, rusteloze benen, jeuk; misselijkheid en verminderde eetlust; ophouden van vocht; bloedarmoede en verhoogde bloedingsneiging; verminderde weerstand tegen infecties; verstoorde botstofwisseling; geheugenstoornissen, doof gevoel of prikkelingen in de armen of de benen; veranderd stoelgangspatroon; te hoog kaliumgehalte in het bloed en hartritmestoornis; ontsteking van het hartvlies; 9

10 8. Opvolging van nierinsufficiëntie De nierfunctie vermindert bij iedereen vanaf de leeftijd van 45 à 50 jaar met ongeveer 1 % per jaar. Om een snellere vermindering zoveel mogelijk tegen te houden moeten de oorzaak en de verschillende risicofactoren worden aangepakt. Hiervoor dient u regelmatig op controle te komen bij uw huisarts en uw nefroloog. Om de functie van de nieren zolang mogelijk te bewaren is het belangrijk dat u als patiënt samenwerkt met uw huisarts, de nefroloog en de diëtist. Hiervoor is het zorgtraject chronische nierinsufficiëntie in 2009 gestart. Hierbij trachten alle betrokkenen op een georganiseerde manier samen te werken. Op die manier kan de kwaliteit van de zorgverlening verbeteren. Als patiënt krijgt u financiële tussenkomst bij de aankoop van een bloeddrukmeter, extra terugbetaling van consulten bij de huisarts, nefroloog en diëtist. Ook krijgt u gemakkelijker toegang tot specifieke geneesmiddelen. 9. Behandeling van nierinsufficiëntie Oorzakelijke behandeling Waar mogelijk zal indien de oorzaak van het nierlijden duidelijk is er alles aan worden gedaan deze weg te nemen of zo goed mogelijk te behandelen. Het vertragen van de achteruitgang van de nierfunctie Zoals eerder vermeld, vermindert de nierfunctie bij iedereen vanaf de leeftijd van jaar met ongeveer 1 % per jaar. Om een snellere vermindering zoveel mogelijk tegen te houden, moet de oorzaak worden behandeld en moeten de verschillende risicofactoren worden aangepakt. Hiervoor dient u regelmatig op controle te komen bij uw huisarts en uw nefroloog. Levensstijl Een gezonde levensstijl is voor iedereen belangrijk. U krijgt uitleg over gezonde voeding, het belang van een gezond gewicht en lichaamsbeweging. Uiteraard hoort ook stoppen met roken bij een gezonde levensstijl. 10

11 Dieet Voorbeelden van dieetmaatregelen die regelmatig worden aangeraden: zoutarm; eiwitbeperking; arm aan verzadigde vetzuren; Medicatie Indien nodig krijgt u medicatie voor de specifieke oorzaak van het nierlijden of voor uw bloeddruk of cholesterol. Het behandelen en/of voorkomen van de complicaties van chronische nierinsufficiëntie Dieet zoutarm eiwitbeperking arm aan verzadigde vetzuren kalium- en/of fosfaatarm vochtbeperking Medicatie medicatie zoals fosfaatbinders, natriumbicarbonaat of epo vaccinaties 10. Leven met chronische nierinsufficiëntie Symptomen zoals vermoeidheid, een slechtere conditie of andere klachten kunnen geleidelijk een vermindering van de kwaliteit van leven veroorzaken. Activiteiten zoals sport en andere hobby s kunnen dan moeilijk of onmogelijk worden. Daarbij komt het besef dat uw ziekte over het algemeen steeds ernstiger wordt en u beperkt wordt in uw vrijheid wat betreft dieet. De medische en sociale problemen kunnen aanzienlijk zijn, maar toch hoeft de situatie niet uitzichtloos te zijn. Indien nodig kan met dialyse de nierfunctie voor een deel worden overgenomen. Bij sommige patiënten behoort een niertransplantatie tot de mogelijkheden. 11

12 Wanneer evolutie naar nierfunctievervangende therapie aanwezig is, kan u voor verdere begeleiding en infotmatie worden doorverwezen naar onze NiER-kliniek (Nier Educatie Referentie kliniek) Voorkempen. 11. Contactgegevens bij vragen Heeft u bij het doorlezen van de folder toch nog bijkomende vragen? Stel ze dan gerust! U kan contact opnemen via onderstaande contactgegevens: AZ Sint-Jozef Malle Oude Liersebaan Malle Raadpleging nefrologie Neem ook zeker een kijkje op onze website U vindt er o.a. meer praktische informatie terug. Ook voor financiële informatie kan u hier terecht. Voor meer informatie online (federatie van Belgische Verenigingen voor Nierinsufficiënten vzw) (nierpatiënten vereniging Nederland) 12. Bronvermelding Meer van der V et al, Chronic Kidney Disease in patients with diabetes mellitus type 2 or hypertension in general practice, Br J Gen Pract 2010; 60(581):

13 13. Persoonlijke notities 13

14 14

15 15

16 Opdrachtgever: Dr. Sanne Vellinga - nefrologie - endocrinologie VU: Koen Vancraeynest - algemeen directeur Versiedatum: 24 juli 2017

