WDOOR MARTIN VAN ZAALEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WDOOR MARTIN VAN ZAALEN"

Transcriptie

1 INTERNATIONAAL SAMENWERKING MET INNOVATIEF EN COMPLEMENTAIR ISRAËL OP EEN LAAG PITJE HIGH TECH, LOW IMAGE Israël is een echt hightech land, vol ondernemende start-ups. Niet voor niets hebben veel Amerikaanse oem ers er r&d-vestigingen. Net als de Nederlandse hightech is de Israëlische gericht op high mix, low volume, maar veel minder marktgeoriënteerd en strategisch. Samenwerking ligt dus voor de hand, maar staat op een laag pitje. Een verklaring hiervoor is het matige politieke imago van Israël in Europa. Nederland heeft inmiddels zijn ambassade in Tel Aviv uitgebreid, maar belangrijker is wellicht het veranderende politieke klimaat in Israël. Israëli vormen een ondernemend volkje en beginnen graag hun eigen bedrijf. Rond de Technion-campus in Haifa zijn veel mondiale bedrijven gevestigd. Israëlische directe mentaliteit complementair aan flexibele Nederlandse handelsgeest. WDOOR MARTIN VAN ZAALEN ie in Israël voor het eerst reist, doet er goed aan zijn reisschema niet te strak in te richten. Want de vindbaarheid van bedrijven en organisaties laat nogal te wensen over. Met vage routebeschrijvingen en plattegrondjes, verscholen gevelbelettering en het ontbreken van straatnamen buiten de grote steden, zit er niet veel anders op dan te bellen. Voor je het weet ben je een half uur verder, terwijl de Israëli het wel op prijs stellen dat je stipt op tijd komt. DWARSDOORSNEDE De eerste verlate interviewafspraak is in het noorden van het land met general manager Yaron Itay van Shemer, een toeleverancier die een typische dwarsdoorsnede van de Israëlische hightech industrie bedient. Het is een high mix, low volu- me industrie veel grote multinationals en kleine start-ups waarvan de sterkte ligt in de semicon, onder meer in de inspectiesystemen die bij de productie van chips, lcd s en oled s worden gebruikt en daarnaast in de digital printing. Een van de belangrijkste technologische sterktes van Israël is het heel snel zeer zuivere beelden kunnen genereren van producten als pcb s, sensors en flatpanels en daarin de fouten herkennen. Een sterkte die zijn roots heeft in de militaire luchtvaartindustrie. Om die reden zit ook Philips hier met ontwikkeling voor ct-scanning-activiteiten. De printing-industrie is geworteld in de vinding van Benny Landa, digital printing. ONDERNEMEND Juist hoogwaardige inspectie- en printingapparatuur bouwt Shemer build-to-spec in z n drie vestigingen in Israël. De kerntechnologie van de machines is volledig afkomstig van klanten als Applied Materials, Orbotech en KLA-Tencor. Shemer doet de engineering van het frame en ontwerpt de behuizing, produceert de metalen onderdelen en de bekabeling en assembleert het geheel tot een werkende machine. Een deel van die activiteiten is ondergebracht in een 90/10 joint venture met het Eindhovense NTS. De onderdelen van de veelal Amerikaanse multinationals waarmee Shemer zakendoet, zijn vaak voortzettingen van eerder overgenomen Israëlische bedrijven. Daarnaast bestaat de klandizie uit jonge, hightech start-ups, kleine oem ers met eigen ip. Want Israeli vormen een ondernemend volkje en beginnen graag hun eigen bedrijf. GELD GENOEG Die ambitie geldt als een van de belangrijkste succesfactoren van de Israëlische economie. In 2010 en 2011 boekte die een groei van rond de 4,5 procent en vorig jaar was er nog een plus van ZE COMMUNICEREN EEN BEETJE ZOALS WIJ, HEEL DIRECT Het Holst Centre werkt samen met Orbotech, een Israëlisch bedrijf gespecialiseerd in de ontwikkeling en productie van systemen voor het snel inspecteren en repareren van lcd-panelen, als onderdeel van de lcdproductielijnen. Het participeert daartoe in drie EU-gesubsidieerde pre-competitieve Holst-programma s voor het verbeteren van de produceerbaarheid van oled s, smart labels en organische zonnecellen. Gesprekpartner voor Orbotech binnen Holst is Pim Groen, tevens deeltijdhoogleraar in Delft, en hij is vooral te spreken over de kwaliteit van de vraagstellingen die de onderneming inbrengt. Praktijkgevoede vragen gericht op de langetermijnontwikkelingen. Daarnaast brengen ze de nodige kennis in van lasertechnologie en andere methodes voor het repareren van oled s. Groen ervaart de Israëli als altijd scherp: Ze weten heel goed waar ze het over hebben en houden van een hoog werktempo. Ze willen graag snel resultaat zien. Zij zullen niet zo gauw bijdragen aan het onderzoek van universitaire aio s die op de veel langere termijn gericht zijn. En ze communiceren een beetje zoals wij, heel direct. Als iets niet bevalt, draaien ze er niet om heen. Voor Orbotech was met name de knowhow binnen Holst/TNO op het gebied van 3D-printing de reden om contact aan te knopen, nu zo n vijf jaar geleden. Wij zien veel kansen voor deze technologie en dus voor de systemen die de resultaten van het 3D-printingproces moeten inspecteren en corrigeren, vertelt new business manager Zvi Kotler. En binnen TNO is veel kennis op dit gebied verzameld. Concrete verwachtingen had hij niet toen Orbotech de samenwerking aanging. We gingen er open in om te zien wat er voor ons aan kennis en relaties uit zou kunnen komen. Tot dusver zijn we tevreden over de resultaten, bieden ze ons inzicht in de markten van morgen vooral in de emerging markets van Azië. Inzichten die we natuurlijk niet één op één kunnen toepassen in onze processen, maar die ons wel een goed beeld geven van wat er komt kijken bij de productie van bijvoorbeeld flexibele oled s en elektronica. Wat Kotler ook aanspreekt is dat Holst als een bruggenhoofd dient naar andere partijen, als de TU Delft en Eindhovense start-ups als InnoPhysics. Deze samenwerking met een buitenlandse partij op het gebied van pre-competitieve ontwikkeling is uniek voor Orbotech. Nee, wij hebben dergelijke samenwerkingen niet met onderzoeksinstituten in anderen landen. Met de Nederlanders klikt het wel, stelt hij vast. Zij en wij delen eenzelfde ondernemende spirit. Het viel mij op dat veel onderzoeksmedewerkers niet alleen voor het instituut werken, maar ook hun eigen start-up hebben. Dat zie je hier in Israël ook veel. Die gelijkgestemdheid biedt een basis voor meer samenwerking. 38

