Toenemende regeldruk in de energiesector biedt kansen voor riskmanagement

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toenemende regeldruk in de energiesector biedt kansen voor riskmanagement"

Transcriptie

1 Toenemende regeldruk in de energiesector biedt kansen voor riskmanagement mr. D.J. ten Boom FRM RI en J.C.L. van Doesburg MSc* Trefwoorden: nieuwe regelgeving energiesector, compliance en riskmanagement bij energieleveranciers, EMIR, REMIT, MIFID Energieleveranciers zullen de komende jaren veel energie in zichzelf moeten steken. Dit is de korte conclusie uit een lange lijst wetgeving die in 2013 en 2014 vanuit Brussel over deze sector wordt uitgerold. Doel hiervan is te komen tot een transparante, goed gereguleerde energiemarkt, met inzichtelijke risico s en eerlijke prijsvorming. Voor de markt zelf betekent dit in de eerste plaats een uitdaging om aan alle eisen te voldoen. Lukt dit, dan wordt een gelijk speelveld voor alle marktdeelnemers gecreëerd, waarvan de consument uiteindelijk de grote winnaar moet zijn. Tegelijkertijd biedt het echter grote kansen voor de sector zelf, omdat de verplichte inspanning om aan de regels te voldoen ook gebruikt kan worden om de interne processen te stroomlijnen en zo het riskmanagement en de informatievoorziening structureel op een hoger plan te brengen. In deze bijdrage wordt geschetst met welke regelgeving de energiesector te maken krijgt en welke verplichtingen dit met zich meebrengt. Vervolgens komt aan de orde hoe organisaties hiervan ook zelf kunnen profiteren. En last but not least: hoe dit kan worden aangepakt. EMIR (European Market Infrastructure Regulation) 1 EMIR dateert uit 2012 en is de Europese uitwerking van een besluit van de G20 uit 2009 om tot strengere regulering te komen voor de handel in over-the-counter (OTC) derivaten. Ook termijncontracten in energie vallen hieronder. De Verordening kent twee regimes, die afhankelijk zijn van zowel de aard als de omvang van de transacties. Betreft het een niet-financiële partij zoals een energieleverancier en dienen de derivaten met name voor het afdekken van risico s, dan is een zogenaamd mild regime van toepassing. Overstijgt de waarde van de transacties zonder hedging-doel echter een bepaalde grenswaarde, dan gaan de zwaardere * Dorus-Jan ten Boom en Jaap van Doesburg zijn beiden Senior Consultant Governance, Audit, Risk & Compliance bij ConQuaestor. Lees ook ons eerdere artikel over REMIT in Energeia op brussel-dwingt-energiemarkt-tot-transparantie-en-competitie-belang-producent-en-consument. 1 Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende OTC-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregister. 2 Kredietderivaten (nominale waarde): 1 miljard, equityderivaten: 1 miljard, rentederivaten: 3 miljard, valutaderivaten: 3 miljard, grondstofderivaten: 3 miljard. 3 De ingangsdatum van de centrale clearingplicht is nog afhankelijk van de voortvarendheid van de Europese instellingen, maar wordt verwacht rond de zomer van 2014 van kracht te worden. regels gelden die ook voor financiële instellingen worden gehanteerd. Zo krijgt een energiebedrijf dat derivaten uitsluitend inzet voor het afdekken van rente- of marktrisico s, dus ook te maken met EMIR. Dat houdt onder andere in dat alle transacties vanaf 15 maart 2013 al expliciet aan de tegenpartij dienen te worden bevestigd en dat partijen ervoor moeten zorgen dat zij steeds een volledig overzicht hebben van alle uitstaande contracten (reconciliatie-eis). Ook bestaat vanaf deze datum al de verplichting om aan de toezichthouder een melding te doen als de drempelwaarden 2 overschreden worden en er zwaardere eisen gaan gelden, zoals de verplichte handel via een Central Clearing Party (CCP) 3, het aanhouden van onderpand en de waardering op marktwaarde. Daarnaast geldt voor alle transacties (dus ook onder het milde regime) dat deze binnenkort, mogelijk al vanaf februari 2014 (afhankelijk van het tempo van de Europese toezichthouder ESMA), moeten worden gemeld bij een Trade Repository. Dit is een centraal transactieregister met als doel risicovolle marktsituaties zo vroeg mogelijk te herkennen, zodat de toezichthouder hierop kan ingrijpen Ten Boom_Van Doesburg.indd :29