PATIËNTEN INFORMATIE. Chronische nierschade en nierfalen

PATIËNTEN INFORMATIE. Chronische nierschade en nierfalen PATIËNTEN INFORMATIE Chronische nierschade en nierfalen Inhoud Waarom deze folder?... 3 Waar zitten de nieren en hoe zien ze eruit?... 3 Wat doen de nieren?... 4 Wat is chronische nierschade?... 4 Wat

Nadere informatie

Ziekten die mogelijk insufficiëntie veroorzaken:

Ziekten die mogelijk insufficiëntie veroorzaken: Wat is nier insufficiëntie? Als de nieren altijd onvoldoende werken wordt dit chronische nierinsufficiëntie genoemd ( insufficiënt = onvoldoende) chronische nierinsufficiëntie is het mogelijke gevolg van

Nadere informatie

Inleiding. Dr. Stas, nefroloog

Inleiding. Dr. Stas, nefroloog Wereldnierdag 2015 Inleiding Dr. Stas, nefroloog 2 Programma 19h05-19h25: Een jonge mama aan de dialyse, een getuigenis. (Annemie Reeckmans) 19h25-19h50: Leven met een nierziekte in Vlaanderen: We staan

Nadere informatie

Stadia chronische nierschade

Stadia chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 3 Nierschade vraagt om continue alertheid en aandacht van de behandelaar Nierfunctie en eiwitverlies: voorspellers van complicaties Stadia chronische nierschade Nierschade

Nadere informatie

Chronische nierschade: hoe vaak, stadia en risico s

Chronische nierschade: hoe vaak, stadia en risico s Factsheet Nieren en nierschade deel 3 Nierschade vraagt om continue alertheid en aandacht van de behandelaar Nierfunctie en eiwitverlies: voorspellers van complicaties Chronische nierschade: hoe vaak,

Nadere informatie

medische beeldvorming informatiebrochure Algemeen CT-onderzoek

medische beeldvorming informatiebrochure Algemeen CT-onderzoek medische beeldvorming informatiebrochure Algemeen CT-onderzoek Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Voorbereiding van het onderzoek 4 3. Voorbereiding 5 4. Over het onderzoek zelf 5 5. Goed om weten 5 6. Na

Nadere informatie

medische beeldvorming informatiebrochure Algemeen CT-onderzoek

medische beeldvorming informatiebrochure Algemeen CT-onderzoek medische beeldvorming informatiebrochure Algemeen CT-onderzoek Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Uw veiligheid is belangrijk 4 3. Voorbereiding 5 4. Over het CT-onderzoek zelf 5 5. Goed om weten 5 6. Na

Nadere informatie

Chronische nierinsu ciëntie

Chronische nierinsu ciëntie Nieren, nierziekten en behandeling Chronische nierinsu ciëntie (Onvoldoende nierwerking) Chronische nierinsufficiëntie Synoniem voor onvoldoende nierwerking Als de nieren altijd onvoldoende werken wordt

Nadere informatie

Patiënteninformatie Dagboek voor de patiënt met chronisch nierlijden

Patiënteninformatie Dagboek voor de patiënt met chronisch nierlijden Patiënteninformatie Dagboek voor de patiënt met chronisch nierlijden Algemeen ziekenhuis Sint-Jozef Oude Liersebaan 4-2390 Malle tel. 03 380 20 11 - fax 03 380 28 90 azsintjozef@emmaus.be - www.azsintjozef.be

Nadere informatie

Medicatie Risico bij Nierschade. Nictiz symposium 15 november 2016 Chris Hagen nefroloog

Medicatie Risico bij Nierschade. Nictiz symposium 15 november 2016 Chris Hagen nefroloog Medicatie Risico bij Nierschade Nictiz symposium 15 november 2016 Chris Hagen nefroloog Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met

Nadere informatie

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE.

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. BLOEDDRUK EN NIEREN EEN INGEWIKKELD SAMENSPEL Nieren en bloeddruk hebben veel met elkaar te maken. Nieren filteren de afvalstoffen uit het lichaam, maar ze regelen ook

Nadere informatie

(N.B. Delen van dit verslag zijn overgenomen uit ons verslag van een lezing door dr. van den Wall Bake in 2006)

(N.B. Delen van dit verslag zijn overgenomen uit ons verslag van een lezing door dr. van den Wall Bake in 2006) Nierschade Samenvatting van de lezing door dr. A.G.Lieverse, als specialist interne geneeskunde verbonden aan het Máxima Medisch Centrum, op maandag 22 september 2014 voor de DVN Regio Peel & Kempen. door

Nadere informatie

Dagboek voor de patiënt met chronisch nierlijden

Dagboek voor de patiënt met chronisch nierlijden Dagboek voor de patiënt met chronisch nierlijden Patiënt Naam: Adres: Tel. gsm: Huisarts Naam: Adres: Tel. Dienst nierziekten van het ziekenhuis Ziekenhuis: Adres: Nierspecialist: Tel. centrale: Tel. afsprakenbureau:

Nadere informatie

borstkliniek informatiebrochure Anti-hormoontherapie

borstkliniek informatiebrochure Anti-hormoontherapie borstkliniek informatiebrochure Anti-hormoontherapie Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Verschillende soorten behandelingen 5 3. Contactgegevens 7 3 1. Inleiding Graag duiden wij u op het belang van een goede

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Koortsstuipen

kindergeneeskunde informatiebrochure Koortsstuipen kindergeneeskunde informatiebrochure Koortsstuipen Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Wat zijn koortsstuipen of koortsconvulsies? 4 3. Gevolgen 5 4. Adviezen bij een koortsstuip 5 5. Contactgegevens bij vragen

Nadere informatie

Zorgtraject voor chronische nierinsufficiëntie. Kom jij in aanmerking?