2 2,9 procent (CIA World Factbook), terwijl het land niet rijkelijk bedeeld is met grondstoffen en zich omringd weet door vijandige buren. Yaron Schrotter, directeur Economische Zaken van de Israëlische ambassade in Den Haag, ziet een ondernemende mentaliteit die sterk Amerikaanse trekken heeft: Dat is in Israël het adagium: je neemt risico s, je faalt en je probeert opnieuw, net zo lang tot je slaagt. Als de beste ondernemers worden gezien zij die al een aantal keren failliet zijn gegaan. Zij krijgen het gemakkelijkst toegang tot venture capital. En juist dat geld is er genoeg. Volgens Dow Jones VentureSource is er per inwoner in 2008 meer dan 250 dollar aan venture capital geïnvesteerd, ruim twee keer meer dan in de VS. En de overheid doet er nog ns een schep bovenop, met een revolving fund van zo n 315 miljoen euro. NIET STRATEGISCH Schrotter kleurt die ondernemende mentaliteit verder in: Wij zijn een dynamisch volk dat snel willen acteren, snel resultaten wil boeken. Het betekent tegelijk dat we wel goed op korte termijn kunnen plannen, maar niet strategisch op de langere termijn. Met onder meer als gevolg dat veel ondernemingen jong zijn. Israël kent een groot aantal starters, zeer kleine bedrijfjes van hooguit vijf medewerkers. Dat heeft te maken met die risicobereidheid en die kortetermijnfocus, de kleine thuismarkt. In de eerste één à twee jaar wordt een idee uitontwikkeld, vervolgens wordt het naar de markt gebracht en als een onderneming eenmaal is uitgegroeid tot vijftig personen of meer, wordt het verkocht, vaak aan een grote Amerikaanse multinational. Die onderneming zorgt voor toegang tot de wereldmarkt, de r&d blijft vaak in Israël. Vandaar dat bedrijven als Intel, Microsoft en ook Google dat mogelijk de Israëlische TomTom-concurrent Waze overneemt allen hun eigen r&d-vestiging in de Joodse staat hebben. VEEL GOEDE IDEEËN Aart van t Land, business developer van Lely, woont en werkt sinds anderhalf jaar in Israël en is zeer onder de indruk van het technisch vermogen en de energie van de Israeli. Een deel van zijn baan bestaat uit het bezoeken van potentiële en bestaande toeleveranciers van de Nederlandse melkrobotbouwer in het land en dus hij heeft van die kwaliteiten een goed beeld kunnen opbouwen. Mobileye bijvoorbeeld (met hoofdkantoor in Amsterdam, red.) heeft een technologie ontwikkeld voor het detecteren van overstekende Shemer, waar Yaron Itay leiding aan geeft, is een Israëlische toeleverancier die een typische dwarsdoorsnede van de Israëlische hightech industrie als klant heeft. Foto s: Com-magz voetgangers. Interessant voor de automotive, maar mogelijk ook voor ons, omdat wij onbemand werkende landbouwwerktuigen daarmee zouden kunnen uitrusten. Ik kom met heel veel Israëlische bedrijven in contact, ook met startups met veel goede ideeën en technologieën. TALPIOT-PROGRAMMA Veel van die start-up-ideeën en -technologieën hebben hun oorsprong in de defensie-industrie. De Israëlische belastingbetaler en de VS (drie miljard dollar per jaar) steken veel geld in het Israëlische leger, waardoor ontwikkelingen mogelijk worden die anders onbetaalbaar zouden zijn. Daarnaast heeft datzelfde leger een grote invloed op het onderwijs aan de ondernemers-van-detoekomst, weet Van t Land. Al tijdens de middelbare school worden jongeren door militaire scouts gevolgd, voor een eerste selectie. En uiteindelijk komen ze bij díe militaire eenheid die hun specifieke kwaliteiten goed kan gebruiken. Ze hoeven niet per se heel slim te zijn, maar ze worden ingezet voor precies dat doel waar hun talenten van pas komen. Nog tijdens hun drie jaar militaire dienst gaan de toppers, in het kader van het Talpiot-programma, voor studies als wiskunde en natuurkunde naar de Hebrew University, doen er onderzoek naar bijvoorbeeld imaging bij het grote militaire luchtvaartbedrijf Rafael. Veel van die talenten willen dan op enig moment hun kwaliteiten in een eigen bedrijf stoppen. Dat nauwgezette selectieproces, de talentherkenning en de daarop toegespitste uitdaging die vervolgens wordt geboden, is dan een belangrijke succesfactor. In Nederland worden talenten veel minder gericht gestimuleerd en uitgedaagd. Maar dat zit ook in de aard van het volk, het elkaar voortdurend uitdagen: zet drie Joden bij elkaar en je hebt zes meningen, luidt een gezegde. MONDJESMAAT Nederlandse en Israëlische hightech bedrijven weten elkaar tot nog toe maar mondjesmaat te vinden. De import uit Israël had in 2012 een waarde van ruim 2 miljard euro (met name chemische producten), de export bedroeg 1,3 miljard (met name machines en apparaten). Met landen als Maleisië en Algerije drijven we meer handel. Maar liefst tachtig procent van de buitenlandse investeringen in Israël zijn afkomstig uit de VS. Europa en de rest van de wereld doen de overige twintig procent. Zo investeerde ons land vorig jaar slechts ruim twee miljard euro. Andersom was, volgens DNB-gegevens, de geldstroom uit Israël naar ons land wel fors : 25 miljard. Terwijl de hightech sectoren van beide landen volgens insiders wel zeer complementair zijn. SYNERGIE Er kunnen veel synergetische voordelen ontstaan als de hightech sectoren van beide landen intensiever met elkaar zouden samenwerken, aldus Kobi Kurtz, bestuurslid van de technische universiteit Technion in Haifa en voorzitter van de Technion Society of the Netherlands: Voor Israelische ondernemingen is er een markt in Neder- LEES VERDER OP PAGINA 41 39