2 REMIT (Regulation on wholesale Energy Market Integrity and Transparency) 4 Deze Verordening die eind 2011 van kracht is geworden, richt zich specifiek op de fysieke energiemarkt en bevat ten eerste een expliciet verbod op marktmanipulatie en handel met voorkennis. Voor op energie gebaseerde financiële producten op gereguleerde markten was dit reeds verboden op grond van MAD (Market Abuse Directive) 5, die in 2005 in werking trad en momenteel onderwerp is van een herziening. 6 Op basis van REMIT strekt het verbod op marktmisbruik zich nu ook uit tot de bilaterale handel en de fysieke handel op spotmarkten. Concreet betekent dit dat informatie die een energieleverancier heeft en die mogelijk van invloed is op de prijsvorming openbaar gemaakt moet worden. Vooralsnog is de eigen website hiervoor het medium, waardoor het weinig effect heeft. In de toekomst zal hiervoor waarschijnlijk een speciaal register worden geopend. 7 Op grond van REMIT zijn alle marktpartijen dus verplicht prijsgevoelige informatie zo snel mogelijk openbaar te maken. Daarnaast voorziet REMIT in de centrale registratie van transactiegegevens en bepaalde fundamentele data, zoals gegevens met betrekking tot de productie- en transportcapaciteit. In november 2013 heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM, de opvolger van de NMa) laten weten dat de start van de registratie van marktdeelnemers is uitgesteld van het eerste naar het derde kwartaal van 2014, waarna de melding van transacties drie maanden later zou kunnen beginnen. De werking van REMIT is beperkt tot organisaties met een dermate groot handelsvolume dat ze geacht worden directe invloed op de prijsvorming te kunnen uitoefenen. Hoewel het dus per definitie om grote marktpartijen gaat, bestaat de indruk dat in ieder geval een deel van deze organisaties succesvol op het uitstel heeft gespeculeerd. MiFID (Markets in Financial Instruments Directive) 8 De eerste versie van MiFID is in werking getreden in 2007 en geeft strenge regels voor partijen die in derivaten handelen. De energiesector kon zich tot nu toe echter nog aan de werkingssfeer hiervan onttrekken door zich te beroepen op een van de vele uitzonderingsbepalingen. Parallel aan de herziening van MAD, wordt momenteel ook gewerkt aan een nieuwe versie van MiFID, waarbij naast een nieuwe Richtlijn (MiFID II) ook een Verordening (MiFIR) van kracht zal worden. Ook de uitzonderingspositie van de energiemarkt staat hierbij ter discussie. Naar verwachting zal de nieuwe regelgeving in 2015 ingaan. Voor de energiemarkt zou dit kunnen betekenen dat vanaf die datum voldaan moet worden aan de MiFID-regels, onder andere op het gebied van het beschikbare kapitaal, de handelssystemen die gebruikt mogen worden en de gegevens die verplicht moeten worden gerapporteerd. Ook deze regels zullen echter niet op zichzelf staan, maar nauwe samenhang hebben met de eerder genoemde verplichtingen uit EMIR, REMIT en MAD. Dit betekent dat bij de implementatie van MiFID II vrijwel zeker aansluiting gevonden kan worden bij reeds eerder verwerkte regelgeving. Verplichtingen Bovenstaande regels komen in hoog tempo op de markt af of zijn inmiddels in werking getreden. Doordat de meeste de vorm van een Verordening hebben, is voor de inwerkingtreding ervan geen nationale regelgeving nodig. Bij niet-nakoming van de verplichtingen die hieruit voortkomen, dreigen hoge administratieve boetes, die kunnen oplopen tot 20% van de jaaromzet. Ook kan overtreding van de regels een economisch delict opleveren, wat betekent dat de betrokkenen strafrechtelijk vervolgd kunnen worden en zelfs tot gevangenisstraf kunnen worden veroordeeld. Daarnaast worden overtredingen gepubliceerd, wat aanzienlijke reputatieschade met zich meebrengt. 4 Verordening (EU) nr. 1227/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de integriteit en transparantie van de groothandelsmarkt voor energie. 5 Richtlijn 2003/6/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 betreffende handel met voorwetenschap en marktmanipulatie (marktmisbruik). 6 De EU werkt zowel aan een nieuwe Richtlijn (MAD II) als aan een Verordening (MAR). Op grond hiervan wordt het o.a. mogelijk om markmisbruik ook aan te pakken als de gevolgen ervan zich op een andere markt voordoen. Voorbeeld hiervan is voorkennis met betrekking tot de prijs op een spotmarkt te gelde te maken op de derivatenmarkt, wat tot nog toe niet onder de Richtlijnen viel. Ook de hiervoor benodigde samenwerking tussen toezichthouders is onderwerp van de nieuwe regelgeving. 7 In juli en augustus 2013 heeft de ACM een consultatieronde gehouden over de vraag of er voor de melding van voorkennis een centraal platform moet komen. Wanneer de resultaten hiervan verwacht mogen worden is niet bekend gemaakt. 8 Richtlijn nr. 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten Ten Boom_Van Doesburg.indd :29