Zorgtraject voor chronische nierinsufficiëntie. Kom jij in aanmerking? Zorgtraject voor chronische nierinsufficiëntie Kom jij in aanmerking? ZORGTRAJECT VOOR CHRONISCHE NIERINSUFFICIËNTIE Heb je chronische nierinsufficiëntie? Dan kom je misschien in aanmerking voor een zorgtraject.

Nadere informatie

Samenvatting en adviezen uitgebreid

Samenvatting en adviezen uitgebreid Samenvatting en adviezen uitgebreid Doel De doelstelling van deze richtlijn is het bevorderen van de preventie en het ondersteunen van een zo goed mogelijke en gecoördineerde behandeling van patiënten

Nadere informatie

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010 Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis 30 september 2010 Onderwerpen 1. Definitie 2. Prevalentie 3. Richtlijnen 4. Diagnostiek 5. Preventie nierfunctieverlies 6. Behandeling metabole complicaties 7.

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Lactoseblaastest

kindergeneeskunde informatiebrochure Lactoseblaastest kindergeneeskunde informatiebrochure Lactoseblaastest Inhoudstafel 1. Wat is een lactoseblaastest? 4 2. Voorbereiding 4 3. Verloop 5 4. Contactgegevens bij vragen 5 5. Persoonlijke notities 6 3 1. Wat

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Blindedarmontsteking (appendicitis) op de afdeling kindergeneeskunde

kindergeneeskunde informatiebrochure Blindedarmontsteking (appendicitis) op de afdeling kindergeneeskunde kindergeneeskunde informatiebrochure Blindedarmontsteking (appendicitis) op de afdeling kindergeneeskunde Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Wat is een blindedarmoperatie of appendectomie? 4 3. Voorbereiding

Nadere informatie

St. Antonius Ziekenhuis

St. Antonius Ziekenhuis INTERNE GENEESKUNDE IgA-nefropathie BEHANDELING IgA-nefropathie Door uw arts is IgA-nefropathie bij u vastgesteld of er is een vermoeden dat u deze aandoening heeft. In deze folder leest u meer over de

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Chronische nierschade en nierfalen

PATIËNTEN INFORMATIE. Chronische nierschade en nierfalen PATIËNTEN INFORMATIE Chronische nierschade en nierfalen Inhoud Waarom deze folder?... 3 Waar zitten de nieren en hoe zien ze eruit?... 3 Wat doen de nieren?... 4 Wat is chronische nierschade?... 4 Wat

Nadere informatie

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie)

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie) COMPLICATIES Lange termijn complicaties Wanneer u al een lange tijd diabetes heeft, kunnen er complicaties optreden. Deze treden zeker niet bij alle mensen met diabetes in dezelfde mate op. Waarom deze

Nadere informatie

Nierinsufficiëntie bij DM en CVRM

Nierinsufficiëntie bij DM en CVRM Nierinsufficiëntie bij DM en CVRM Dr. Tom Geers, internist - nefroloog en opleider St. Antonius ziekenhuis Nieuwegein Nierfunctie beloop met de leeftijd 1 Hoge sterfte bij dialyse patiënten Prevalentie

Nadere informatie

HEMODIALYSE. Consuo. nsultat. Dienst nierdialyse Jan Yperman Ziekenhuis. Dienst Dialyse : 057/ 35 61 40

HEMODIALYSE. Consuo. nsultat. Dienst nierdialyse Jan Yperman Ziekenhuis. Dienst Dialyse : 057/ 35 61 40 HEMODIALYSE Consuo nsultat Dienst nierdialyse Jan Yperman Ziekenhuis Dr. Ann Van Loo - Dr. Wim Terryn - Dr. Hilde Vanbelleghem Nefrologie verpleegkundige Tel: 057/ 35 67 48 - Fax: 057/ 35 36 37 e-mail:

Nadere informatie

Uw nieren zijn van levensbelang Onderzoek van de nieren.