3 VERVOLG VAN PAGINA 39 land, maar andersom is dat ook zo. En de r&dniveaus zijn grotendeel complementair. De Israëlische onderneming is veel meer gefocust op het zeer toegepaste onderzoek, op de resultaten op de zeer korte termijn. De Nederlandse hightech is ook geconcentreerd op de toepassingen, maar heeft tegelijk meer oog voor de langetermijnresultaten. De kennis van bijvoorbeeld een TNO biedt een diepte die een uitstekende aanvulling kan zijn op de kennis waarover Israëlische bedrijven beschikken (zie ook het kader, red.). Dat Israëlische hightech ondernemingen zo sterk focussen op de korte termijn, heeft volgens Kurtz veel te maken met hun kleine schaal en korte historie. Ze groeien tot een bepaalde schaal om zich dan over te laten nemen door een grote multinationale onderneming, heel vaak een Amerikaanse. Nederland daarentegen kent wel grote ondernemingen en om die te managen moet je weten hoe je technologische roadmaps voor de lange termijn uitzet. Aart van t Land kreeg van zijn werkgever Lely een koemodel cadeau, gebruikt voor het testen van de melkrobots. Het maakt zijn woning, het huis met de koe, in het noorden van Israel een stuk vindbaarder. NEDERLAND EN ISRAEL VERGELEKEN (2012) KOPPIG EN LOYAAL Andersom zou de Nederlandse hightech wat hem betreft veel meer gebruik moeten maken van de kwaliteiten van het Israëlische hightech ondernemerschap. Niet voor niets kom je rond de campus van Technion alle grote bedrijven ter wereld tegen, van Google en Yahoo tot en met Philips, Siemens en GE, die daar een deel van hun r&d hebben ondergebracht, om gebruik te maken van het talent op die universiteit. Dat talent komt vooral vrij door een paar karakteristieken van de hightech student en ondernemer in Israël: koppig, risicobereid en loyaal. Ze geven niet gauw op, maar blijven bij tegenslag goeddeels vasthouden aan hun oorspronkelijke idee. Terwijl veel Nederlandse starters bij tegenvallers genegen zijn niet verder door te ontwikkelen, maar zich om te turnen tot ingenieursbureau. Daarnaast zijn ze naar mijn mening meer risicobereid. Ongetwijfeld speelt daarin mee dat falen in Israël eerder een waardevolle ervaring op je cv betekent, terwijl in Nederland een faillissement afgestraft wordt met scepsis en buitensluiting. HANDEL VERSUS TECHNOLOGIE Yaron Schrotter van de Israëlische ambassade ziet nog een paar complementariteiten, gelegen in de cultuur van beide landen: Generaliserend, Nederland heeft een handelscultuur, is een trading hub met veel handelsrelaties met omliggende landen binnen Europa en de rest van de wereld. Israël heeft dat niet. Dus geeft het intensiveren van de contacten over en weer de Israëlische hightech industrie toegang tot de wereldmarkt en tot marktgerichte professionals. Andersom biedt die sector de Nederlandse toegang tot een groot reservoir aan universitair opgeleide engineers, vaak in de jaren negentig Inkomen (dollar per capita) (2012) (2011) Investering r&d (percentage bbp) 1,9 4,4 Investering in elkaar (miljard euro) 2,3 25 Export naar elkaar (miljard euro) 1,3 2 The Global Competitiveness Index : - Overall ranking Innovation and sophistication factor - subfactor Innovation 9 3 Global Innovation Index 2012: - Overall ranking Knowledge & technology outputs factor 6 3 Ranking universiteiten: - Hoogste ranking 53 ex aequo Universiteit Utrecht - Aantal universiteiten in top Human development Index ex aequo Hebrew University Jerusalem Bronnen: Wereldbank, DNB, Agentschap NL, World Economic Forum, Cornell University, Insead, WIPO, Academic Ranking of World Universities, VN geëmigreerde Russische joden. Israël beschikt over het hoogste percentage technici en engineers (140 per medewerkers, National Research University, 2013) ter wereld. Van het bbp wordt 4,4 procent in civiele (niet-militaire) r&d geinvesteerd. Maar Israël is ook een land waar het belang van heldere routebeschrijvingen, brochures zonder spelfouten en het met egards behandelen van klanten niet zo gezien wordt. Schrotter: Door onze geschiedenis is er een cultuur ontstaan waarin we geen waarde hechten aan allerlei indirecte beleefdheidsvormen. Terwijl het in het internationale handelsverkeer toch wel heel handig kan zijn je soms aan te passen. In Israël gaan we vooral uit van wat technisch mogelijk is, de Nederlandse ondernemers gaan uit van de behoefte van de markt. GEPOLDER Aart van t Land van Lely heeft eigenlijk maar één twijfelpunt bij die complementariteit: De Israëli houden van snelheid en zouden wel eens kunnen afknappen op het trage Nederlandse gepolder. Voor Amerikaanse hightech is de samenwerking daarom makkelijk, meent Yaron Itay van Shemer: Het arbeidsethos maar ook de bedrijfscultuur lijkt sterk op die in de VS. Iedereen spreekt hier ook nog eens goed Engels. En het klopt dat in Israël de hiërarchie veel minder sterk is dan in de VS; wat dat betreft zijn er sterke overeenkomsten met Nederland. Maar de overeenkomst met de VS is dat een baas uiteindelijk het laatste woord heeft en beslist. In de contacten met Marc (Hendrikse, managing director van NTS, red.) valt me op dat ik met hem afspraken kan maken, maar de discussie in zijn eigen onderneming in Nederland maar doorgaat en vervolgens die afspraken niet nagekomen kunnen worden. Weegt in Nederland het besluitvormingsproces zwaar, hier telt alleen het eindresultaat. LEES VERDER OP PAGINA 42 41