3 Verplichtingen die anno 2013 reeds gelden zijn het openbaar maken van voorkennis op basis van MAD en REMIT en het melden van drempeloverschrijdende handelsvolumes op basis van EMIR. Dit betekent dat alle deelnemers in de energiemarkt processen moeten hebben ingericht om deze informatie te monitoren. Daarnaast brengt het verbod tot marktmanipulatie met zich mee dat organisaties dusdanige controles moeten inrichten dat de kans dat zich malversaties voordoen zo klein mogelijk is. De boete die de Rabobank onlangs kreeg opgelegd vanwege manipulatie van de Libor-rente geeft aan dat op nalatigheid op dit vlak substantiële sancties staan. 9 In de herfst van 2014 start volgens de ACM de registratie van alle partijen die op basis van REMIT aan de toezichthouder data moeten aanleveren, drie maanden later gevolgd door de daadwerkelijke aanlevering. Voor de organisaties die dit betreft is het van belang om tijdig na te gaan welke rapportagestroom door bijvoorbeeld een handelsplatform of een Trade Repository kan worden uitgevoerd en welk deel uit de eigen systemen moet worden gehaald. De complexiteit hiervan zit hem niet alleen in het feit dat uitvoeringsregels niet voor eind 2013 definitief zullen zijn, maar ook in de combinatie van expertise die nodig is om dit goed in te richten. Om te beginnen moet het brede pakket aan regelgeving worden teruggebracht tot die eisen die voor één specifieke organisatie gelden. Behalve van de rol in de keten (leverancier, netbeheerder, afnemer), hangt dit onder andere af van het transactievolume, het doel van de transacties en de platforms die hiervoor gebruikt worden. En, ook niet onbelangrijk: hoe de regels er op uur U uiteindelijk uit blijken te zien. Het voorlopige implementatieschema met betrekking tot EMIR en REMIT ziet er als volgt uit: Overzicht verplichtingen energieleverancier op basis van EMIR en REMIT 2013 en 2014 Vanwege de samenhang tussen genoemde regelingen is het bij de implementatie ervan belangrijk om uit te gaan van het geheel. Overlappende of verwante eisen kunnen worden gecombineerd, waarbij reeds geïmplementeerde processen en controls mogelijk nog kunnen worden hergebruikt. Daarnaast is het belangrijk om bij het inrichten van de benodigde processen zoveel mogelijk uit te gaan van de ketens zoals die door de hele organisatie heen lopen en niet elk bedrijfsonderdeel de regie te geven over zijn eigen 9 Op 29 oktober 2013 werd bekend dat de Rabobank met betrokken Toezichthouders een schikking had getroffen van 774 miljoen inzake het aandeel van de bank in het langdurig manipuleren van de Liborrente Ten Boom_Van Doesburg.indd :29

4 deelproces. Het is immers juist de aansluiting tussen de verschillende processtappen die bepaalt of het geheel uiteindelijk waterdicht is. Een geïntegreerde aanpak vereist echter niet alleen een goed overzicht van de wetgeving, maar ook van de eigen organisatie en de processen die hier doorheen lopen. Met name als deze verdeeld is over meerdere divisies of locaties, is dit niet vanzelfsprekend. Gezien de hausse aan wetgeving die de komende jaren verwerkt moet worden, is het van grote waarde juist nu in dit overzicht te investeren. Kansen Compliance omdat het moet zou hier stoppen. Wie verder kijkt, ziet echter dat de toepasbaarheid van wat verplicht moet worden ingericht aanzienlijk breder is dan alleen het voldoen aan regelgeving. Ten eerste kan dit een enorme kwaliteitsimpuls geven aan het risicomanagement. Het transactieproces wordt gestroomlijnd en continu gemonitord, wat inzicht geeft in marktrisico s, tegenpartijrisico s en de omvang van ongedekte posities. En door de maatregelen die nodig zijn om de kans op marktmisbruik te minimaliseren, worden ook de operationele risico s aanzienlijk verkleind. Ten tweede kunnen de data die de rapportages naar de toezichthouder vullen, ook voor interne analyse worden gebruikt. Wat zijn de trends in de prijsvorming? Welke contracten zijn achteraf gezien duur en welke niet? Het derde winstpunt is het beschikbaar komen van de gegevens van de markt als geheel, die de Trade Repositories op basis van EMIR en toezichthouder op basis van REMIT in geaggregeerde vorm gaan terugleveren. Worden deze data daadwerkelijk gebruikt, dan zal ook de markt zijn werk doen en leidt deze transparantie op termijn mogelijk zelfs tot scherpere prijsvorming. Onderstaande figuur geeft de samenhang weer tussen compliance-inspanningen en de mogelijkheden die dit biedt op het vlak van riskmanagement. Aantoonbaar compliant zijn betekent bijvoorbeeld dat het hele proces van in- en verkoop van energie doorlopend inzichtelijk moet zijn. Dezelfde informatie kan echter ook gebruikt worden als grondstof voor geconsolideerde risicorapportages Ten Boom_Van Doesburg.indd :29

5 Conclusie Het mag duidelijk zijn dat in Europa de messen geslepen worden. Te hopen is dat deze aan twee kanten gaan snijden. Behalve een verplicht nummer, is de nieuwe regelgeving immers ook een unieke kans het riskmanagement en de performance van een organisatie op een hoger plan te brengen, ook vanuit een ketengedachtegang. Begin with the end mind pleit voor een integrale aanpak, waarbij het projectplan niet alleen de minimale wettelijke en technische eisen bevat, maar ook de gewenste interne en externe verwerking van de data. Compliance omdat het moet kost geld en loopt achter de feiten aan. Compliance van binnenuit start met een business case en creëert waarde Ten Boom_Van Doesburg.indd :29

Is uw organisatie al klaar voor EMIR? Zie ook: www.afm.nl/emir

Is uw organisatie al klaar voor EMIR? Zie ook: www.afm.nl/emir Zie ook: www.afm.nl/emir Zoals bekend moet door de invoering van EMIR iedere partij die een derivatencontract heeft gesloten of gaat afsluiten de details van deze transactie rapporteren. De AFM heeft de

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers.