Uw nieren zijn van levensbelang Onderzoek van de nieren. Uw nieren zijn van levensbelang Onderzoek van de nieren. Onderzoek van de nieren. Om te kijken of uw nieren beschadigd zijn en hoe groot die schade is, is een aantal onderzoeken mogelijk. In deze folder

Nadere informatie

Kind met een mononier

Kind met een mononier Kind met een mononier Inleiding Normaal heeft een mens twee nieren. De functie van de nieren bestaat onder andere uit het verwijderen van afvalstoffen uit het bloed en regeling van de bloeddruk (zie ook

Nadere informatie

Z0RGDAGBOEK VOOR DE PATIENT

Z0RGDAGBOEK VOOR DE PATIENT Z0RGDAGBOEK VOOR DE PATIENT Zorgtraject CNI Chronische Nier Insufficiëntie Z0RGDAGBOEK VOOR DE PATIENT Zorgtraject CNI Chronische Nier Insufficiëntie Versie 11.04 Inhoud Inleiding 1. Identificatiegegevens

Nadere informatie

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 5 Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. Dit is in veel gevallen het gevolg van

Nadere informatie

Acuut in dialyse. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Dialyse februari 2015 pavo 0528

Acuut in dialyse. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Dialyse februari 2015 pavo 0528 Acuut in dialyse Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Dialyse februari 2015 pavo 0528 Inleiding U (of uw partner of familielid) bent onverwachts in dialysebehandeling gekomen, omdat uw nieren niet of

Nadere informatie

Samenvatting. Belangrijkste bevindingen

Samenvatting. Belangrijkste bevindingen Samenvatting Chronische nierschade (CNS) en de complicaties daarvan, veroorzaken, naast de grote persoonlijke impact, veel druk op gezondheidszorg voorzieningen. Door de vergrijzing en de toename van suikerziekte

Nadere informatie

Chronische nierschade. Nierschade volgens de richtlijn? Chronische nierschade volgens de richtlijn?

Chronische nierschade. Nierschade volgens de richtlijn? Chronische nierschade volgens de richtlijn? Chronische nierschade Wanneer verwijzen en wanneer telenefrologie En natuurlijk: wat zelf doen. Michiel Bleeker, internist-nefroloog Bernhoven Ellen van Ommen, internist-nefroloog Bernhoven Wim de Grauw,

Nadere informatie

Nierinsufficiëntie 24/04/2013. Nierinsufficiëntie. Functies van de nieren Universitair

Nierinsufficiëntie 24/04/2013. Nierinsufficiëntie. Functies van de nieren Universitair Nierinsufficiëntie Stand van zaken Behandeling Vroegbegeleiding Impact op arbeidsongeschiktheid Nierinsufficiëntie Definitie van chronisch nierlijden (CKD) CKD en co-morbiditeit Hoe de evolutie van CKD

Nadere informatie

IgA nefropathie. Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum

IgA nefropathie. Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum IgA nefropathie Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum Presentatie - Geschiedenis - Epidemiologie - Het ziekteproces - De patiënt - Het diagnostische proces - De behandeling - De

Nadere informatie

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Nierschade: erger voorkomen.... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Inleiding Begrippen Indeling en voorkomen van chronische nierschade (CNS) Proteinurie en GFR als risicofactoren voor progressie nierschade

Nadere informatie

daghospitaal informatiebrochure Echo-endoscopie via de endeldarm

daghospitaal informatiebrochure Echo-endoscopie via de endeldarm daghospitaal informatiebrochure Echo-endoscopie via de endeldarm Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Voorbereiding 4 3. Verloop van de opname 5 4. Nazorg 5 5. Contactgegevens bij vragen 6 6. Persoonlijke notities

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het aantal mensen met een gestoorde nierfunctie is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dit betekent dat er steeds meer mensen moeten dialyseren of een niertransplantatie moeten

Nadere informatie

Predialyse Polikliniek

Predialyse Polikliniek Predialyse Polikliniek H15.012-01 Inleiding Van uw behandelend arts heeft u te horen gekregen dat uw nieren minder goed werken. De arts heeft u daarom doorgestuurd naar de Predialyse Polikliniek. In deze

Nadere informatie

Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA

Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA A. Doel en achtergrondinformatie Doel Patiënten met chronische nierschade in een vroege fase diagnosticeren en het juiste behandeltraject inzetten om

Nadere informatie

Stappenplan voor het zorgtraject chronische nierinsufficiëntie

Stappenplan voor het zorgtraject chronische nierinsufficiëntie Stappenplan voor het zorgtraject chronische nierinsufficiëntie Informatie voor patiënten November 2010 In samenwerking met zorgtrajectpromotoren Uw gegevens Naam: Adres:... TelefoonGSM: Emailadres: Samenvatting

Nadere informatie

KLINIEK SINT-JAN VZW. Dienst Nierziekten KLINIEK SINT-JAN KLINIEK SINT-JAN. ezondheid in hartje Brussel

KLINIEK SINT-JAN VZW. Dienst Nierziekten KLINIEK SINT-JAN KLINIEK SINT-JAN. ezondheid in hartje Brussel KLINIEK SINT-JAN VZW Dienst Nierziekten NIERZIEKTEN DIENST ezondheid in hartje Brussel KLINIEK SINT-JAN KLINIEK SINT-JAN Wie zijn we? Via deze informatiebrochure willen we u graag laten kennis maken met

Nadere informatie

Inleiding. Nierziekte

Inleiding. Nierziekte Acuut in dialyse Inleiding U (of uw partner of familielid) bent onverwachts in dialysebehandeling gekomen, omdat uw nieren niet of onvoldoende werken. In deze folder leest u meer over de dialysebehandeling