4 VERVOLG VAN PAGINA 41 EMOTIE Er zijn dus (bedrijfs)culturele verschillen, toch blijft er genoeg complementariteit over om de vraag te rechtvaardigen waarom de Nederlandse en Israëlische hightech elkaar nog maar zo weinig hebben weten te vinden. Die vraag roept bij de Israëlische gesprekspartners de nodige emotie op. Kobi Kurtz zoekt de verklaring deels in het slechte imago dat zijn land in Nederland en Europa heeft. De oorzaak ervan legt hij nadrukkelijk ook bij de media: Anders dan in de Amerikaanse worden rellen en militair optreden in de Nederlandse media uitvergroot. Terwijl je er bijvoorbeeld niet in zult lezen dat dankzij de inspanningen en speciale voorbereidende programma s van Technion twintig procent van de studenten van Technion van Arabische afkomst is, een verdubbeling in minder dan tien jaar. Dan Catarivas betreurt het dat de samenwerking met de Nederlandse hightech niet alleen achterblijft bij die van de VS, maar ook bij die van andere Europese landen. Hij is als director of Foreign Trade & International Relations van de Manufacturer s Association of Israel (een werkgeversvereniging à la FME) nauw betrokken bij het opzetten van samenwerking tussen Israëlische en buitenlandse bedrijven in EU-programma s als het Zevende Kaderprogramma en de opvolger ervan, Horizon 2020 (zeventig miljard dollar voor zeven jaar), en allerlei bilaterale innovatieprogramma s. Die laatste worden georganiseerd vanuit Matimop (Israeli Industry Center for R&D) met tal van Europese landen vooral met Duitsland, maar ook met Frankrijk en Italië en natuurlijk met de VS. Met Duitsland, Italië, Frankrijk en Groot-Brittannië organiseert Israël ook jaarlijkse bilaterale Innovatiedagen, b2bmeetings bedoeld voor matchmaking. ONTHOUDEN Nederland komt in die rijtjes niet voor en Catarivas voert dat terug op het Brusselse oordeel over de voortgang van het vredesproces met de Palestijnen, waar Nederland zich klaarblijkelijk meer aan gelegen laat liggen dan andere Europese landen. Bilateraal hebben onze regeringen een uitstekende verstandhouding, echter zodra het op In Nederland telt het besluitvormingsproces zwaar, in Israël alleen het eindresultaat samenwerking aankomt wordt geschermd met Europese richtlijnen die eisen stellen aan de voortgang. Ondertussen, en nu windt Catarivas zich behoorlijk op, neemt de EU een voorschot op die onderhandelingen door geen importheffing op te leggen voor producten uit Israël, maar wel voor die van de Westbank, daarmee aangevend dat dat een ander land is, waarvan de grenzen vastliggen, waarvoor de bilaterale handelsverdragen met Israël niet gelden. Terwijl in het Oslovredesakkoord van 1993 is vastgelegd dat wij en de Palestijnen samen de grenzen zouden vastleggen. Catarivas zou graag zien dat de EU zich, net als de VS, onthoudt van een oordeel over dat vredesproces en het in elk geval niet vermengt met haar economische beleid. PRUDENT De Nederlandse gesprekspartners reageren afstandelijker en omzichtiger op de vraag naar de geringe Nederlands-Israëlische samenwerking. In mei vertrok een delegatie van Brabantse hightech bedrijven naar Israël en de hightech industrie daar, om af te tasten wat beide partijen voor elkaar kunnen betekenen. Dat onder leiding van de directeur van de BOM, Jan Pelle. Hij constateert ook dat Israël, politiek en economisch op een eiland, zich voor zijn economische vooruitgang zal moeten verbinden met de wereld. Je moet natuurlijk altijd respect hebben voor de politiek van het land waar je zaken mee doet, dat 42