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA Alert 33 Mei 2014 Status NBA Alert Deze publicatie, die tot stand is gekomen onder verantwoordelijkheid van de NBA, beoogt registeraccountants en accountants-administratieconsulenten

Nadere informatie

EMIR Voorwaarden Over-The-Counter (OTC) derivatentransacties voor ABD en RFD (de "Voorwaarden")

EMIR Voorwaarden Over-The-Counter (OTC) derivatentransacties voor ABD en RFD (de Voorwaarden) EMIR Voorwaarden Over-The-Counter (OTC) derivatentransacties voor ABD en RFD (de "Voorwaarden") 1. INLEIDING EN DEFINITIES 1.1 Deze Voorwaarden zijn een aanvulling op de ABD en/of de RFD. In geval van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Nadere informatie

De gevolgen van Europese derivatenwetgeving

De gevolgen van Europese derivatenwetgeving De gevolgen van Europese derivatenwetgeving Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten van

Nadere informatie

De gevolgen van Europese derivatenwetgeving Typ hier de coverkop

De gevolgen van Europese derivatenwetgeving Typ hier de coverkop De gevolgen van Europese derivatenwetgeving Typ hier de coverkop Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Nieuwe regelgeving onderhandse derivatenmarkt belast ook niet-financiële partijen

Nieuwe regelgeving onderhandse derivatenmarkt belast ook niet-financiële partijen Nieuwe regelgeving onderhandse derivatenmarkt belast ook niet-financiële partijen De evaluatie van de kredietcrisis heeft vorm gekregen in nieuwe regelgevingen met betrekking tot over-the-counter derivaten

Nadere informatie

Mededeling FSMA-FEBELFIN-FEB bestemd voor de niet-financiële tegenpartijen

Mededeling FSMA-FEBELFIN-FEB bestemd voor de niet-financiële tegenpartijen 02/12/2014 Mededeling FSMA-FEBELFIN-FEB bestemd voor de niet-financiële tegenpartijen I. Voornaamste verplichtingen van de Europese EMIR-Verordening 1 voor de nietfinanciële tegenpartijen 2 3 Elke niet-financiële

Nadere informatie

MiFID II: a piece of cake? 19 maart 2015

MiFID II: a piece of cake? 19 maart 2015 MiFID Roundtable 2015 MiFID II: a piece of cake? Randy Pattiselanno, Reinier Schipper, Bastiaan Bloemink 19 maart 2015 Agenda 1. Introductie aanwezigen 2. Structuur MiFID I en II 3. Tijdlijnen en implementatie

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 31 juli 2012 (OR. en) 13023/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0295 (COD) EF 187 ECOFI 734 DROIPE 114 CODEC 1999

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 31 juli 2012 (OR. en) 13023/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0295 (COD) EF 187 ECOFI 734 DROIPE 114 CODEC 1999 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 31 juli 2012 (OR. en) 13023/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0295 (COD) EF 187 ECOFI 734 DROIPE 114 CODEC 1999 GEWIJZIGD VOORSTEL van: de Europese Commissie d.d.:

Nadere informatie

Nieuwe regels voor marktstructuur als gevolg van MiFID II

Nieuwe regels voor marktstructuur als gevolg van MiFID II Nieuwe regels voor marktstructuur als gevolg van MiFID II Mr J. Dinant 1 1 Inleiding In de zomer van 2014 is een nieuwe Europese richtlijn gepubliceerd die MiFID I in belangrijke mate herziet (MiFID II).

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/0298(COD) 2.4.2012. van de Commissie industrie, onderzoek en energie

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/0298(COD) 2.4.2012. van de Commissie industrie, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie industrie, onderzoek en energie 2011/0298(COD) 2.4.2012 ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, onderzoek en energie aan de Commissie economische en monetaire zaken

Nadere informatie

Autoriteit Financiële Markten

Autoriteit Financiële Markten AFM consulteert Concept Beleidsregel aangaande de methodiek voor het berekenen van het aantal aandelen waarop financiële instrumenten betrekking hebben en de meldingsplicht bij indices en mandjes Ter consultatie

Nadere informatie

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78 Plan Gegevens mag het? Rechtmatig verkregen gegevens grondslagen voor rechtmatige verwerking: Ondubbelzinnige toestemming, noodzakelijk voor uitvoeren overeenkomst, wettelijke plicht, bescherming vitale

Nadere informatie

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen Testen en BASEL II Dennis Janssen Test Research Centre LogicaCMG 1 Agenda Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen BASEL II als hulpmiddel om positie testen te versterken Samenvatting 2 1 Basel

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Nadere informatie

Het handhavingsregime onder MiFID II Enkele nieuwe bevoegdheden van de Autoriteit Financiële Markten nader bezien

Het handhavingsregime onder MiFID II Enkele nieuwe bevoegdheden van de Autoriteit Financiële Markten nader bezien Het handhavingsregime onder MiFID II Enkele nieuwe bevoegdheden van de Autoriteit Financiële Markten nader bezien mr. A.A. van Gelder en mr. J. Dinant * 1. Inleiding In de zomer van 2014 is een nieuwe