Nadere informatie

daghospitaal informatiebrochure Injectafer

daghospitaal informatiebrochure Injectafer daghospitaal informatiebrochure Injectafer Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Voorbereiding 4 3. Verloop van de toediening 5 4. Nazorg 5 5. Mogelijke bijwerkingen 6 6. Alternatief 6 7. Contact 7 8. Persoonlijke

Nadere informatie

spoedgevallen informatiebrochure Een tekenbeet: geen reden tot paniek!

spoedgevallen informatiebrochure Een tekenbeet: geen reden tot paniek! spoedgevallen informatiebrochure Een tekenbeet: geen reden tot paniek! Inhoudstafel 1. Wat is een teek? 4 2. Wat doe je best na een tekenbeet? 5 3. Wat zijn de symptomen van de ziekte van Lyme? 5 4. Hoe

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Groeipijn bij kinderen

kindergeneeskunde informatiebrochure Groeipijn bij kinderen kindergeneeskunde informatiebrochure Groeipijn bij kinderen Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Oorzaak is onbekend 5 3. Andere aandoeningen uitsluiten 5 4. Wat kunt u doen? 6 5. Contactgegevens bij vragen

Nadere informatie

Nieren, nierziekten en behandeling. Hoe werken onze nieren

Nieren, nierziekten en behandeling. Hoe werken onze nieren Nieren, nierziekten en behandeling Hoe werken onze nieren De werking van de nieren In de normale toestand en bij verminderd functioneren Deze folder geeft informatie over de functie en de werking van de

Nadere informatie

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Workshop chronische nierschade Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Mevr. Muis 73 jaar Voorgeschiedenis: diabetes mellitus type 2 hartfalen regelmatig urineweginfecties, 2x pyelonefritis aspecifieke

Nadere informatie

www.azstlucas.be > Wegwijs in uw bloeduitslagen Centrum voor behandeling van Chronische Nierinsufficiëntie

www.azstlucas.be > Wegwijs in uw bloeduitslagen Centrum voor behandeling van Chronische Nierinsufficiëntie www.azstlucas.be > Wegwijs in uw bloeduitslagen Centrum voor behandeling van Chronische Nierinsufficiëntie Inhoud Inleiding a. Rode bloedcellen b. Witte bloedcellen c. Bloedplaatjes d. Hematocriet e. Hemoglobine

Nadere informatie

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1.

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1. Heartbeat Leefwijzer 1 Ujala Radio Deze gezondheid Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders Met dank aan Stadsdeel Amsterdam Zuidoost Hart en vaatziekte, wat is

Nadere informatie

DOELGROEPENONDERZOEK CHRONISCHE NIERSCHADE

DOELGROEPENONDERZOEK CHRONISCHE NIERSCHADE DOELGROEPENONDERZOEK CHRONISCHE NIERSCHADE Samenvatting Opdrachtnemer: Hans Mak Instituut Uitgevoerd door: Gezonde Nieren B.V. Opdrachtgever: Nierstichting Nederland Het volledige rapport is op te vragen

Nadere informatie

neus-keel-oor informatiebrochure Somnoplastie

neus-keel-oor informatiebrochure Somnoplastie neus-keel-oor informatiebrochure Somnoplastie Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Wat is somnoplastie? 4 3. Wanneer kom ik voor somnoplastie in aanmerking? 4 4. Voorbereiding 5 5. De operatie 5 6. Pijnmeting

Nadere informatie

Chronische Nierschade in Nederland

Chronische Nierschade in Nederland Chronische Nierschade in Nederland Stadium GFR (ml/min/1,73m 2 ) Albuminurie > 30 mg/24 hr Prevalentie VS (%) Prevalentie Nederland (%) 1 >90 Ja 3,3 1,3 2 60-89 Ja 3,0 3,8 3 30-59 Ja/nee 4,3 5,3 4 15-29

Nadere informatie

Nederlandse Nierdag 2014. Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum

Nederlandse Nierdag 2014. Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum Het ABC van IgA nefropathie Nederlandse Nierdag 2014 Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum Presentatie - Geschiedenis - Epidemiologie - De patiënt - Het diagnostische proces - De

Nadere informatie

De pré-dialyse polikliniek

De pré-dialyse polikliniek De pré-dialyse polikliniek Deze informatie is speciaal bedoeld voor mensen die in aanmerking komen voor een nierfunctievervangende behandeling. Door uw behandelend internist-nefroloog is vastgesteld dat

Nadere informatie

DIABETISCHE NEFROPATHIE

DIABETISCHE NEFROPATHIE DIABETISCHE NEFROPATHIE Onderdeel van de micro-angiopathie bij diabetes mellitus. Insuline-afhankelijke DM 30% vd ptn krijgt nefropathie Niet-insuline-dependente DM 5% vd ptn Pathogenese: Meerdere factoren

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Medische vakantietips voor kinderen

kindergeneeskunde informatiebrochure Medische vakantietips voor kinderen kindergeneeskunde informatiebrochure Medische vakantietips voor kinderen Inhoudstafel 1. Zon 4 2. Koorts 4 3. Braken 5 4. Diarree 5 5. Contactgegevens bij vragen 6 6. Persoonlijke notities 6 3 1. Zon