5 geldt ook voor bijvoorbeeld China. Als je dat niet kunt opbrengen, kun je beter achter de Brabantse dijken blijven. Maar het is natuurlijk wel zo dat wij met publiek geld gefinancierd worden. Dat betekent dat we prudent moeten handelen en dat elke stap die we zetten in het opbouwen van kennisallianties moet passen in het buitenlandbeleid van Den Haag. ANDERE POLITIEK Om de samenwerking tussen de hightech in beide landen een impuls te geven, lopen er verschillende initiatieven. Genoemd is de recente handelsreis van de BOM. Het was een zeer vruchtbare week, waarin we ruim dertig leads hebben gescoord, bericht Pelle. Sinds januari 2012 heeft Nederland de faciliteiten van de ambassade in Israël verruimd met een Netherlands Foreign Investment Agency en een innovatieattaché. Eind juni zijn de regeringen van beide landen overeengekomen te starten met de vestiging van een bilateraal Cooperation Forum. En eind dit jaar is er een handelsmissie onder leiding van premier Rutte gepland. Maar, wat wellicht meer zoden aan de dijk zet, is dat het politieke klimaat in Israël lijkt te veranderen door de opkomst van de nieuwe politieke partij Yesh Atid. Yaron Itay: Ultra-orthodoxe joden hebben altijd een centrale positie gehad in het Israëlische parlement de Knesset; omdat afwisselend links en rechts hen nodig had, hebben ze tientallen jaren lang alle wetten in hun Volgens Dan Catarivas van de Israelische FME zou Europa de samenwerking tussen de Palestijnen en Israël moeten ondersteunen. Want naar mijn mening kunnen de politieke problemen het beste worden opgelost door economie. Dat kan ondanks de hoge hekken die onze gebieden scheiden. voordeel kunnen bijstellen: niet drie jaar in het leger, niet werken maar een goede uitkering, en naarmate ze meer kinderen krijgen meer kinderbijslag per kind. Plus subsidie voor de bouw van een huis op de Westbank. Door de groei van de groep van orthodoxen is hun levensstijl onbetaalbaar geworden. Sinds de laatste verkiezingen zitten ze niet meer in de regering. Er zijn nu tal van maatregelen in de maak die ook hen moeten stimuleren een opleiding te volgen en zich te ontwikkelen en een volwaardige rol in deze samenleving te gaan vervullen. Daarmee lossen zich mogelijk ook veel politieke problemen op. www1.technion.ac.il

Buitenlandse investeringen maken de Nederlandse economie sterk

Buitenlandse investeringen maken de Nederlandse economie sterk Buitenlandse investeringen maken de Nederlandse economie sterk Buitenlandse investeringen maken de Nederlandse economie sterk Investeringen door buitenlandse bedrijven hebben een belangrijke toe gevoegde

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Nederlandse startupkoers

Nederlandse startupkoers I Nederlandse startupkoers moet zich richten van Silicon Valley naar Silicon Wadi 'Schrijnend om te zien dat geen enkele startup uit Israël aanwezig is bij Startup Fest Europa' 16-05-2016, 17:30 Tags:

Nadere informatie

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden Van der Zee, F., W. Manshanden, F. Bekkers, T. van der Horst ea (2012). De Staat van Nederland Innovatieland 2012. Amsterdam: AUP

Nadere informatie

Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl

Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl Even voorstellen Martin Schor Geboren te Amsterdam B.Sc. Mechanical Engineering TU Delft M.Sc. Business Economics & Marketing Universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Economische, Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN VERDER KIJKEN HumanR is dé specialist bij uitstek op het gebied van werving, selectie

Nadere informatie

Brainport Eindhoven ENERGIE. Studievoormiddag Energie in de Noorderkempen 29 april 2010

Brainport Eindhoven ENERGIE. Studievoormiddag Energie in de Noorderkempen 29 april 2010 Brainport Eindhoven ENERGIE Studievoormiddag Energie in de Noorderkempen 29 april 2010 Brainport Development, 2010 agenda Brainport innovatieve regio energietransitie de Brainport aanpak belang/kansen

Nadere informatie

Wereldwijd arbeidsmarktonderzoek bekendheid Eindhoven & Brainport Eindhoven Region

Wereldwijd arbeidsmarktonderzoek bekendheid Eindhoven & Brainport Eindhoven Region Rapportage: 1 Data: Mogelijk gemaakt door: Wereldwijd arbeidsmarktonderzoek bekendheid Eindhoven & Brainport Eindhoven Region Highlights uniek enquête-onderzoek Maart 2015 2 BEKENDHEID BRAINPORT EINDHOVEN

Nadere informatie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie is de redding van de Nederlandse Economie 3D printing als voorbeeld van een nieuw industrieel paradigma Managing Director Industrial Innovation 2 Hier de RTL video over 3D-printen invoegen 3 De vraag Een

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Partners TNO is een onafhankelijk kennis instituut met meer dan 80 jaar ervaring in technologie

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Business Cluster Semiconductors East Netherlands

Business Cluster Semiconductors East Netherlands Business Cluster Semiconductors East Netherlands Ledenbijeenkomst 2 november 2010 Roel Fonville Supported by Roel Fonville Ruim 30 jaar Philips: 20 jaar Philips Components & Semiconductors Ontwikkelaar

Nadere informatie

-Duitsland- Onvermijdelijke handelspartner...