Nadere informatie

ABN AMRO VOORWAARDEN GEDELEGEERDE RAPPORTAGE EMIR

ABN AMRO VOORWAARDEN GEDELEGEERDE RAPPORTAGE EMIR ABN AMRO VOORWAARDEN GEDELEGEERDE RAPPORTAGE EMIR 1. INLEIDING EN DEFINITIES 1.1 EMIR verplicht ondernemingen om te rapporteren over de OTC-derivatentransacties die zij aangaan. Dit betekent dat zowel

Nadere informatie

Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015

Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015 gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6172 Inboeknummer 15bst00015 Beslisdatum B&W 27 januari 2015 Dossiernummer 15.05.651 Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015 Inleiding Het treasurystatuut

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2010) 1059.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2010) 1059. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 september 2010 (04.10) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2010/0250 (COD) 13917/10 ADD 2 EF 117 ECOFIN 543 CODEC 879 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft

Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft Feedback Statement Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële

Nadere informatie

Uitwerking van pre- en post trade transparantie bepalingen in Regulatory Technical Standards

Uitwerking van pre- en post trade transparantie bepalingen in Regulatory Technical Standards Uitwerking van pre- en post trade transparantie bepalingen in Regulatory Technical Standards MiFID II bijeenkomst voor marktpartijen op 12 februari 2015 Fridjof Bron en Hans Wolters Het komende uur 1.

Nadere informatie

MiFID voor kredietinstellingen Een introductie

MiFID voor kredietinstellingen Een introductie MiFID voor kredietinstellingen Een introductie NVB MiFID conferentie 24 november 2006 Els Deerenberg Agenda Doel MiFID Regels voor kredietinstellingen - organisatie - cliëntenclassificatie - gedragsregels

Nadere informatie

(10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst

(10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst Klantn 13 juni 1 aam 2013 (10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst AGENDA 01 02 03 04 05 06 07 08 E-learning Solvency II Samenwerking Waarom een E-learning Solvency II Inhoud

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd: Directie Financiële Markten Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 15 augustus 2007 FM 2007-01901 M Onderwerp Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling invoering Wft De Minister van Financiën, Gelet

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

STP & COMPLIANCE. Doel van deze Whitepaper. Inleiding. Probleemstelling. ELEMENTS VOLMACHT - STP & Compliance 1

STP & COMPLIANCE. Doel van deze Whitepaper. Inleiding. Probleemstelling. ELEMENTS VOLMACHT - STP & Compliance 1 STP & COMPLIANCE Versie 1.0 Inleiding Faster Forward lanceert Elements Volmacht. Een nieuwe generatie volmacht schade software waar de markt eigenlijk al jaren op wacht. De volmacht module is onderdeel

Nadere informatie

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Reactie van: VERENIGING VAN EFFECTENBEZITTERS

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1809 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Grip op de uitvoering:

Grip op de uitvoering: Grip op de uitvoering: inspelen op veranderingen in wet- en regelgeving Pensioenfondsen doen er goed aan in de zoektocht naar het juiste evenwicht tussen verplichtingen en vermogen de focus te leggen op

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Nadere informatie

Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014

Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014 1 Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014 Inhoud 2 Inleiding: enige trends in de markt In het speelveld

Nadere informatie

B. Marktdeelnemer die andere types aan- en verkooptransacties op de Belgische energiemarkten uitvoert

B. Marktdeelnemer die andere types aan- en verkooptransacties op de Belgische energiemarkten uitvoert Op wie is REMIT van toepassing? De REMIT-verordening geldt voor iedereen die deelneemt aan of wiens gedrag invloed heeft op de groothandelsmarkten voor energie binnen de Europese Unie. Het maakt niet uit

Nadere informatie

MiFID II. Hans Wolters, AFM. Norton Rose Fulbright seminar MiFID II Amsterdam, 17 April 2014

MiFID II. Hans Wolters, AFM. Norton Rose Fulbright seminar MiFID II Amsterdam, 17 April 2014 MiFID II Hans Wolters, AFM Norton Rose Fulbright seminar MiFID II Amsterdam, 17 April 2014 Overzicht 1. Aanleiding MIFID II 2. Proces besluitvorming 3. Wat zijn de belangrijkste veranderingen? 4. Level

Nadere informatie

Integraal risicomanagement

Integraal risicomanagement Samenvatting Integraal risicomanagement in 40 Nederlandse ziekenhuizen Inhoud Inleiding 3 Onderzoeksvragen 3 Integraal risicomanagement onvoldoende beschreven 4 Aanbevelingen 5 Over VvAA 7 2 VvAA Risicomanagement

Nadere informatie

EUROPESE CENTRALE BANK

EUROPESE CENTRALE BANK 19.6.2012 Publicatieblad van de Europese Unie C 175/11 III (Voorbereidende handelingen) EUROPESE CENTRALE BANK ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 25 april 2012 inzake een voorstel voor een verordening

Nadere informatie

De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011

De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011 De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011 Door: Peter Franken en Dennis de Vries De Omnibus II Richtlijn geeft ruimte voor overgangsbepalingen met uitstel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 724 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met het kunnen vaststellen van tijdelijke voorschriften ter bevordering van ordelijke