Nadere informatie

PD: Peritoneale Dialyse

PD: Peritoneale Dialyse PD: Peritoneale Dialyse Uw kind is opgenomen op de Intensive Care (IC) kinderen en krijgt een behandeling die zijn of haar nierfunctie gaat vervangen, genaamd Peritoneale Dialyse (PD). De arts zal u en

Nadere informatie

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring MDRD vs kreatinine klaring Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine Dr. Wim JC de Grauw Huisarts Afd. Eerstelijnsgeneeskunde UMC St. Radboud Nijmegen Diabetes Huisartsen Adviesgroep (DiHAG) Lid

Nadere informatie

Preventieve zorg in de pre-dialyse de verpleegkundige rol

Preventieve zorg in de pre-dialyse de verpleegkundige rol Preventieve zorg in de pre-dialyse de verpleegkundige rol ADRY BAKKER DIEPENBROEK Nurse Practitioner Nefrologie Meander Medisch Centrum & MAAIKE HENGST Nurse Practitioner Nefrologie Knowing is not enough;

Nadere informatie

Als nieren falen faalt er veel, maar het leven gelukkig niet. Deel 1. Thema: Nierziekten. Dr. Ron Gansevoort. Internist nierarts UMC Groningen

Als nieren falen faalt er veel, maar het leven gelukkig niet. Deel 1. Thema: Nierziekten. Dr. Ron Gansevoort. Internist nierarts UMC Groningen Thema: Nierziekten Als nieren falen faalt er veel, maar het leven gelukkig niet Deel 1 Dr. Ron Gansevoort Internist nierarts UMC Groningen 28-12-2009 2 WAT IS DE FUNCTIE VAN DE NIEREN? Verwijderen van

Nadere informatie

Persbericht. Regelmatig je urine laten controleren door je huisarts is echt geen luxe (dr. K. Bouman nierspecialist) ZNA.

Persbericht. Regelmatig je urine laten controleren door je huisarts is echt geen luxe (dr. K. Bouman nierspecialist) ZNA. ZNA steunt preventie nierziekten met campagne onder het motto Bescherm je nieren, red je hart Regelmatig je urine laten controleren door je huisarts is echt geen luxe (dr. K. Bouman nierspecialist) ZNA

Nadere informatie

NIERZIEKTEN WEGWIJS IN UW BLOEDUITSLAGEN

NIERZIEKTEN WEGWIJS IN UW BLOEDUITSLAGEN NIERZIEKTEN WEGWIJS IN UW BLOEDUITSLAGEN WEGWIJS IN UW BLOEDUITSLAGEN 03 Rode bloedcellen 03 Witte bloedcellen 04 Bloedplaatjes 04 Hematocriet 04 Hemoglobine 04 Ureum 05 Creatinine 05 Urinezuur 05 Natrium

Nadere informatie

Brief 1: Bevestiging geen deelname zorgprogramma

Brief 1: Bevestiging geen deelname zorgprogramma Brief 1: Bevestiging geen deelname zorgprogramma Datum Onderwerp: bevestiging afzien van ketenzorg voor Diabetes / COPD / Astma / CVRM Geachte heer/ mevrouw, Inleiding Voor patiënten met Diabetes / COPD

Nadere informatie

Acute dialyse Nierfunctievervangende behandeling

Acute dialyse Nierfunctievervangende behandeling Acute dialyse Nierfunctievervangende behandeling Afdeling dialyse Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 Algemene informatie over de nieren blz. 3 Verschijnselen bij nierziekten blz. 4 Nierfunctievervangende behandeling

Nadere informatie

Nierfalen en behandeling

Nierfalen en behandeling Factsheet Nieren en nierschade deel 6 Nierfalen en behandeling Nieren spelen een cruciale rol in het lichaam. Wanneer de nieren nauwelijks nog werken, minder dan 15%, is er sprake van nierfalen. Nierfalen

Nadere informatie

NIERZIEKTEN PREDIALYSE

NIERZIEKTEN PREDIALYSE NIERZIEKTEN PREDIALYSE PREDIALYSE 03 Inleiding 04 Wie zorgt voor u? 04 Artsen 05 Predialyse verpleegkundige en dialyseteam 06 Sociale dienst 06 Diëtiste 06 Secretariaat 06 Medisch technologen 06 Schoonmaak

Nadere informatie

neus-keel-oor informatiebrochure Schildklieroperatie

neus-keel-oor informatiebrochure Schildklieroperatie neus-keel-oor informatiebrochure Schildklieroperatie Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Schildklier 4 3. Waarom een operatie? 4 4. De voorbereiding 5 5. De operatie 5 6. Pijnmedicatie 6 7. Na de operatie

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21978 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21978 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21978 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Goeij, Moniek Cornelia Maria de Title: Disease progression in pre-dialysis patients:

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Longontsteking (pneumonie)

kindergeneeskunde informatiebrochure Longontsteking (pneumonie) kindergeneeskunde informatiebrochure Longontsteking (pneumonie) Inhoudstafel 1. Wat is een pneumonie? 4 2. Oorzaken 4 3. Symptomen 5 4. Diagnose 5 5. Behandeling 5 6. Nazorg 6 7. Contactgegevens bij vragen