-Duitsland- Onvermijdelijke handelspartner... -Duitsland- Onvermijdelijke handelspartner... Kansen, culturele verschillen en valkuilen Den Haag, 25.03.2010 Anouk de Jong Nederlands-Duitse Handelskamer Inhoud Duitsland Waarom Duitsland? Culturele verschillen

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

Slim samenwerken aan Smart Technology

Slim samenwerken aan Smart Technology Slim samenwerken aan Smart Technology Het CIV Smart Technology (CIV is een afkorting van Centrum voor Innovatief Vakmanschap) is een dynamisch samenwerkingsverband tussen ondernemingen, overheden en het

Nadere informatie

Het kennisintensieve MKB in Taiwan

Het kennisintensieve MKB in Taiwan Het kennisintensieve MKB in Taiwan door: Erik Blomjous, Tokio, 23 juli 2004 Samenvatting Het MKB speelt in Taiwan een zeer belangrijke rol in de economische en sociale structuur van het land. Ondanks dat

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie

Meet the global leader with the personal touch

Meet the global leader with the personal touch Meet the global leader with the personal touch Wereldwijd toonaangevend op het gebied van werving & selectie Sinds Michael Page in 1976 in Londen werd opgericht, heeft zij zich ontwikkeld tot een toonaangevende

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU FEST! M O R A DA S T I DU 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU 2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner Ongeveer twintig procent van de EU-burgers heeft Duits als moedertaal. Dat

Nadere informatie

FLANDERS INVESTMENT & TRADE MARKTSTUDIE

FLANDERS INVESTMENT & TRADE MARKTSTUDIE E I B MO I S P P A E L L Ë A R S I N FLANDERS INVESTMENT & TRADE MARKTSTUDIE Mobiele apps in Israël Augustus 2015 FIT Tel Aviv Inleiding Deze paper behandelt de mobiele applicatie industrie in Israël.

Nadere informatie

Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties. Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl

Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties. Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl Samenvatting Elf Japanse top-onderzoeksuniversiteiten spraken tijdens zijn bezoek aan

Nadere informatie

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek Voor universiteiten zijn er een aantal interessante mogelijkheden om een prominente rol te spelen in het innovatieproces.

Nadere informatie

AVANS HOGESCHOOL. Nies Rijnders Manager of Centre of Expertise for Sustainable Business

AVANS HOGESCHOOL. Nies Rijnders Manager of Centre of Expertise for Sustainable Business Economische opgave Internationalisering - Kennis: wat gebeurt daar? - Verzoek van het bedrijfsleven uit de Osse Haven: logistieke hub - Internationale bedrijven naar Oss - Platform om andere partijen te

Nadere informatie

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica België Inleiding Aanleiding De industrie wordt wereldwijd steeds hoogwaardiger en heeft alsmaar meer behoefte aan ondernemingen die uitblinken in een hightech

Nadere informatie

hertalan welkom in de wereld van EPDM

hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese producent van EPDM folies

Nadere informatie

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN MENSEN ZIJN HET HART VAN UW SUCCES BEDRIJVEN DIE DE BESTE MENSEN AAN ZICH WETEN TE BINDEN, PRESTEREN BETER. MAAR

Nadere informatie

2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING

2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING 2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING positionering meest kansrijke, relevante, effectieve, ware en onderscheidende verhaal voor de spoorzone DE AMBITIE gebiedsontwikkeling Delft wil een nieuw stuk stad

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Nederland als vestigingsplaats g voor buitenlandse bedrijven

Nederland als vestigingsplaats g voor buitenlandse bedrijven Nederland als vestigingsplaats g voor buitenlandse bedrijven 1 Aanleiding Sinds jaren '90 sterke toename van investeringen ingen door buitenlandse bedrijven (FDI) Door open en sterk internationaal georiënteerde

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Bas Pulles, Commissaris NFIA. NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 2013

Bas Pulles, Commissaris NFIA. NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 2013 Delen is Bas Pulles, Commissaris NFIA NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 213 Agenda Agenda Directe Buitenlandse Investeringen (DBI) wereldwijd NFIA resultaten 24-213 (t/m 31-1-213)

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014 1 Brainport Industries Towards integrated supply networks Turnhout, 27 februari 2014 John Blankendaal Managing Director Coöperatie van 85 suppliers 2 Brainport Industries richt zich primair op 5 markten

Nadere informatie

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad)

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad) China Grootste land ter wereld 1 van de BRIC-landen 1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Shanghai Delta rijkste van China Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.)

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over Afsluiting TIM 2 Woord van welkom Doel van de avond presenteren van klankborden over Programma Afsluiting TIM 2 Eindpresentatie Visie op de regio Eindhoven Programma Doelstelling van de eindpresentatie

Nadere informatie

Industriepoort 28 maart 2012. Marc Hendrikse CEO NTS-Group, lid Topteam High Tech Systemen en Materialen

Industriepoort 28 maart 2012. Marc Hendrikse CEO NTS-Group, lid Topteam High Tech Systemen en Materialen Industriepoort 28 maart 2012 Marc Hendrikse CEO NTS-Group, lid Topteam High Tech Systemen en Materialen Misverstanden Er zijn nog steeds veel misverstanden rondom de industrie Nog niet zo lang geleden

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

HEALTH CARE LAB. Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring

HEALTH CARE LAB. Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring HEALTH CARE LAB Scannen Visualisatie 3D Printen Simulatie Big Data Smart Textile Robotica Applicatie Sensoring Medische proeftuin en R&D centrum voor nieuwe innovaties Concept HEALTH CARE LAB Inleiding

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering

Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering THEMABIJEENKOMST I & C 22 maart 2013 SER DIALOOGSESSIE 27 februari 2013 30 Young Professionals 50 Young Professionals ONDERWERPEN TER DISCUSSIE: 1.