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen EIOPA-BoS-12/069 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringsondernemingen 1/8 1. Richtsnoeren Inleiding 1. Artikel 16 van de Eiopa-verordening 1 (European Insurance and Occupational

Nadere informatie

VMOBB BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN

VMOBB BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN VMOBB Beleid inzake preventie en beheer van belangenconflicten BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN VMOBB - Verzekeringsmaatschappij van Onderlinge Bijstand van Brabant Zuidstraat 111

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 481 Wijziging van de Wet handhaving consumentenbescherming en de Luchtvaartwet ter implementatie van Verordening (EG) nr. 1008/2008 inzake gemeenschappelijke

Nadere informatie

Een Verordening Marktmisbruik: wat gaat er straks veranderen?

Een Verordening Marktmisbruik: wat gaat er straks veranderen? Een Verordening Marktmisbruik: wat gaat er straks veranderen? Mr. J.T. de Jong 1 1 Inleiding Op 20 oktober 2011 kondigde de Europese Commissie (Commissie) aan de huidige Richtlijn Marktmisbruik 2 (algemeen

Nadere informatie

Ref: B13.18 Betreft: Conceptbeleidsregel aangaande definitie en berekening van shortpositie in zin van Wft

Ref: B13.18 Betreft: Conceptbeleidsregel aangaande definitie en berekening van shortpositie in zin van Wft Autoriteit Financiële Markten (AFM) T.a.v. de heer R. Gerritse Postbus 11723 1001 GS AMSTERDAM Amsterdam, 22 april 2013 Ref: B13.18 Betreft: Conceptbeleidsregel aangaande definitie en berekening van shortpositie

Nadere informatie

Pagina 1/6. Speerpunten 2013 Autoriteit Consument & Markt

Pagina 1/6. Speerpunten 2013 Autoriteit Consument & Markt Speerpunten 2013 Autoriteit Consument & Markt De Autoriteit Consument & Markt (ACM) bevordert kansen en keuzes voor bedrijven en consumenten. Kansen voor innovatie, nieuwe producten, diensten en aanbieders.

Nadere informatie

Datum 21 december 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van de leden Ronnes en Oskam (beiden CDA) over binaire opties

Datum 21 december 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van de leden Ronnes en Oskam (beiden CDA) over binaire opties > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

EPD in the cloud. Workshop informatieveiligheidsconsulenten FOD VG 5/12/2013

EPD in the cloud. Workshop informatieveiligheidsconsulenten FOD VG 5/12/2013 EPD in the cloud Workshop informatieveiligheidsconsulenten FOD VG 5/12/2013 ICT:... van tool naar strategie Strategische implicaties Administratieve functies Medisch- Individualisatie technische patiëntbenadering

Nadere informatie

Nalevingsverslag van het reglement discriminerende handelingen verslagjaar 2015. artikel 11b lid 3 Elektriciteitswet artikel 3c lid 3 Gaswet

Nalevingsverslag van het reglement discriminerende handelingen verslagjaar 2015. artikel 11b lid 3 Elektriciteitswet artikel 3c lid 3 Gaswet Nalevingsverslag van het reglement discriminerende handelingen verslagjaar 2015 artikel 11b lid 3 Elektriciteitswet artikel 3c lid 3 Gaswet Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Organisatie en Processen...

Nadere informatie

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. Begeleidend document bij het.

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. Begeleidend document bij het. NL NL NL EUROPESE COMMISSIE Brussel, xxx SEC(2010) xxx WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING Begeleidend document bij het Voorstel voor een VERORDENING VAN

Nadere informatie

Privacy en gegevensbescherming in relatie tot geo-informatie. Dr. Colette Cuijpers cuijpers@uvt.nl

Privacy en gegevensbescherming in relatie tot geo-informatie. Dr. Colette Cuijpers cuijpers@uvt.nl Privacy en gegevensbescherming in relatie tot geo-informatie Dr. Colette Cuijpers cuijpers@uvt.nl 1 Gegevensbescherming en geo-informatie Trend: geo-informatie wordt steeds meer gebruikt om mensen te volgen

Nadere informatie

Voorlichtingsbrochure manipulatieve handelspatronen

Voorlichtingsbrochure manipulatieve handelspatronen Voorlichtingsbrochure manipulatieve handelspatronen De AFM houdt ruim drie jaar toezicht op het verbod op marktmanipulatie. In die drie jaar heeft de AFM herhaaldelijk opgetreden tegen handelspraktijken

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Wet financieel toezicht

Wet financieel toezicht Wet financieel toezicht Bijlage 3 Lijst van verkorte citeertitels Verwerkte publicaties Staatsblad Kamerstuk Naam nrs. 2006, nr. 475 29.708 Wet op het finaniceel toezicht 2006, nr. 605 30.658 Invoerings-

Nadere informatie

Gedragscode Medewerkers Eumedion

Gedragscode Medewerkers Eumedion Gedragscode Medewerkers Eumedion Herzien op 19 december 2011 1. Definities Artikel 1 In deze Gedragscode wordt verstaan onder: Medewerkers: alle medewerkers van Eumedion, onafhankelijk van de duur waarvoor