Nadere informatie

de nieren Tessa van de Weijer April 2015

de nieren Tessa van de Weijer April 2015 de nieren Tessa van de Weijer April 2015 0 Inhoudsopgave hoofdstuk: bladzijde: Inleiding 2 1. Wat zijn je nieren en hoe werken ze? 3 2. Nierziekte of nierfalen 5 3. Niertransplantatie 7 4. Nierdialyse

Nadere informatie

CVVH(DF): Continue Veno-Veneuze Hemo (DiaFiltratie)

CVVH(DF): Continue Veno-Veneuze Hemo (DiaFiltratie) CVVH(DF): Continue Veno-Veneuze Hemo (DiaFiltratie) Uw kind is opgenomen op de Intensive Care (IC) kinderen en krijgt een behandeling die zijn of haar nierfunctie gaat vervangen, genaamd Continue Veno-Veneuze

Nadere informatie

Gezond gewicht. Wat kunt u er zelf aan doen? altijd dichtbij. Vraag ons gerust om advies.

Gezond gewicht. Wat kunt u er zelf aan doen? altijd dichtbij. Vraag ons gerust om advies. Gezond gewicht Wat kunt u er zelf aan doen? Vraag ons gerust om advies altijd dichtbij www.alphega-apotheek.nl Gezond gewicht De meeste mensen willen graag een aantal kilo s afvallen. Maar is dat wel nodig?

Nadere informatie

TPE: Therapeutic Plasma Exchange

TPE: Therapeutic Plasma Exchange TPE: Therapeutic Plasma Exchange Uw kind is opgenomen op de Intensive Care (IC) kinderen en krijgt Therapeutic Plasma Exchange (TPE), oftewel plasmawissel of plasmafiltratie. De arts zal u en eventueel

Nadere informatie

www.zorgtraject.be info@zorgtraject.be INHOUDSTAFEL Deel I - Algemene info A. Zorgtraject voor patiënten met een chronische aandoening: een nieuw concept van shared care in de ziekteverzekering... 5 Wat

Nadere informatie

WOUTTERS Catherine VAN HUFFELEN Brigitte

WOUTTERS Catherine VAN HUFFELEN Brigitte WOUTTERS Catherine VAN HUFFELEN Brigitte verpleegkundige nierfalenkliniek ZNA Stuivenberg Voorstelling van het project ingediend door Dr. Wendy Engelen Multidisciplinair streven naar een betere dienstverlening

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

informatiebrochure Pijn

informatiebrochure Pijn informatiebrochure Pijn Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Pijn = belangrijk aandachtspunt 4 3. Wie is betrokken? 5 4. Hoe pijn beschrijven? 5 5. Besluit 6 6. Contactgegevens bij vragen 7 7. Persoonlijke

Nadere informatie

Topics in Chronic Disease. Chronische Nierschade en de huisarts

Topics in Chronic Disease. Chronische Nierschade en de huisarts Topics in Chronic Disease Chronische Nierschade en de huisarts Toets Nierinsufficiëntie Casus Metabole stoornissen Vervolg casus Nabespreking toets Nierinsufficiëntie komt bij ruim 10% van de Nederlandse

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hartfalen

Patiënteninformatie. Hartfalen Patiënteninformatie Hartfalen Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld: hartfalen... 3 Wat is hartfalen?... 3 Wat zijn de symptomen?... 4 Wat zijn de oorzaken?... 5 Behandeling van hartfalen...

Nadere informatie

DIABETOgen Test. Diabetes mellitus Typ II. Risico s in kaart. Diabetes Mellitus

DIABETOgen Test. Diabetes mellitus Typ II. Risico s in kaart. Diabetes Mellitus DIABETOgen Test Diabetes mellitus Typ II Prof Dr. B. Weber Laboratoires Réunis Risico s in kaart De DIABETOgen test biedt u de mogelijkheid uw persoonlijk risico en predispositie op diabetes mellitus type

Nadere informatie

Dienst Nefrologie-Dialyse VOORSTELLING VAN DE DIENST

Dienst Nefrologie-Dialyse VOORSTELLING VAN DE DIENST Dienst Nefrologie-Dialyse VOORSTELLING VAN DE DIENST 2 INLEIDING INLEIDING De nieren zijn vitale organen die instaan voor verschillende functies in het organisme: zij verwijderen overtollig water en afvalstoffen

Nadere informatie

VUmc Basispresentatie

VUmc Basispresentatie Samenwerking waarover? Richtlijnen en zorgstandaarden Cardiovasculair risicomanagement (zorgstandaard) Samenwerking e en e lijn Prof dr Piet ter Wee Afdeling Nefrologie Hypertensie Diabetes mellitus (zorgstandaard)

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

nierfalen in leven. Als dialysepatiënten ophouden met functioneren van de nieren.

nierfalen in leven. Als dialysepatiënten ophouden met functioneren van de nieren. Factsheet Nieren en nierschade deel 8 Dialyse Transplantatie is vaak de beste behandeling bij nierfalen, maar dit is medisch gezien niet altijd mogelijk en niet voor iedereen wenselijk. Dialyse is dan

Nadere informatie

Uw nieren zijn van levensbelang Hoe werken uw nieren.