Nadere informatie

Matchmaking & Marktoriëntatie reis Agrofood & Toerisme naar Sichuan Province en Liyang, CHINA

Matchmaking & Marktoriëntatie reis Agrofood & Toerisme naar Sichuan Province en Liyang, CHINA Matchmaking & Marktoriëntatie reis Agrofood & Toerisme naar Sichuan Province en Liyang, CHINA De missie vindt plaats tussen 19 tot en met 26 oktober. Na de succesvolle missie van vorig jaar is besloten

Nadere informatie

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar Nationaal Export Event Ruben Dubelaar I 1 Wat doet FME met voetbal? I 2 Clusters FME Agro & Food Betaalbaar en gezond voedsel voor iedereen met technologie uit NL door slimmere samenwerking in de keten.

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Netherlands Foreign Investment Agency

Netherlands Foreign Investment Agency Netherlands Foreign Investment Agency Inhoudsopgave Persbericht: Recordbedrag aan buitenlandse investeringen... 3 Resultaten NFIA in 214... 4 Herkomst van projecten... 6 Activiteiten... 7 Sectoren... 8

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Wij bieden accountants en belastingadviseurs ruimte die verder gaat dan ons kantoor

Wij bieden accountants en belastingadviseurs ruimte die verder gaat dan ons kantoor Wij bieden accountants en belastingadviseurs ruimte die verder gaat dan ons kantoor Direct manoeuvreren, bovenop zaken Een olietanker die Rotterdam nadert, begint tientallen kilometers voor de haveningang

Nadere informatie

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus New World Water & Sanitatie Campus Agri & Food De New World Campus is dé plek waar oplossingen worden gevonden voor mondiale vraagstukken

Nadere informatie

Nieuwsbrief KP7, Horizon 2020 en Eureka maart 2013

Nieuwsbrief KP7, Horizon 2020 en Eureka maart 2013 Page 1 of 5 Schoten, Beppie van Van: Agentschap NL - EiOI Verzonden: donderdag 4 april 2013 16:24 Aan: Agentschap NL - EiOI Onderwerp: Nieuwsbrief KP7, Horizon 2020 en Eureka - maart 2013 maart 2013 Nieuwsbrief

Nadere informatie

Dinalog: What s in it for me?

Dinalog: What s in it for me? KDC HAN 31 januari 2013 Dinalog: What s in it for me? door: Harry van den Hoff - Dinalog Harry van den Hoff Programma Manager MKB & Kennisverspreiding 076 5315305 vandenhoff@dinalog.nl 31 jan 2013 Ambitie

Nadere informatie

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering Berry Roelofs Principal Consultant Utrecht, 17 december 2015 Goede uitgangssituatie, maar Nederland doet het goed 16 e economie van

Nadere informatie

1. Nederland. Figuur 1.1. Figuren bij Voorzichtig vooruit Discussiepaper Kenniseconomie Monitor 2006 1

1. Nederland. Figuur 1.1. Figuren bij Voorzichtig vooruit Discussiepaper Kenniseconomie Monitor 2006 1 1. Nederland Figuur 1.1 Figuren bij Voorzichtig vooruit Discussiepaper Kenniseconomie Monitor 2006 1 2. Infrastructuur Figuur 2.1 Figuur 2.2 PA VS Eu 25 EU 15 ICT uitgaven 2004 (EC, 2006) 0 5 10 % van

Nadere informatie

Persvoorstelling Medische Technologie Vlaanderen. 29 juni 2015

Persvoorstelling Medische Technologie Vlaanderen. 29 juni 2015 Persvoorstelling Medische Technologie Vlaanderen 29 juni 2015 Wat ging vooraf Europese richtlijn medisch hulpmiddel Een medisch hulpmiddel is elk instrument, toestel of apparaat, elke software of stof

Nadere informatie

maakt er werk van Europe s Leader in Online Career Services and Recruitment Solutions 2009, StepStone

maakt er werk van Europe s Leader in Online Career Services and Recruitment Solutions 2009, StepStone maakt er werk van 2009, StepStone StepStone maakt er werk van Laten we ons even voorstellen In 1996 ontstond StepStone in Noorwegen met de missie: het vervullen van de online rekruteringswensen van werkgevers.

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Samsung Electronics Belgium. Samsung Electronics Belgium als werkgever. Resultaten van het onderzoek. Feiten en cijfers. Arbeidsvoorwaarden

Samsung Electronics Belgium. Samsung Electronics Belgium als werkgever. Resultaten van het onderzoek. Feiten en cijfers. Arbeidsvoorwaarden ONDERZOEK Samsung Electronics Belgium Medialaan 50 1800 Vilvoorde Telefoon: 02/256 91 00 Website: www.samsung.be E-mail: careers.be@samsung.com Samsung Electronics Belgium als werkgever Het Zuid-Koreaanse

Nadere informatie

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Invalshoeken 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Sociaal 14-10-2015 Jaarcongres BI 3 Sociaal Fabriek van de Toekomst Boeien, binden en behouden van technisch

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 13 november 2015 Betreft Impact van TTIP op lage-inkomenslanden

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 13 november 2015 Betreft Impact van TTIP op lage-inkomenslanden Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Onze Referentie Minbuza 2015.594488 Bijlage(n)

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie Nelo Emerencia, Speerpuntmanager Onderwijs & Innovatie Utrecht, 9 februari 2012 DAS Docentenconferentie

Nadere informatie

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek.