Nadere informatie

Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management

Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management Inleiding In dit document informeren wij u over de wijze waarop wij effectenorders voor u uitvoeren en de procedures die hierbij worden gehanteerd. Wij maken

Nadere informatie

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft Aanbieders van financiële producten Datum 16 januari 2012 Pagina 1 van 5 Betreft Ketenbeheersing Geachte heer, mevrouw, In 2010 en 2011 heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de ketenbeheersing van

Nadere informatie

DELTA Zakelijk. Meeting with DACT 27 oktober 2011. Als energie een substantiële kostenfactor is, is energie al snel van strategisch belang

DELTA Zakelijk. Meeting with DACT 27 oktober 2011. Als energie een substantiële kostenfactor is, is energie al snel van strategisch belang DELTA Zakelijk Meeting with DACT 27 oktober 2011 Als energie een substantiële kostenfactor is, is energie al snel van strategisch belang Agenda Bedrijfspresentatie DELTA NV DELTA: Uw strategische gesprekspartner

Nadere informatie

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl.

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl. FUND GOVERNANCE Algemeen 1. Compliance functie Een directielid van de Beheerder is aangesteld als Compliance Officer. Deze ziet toe op de correcte naleving van: (i) de Prospectussen van de TG Fondsen;

Nadere informatie

Verslag van de activiteiten met betrekking tot de vertrouwelijkheidverklaring 2014/2015

Verslag van de activiteiten met betrekking tot de vertrouwelijkheidverklaring 2014/2015 Verslag van de activiteiten met betrekking tot de vertrouwelijkheidverklaring 2014/2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding. 2. Organisatie 3. Compliance toets 4. Maatregelen en stappen.. 1. Inleiding De onderneming

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Samenvatting Er zijn een aantal belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de wetgeving met betrekking tot de privacy van

Nadere informatie

BROCHURE RENTEDERIVATEN

BROCHURE RENTEDERIVATEN BROCHURE RENTEDERIVATEN In deze brochure legt de AFM de belangrijkste eigenschappen van een rentederivaat uit en zijn vragen opgenomen die u kunt stellen aan uw bank. Deze brochure kunt u gebruiken als

Nadere informatie

Limieten aan posities in grondstofderivaten

Limieten aan posities in grondstofderivaten Limieten aan posities in grondstofderivaten mr. G.A.M. Verwilst 1 Eén van de kernonderdelen van de herziening van MiFID betreft de invoering van positielimieten voor grondstofderivaten. Het doel van dit

Nadere informatie

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5

Toezicht nationale instellingen Betaalinstellingen en bijzondere projecten. Pagina 1 van 5 Inleiding Maarten Gelderman voor seminar "Zeven toezichttips om je instelling compliant te laten zijn" voor de sector betaalinstellingen van woensdag 9 september 2015 1 Toezicht nationale instellingen

Nadere informatie

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur Efficiëntie Meegaan met de tijd Mobiliteit De markt verandert evenals onze manier van werken. Het leven wordt mobieler en we

Nadere informatie

Wereldwijd Klokkenluidersbeleid. ABN AMRO Bank N.V.

Wereldwijd Klokkenluidersbeleid. ABN AMRO Bank N.V. Wereldwijd Klokkenluidersbeleid ABN AMRO Bank N.V. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Achtergrond 3 1.2 Onregelmatigheden van algemene, operationele en financiële aard 4 1.3 Lokale wet prevaleert 5 1.4 Persoonlijke

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

efficiënter en effectiever

efficiënter en effectiever 10 De laatste jaren zijn Nederlandse banken overspoeld met ingrijpende wet- en regelgeving. Ook voor de komende jaren houdt deze ontwikkeling aan. Naast de omvang en timing van deze regelgeving, creëert

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Medische gegevens zijn geclassificeerd als bijzondere persoonsgegevens en vragen extra aandacht!

Medische gegevens zijn geclassificeerd als bijzondere persoonsgegevens en vragen extra aandacht! Privacy is het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Privacy van informatie is de afwezigheid van informatie over onszelf bij anderen en bovendien het verbod aan anderen om zonder onze

Nadere informatie

Deloitte privacy team Privacy dienstverlening. www.prepareforprivacy.nl

Deloitte privacy team Privacy dienstverlening. www.prepareforprivacy.nl Deloitte privacy team Privacy dienstverlening www.prepareforprivacy.nl Voorwoord Privacy staat al enige tijd in de schijnwerpers en zal in de nabije toekomst alleen maar belangrijker worden. Niet alleen

Nadere informatie

Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen?

Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen? Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen? Welke invloed heeft u op uw toeleveringsketen? En hoe kunt u invloed uitoefenen om uw (in)directe toeleveranciers maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

ECIB/U201501573 Lbr. 15/079

ECIB/U201501573 Lbr. 15/079 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 uw kenmerk bijlage(n) betreft Privacy: de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming & de Meldplicht Datalekken

Nadere informatie

Aan het Ministerie van Economische Zaken Postbus 20401 2500 EK Den Haag Nederland

Aan het Ministerie van Economische Zaken Postbus 20401 2500 EK Den Haag Nederland Aan het Ministerie van Economische Zaken Postbus 20401 2500 EK Den Haag Nederland Bonaire, 26 augustus 2013 Betreft: internetconsultatie Wet elektriciteit en drinkwater BES Status: openbaar Geachte heer,

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

I B S P O L I C Y. Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management B.V. (IBS)

I B S P O L I C Y. Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management B.V. (IBS) Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management B.V. (IBS) In dit document informeren wij u over de wijze waarop wij effectenorders voor u uitvoeren en de procedures die hierbij worden gehanteerd. Wij maken

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft. (ter consultatie)

Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft. (ter consultatie) Concept Beleidsregel aangaande de definitie en de berekening van een shortpositie in de zin van de Wft (ter consultatie) Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële

Nadere informatie

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. Begeleidend document bij

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. Begeleidend document bij EUROPESE COMMISSIE Brussel, 20.10.2011 SEC(2011) 1218 definitief WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING Begeleidend document bij een voorstel voor een Verordening

Nadere informatie

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE ACHMEA BELEGGINGSFONDSEN BEHEER B.V. Inleiding, statutair gevestigd te s-gravenhage (KvK nr. 8062738), beschikt over een vergunning als beheerder van beleggingsinstellingen,

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 september 2011 (22.09) (OR. en) 13998/11 Interinstitutioneel dossier: 2010/0363 (COD)

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 september 2011 (22.09) (OR. en) 13998/11 Interinstitutioneel dossier: 2010/0363 (COD) RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 20 september 2011 (22.09) (OR. en) 13998/11 Interinstitutioneel dossier: 2010/0363 (COD) CODEC 1420 E ER 284 ECOFI 569 PE 359 OTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de omgang met markt- en tegenpartijrisico s in de standaardformule

Richtsnoeren voor de omgang met markt- en tegenpartijrisico s in de standaardformule EIOPA-BoS-14/174 NL Richtsnoeren voor de omgang met markt- en tegenpartijrisico s in de standaardformule EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. +

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17690 28 juni 2013 Beleidsregel van de Stichting Autoriteit Financiële Markten aangaande de definitie en de berekening

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 1843 Vragen van de leden

Nadere informatie

Compliance Mededingingsrecht

Compliance Mededingingsrecht Compliance Mededingingsrecht Boekel De Nerée N.V. Maart 2010 1 Inhoud Introductie 3 Voordeel 4 Doel 5 Standaard onderdeel 6 Extra onderdeel 7 Tijd en kosten 8 2 Introductie Een goed corporate governance

Nadere informatie

Memorie van antwoord. 1. Inleiding

Memorie van antwoord. 1. Inleiding 34100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie van de richtlijn 2014/51/EU van het Europees Parlement en

Nadere informatie

Effectenhandelaar Informatievoorziening

Effectenhandelaar Informatievoorziening Effectenhandelaar Informatievoorziening Beschrijving Zowel de Wft als de MiFID stellen eisen aan de informatievoorziening van beleggingsondernemingen aan cliënten en markten. In de volgende vijf situaties

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Contactpersoon Pauline Eizema T 0031 70 348

Nadere informatie

Maak uw fiscale doelen waar!

Maak uw fiscale doelen waar! Tax Corner juli 2015 Maak uw fiscale doelen waar! De digitale eengemaakte markt van de Europese Unie: btw-initiatieven voor grensoverschrijdende e-commerce Buitenlandse bankrekeningen moeten gemeld worden

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Domein Efficiënte Kapitaalmarkten

Domein Efficiënte Kapitaalmarkten Domein Efficiënte Kapitaalmarkten Activiteitenkalender Thema Ketenverantwoordelijkheid in veranderende marktorde Projectmatige activiteiten 1. Crowdfunding De AFM zal opnieuw inzetten op het bijdragen

Nadere informatie

Compliancerapportageformat

Compliancerapportageformat Compliancerapportageformat voor middelgrote fondsen en uitvoeringsorganisaties Mei 2009 1 Inleiding In deze periodieke compliancerapportage over de periode rapporteert de Compliance

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8349 12 mei 2011 Regeling van de Minister van Financiën van 4 mei 2011, nr. FM/2011/8728M, tot aanwijzing van categorieën,

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. Commissie interne markt en consumentenbescherming

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. Commissie interne markt en consumentenbescherming EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 Commissie interne markt en consumentenbescherming 9.11.2007 WERKDOCUMENT over het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn

Nadere informatie

Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht

Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht Een schending van het mededingingsrecht kan ernstige gevolgen hebben, zoals boetes die kunnen oplopen tot 10% van de wereldwijde jaaromzet, individuele sancties

Nadere informatie

Beleid passende provisies. augustus 2013. Beleidsregels Beleid passende provisies

Beleid passende provisies. augustus 2013. Beleidsregels Beleid passende provisies Beleid passende provisies augustus 2013 Versie 2.0 Status: definitief intern 1 van 6 02-08-2013 Versiebeheer Wijzigingsgeschiedenis Datum Auteur Versie Omschrijving 02-08-2013 T.A. van der Kevie 2.0 Definitief

Nadere informatie