Uw nieren zijn van levensbelang Hoe werken uw nieren. Uw nieren zijn van levensbelang Hoe werken uw nieren. Hoe werken uw nieren. Uw nieren spelen een belangrijke rol in uw lichaam. Als ze door ziekte of een andere oorzaak minder goed gaan werken, heeft dat

Nadere informatie

www.zorgtraject.be info@zorgtraject.be

www.zorgtraject.be info@zorgtraject.be CHRONISCHE NIERINSUFFICIËNTIE www.zorgtraject.be info@zorgtraject.be INHOUDSTAFEL Deel I - Algemene info A. Zorgtraject voor patiënten met een chronische aandoening: een nieuw concept van shared care in

Nadere informatie

Samenvatting voor de niet medisch onderlegde lezer

Samenvatting voor de niet medisch onderlegde lezer Etnische verschillen in overleving bij dialysepatiënten in Europa. De rol van demografische, klinische en psychosociale factoren. Nieren hebben de belangrijke taak om afvalproducten en vocht uit het lichaam

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

De predialyse fase. Interne Geneeskunde/Nefrologie

De predialyse fase. Interne Geneeskunde/Nefrologie De predialyse fase Interne Geneeskunde/Nefrologie Inleiding De nieren verwijderen alle schadelijke afvalstoffen uit het bloed en laten de gezonde stoffen zitten. Ze zorgen dat het lichaam niet vergiftigd

Nadere informatie

Chronische nierschade

Chronische nierschade Chronische nierschade Pauline Heijstee Kaderhuisarts diabetes Nierfunctie n Afvalstoffen klaren n Vochtbalans handhaven n Electrolytenbalans handhaven Nierschade n Verlies van stoffen die we niet willen

Nadere informatie

PROTOCOL NO SHOW KETENZORG Regio Oost-Achterhoek

PROTOCOL NO SHOW KETENZORG Regio Oost-Achterhoek PROTOCOL NO SHOW KETENZORG Regio Oost-Achterhoek Versie 2015 Protocol No Show Ketenzorg Laatst gewijzigd december 15 HuisartsenZorg Oost-Achterhoek Lovinklaan 1 6802 CD Arnhem Telefoon: 026-3552140 Inhoud

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Verwijderen van niertumoren

PATIËNTEN INFORMATIE. Verwijderen van niertumoren PATIËNTEN INFORMATIE Verwijderen van niertumoren 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de behandeling van niertumoren. Wij adviseren

Nadere informatie

De niercheckpoli INTERNE GENEESKUNDE

De niercheckpoli INTERNE GENEESKUNDE INTERNE GENEESKUNDE De niercheckpoli U bent doorgestuurd naar de niercheckpoli van het Laurentius Ziekenhuis omdat er bij u nierfunctiestoornissen zijn vastgesteld. U heeft een aantal onderzoeken gehad,

Nadere informatie

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Afdeling interne geneeskunde Deze informatie is een aanvulling op de folder Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus, die u heeft

Nadere informatie

De Prédialyse poli. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

De Prédialyse poli. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden De Prédialyse poli Informatie voor patiënten F0888-2130 oktober 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Nierontsteking (pyelonefritis)

kindergeneeskunde informatiebrochure Nierontsteking (pyelonefritis) kindergeneeskunde informatiebrochure Nierontsteking (pyelonefritis) Inhoudstafel 1. Hoe ontstaat een nierontsteking? 4 2. Symptomen 4 3. Diagnose 5 4. Behandeling 5 5. Weer thuis 6 6. Contactgegevens

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting Men schat dat in 2005 ongeveer 40.000 mensen in Nederland een nieraandoening hadden. Hiervan waren ruim 5500 patiënten afhankelijk van dialyse. Voor dialysepatiënten

Nadere informatie

Agenda. Inleiding en verwelkoming Zorgtraject Diabetes Type 2 Pauze Zorgtraject Chronische Nierinsufficiëntie Slotwoord Receptie

Agenda. Inleiding en verwelkoming Zorgtraject Diabetes Type 2 Pauze Zorgtraject Chronische Nierinsufficiëntie Slotwoord Receptie Agenda Inleiding en verwelkoming Zorgtraject Diabetes Type 2 Pauze Zorgtraject Chronische Nierinsufficiëntie Slotwoord Receptie Agenda Inleiding en verwelkoming Zorgtraject Diabetes Type 2 Pauze Zorgtraject

Nadere informatie

Daghospitaal. informatiebrochure Magnesiuminfuus

Daghospitaal. informatiebrochure Magnesiuminfuus Daghospitaal informatiebrochure Magnesiuminfuus Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Voorbereiding 3. Verloop van de toediening 4. Nazorg Verloop Nacontrole Herstelperiode Pijn 24u na ontslag 5. Mogelijke complicaties

Nadere informatie

Predialysebegeleiding: de multidisciplinaire approach

Predialysebegeleiding: de multidisciplinaire approach Predialysebegeleiding: de multidisciplinaire approach Prof. Dr. K Claes Katrien Dierickx Eveline Hallez - Natalie Maerten & multidisciplinair predialyseteam Zorgprogramma met 2 pijlers Gestructureerd &

Nadere informatie