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek. 00 Ruimtevaart in Nederland en in Europa - Kort resume van de Nederlandse positie. Aandacht voor de komende Ministersconferentie van de European Space Agency (ESA) In december 2014 vindt de ESA Ministersconferentie

Nadere informatie

Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina

Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina Nieuwe ICT exportmarkten kostenbesparing innovatie Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina 1. Missie naar Palestina Van 6 tot 8 december 2013 vond een economische missie naar Palestina

Nadere informatie

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Brightlands Chemelot Campus 13/10/14 Hugo Delissen Chemisch technoloog 14 jaar Productie engineer, Product ontwikkeling, Operations manager 1990-2004 Philips

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

SMART COOPERATION IN INDUSTRIAL 3D PRINTING WWW.3DMAKERSZONE.COM

SMART COOPERATION IN INDUSTRIAL 3D PRINTING WWW.3DMAKERSZONE.COM AMSTERDAM METROPOLITAN AREA SMART COOPERATION IN INDUSTRIAL 3D PRINTING WWW.3DMAKERSZONE.COM WELKOM. BIJ DE 3D MAKERS ZONE METROPOOLREGIO AMSTERDAM: 1 plek alle Additive Manufacturing / 3D-Printing mogelijkheden

Nadere informatie

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talent wordt schaars en er zal om gevochten worden. Dat was kort samengevat de gedachte achter de term The War for Talent, die eind vorige eeuw werd

Nadere informatie

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Bevindingen Erasmus Innovatiemonitor Zorg Eindhoven, 5 oktober 2012 TOP INSTITUTE INSCOPE

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Social Media Recruitment. Een strategisch en praktisch adviesrapport. Auteur : Jacco Valkenburg Datum : 18 april 2010 Versie : 3

Social Media Recruitment. Een strategisch en praktisch adviesrapport. Auteur : Jacco Valkenburg Datum : 18 april 2010 Versie : 3 Social Media Recruitment Een strategisch en praktisch adviesrapport Auteur : Jacco Valkenburg Datum : 18 april 2010 Versie : 3 2 Inhoud: Social Media Recruitment...3 Enorm bereik, feiten en cijfers...fout!bladwijzer

Nadere informatie

Den Haag: Internationale stad van vrede en recht

Den Haag: Internationale stad van vrede en recht Intergouvernementeel / VN Europees Kennis NGO Onderwijs Cultuur en expatorganisaties Ambassades en consulaten Den Haag: Internationale stad van vrede en recht De gemeente Den Haag is internationale stad

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites?

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Klik&Steen Dashboard Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Inleiding Dit document dient als onderzoek naar de statistieken die interessant zijn om te laten zien in het dashboard van Klik&Steen.

Nadere informatie

AUKE HYLARIDES. Senior Product Marketing Manager Exact Software 2015 EXACT INTERNET OF THINGS - AIM ROADSHOW

AUKE HYLARIDES. Senior Product Marketing Manager Exact Software 2015 EXACT INTERNET OF THINGS - AIM ROADSHOW AUKE HYLARIDES Senior Product Marketing Manager Exact Software Exciting times In 2020, het aantal mobiele gebruikers richting 6 miljard; Internet gebruikers richting 4.7 miljard² Effect van IoT op de wereld

Nadere informatie

Guus Balkema, 010Works & initiatiefnemer & voorzitter SuGu Club. Arash Aazami, Bas Nederland & initiatiefnemer SuGu Club

Guus Balkema, 010Works & initiatiefnemer & voorzitter SuGu Club. Arash Aazami, Bas Nederland & initiatiefnemer SuGu Club De SuGu Club De SuGu (Start-Up & Grown-Up) Club richt zich op de biobased- en de creatieve industrie van Rotterdam. Op dit moment zien wij als ondernemers te weinig concrete samenwerking in deze sectoren,

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

Succesvol worden in het buitenland. SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director

Succesvol worden in het buitenland. SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director Succesvol worden in het buitenland SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director WTC Concept: Ontzorgen van bedrijven met internationale ambitie Stimuleren van regionale ontwikkeling

Nadere informatie

Als Leidse Informaticus in actie. College studievaardigheden Rokesh Jankie (https://plus.google.com/+rokeshjankie/)

Als Leidse Informaticus in actie. College studievaardigheden Rokesh Jankie (https://plus.google.com/+rokeshjankie/) Als Leidse Informaticus in actie College studievaardigheden Rokesh Jankie (https://plus.google.com/+rokeshjankie/) Rokesh Jankie 1993-1998 Rokesh Jankie Rokesh Jankie 1993-1998 Wist niks van computers,

Nadere informatie

Tevreden werknemers binnen de ICT/Automatisering branche

Tevreden werknemers binnen de ICT/Automatisering branche Tevreden werknemers binnen de ICT/Automatisering branche Een meerderheid van de medewerkers binnen de ICT sector zijn zeer tevreden met hun huidige baan en werkgever, waarbij 8% actief en 72% latent op

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Macro-economie van offshore wind-energie

Macro-economie van offshore wind-energie Macro-economie van offshore wind-energie Windkracht14 World Trade Center, Rotterdam 22/01/2014 David de Jager Stelling > De (potentiële) economische waarde van de Nederlandse toeleverende economische sectoren

Nadere informatie

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Kempen broedplaats voor grensoverschrijdende samenwerking Meer dan 250 ondernemers, bestuurders en intermediairs uit Nederland en België waren aanwezig

Nadere informatie

Innovatie training. Workshop: 4001396. 30 oktober 2012 André Adolfs Jenk de Jong

Innovatie training. Workshop: 4001396. 30 oktober 2012 André Adolfs Jenk de Jong Innovatie training Workshop: 4001396 30 oktober 2012 André Adolfs Jenk de Jong Programma Innovatietraining, deel I 30 oktober 2012 31-10-2012 13.30 Ontvangst 14.00 Voorstellen, kennismaken en verwachtingen

Nadere informatie

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Meer of Minder Turkije Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Inhoud De Perceptie op Turkije is fout. 1O goede redenen om te investeren in Turkije. Voor je zaken begint te doen. Contracten

Nadere informatie

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie